महाभारत · अध्याय 13.247
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.247.1
त्रियक्ष त्रिदशश्रेष्ठ त्र्यम्बक त्रिदशाधिप ।
त्रिपुरान्तक कामाङ्गहर त्रिपथगाधर ॥ १३.२४७.१ ॥
हे त्रिनेत्रा, देवांमध्ये श्रेष्ठा, त्र्यंबका, देवाधिपती, त्रिपुरांतका, कामाङ्गहरा, त्रिपथगा गंगेला धारण करणाऱ्या।
13.247.2
दक्षयज्ञप्रशमन सूलपाणेऽरिसूदन ।
नमस्ते लोकपालेश लोकपालवरप्रद ॥ १३.२४७.२ ॥
हे दक्षयज्ञाचे शमन करणाऱ्या, शूलपाणी, शत्रूंचा नाश करणाऱ्या, तुम्हांस नमस्कार. हे लोकपालांच्या स्वामी, लोकपालांना वर देणाऱ्या.
13.247.3
नैकशाखमपर्यन्तमध्यात्मज्ञानमुत्तमम् ।
अप्रतर्क्यमविज्ञेयं साङ्ख्ययोगसमन्वितम् ॥ १३.२४७.३ ॥
अनेक शाखांचे, अनंत, उत्तम अध्यात्मज्ञान; तर्काच्या पलीकडचे, अज्ञेय, सांख्य व योगाने युक्त.
13.247.4
भवता परिपृष्टेन शृण्वन्त्या मम भाषितम् ।
इदानीं श्रोतुमिच्छामि सायुज्यं त्वद्गतं विभो ॥ १३.२४७.४ ॥
तुम्ही विचारल्यामुळे, माझे बोलणे ऐकून, आता हे विभो, तुमच्यात लीन होण्याचे सायुज्य ऐकण्याची माझी इच्छा आहे.
13.247.5
कथं परिचरन्त्येते भक्तास्त्वां परमेष्ठिनम् ।
आचारः कीदृशस्तेषां केन तुष्टो भवेद्भवान्।
वर्ण्यमानं त्वया साक्षात्प्रीणयत्यधिकं हि मा ॥ १३.२४७.५ ॥
हे भक्त तुम्हाला, परमेष्ठीला, कसे पूजतात? त्यांचा आचार कसा आहे, कशाने तुम्ही संतुष्ट होता? तुम्ही प्रत्यक्ष वर्णन करता तेव्हा ते मला फार आनंद देते.
13.247.6
हन्त ते कथयिष्यामि मम सायुज्यमद्भुतम् ।
येन ते न निवर्तन्ते युक्ताः परमयोगिनः ॥ १३.२४७.६ ॥
ठीक, तुला माझे अद्भुत सायुज्य सांगतो; ज्याला प्राप्त झालेले परम योगी परत येत नाहीत.
13.247.7
अव्यक्तोऽहमचिन्त्योऽहं पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः ।
साङ्ख्ययोगौ मया सृष्टौ सर्वं चापि चराचरम् ॥ १३.२४७.७ ॥
मी अव्यक्त आहे, मी अचिन्त्य आहे; पूर्वीच्या मुमुक्षूंनाही (मी ज्ञात झालो). सांख्य आणि योग माझ्याकडूनच निर्माण केले गेले, आणि चराचर सर्वही.
13.247.8
अर्चनीयोऽहमीशोऽहमव्ययोऽहं सनातनः ।
अहं प्रसन्नो भक्तानां ददाम्यमरतामपि ॥ १३.२४७.८ ॥
मी पूजनीय आहे, मी ईश आहे, मी अव्यय आणि सनातन आहे. भक्तांवर प्रसन्न होऊन मी त्यांना अमरत्वही देतो.
13.247.9
न मां विदुः सुरगणा मुनयश्च तपोधनाः ।
त्वत्प्रियार्थमहं देवि मद्विभूतिं ब्रवीमि ते ॥ १३.२४७.९ ॥
देवगण आणि तपोधन मुनीही मला जाणत नाहीत. हे देवी, तुझ्या प्रियासाठी मी माझी विभूती तुला सांगतो.
