มหาภารตะ · อัธยายะ 13.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.24.1
ततः कद्रूर्हसन्ती च विनतां धर्मचारिणीम् ।
दासीवत्प्रेषयामास सा च सर्वं चकार तत् ॥ १३.२४.१ ॥
ต่อมา กัทรูผู้หัวเราะ ได้ใช้วินตาผู้ประพฤติธรรมให้ทำงานรับใช้ดุจทาสหญิง และนางก็ทำทุกอย่างนั้น
13.24.2
न विवर्णा न संक्षुब्धा न च क्रुद्धा न दुःखिता ।
प्रेष्यकर्म चकारास्या विनता कमलेक्षणा ॥ १३.२४.२ ॥
วินตาผู้มีดวงตาดุจดอกบัว ไม่ซีดเผือด ไม่กระวนกระวาย ไม่โกรธ ไม่เศร้า ได้ทำงานรับใช้ของนาง
13.24.3
इमा दिशश्चतस्रोऽस्याः प्रेष्यभावेन वर्तिताः ।
अथ स्म वैनतेयं वै बलदर्पौ समीयतुः ॥ १३.२४.३ ॥
ทิศทั้งสี่เหล่านี้ นางได้ถูกควบคุมไว้ในฐานะทาส จากนั้น กำลังและความทะนงก็รวมเข้าในไวนเตยะ
13.24.4
तं दर्पवशमापन्नं परिधावन्तमन्तिकात् ।
ददर्श नारदो राजन्देवर्षिर्दर्पसंयुतम् ॥ १३.२४.४ ॥
โอ้พระราชา ฤๅษีนารทะผู้เป็นเทวฤๅษีได้เห็นเขา ผู้ตกอยู่ใต้อำนาจของความทะนง วิ่งวนอยู่ใกล้ ๆ เต็มไปด้วยความจองหอง
13.24.5
तमब्रवीच्च देवर्षिर्नारदः प्रहसन्निव ।
किं दर्पवशमापन्नो न वै पश्यसि मातरम् ॥ १३.२४.५ ॥
ครั้นนั้น เทวฤๅษีนารทะ ทำท่าดุจหัวเราะ ได้กล่าวแก่เขาว่า "ตกอยู่ใต้อำนาจของความทะนง เจ้ามองไม่เห็นมารดาของตนหรือ"
13.24.6
बलेन दृप्तः सततमहंमानकृतः सदा ।
दासीं पन्नगराजस्य मातुरन्तर्गृहे सतीम् ॥ १३.२४.६ ॥
ทะนงในกำลังอยู่เป็นนิตย์ ถูกความถือตนขับเคลื่อนอยู่เสมอ เจ้ามองไม่เห็นหรือว่ามารดาของเจ้าเป็นทาสผู้ซื่อสัตย์อยู่ในห้องในของมารดาแห่งพญานาค
13.24.7
तमब्रवीद्वैनतेयः कर्म किं तन्महामते ।
जनयित्री मयि सुते जाता दासी तपस्विनी ॥ १३.२४.७ ॥
ไวนเตยะกล่าวกับท่านว่า "ข้าแต่ผู้มีปัญญายิ่ง การกระทำนั้นคืออะไร มารดาผู้ให้กำเนิดข้า ผู้เป็นบุตรของนาง ได้กลายเป็นทาสผู้บำเพ็ญตบะ"
13.24.8
अथाब्रवीदृषिर्वाक्यं दीव्यती विजिता खग ।
निकृत्या पन्नगेन्द्रस्य मात्रा पुत्रैः पुरा सह ॥ १३.२४.८ ॥
ครั้งนั้น ฤๅษีได้กล่าวถ้อยคำว่า "โอ้นก มารดาของพญานาคผู้เป็นใหญ่ พร้อมด้วยบุตรทั้งหลาย ในกาลก่อนได้พ่ายแพ้ในการเล่นสกาเพราะการฉ้อโกง"
13.24.9
कथं जिता निकृत्या सा भगवञ्जननी मम ।
ब्रूहि तन्मे यथावृत्तं श्रुत्वा वेत्स्ये ततः परम् ॥ १३.२४.९ ॥
มารดาของข้าพ่ายแพ้เพราะการฉ้อโกงได้อย่างไร ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอท่านจงเล่าเหตุการณ์นั้นให้ข้าฟังตามที่เป็นไปจริง เมื่อข้าได้ฟังแล้ว ข้าจะได้รู้สิ่งที่จะเกิดต่อไป
13.24.10
ततस्तस्य यथावृत्तं सर्वं तन्नारदस्तदा ।
आचख्यौ भरतश्रेष्ठ यथावृत्तं पतत्रिणः ॥ १३.२४.१० ॥
ครั้งนั้น นารทะได้เล่าเรื่องทั้งหมดแก่เขาอย่างที่เป็นไปจริง โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภรต เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงแก่ปักษี
13.24.11
तच्छ्रुत्वा वैनतेयस्य कोपो हृदि समाविशत् ।
जगर्हे पन्नगान्सर्वान्मात्रा सह परंतपः ॥ १३.२४.११ ॥
เมื่อไวนเตยะได้ฟังดังนั้น ความโกรธก็เข้าสู่หัวใจของเขา โอ้ผู้เผาผลาญศัตรู เขาได้ตำหนิพญานาคทั้งปวงพร้อมทั้งมารดาของพวกมัน
13.24.12
ततस्तु रोषाद्दुःखाच्च तूर्णमुत्पत्यक पक्षिराट् ।
जगाम यत्र माताऽस्य कृच्छ्रे महति वर्तते ॥ १३.२४.१२ ॥
