મહાભારત · અધ્યાય 13.247
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.247.1
त्रियक्ष त्रिदशश्रेष्ठ त्र्यम्बक त्रिदशाधिप ।
त्रिपुरान्तक कामाङ्गहर त्रिपथगाधर ॥ १३.२४७.१ ॥
હે ત્રિનેત્ર, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, ત્ર્યંબક, દેવાધિપતિ, ત્રિપુરાંતક, કામાંગહર, ત્રિપથગા ગંગાને ધારણ કરનાર.
13.247.2
दक्षयज्ञप्रशमन सूलपाणेऽरिसूदन ।
नमस्ते लोकपालेश लोकपालवरप्रद ॥ १३.२४७.२ ॥
હે દક્ષયજ્ઞનું શમન કરનાર, શૂલપાણિ, શત્રુસૂદન, આપને નમસ્કાર. હે લોકપાલોના ઈશ, લોકપાલોને વર આપનાર.
13.247.3
नैकशाखमपर्यन्तमध्यात्मज्ञानमुत्तमम् ।
अप्रतर्क्यमविज्ञेयं साङ्ख्ययोगसमन्वितम् ॥ १३.२४७.३ ॥
અનેક શાખાઓવાળું, અનંત, ઉત્તમ અધ્યાત્મજ્ઞાન; તર્કથી પર, અજ્ઞેય, સાંખ્ય અને યોગથી યુક્ત.
13.247.4
भवता परिपृष्टेन शृण्वन्त्या मम भाषितम् ।
इदानीं श्रोतुमिच्छामि सायुज्यं त्वद्गतं विभो ॥ १३.२४७.४ ॥
આપના પૂછવાથી, મારું કથન સાંભળીને, હવે હે વિભો, આપમાં લીન થવાનું સાયુજ્ય સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે.
13.247.5
कथं परिचरन्त्येते भक्तास्त्वां परमेष्ठिनम् ।
आचारः कीदृशस्तेषां केन तुष्टो भवेद्भवान्।
वर्ण्यमानं त्वया साक्षात्प्रीणयत्यधिकं हि मा ॥ १३.२४७.५ ॥
આ ભક્તો આપને, પરમેષ્ઠીને, કેવી રીતે સેવે છે? તેમનો આચાર કેવો છે, શેનાથી આપ પ્રસન્ન થાઓ? આપ સાક્ષાત્ વર્ણન કરો ત્યારે તે મને વધુ પ્રસન્ન કરે છે.
13.247.6
हन्त ते कथयिष्यामि मम सायुज्यमद्भुतम् ।
येन ते न निवर्तन्ते युक्ताः परमयोगिनः ॥ १३.२४७.६ ॥
સારું, તને મારું અદ્ભુત સાયુજ્ય કહું છું; જેને પામીને પરમ યોગીઓ પાછા ફરતા નથી.
13.247.7
अव्यक्तोऽहमचिन्त्योऽहं पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः ।
साङ्ख्ययोगौ मया सृष्टौ सर्वं चापि चराचरम् ॥ १३.२४७.७ ॥
હું અવ્યક્ત છું, હું અચિંત્ય છું; પૂર્વેના મુમુક્ષુઓ દ્વારા પણ (હું જાણાયો). સાંખ્ય અને યોગ મારા દ્વારા સર્જાયા, અને ચરાચર સર્વ પણ.
13.247.8
अर्चनीयोऽहमीशोऽहमव्ययोऽहं सनातनः ।
अहं प्रसन्नो भक्तानां ददाम्यमरतामपि ॥ १३.२४७.८ ॥
હું પૂજનીય છું, હું ઈશ છું, હું અવ્યય અને સનાતન છું. ભક્તો પર પ્રસન્ન થઈ હું તેમને અમરત્વ પણ આપું છું.
13.247.9
न मां विदुः सुरगणा मुनयश्च तपोधनाः ।
त्वत्प्रियार्थमहं देवि मद्विभूतिं ब्रवीमि ते ॥ १३.२४७.९ ॥
દેવગણો અને તપોધન મુનિઓ પણ મને જાણતા નથી. હે દેવી, તારા પ્રિય માટે હું મારી વિભૂતિ તને કહું છું.
