మహాభారతం · అధ్యాయం 13.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.24.1
ततः कद्रूर्हसन्ती च विनतां धर्मचारिणीम् ।
दासीवत्प्रेषयामास सा च सर्वं चकार तत् ॥ १३.२४.१ ॥
అప్పుడు నవ్వుతూ కద్రువ ధర్మాచారిణి అయిన వినతను దాసిలా పని చేయమని నియమించింది; ఆమె అవన్నీ చేసింది.
13.24.2
न विवर्णा न संक्षुब्धा न च क्रुद्धा न दुःखिता ।
प्रेष्यकर्म चकारास्या विनता कमलेक्षणा ॥ १३.२४.२ ॥
ఆమె ముఖం వాడలేదు, కలత చెందలేదు, కోపించలేదు, దుఃఖించలేదు; కమలనేత్రి వినత ఆమెకు దాసీపని చేసింది.
13.24.3
इमा दिशश्चतस्रोऽस्याः प्रेष्यभावेन वर्तिताः ।
अथ स्म वैनतेयं वै बलदर्पौ समीयतुः ॥ १३.२४.३ ॥
ఈ నాలుగు దిశలు ఆమె దాస్యభావంలో నియోగించబడ్డాయి. అప్పుడు బలమూ గర్వమూ వైనతేయుని చేరాయి.
13.24.4
तं दर्पवशमापन्नं परिधावन्तमन्तिकात् ।
ददर्श नारदो राजन्देवर्षिर्दर्पसंयुतम् ॥ १३.२४.४ ॥
రాజా, గర్వవశమై సమీపంలో పరుగెడుతున్న ఆ గర్వితుణ్ణి దేవర్షి నారదుడు చూశాడు.
13.24.5
तमब्रवीच्च देवर्षिर्नारदः प्रहसन्निव ।
किं दर्पवशमापन्नो न वै पश्यसि मातरम् ॥ १३.२४.५ ॥
అప్పుడు దేవర్షి నారదుడు నవ్వుతున్నట్లుగా అతనితో అన్నాడు: 'గర్వవశుడవై నీ తల్లిని నువ్వు చూడటం లేదా?'
13.24.6
बलेन दृप्तः सततमहंमानकृतः सदा ।
दासीं पन्नगराजस्य मातुरन्तर्गृहे सतीम् ॥ १३.२४.६ ॥
బలంతో ఎల్లప్పుడూ గర్వితుడవై, అహంకారంతో నడిపించబడి, నాగరాజు తల్లి అంతఃపురంలో ఒక సతీ దాసిగా ఉన్న నిన్ను కన్నతల్లిని చూడటం లేదా?
13.24.7
तमब्रवीद्वैनतेयः कर्म किं तन्महामते ।
जनयित्री मयि सुते जाता दासी तपस्विनी ॥ १३.२४.७ ॥
వైనతేయుడు ఆయనతో ఇలా అన్నాడు: ఓ మహామతీ, అది ఏ కర్మ? నా కుమారునిగా నన్ను కన్న నా తల్లి, తపస్విని అయినా దాసి అయ్యింది.
13.24.8
अथाब्रवीदृषिर्वाक्यं दीव्यती विजिता खग ।
निकृत्या पन्नगेन्द्रस्य मात्रा पुत्रैः पुरा सह ॥ १३.२४.८ ॥
అప్పుడు ఋషి ఇలా అన్నాడు: ఓ ఖగమా, పూర్వం సర్పరాజు తల్లి తన కుమారులతో కలిసి జూదంలో మోసంతో ఓడించబడింది.
13.24.9
कथं जिता निकृत्या सा भगवञ्जननी मम ।
ब्रूहि तन्मे यथावृत्तं श्रुत्वा वेत्स्ये ततः परम् ॥ १३.२४.९ ॥
నా తల్లి మోసంతో ఎలా ఓడిపోయింది? ఓ భగవంతుడా, జరిగిన దానిని యథాతథంగా నాకు చెప్పండి; విన్న తర్వాత నేను మరింత తెలుసుకుంటాను.
13.24.10
ततस्तस्य यथावृत्तं सर्वं तन्नारदस्तदा ।
आचख्यौ भरतश्रेष्ठ यथावृत्तं पतत्रिणः ॥ १३.२४.१० ॥
అప్పుడు నారదుడు అతనికి జరిగినదంతా యథాతథంగా చెప్పాడు; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, జరిగినట్లే ఆ పక్షికి వివరించాడు.
13.24.11
तच्छ्रुत्वा वैनतेयस्य कोपो हृदि समाविशत् ।
जगर्हे पन्नगान्सर्वान्मात्रा सह परंतपः ॥ १३.२४.११ ॥
అది విని వైనతేయుని హృదయంలో కోపం ప్రవేశించింది; ఓ పరంతపా, తల్లితో సహా సర్పాలందరినీ అతడు నిందించాడు.
13.24.12
ततस्तु रोषाद्दुःखाच्च तूर्णमुत्पत्यक पक्षिराट् ।
जगाम यत्र माताऽस्य कृच्छ्रे महति वर्तते ॥ १३.२४.१२ ॥
అప్పుడు కోపం, దుఃఖం వల్ల పక్షిరాజు వెంటనే పైకి ఎగిరి, తల్లి గొప్ప కష్టంలో ఉన్న చోటికి వెళ్ళాడు.
