ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.24.1
ततः कद्रूर्हसन्ती च विनतां धर्मचारिणीम् ।
दासीवत्प्रेषयामास सा च सर्वं चकार तत् ॥ १३.२४.१ ॥
ਫਿਰ ਹੱਸਦਿਆਂ ਕਦਰੂ ਨੇ ਧਰਮਾਚਾਰਿਣੀ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਦਾਸੀ ਵਾਂਗ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ; ਉਸਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ।
13.24.2
न विवर्णा न संक्षुब्धा न च क्रुद्धा न दुःखिता ।
प्रेष्यकर्म चकारास्या विनता कमलेक्षणा ॥ १३.२४.२ ॥
ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਫਿੱਕਾ ਨਹੀਂ ਪਿਆ, ਉਹ ਘਬਰਾਈ ਨਹੀਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਦੁਖੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਕਮਲਨੈਣੀ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਉਸਦਾ ਦਾਸੀ-ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ।
13.24.3
इमा दिशश्चतस्रोऽस्याः प्रेष्यभावेन वर्तिताः ।
अथ स्म वैनतेयं वै बलदर्पौ समीयतुः ॥ १३.२४.३ ॥
ਇਹ ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉਸਦੀ ਦਾਸੀ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਬਲ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਵੈਨਤੇਯ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ।
13.24.4
तं दर्पवशमापन्नं परिधावन्तमन्तिकात् ।
ददर्श नारदो राजन्देवर्षिर्दर्पसंयुतम् ॥ १३.२४.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਸ ਪਏ ਤੇ ਨੇੜੇ ਦੌੜਦੇ ਉਸ ਹੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
13.24.5
तमब्रवीच्च देवर्षिर्नारदः प्रहसन्निव ।
किं दर्पवशमापन्नो न वै पश्यसि मातरम् ॥ १३.२४.५ ॥
ਤਦ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਕੇ ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ?'
13.24.6
बलेन दृप्तः सततमहंमानकृतः सदा ।
दासीं पन्नगराजस्य मातुरन्तर्गृहे सतीम् ॥ १३.२४.६ ॥
ਬਲ ਨਾਲ ਸਦਾ ਹੰਕਾਰੀ, ਹਉਮੈ ਨਾਲ ਸਦਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਤੂੰ, ਨਾਗਰਾਜ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਸਤੀ ਦਾਸੀ ਬਣੀ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ?
13.24.7
तमब्रवीद्वैनतेयः कर्म किं तन्महामते ।
जनयित्री मयि सुते जाता दासी तपस्विनी ॥ १३.२४.७ ॥
ਵੈਨਤੇਯ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਮਤਿ, ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਸੀ? ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ, ਤਪਸਵਿਨੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਦਾਸੀ ਬਣ ਗਈ।
13.24.8
अथाब्रवीदृषिर्वाक्यं दीव्यती विजिता खग ।
निकृत्या पन्नगेन्द्रस्य मात्रा पुत्रैः पुरा सह ॥ १३.२४.८ ॥
ਤਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਖਗ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਛਲ ਨਾਲ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।
13.24.9
कथं जिता निकृत्या सा भगवञ्जननी मम ।
ब्रूहि तन्मे यथावृत्तं श्रुत्वा वेत्स्ये ततः परम् ॥ १३.२४.९ ॥
ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਛਲ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਹਾਰ ਗਈ? ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਲਵਾਂਗਾ।
13.24.10
ततस्तस्य यथावृत्तं सर्वं तन्नारदस्तदा ।
आचख्यौ भरतश्रेष्ठ यथावृत्तं पतत्रिणः ॥ १३.२४.१० ॥
ਤਦ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਸੁਣਾਇਆ; ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ।
13.24.11
तच्छ्रुत्वा वैनतेयस्य कोपो हृदि समाविशत् ।
जगर्हे पन्नगान्सर्वान्मात्रा सह परंतपः ॥ १३.२४.११ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵੈਨਤੇਯ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਆ ਵੜਿਆ; ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਉਸਨੇ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ।
13.24.12
ततस्तु रोषाद्दुःखाच्च तूर्णमुत्पत्यक पक्षिराट् ।