13.247.10
आश्रमेभ्यश्चतुर्भ्योऽहं चतुरो ब्राह्मणाञ्शुभे ।
मद्भक्तान्निर्मलान्पुण्यान्समानीय तपस्विनः ॥ १३.२४७.१० ॥
हे शुभे, चार आश्रमांमधून माझ्या भक्त, निर्मल, पुण्यवान आणि तपस्वी अशा चार ब्राह्मणांना मी एकत्र आणून (बोलावले).
13.247.11
व्याचख्येऽहं तथा देवि योगं पाशुपतं महत् ।
गृहीतं तच्च तैः सर्वं मुखाच्च मम दक्षिणात् ॥ १३.२४७.११ ॥
हे देवी, याप्रमाणे मी महान पाशुपत योगाचे विवरण केले. त्यांनी ते सर्व माझ्या उजव्या मुखातून ग्रहण केले.
13.247.12
श्रुत्वा तत्त्रिषु लोकेषु स्थापितं चापि तैः पुनः ।
इदानीं च त्वया पृष्टो वदाम्येकमनाः शृणु ॥ १३.२४७.१२ ॥
ते ऐकून त्यांनी ते तिन्ही लोकांत पुन्हा स्थापित केले. आता तू विचारल्यामुळे एकाग्र मनाने सांगतो, ऐक.
13.247.13
अहं पसुपतिर्नाम मद्भक्ता ये च मानवाः ।
सर्वे पाशुपता ज्ञेया भस्मदिग्धतनूरुहाः ॥ १३.२४७.१३ ॥
मी पशुपती नावाने ओळखला जातो. माझे जे भक्त मानव आहेत, त्या सर्वांना पाशुपत समजावे; त्यांच्या शरीरावरील केस भस्माने माखलेले असतात.
13.247.14
रक्षार्थं मङ्गलार्थं न पवित्रार्थं च भामिनि ।
लिङ्गार्थं चैव भक्तानां भस्म दत्तं मया पुरा ॥ १३.२४७.१४ ॥
हे भामिनी, संरक्षणासाठी, मंगलासाठी किंवा पवित्रतेसाठी नव्हे; तर लिंगासाठीच मी पूर्वी भक्तांना ही भस्म दिली होती.
13.247.15
तेन संदिग्धसर्वाङ्गा भस्मना ब्रह्मचारिणः ।
जटिला मुण्डिता वाऽपि नानाकारशिखण्डिनः ॥ १३.२४७.१५ ॥
त्या भस्माने सर्वांग माखलेले ब्रह्मचारी; जटाधारी, मुंडन केलेले, विविध आकारांच्या शेंड्या धारण करणारे.
13.247.16
विकृताः पिङ्गलाभिस्च नग्ना नानाप्रकारिणः ।
भैक्षं चरन्तः सर्वत्र निःस्पृहा निष्परिग्रहाः ॥ १३.२४७.१६ ॥
विकृत रूपाचे, पिंगट वर्णाचे, नग्न, नानाप्रकारचे; सर्वत्र भिक्षा मागत फिरणारे, इच्छारहित आणि परिग्रहरहित.
13.247.17
मृत्पात्रहस्ता मद्भक्ता मन्निवेशितबुद्ध्यः ।
चरन्तो निखिलं लोकं मम हर्षविवर्धनाः ॥ १३.२४७.१७ ॥
हातात मातीचे पात्र घेऊन, माझे भक्त, ज्यांची बुद्धी माझ्यात स्थिर आहे, संपूर्ण जगात संचार करणारे, माझा आनंद वाढवणारे.
13.247.18
मम पाशुपतं दिव्यं योगशास्त्रमनुत्तमम् ।
सूक्ष्मं सर्वेषु लोकेषु विमृशन्तश्चरन्ति ते ॥ १३.२४७.१८ ॥
माझे पाशुपत नावाचे दिव्य, अत्युत्तम योगशास्त्र — सूक्ष्म; सर्व लोकांत त्याचाच विचार करत ते संचार करतात.
13.247.19
एवं नित्याभियुक्तानां मद्भक्तानां तपस्विनाम् ।
उपायं चिन्तयाम्याशु येन मामुपयान्ति ते ॥ १३.२४७.१९ ॥
अशा प्रकारे नित्य तत्पर, माझे भक्त व तपस्वी यांना ज्या उपायाने ते मला प्राप्त होतील तो उपाय मी लवकरच विचारात घेतो.