13.24.13
तत्रापश्यत्ततो दीनां जटिलां मलिनां कृशाम् ।
तोयदेन प्रतिच्छन्नां सूर्याभामिव मातरम् ॥ १३.२४.१३ ॥
అక్కడ ఆయన తన తల్లిని చూశాడు; ఆమె దీనురాలు, జటాధారిణి, మలినురాలు, కృశించినది, మేఘంతో కప్పబడిన సూర్యకాంతిలా ఉన్నది.
13.24.14
तस्य दुःखाच्च रोषाच्च नेत्राभ्यामश्रु चास्रवत् ।
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च पौरुषे प्रतितस्थुषः ॥ १३.२४.१४ ॥
దుఃఖం, కోపం వల్ల ఆయన కళ్ళ నుండి కన్నీరు కారింది; పౌరుషంలో ప్రవృత్తిని, నివృత్తిని రెండింటినీ ఆయన దృఢంగా నిలిపినవాడు.
13.24.15
अनुक्त्वा मातरं किञ्चित्पतत्रिवरपुङ्गवः ।
कद्रूमेव स धर्मात्मा वचनं प्रत्यभाषत ॥ १३.२४.१५ ॥
తల్లితో ఏమీ అనకుండా, పక్షులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ ధర్మాత్ముడు కద్రువుతో మాట్లాడినట్లుగా మాట్లాడాడు.
13.24.16
यदि धर्मेण मे माता जिता यद्यप्यधर्मतः ।
ज्येष्ठा त्वमसि मे माता धर्मः सर्वः स मे मतः ॥ १३.२४.१६ ॥
నా తల్లి ధర్మంతో గెలిచినా, అధర్మంతో గెలిచినా, నీవే నాకు జ్యేష్ఠ మాత; నాకు అదంతా ధర్మమని నేను భావిస్తాను.
13.24.17
इयं तु मे स्यात्कृपणा मयि पुत्रेऽम्ब दुःखिता ।
अनुजानीहि तां साधु मत्कृते धर्मदर्शिनि ॥ १३.२४.१७ ॥
ఈమె నా కారణంగా దీనురాలై దుఃఖిస్తోంది; ఓ ధర్మదర్శినీ, నా కొరకు ఈమెను మంచిగా విడిచిపెట్టు.
13.24.18
कद्रूः श्रुत्वास्य तद्वाक्यं वैनतेयस्य धीमतः ।
उवाच वाक्यं दुष्प्रज्ञा परीता दुःखमूर्च्छिता ॥ १३.२४.१८ ॥
బుద్ధిమంతుడైన వైనతేయుని ఆ మాటలు విని, దుష్టబుద్ధి గల కద్రువు, దుఃఖంతో ఆవరింపబడి మూర్ఛిల్లుతూ ఈ మాట అన్నది.
13.24.19
नाहं तव न ते मातुर्वैनतेय कथञ्चन ।
कुर्यां प्रियमनिष्टात्मा मां ब्रवीषि खग द्विजा ॥ १३.२४.१९ ॥
ఓ వైనతేయా, నేను నీదానిని కాను, నీ తల్లిది కూడా కాను; ఏ విధంగానూ కాను. దుష్టబుద్ధి గల నీవు నాతో ఇలా మాట్లాడుతున్నావు, ఓ పక్షీ, ఓ ద్విజా.
13.24.20
तां तदा ब्रुवतीं वाक्यमनिष्टं क्रूरभाषिणीम् ।
दारुणां सूनृताभिस्तामनुनेतुं प्रचक्रमे ॥ १३.२४.२० ॥
అప్పుడు అప్రియమైన, కఠినంగా మాట్లాడుతున్న, క్రూరమైన మాటలు పలుకుతున్న ఆమెను మధురమైన సత్యవచనాలతో శాంతింపజేయసాగాడు.
13.24.21
ज्येष्ठा त्वमसि कल्याणि मातुर्मे भामिनि प्रिया ।
सोदर्यी मम चासि त्वं ज्येष्ठा माता न संशयः ॥ १३.२४.२१ ॥
ఓ కల్యాణీ, ఓ భామినీ, నీవు నా తల్లికి ప్రియమైన జ్యేష్ఠురాలివి. నీవు నా సహోదరివి కూడా; నీవు జ్యేష్ఠ మాతవు, ఇందులో సందేహం లేదు.
13.24.22
विहङ्गम यथाकामं गच्छ कामगम द्विज ।
सूनृताभिस्त्वया माता नादासी शक्यमण्डज ॥ १३.२४.२२ ॥
ఓ విహంగమా, నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు వెళ్ళు; ఓ కామగా, ఓ ద్విజా. ఓ అండజా, మధురమైన సత్యవచనాలతో నీ తల్లిని దాసిగా చేయలేవు.
13.24.23
अमृतं यद्याहरेस्त्वं विहङ्गं जननीं तव ।
अदासीं मम पश्येमां वैनतेय न संशयः ॥ १३.२४.२३ ॥
నీవు అమృతాన్ని తెచ్చి నీ తల్లిని దాస్యం నుండి విడిపిస్తే, ఓ వైనతేయా, నా ఈ తల్లిని చూడు—ఇందులో సందేహం లేదు.