13.247.10
आश्रमेभ्यश्चतुर्भ्योऽहं चतुरो ब्राह्मणाञ्शुभे ।
मद्भक्तान्निर्मलान्पुण्यान्समानीय तपस्विनः ॥ १३.२४७.१० ॥
હે શુભે, ચાર આશ્રમોમાંથી મારા ભક્ત, નિર્મળ, પુણ્યવાન અને તપસ્વી એવા ચાર બ્રાહ્મણોને મેં એકત્ર કરીને (બોલાવ્યા).
13.247.11
व्याचख्येऽहं तथा देवि योगं पाशुपतं महत् ।
गृहीतं तच्च तैः सर्वं मुखाच्च मम दक्षिणात् ॥ १३.२४७.११ ॥
હે દેવી, એ રીતે મેં મહાન પાશુપત યોગનું વ્યાખ્યાન કર્યું. તેમણે તે બધું મારા જમણા મુખેથી ગ્રહણ કર્યું.
13.247.12
श्रुत्वा तत्त्रिषु लोकेषु स्थापितं चापि तैः पुनः ।
इदानीं च त्वया पृष्टो वदाम्येकमनाः शृणु ॥ १३.२४७.१२ ॥
તે સાંભળીને તેમણે તેને ત્રણે લોકમાં ફરી સ્થાપિત પણ કર્યો. હવે તેં પૂછ્યું હોવાથી એકાગ્ર મનથી કહું છું; સાંભળ.
13.247.13
अहं पसुपतिर्नाम मद्भक्ता ये च मानवाः ।
सर्वे पाशुपता ज्ञेया भस्मदिग्धतनूरुहाः ॥ १३.२४७.१३ ॥
હું પશુપતિ નામે ઓળખાઉં છું. મારા જે ભક્ત મનુષ્યો છે, તે સૌને પાશુપત જાણવા; તેમના શરીરના રોમ ભસ્મથી લેપાયેલા હોય છે.
13.247.14
रक्षार्थं मङ्गलार्थं न पवित्रार्थं च भामिनि ।
लिङ्गार्थं चैव भक्तानां भस्म दत्तं मया पुरा ॥ १३.२४७.१४ ॥
હે ભામિની, રક્ષણ માટે, મંગળ માટે કે પવિત્રતા માટે નહીં; લિંગ માટે જ મેં પૂર્વે ભક્તોને આ ભસ્મ આપી હતી.
13.247.15
तेन संदिग्धसर्वाङ्गा भस्मना ब्रह्मचारिणः ।
जटिला मुण्डिता वाऽपि नानाकारशिखण्डिनः ॥ १३.२४७.१५ ॥
તે ભસ્મથી સર્વ અંગો લેપાયેલા બ્રહ્મચારીઓ; જટાધારી, મુંડિત મસ્તકવાળા, વિવિધ આકારની શિખા ધારણ કરનારા.
13.247.16
विकृताः पिङ्गलाभिस्च नग्ना नानाप्रकारिणः ।
भैक्षं चरन्तः सर्वत्र निःस्पृहा निष्परिग्रहाः ॥ १३.२४७.१६ ॥
વિકૃત રૂપવાળા, પીળા વર્ણના, નગ્ન, અનેક પ્રકારના; સર્વત્ર ભિક્ષા માગતા ફરનારા, ઇચ્છારહિત અને પરિગ્રહરહિત.
13.247.17
मृत्पात्रहस्ता मद्भक्ता मन्निवेशितबुद्ध्यः ।
चरन्तो निखिलं लोकं मम हर्षविवर्धनाः ॥ १३.२४७.१७ ॥
હાથમાં માટીનું પાત્ર લઈને, મારા ભક્ત, જેમની બુદ્ધિ મારામાં સ્થિર છે, સમગ્ર જગતમાં વિચરતા, મારો હર્ષ વધારનારા.
13.247.18
मम पाशुपतं दिव्यं योगशास्त्रमनुत्तमम् ।
सूक्ष्मं सर्वेषु लोकेषु विमृशन्तश्चरन्ति ते ॥ १३.२४७.१८ ॥
મારું પાશુપત નામનું દિવ્ય, અત્યુત્તમ યોગશાસ્ત્ર — સૂક્ષ્મ; સર્વ લોકોમાં તેના જ વિચાર કરતા તેઓ વિચરે છે.
13.247.19
एवं नित्याभियुक्तानां मद्भक्तानां तपस्विनाम् ।
उपायं चिन्तयाम्याशु येन मामुपयान्ति ते ॥ १३.२४७.१९ ॥
આ રીતે સદા લાગેલા, મારા ભક્ત અને તપસ્વીઓ જે ઉપાયથી મને પામે તે ઉપાયનો હું શીઘ્ર વિચાર કરું છું.