ครั้งนั้น ด้วยความโกรธและความทุกข์ ราชาแห่งนกได้โผขึ้นอย่างรวดเร็ว และบินไปยังที่ที่มารดาของเขาอยู่ในความทุกข์ยากอย่างยิ่ง
13.24.13
तत्रापश्यत्ततो दीनां जटिलां मलिनां कृशाम् ।
तोयदेन प्रतिच्छन्नां सूर्याभामिव मातरम् ॥ १३.२४.१३ ॥
ที่นั่น เขาได้เห็นมารดาของตน ผู้น่าสงสาร ผมเกล้าเป็นปม มอมแมมและผอมซูบ ถูกเมฆปกคลุม เหมือนแสงแห่งดวงอาทิตย์
13.24.14
तस्य दुःखाच्च रोषाच्च नेत्राभ्यामश्रु चास्रवत् ।
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च पौरुषे प्रतितस्थुषः ॥ १३.२४.१४ ॥
เพราะความทุกข์และความโกรธ น้ำตาก็ไหลออกจากดวงตาของเขา ผู้ยืนหยัดอยู่ในความเพียรของบุรุษ ทั้งในการกระทำและการสละละ
13.24.15
अनुक्त्वा मातरं किञ्चित्पतत्रिवरपुङ्गवः ।
कद्रूमेव स धर्मात्मा वचनं प्रत्यभाषत ॥ १३.२४.१५ ॥
โดยไม่กล่าวอะไรกับมารดา นกผู้ประเสริฐที่สุด ผู้มีใจธรรม ได้ตอบกัทรูราวกับกำลังพูดกับนางโดยตรง
13.24.16
यदि धर्मेण मे माता जिता यद्यप्यधर्मतः ।
ज्येष्ठा त्वमसि मे माता धर्मः सर्वः स मे मतः ॥ १३.२४.१६ ॥
ไม่ว่ามารดาของข้าจะถูกชนะด้วยธรรม หรือแม้ถูกชนะด้วยอธรรม ท่านก็เป็นมารดาผู้เป็นพี่ใหญ่ของข้า สำหรับข้า นั่นคือธรรมทั้งสิ้น
13.24.17
इयं तु मे स्यात्कृपणा मयि पुत्रेऽम्ब दुःखिता ।
अनुजानीहि तां साधु मत्कृते धर्मदर्शिनि ॥ १३.२४.१७ ॥
นางจะน่าสงสารและเศร้าโศกเพราะข้า บุตรของนาง ขอท่านโปรดปล่อยนางไปโดยดีเพื่อข้า โอ้ผู้เห็นธรรมเอ๋ย
13.24.18
कद्रूः श्रुत्वास्य तद्वाक्यं वैनतेयस्य धीमतः ।
उवाच वाक्यं दुष्प्रज्ञा परीता दुःखमूर्च्छिता ॥ १३.२४.१८ ॥
กัทรูผู้มีปัญญาชั่วร้าย ได้ฟังถ้อยคำของไวนเตยะผู้ฉลาดนั้น ถูกความทุกข์ครอบงำจนมึนงง ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้
13.24.19
नाहं तव न ते मातुर्वैनतेय कथञ्चन ।
कुर्यां प्रियमनिष्टात्मा मां ब्रवीषि खग द्विजा ॥ १३.२४.१९ ॥
ไวนเตยะ ข้าไม่ใช่ของเจ้า และไม่ใช่ของมารดาของเจ้า ไม่ว่าในทางใด ๆ โอ้นก โอ้ผู้เกิดสองครั้ง เจ้าผู้มีใจชั่วร้ายพูดกับข้าเช่นนี้ ข้าจะไม่ทำสิ่งที่เป็นที่รักแก่เจ้า
13.24.20
तां तदा ब्रुवतीं वाक्यमनिष्टं क्रूरभाषिणीम् ।
दारुणां सूनृताभिस्तामनुनेतुं प्रचक्रमे ॥ १३.२४.२० ॥
ขณะที่นางกล่าวถ้อยคำอันไม่น่าพอใจ เป็นคำพูดที่โหดร้ายและดุดัน ครั้งนั้น เขาจึงเริ่มปลอบนาง ด้วยถ้อยคำที่อ่อนโยนและเป็นความจริง
13.24.21
ज्येष्ठा त्वमसि कल्याणि मातुर्मे भामिनि प्रिया ।
सोदर्यी मम चासि त्वं ज्येष्ठा माता न संशयः ॥ १३.२४.२१ ॥
เจ้าเป็นผู้เยาว์กว่าข้า โอ้ผู้งามเลิศ นางผู้เป็นที่รักของมารดาข้า โอ้ผู้รุ่งโรจน์ เจ้าก็เป็นน้องสาวของข้าด้วย และเจ้าคือมารดาผู้ใหญ่ ไม่มีข้อสงสัยเลย
13.24.22
विहङ्गम यथाकामं गच्छ कामगम द्विज ।
सूनृताभिस्त्वया माता नादासी शक्यमण्डज ॥ १३.२४.२२ ॥
จงไปตามใจปรารถนาเถิด โอ้ปักษี โอ้ผู้เกิดสองครั้ง โอ้ผู้ไปได้ตามใจ โอ้ผู้เกิดจากไข่ มารดาของเจ้าจะถูกทำให้เป็นทาสด้วยถ้อยคำอ่อนหวานและสัตย์จริงไม่ได้
13.24.23
अमृतं यद्याहरेस्त्वं विहङ्गं जननीं तव ।
अदासीं मम पश्येमां वैनतेय न संशयः ॥ १३.२४.२३ ॥
หากเจ้านำน้ำอมฤตมา และปลดปล่อยมารดาของเจ้าจากการเป็นทาส โอ้บุตรแห่งวินตา ก็จงมองดูผู้เป็นมารดาของข้านี้เถิด ไม่มีข้อสงสัยเลย