13.247.20
स्थापितं त्रिषु लोकेषु शिवलिङ्गं मया मम ।
नमस्कारेण वा तस्य मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ॥ १३.२४७.२० ॥
तिन्ही लोकांत माझ्याकडून स्थापित केलेले माझे शिवलिंग आहे; त्याला नमस्कार केल्याने सर्व पापांपासून ते मुक्त होतात.
13.247.21
इष्टं दत्तमधीतं च यज्ञाश्च बहुदक्षिणाः ।
शिवलिङ्गप्रणामस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ १३.२४७.२१ ॥
इष्टयज्ञ, दान, अध्ययन आणि बहुदक्षिणायुक्त यज्ञ हे शिवलिंगप्रणामाच्या सोळाव्या भागाइतकेही योग्य नाहीत.
13.247.22
अर्चया शिवलिङ्गस्य परितुष्याम्यहं प्रिये ।
शिवलिङ्गार्चनायां तु विदानमपि मे शृणु ॥ १३.२४७.२२ ॥
प्रिये, शिवलिंगाच्या पूजेने मी संतुष्ट होतो; शिवलिंगार्चनेची विधीही माझ्याकडून ऐक.
13.247.23
गोक्षीरनवनीताभ्यामर्चयेद्यः शिवं मम ।
इष्टस्य हयमेधस्य यत्फलं तत्फलं भवेत् ॥ १३.२४७.२३ ॥
जो गाईचे दूध आणि लोणी यांनी माझ्या शिवाची पूजा करतो, त्याला अश्वमेध यज्ञाचेच फल मिळते.
13.247.24
घृतमण्डेन यो नित्यमर्चयेद्यः शिवं मम ।
स फलं प्राप्नुयान्मर्त्यो ब्राह्मणस्याग्निहोत्रिणः ॥ १३.२४७.२४ ॥
जो नित्य तुपाच्या मांडीने माझ्या शिवाची पूजा करतो, त्या मर्त्य मनुष्याला अग्निहोत्री ब्राह्मणाचे फल मिळते.
13.247.25
केवलेनापि तोयेन स्नापयेद्यः शिवं मम ।
स चापि लभते पुण्यं प्रियं च लभते नरः ॥ १३.२४७.२५ ॥
जो केवळ पाण्यानेही माझ्या शिवलिंगाला स्नान घालतो, तो मनुष्यही पुण्य मिळवतो आणि प्रिय गोष्टही मिळवतो.
13.247.26
सघृतं गुग्गुलु सम्यग्धूपयेद्यः शिवान्तिके ।
गोसवस्य तु यज्ञस्य यत्फलं तस्य तद्भवेत् ॥ १३.२४७.२६ ॥
जो शिवासमोर तुपासह गुग्गुळाने व्यवस्थित धूप देतो, त्याला गोसव यज्ञाचे जे फळ मिळते तेच फळ त्याला प्राप्त होते.
13.247.27
यस्तु गुग्गुलपिण्डेन केवलेनापि धूपयेत् ।
तस्य रुक्मप्रधानस्य यत्फलं तस्य तद्भवेत् ॥ १३.२४७.२७ ॥
जो केवळ गुग्गुळाच्या गोळ्यानेही धूप देतो, सुवर्णदान प्रधान असलेल्या माणसाला जे फळ मिळते तेच फळ त्याला मिळते.
13.247.28
यस्तु नानाविधैः पुष्पैर्मम लिङ्गं समर्चयेत् ।
स हि धेनुसहस्रस्य दत्तस्य फलमाप्नुयात्। ॥ १३.२४७.२८ ॥
जो विविध प्रकारच्या फुलांनी माझ्या लिंगाची चांगली पूजा करतो, त्याला हजार गायी दान केल्याचे फळ निश्चितच मिळते.