जगाम यत्र माताऽस्य कृच्छ्रे महति वर्तते ॥ १३.२४.१२ ॥
ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਉੱਡ ਕੇ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਵੱਡੇ ਕਸ਼ਟ ਵਿੱਚ ਸੀ।
13.24.13
तत्रापश्यत्ततो दीनां जटिलां मलिनां कृशाम् ।
तोयदेन प्रतिच्छन्नां सूर्याभामिव मातरम् ॥ १३.२४.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਦੀਨ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਮੈਲੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਬੱਦਲ ਨਾਲ ਢਕੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਆਭਾ ਵਾਂਗ।
13.24.14
तस्य दुःखाच्च रोषाच्च नेत्राभ्यामश्रु चास्रवत् ।
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च पौरुषे प्रतितस्थुषः ॥ १३.२४.१४ ॥
ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਹਿ ਤੁਰੇ; ਪੌਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅਤੇ ਨਿਵਿਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ ਸੀ।
13.24.15
अनुक्त्वा मातरं किञ्चित्पतत्रिवरपुङ्गवः ।
कद्रूमेव स धर्मात्मा वचनं प्रत्यभाषत ॥ १३.२४.१५ ॥
ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਜਿਵੇਂ ਕਦ੍ਰੂ ਨੂੰ ਹੀ ਬੋਲਿਆ।
13.24.16
यदि धर्मेण मे माता जिता यद्यप्यधर्मतः ।
ज्येष्ठा त्वमसि मे माता धर्मः सर्वः स मे मतः ॥ १३.२४.१६ ॥
ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਧਰਮ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਸਭ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
13.24.17
इयं तु मे स्यात्कृपणा मयि पुत्रेऽम्ब दुःखिता ।
अनुजानीहि तां साधु मत्कृते धर्मदर्शिनि ॥ १३.२४.१७ ॥
ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਦੀਨ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਹੇ ਧਰਮ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦੇ।
13.24.18
कद्रूः श्रुत्वास्य तद्वाक्यं वैनतेयस्य धीमतः ।
उवाच वाक्यं दुष्प्रज्ञा परीता दुःखमूर्च्छिता ॥ १३.२४.१८ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵੈਨਤੇਯ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਕਦ੍ਰੂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਇਹ ਬੋਲੀ।
13.24.19
नाहं तव न ते मातुर्वैनतेय कथञ्चन ।
कुर्यां प्रियमनिष्टात्मा मां ब्रवीषि खग द्विजा ॥ १३.२४.१९ ॥
ਹੇ ਵੈਨਤੇਯ, ਮੈਂ ਨਾ ਤੇਰੀ ਹਾਂ ਨਾ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪੰਛੀ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ।
13.24.20
तां तदा ब्रुवतीं वाक्यमनिष्टं क्रूरभाषिणीम् ।
दारुणां सूनृताभिस्तामनुनेतुं प्रचक्रमे ॥ १३.२४.२० ॥
ਤਦ ਅਪ੍ਰਿਯ, ਕਠੋਰ ਬੋਲਦੀ, ਕ੍ਰੂਰ ਵਚਨ ਕਹਿੰਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
13.24.21
ज्येष्ठा त्वमसि कल्याणि मातुर्मे भामिनि प्रिया ।
सोदर्यी मम चासि त्वं ज्येष्ठा माता न संशयः ॥ १३.२४.२१ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਜੇਠੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸਕੀ ਭੈਣ ਵੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਜੇਠੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.24.22
विहङ्गम यथाकामं गच्छ कामगम द्विज ।
सूनृताभिस्त्वया माता नादासी शक्यमण्डज ॥ १३.२४.२२ ॥
ਹੇ ਵਿਹੰਗਮ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ ਤਿਵੇਂ ਜਾ; ਹੇ ਕਾਮਗ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ। ਹੇ ਅੰਡਜ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦਾਸੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
13.24.23
अमृतं यद्याहरेस्त्वं विहङ्गं जननीं तव ।
अदासीं मम पश्येमां वैनतेय न संशयः ॥ १३.२४.२३ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਛੁਡਾਏਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਵੈਨਤੇਯ, ਮੇਰੀ ਇਸ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲਵੀਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।