13.247.20
स्थापितं त्रिषु लोकेषु शिवलिङ्गं मया मम ।
नमस्कारेण वा तस्य मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ॥ १३.२४७.२० ॥
ત્રણ લોકમાં મારા વડે સ્થાપિત મારું શિવલિંગ છે; તેને નમસ્કાર કરવાથી જ સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
13.247.21
इष्टं दत्तमधीतं च यज्ञाश्च बहुदक्षिणाः ।
शिवलिङ्गप्रणामस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ १३.२४७.२१ ॥
ઇષ્ટયજ્ઞ, દાન, અધ્યયન અને બહુદક્ષિણાવાળા યજ્ઞ પણ શિવલિંગપ્રણામના સોળમા ભાગને પણ યોગ્ય નથી.
13.247.22
अर्चया शिवलिङ्गस्य परितुष्याम्यहं प्रिये ।
शिवलिङ्गार्चनायां तु विदानमपि मे शृणु ॥ १३.२४७.२२ ॥
પ્રિયે, શિવલિંગની પૂજાથી હું સંતુષ્ટ થાઉં છું; શિવલિંગાર્ચનની વિધિ પણ મારી પાસેથી સાંભળ.
13.247.23
गोक्षीरनवनीताभ्यामर्चयेद्यः शिवं मम ।
इष्टस्य हयमेधस्य यत्फलं तत्फलं भवेत् ॥ १३.२४७.२३ ॥
જે ગાયના દૂધ અને માખણથી મારા શિવની પૂજા કરે છે, તેને અશ્વમેધ યજ્ઞનું જ ફળ મળે છે.
13.247.24
घृतमण्डेन यो नित्यमर्चयेद्यः शिवं मम ।
स फलं प्राप्नुयान्मर्त्यो ब्राह्मणस्याग्निहोत्रिणः ॥ १३.२४७.२४ ॥
જે નિત્ય ઘીના મંડ વડે મારા શિવની પૂજા કરે છે, તે મનુષ્ય અગ્નિહોત્રી બ્રાહ્મણનું ફળ પામે છે.
13.247.25
केवलेनापि तोयेन स्नापयेद्यः शिवं मम ।
स चापि लभते पुण्यं प्रियं च लभते नरः ॥ १३.२४७.२५ ॥
જે માત્ર પાણીથી પણ મારા શિવલિંગને સ્નાન કરાવે છે, તે મનુષ્ય પણ પુણ્ય પામે છે અને પ્રિય વસ્તુ પણ પામે છે.
13.247.26
सघृतं गुग्गुलु सम्यग्धूपयेद्यः शिवान्तिके ।
गोसवस्य तु यज्ञस्य यत्फलं तस्य तद्भवेत् ॥ १३.२४७.२६ ॥
જે શિવની સમીપે ઘી સહિત ગુગ્ગુળથી યોગ્ય રીતે ધૂપ આપે છે, તેને ગોસવ યજ્ઞનું જે ફળ થાય છે, તે જ ફળ થાય છે.
13.247.27
यस्तु गुग्गुलपिण्डेन केवलेनापि धूपयेत् ।
तस्य रुक्मप्रधानस्य यत्फलं तस्य तद्भवेत् ॥ १३.२४७.२७ ॥
જે માત્ર ગુગ્ગુળના પિંડથી પણ ધૂપ આપે છે, સોનાનું દાન જેમાં મુખ્ય છે તેને જે ફળ થાય છે, તે જ ફળ તેને થાય છે.
13.247.28
यस्तु नानाविधैः पुष्पैर्मम लिङ्गं समर्चयेत् ।
स हि धेनुसहस्रस्य दत्तस्य फलमाप्नुयात्। ॥ १३.२४७.२८ ॥
જે વિવિધ પ્રકારના પુષ્પોથી મારા લિંગની સારી રીતે પૂજા કરે છે, તે હજાર ગાયોનું દાન આપ્યાનું ફળ જરૂર પામે છે.
13.247.29
यस्तु देशान्तरं गत्वा शिवलिङ्गं समर्चयेत् ।
तस्मात्सर्वमनुष्येषु नास्ति मे प्रियकृत्तमः ॥ १३.२४७.२९ ॥
જે બીજા દેશમાં જઈને શિવલિંગની સારી રીતે પૂજા કરે છે, તેના કરતાં મને વધુ પ્રિય કરનાર મનુષ્યોમાં બીજો કોઈ નથી.