13.247.29
यस्तु देशान्तरं गत्वा शिवलिङ्गं समर्चयेत् ।
तस्मात्सर्वमनुष्येषु नास्ति मे प्रियकृत्तमः ॥ १३.२४७.२९ ॥
जो दुसऱ्या देशात जाऊन शिवलिंगाची चांगली पूजा करतो, त्याच्यापेक्षा मला अधिक प्रिय करणारा सर्व मनुष्यांमध्ये दुसरा कोणी नाही.
13.247.30
एवं नानाविधैर्द्रव्यैः शिवलिङ्गं समर्चयेत् ।
मत्समानो मनुष्येषु न पुनर्जायते नरः ॥ १३.२४७.३० ॥
अशा प्रकारे जो विविध द्रव्यांनी शिवलिंगाची चांगली पूजा करतो, तो मनुष्यांमध्ये माझ्यासारखा होतो आणि तो मनुष्य पुन्हा जन्म घेत नाही.
13.247.31
अर्चनाभिर्नमस्कारैरुपहारैः स्तवैरपि ।
भक्तो मामर्चयेन्नित्यं शिवलिङ्गेष्वतन्द्रितः ॥ १३.२४७.३१ ॥
पूजा, नमस्कार, उपहार आणि स्तुती यांनी भक्ताने आळस न करता नित्य शिवलिंगांमध्ये माझी अर्चना करावी.
13.247.32
पलाशबिल्वपत्राणि राजवृक्षस्रजं तथा ।
अर्कपुष्पाणि मेध्यानि मत्प्रियाणि विशेषतः ॥ १३.२४७.३२ ॥
पळस व बिल्वपत्रे, राजवृक्षाची माळ आणि अर्कपुष्पे — ही पवित्र असून विशेषतः मला प्रिय आहेत.
13.247.33
फलं वा यदि वा शाकं पुष्पं वा यदि वा जलम् ।
दत्तं सम्प्रीणयेद्देवि भक्तैर्मद्गतमानसैः ॥ १३.२४७.३३ ॥
फळ असो वा भाजी, फूल असो वा पाणी — हे देवी, जे काही अर्पिले जाते, त्याने माझ्यात मन लावलेल्या भक्तांनी मला प्रसन्न करावे.
13.247.34
ममाभिपरितुष्टस्य नास्ति लोकेषु दुर्लभम् ।
तस्मात्ते सततं भक्ता मामेवाभ्यर्चयन्त्युत ॥ १३.२४७.३४ ॥
माझ्यावर पूर्ण प्रसन्न झालेल्याला लोकांमध्ये दुर्लभ असे काही नाही. म्हणून माझे भक्त सतत मलाच पूजतात.
13.247.35
मद्भक्ता न विनश्यन्ति मद्भक्ता वीतकल्मषाः ।
मद्भक्ताः सर्वलोकेषु पूजनीया विशेषतः ॥ १३.२४७.३५ ॥
माझे भक्त नष्ट होत नाहीत; माझे भक्त पापरहित असतात. माझे भक्त सर्व लोकांत विशेषतः पूजनीय आहेत.
13.247.36
मद्द्वेषिणश्चि ये मर्त्या मद्भक्तद्वेषिणश्च वा ।
यान्ति ते नरकं घोरमिष्ट्वा क्रतुशतैरपि ॥ १३.२४७.३६ ॥
जे मर्त्य माझा द्वेष करतात, किंवा माझ्या भक्तांचा द्वेष करतात, ते शेकडो यज्ञ करूनही भयंकर नरकात जातात.
13.247.37
एतत्ते सर्वमाख्यातं योगं पाशुपतं महत् ।
मद्भक्तैर्मनुजैर्देवि श्राव्यमेतद्दिनेदिने ॥ १३.२४७.३७ ॥
हे देवी, हे सर्व तुला सांगितले; हा महान पाशुपत योग आहे. माझ्या भक्त मानवांनी हे दररोज ऐकावे.
13.247.38
शृणुयाद्यः पठेद्वाऽपि ममेदं धर्मनिश्चयम् ।
स्वर्गं कीर्तिं धनं धान्यं स लभेत नरोत्तमः ॥ १३.२४७.३८ ॥
माझा हा धर्मनिश्चय जो ऐकतो किंवा वाचतो, तो नरोत्तम स्वर्ग, कीर्ती, धन आणि धान्य प्राप्त करतो.