13.247.30
एवं नानाविधैर्द्रव्यैः शिवलिङ्गं समर्चयेत् ।
मत्समानो मनुष्येषु न पुनर्जायते नरः ॥ १३.२४७.३० ॥
આ રીતે જે વિવિધ દ્રવ્યોથી શિવલિંગની સારી રીતે પૂજા કરે છે, તે મનુષ્યોમાં મારા સમાન થાય છે અને તે મનુષ્ય ફરી જન્મ લેતો નથી.
13.247.31
अर्चनाभिर्नमस्कारैरुपहारैः स्तवैरपि ।
भक्तो मामर्चयेन्नित्यं शिवलिङ्गेष्वतन्द्रितः ॥ १३.२४७.३१ ॥
પૂજા, નમસ્કાર, ઉપહાર અને સ્તુતિઓ વડે ભક્તે આળસ વિના નિત્ય શિવલિંગોમાં મારી અર્ચના કરવી.
13.247.32
पलाशबिल्वपत्राणि राजवृक्षस्रजं तथा ।
अर्कपुष्पाणि मेध्यानि मत्प्रियाणि विशेषतः ॥ १३.२४७.३२ ॥
પલાશ અને બિલ્વપત્રો, રાજવૃક્ષની માળા તથા અર્કનાં પુષ્પો — એ પવિત્ર છે અને ખાસ કરીને મને પ્રિય છે.
13.247.33
फलं वा यदि वा शाकं पुष्पं वा यदि वा जलम् ।
दत्तं सम्प्रीणयेद्देवि भक्तैर्मद्गतमानसैः ॥ १३.२४७.३३ ॥
ફળ હોય કે શાક, ફૂલ હોય કે જળ — હે દેવી, જે કંઈ અર્પણ થાય, તેના વડે મારામાં મન લગાવનારા ભક્તોએ મને પ્રસન્ન કરવો.
13.247.34
ममाभिपरितुष्टस्य नास्ति लोकेषु दुर्लभम् ।
तस्मात्ते सततं भक्ता मामेवाभ्यर्चयन्त्युत ॥ १३.२४७.३४ ॥
મારાથી સંપૂર્ણ પ્રસન્ન થનારને લોકોમાં દુર્લભ કંઈ નથી. તેથી મારા ભક્તો સતત મને જ પૂજે છે.
13.247.35
मद्भक्ता न विनश्यन्ति मद्भक्ता वीतकल्मषाः ।
मद्भक्ताः सर्वलोकेषु पूजनीया विशेषतः ॥ १३.२४७.३५ ॥
મારા ભક્તો નષ્ટ થતા નથી; મારા ભક્તો પાપરહિત હોય છે. મારા ભક્તો સર્વ લોકોમાં વિશેષ પૂજનીય છે.
13.247.36
मद्द्वेषिणश्चि ये मर्त्या मद्भक्तद्वेषिणश्च वा ।
यान्ति ते नरकं घोरमिष्ट्वा क्रतुशतैरपि ॥ १३.२४७.३६ ॥
જે મનુષ્યો મારો દ્વેષ કરે છે, અથવા મારા ભક્તોનો દ્વેષ કરે છે, તેઓ સેંકડો યજ્ઞ કરીને પણ ભયંકર નરકમાં જાય છે.
13.247.37
एतत्ते सर्वमाख्यातं योगं पाशुपतं महत् ।
मद्भक्तैर्मनुजैर्देवि श्राव्यमेतद्दिनेदिने ॥ १३.२४७.३७ ॥
હે દેવી, આ બધું તને કહેવાયું; આ મહાન પાશુપત યોગ છે. મારા ભક્ત મનુષ્યોએ આ દિવસે દિવસે સાંભળવું.
13.247.38
शृणुयाद्यः पठेद्वाऽपि ममेदं धर्मनिश्चयम् ।
स्वर्गं कीर्तिं धनं धान्यं स लभेत नरोत्तमः ॥ १३.२४७.३८ ॥
મારા આ ધર્મનિશ્ચયને જે સાંભળે કે વાંચે, તે નરોત્તમ સ્વર્ગ, કીર્તિ, ધન અને ધાન્ય પામે છે.