મહાભારત · અધ્યાય 13.254
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.254.1
श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः ।
युधिष्ठिरः शान्तनवं पुनरेवाभ्यभाषत ॥ १३.२५४.१ ॥
બધી રીતે પવિત્ર કરનારા ધર્મો સંપૂર્ણપણે સાંભળીને યુધિષ્ઠિરે ફરી શાંતનુના પુત્ર સાથે વાત કરી.
13.254.2
किमेकं दैवतं लोके किं वाऽप्येकं परायणम् ।
स्तुवन्तः कं कर्मर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम् ॥ १३.२५४.२ ॥
જગતમાં એકમાત્ર દેવ કોણ છે? અથવા એકમાત્ર પરમ આશ્રય કયો છે? કોની સ્તુતિ અને કોની પૂજા કરીને મનુષ્યો શુભ પામે?
13.254.3
को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः ।
किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात् ॥ १३.२५४.३ ॥
બધા ધર્મોમાં આપના મતે પરમ ધર્મ કયો માનવામાં આવ્યો છે? શું જપવાથી જીવ જન્મ-સંસારના બંધનથી મુક્ત થાય?
13.254.4
जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम् ।
स्तुवन्नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः ॥ १३.२५४.४ ॥
જગતના પ્રભુ, દેવોના દેવ, અનંત, પુરુષોત્તમની સહસ્ર નામોથી સ્તુતિ કરનાર પુરુષ સદા જાગૃત રહે છે.
13.254.5
तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम् ।
ध्यायन्स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च ॥ १३.२५४.५ ॥
તે અવ્યય પુરુષની જ ભક્તિથી નિત્ય પૂજા કરતો, ધ્યાન ધરતો, સ્તુતિ કરતો અને નમસ્કાર કરતો યજમાન પણ તેમને જ પામે છે.
13.254.6
अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम् ।
लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःकातिगो भवेत् ॥ १३.२५४.६ ॥
આદિ-અંતરહિત, વિષ્ણુ, સર્વ લોકોના મહેશ્વર, લોકાધ્યક્ષની નિત્ય સ્તુતિ કરનાર સર્વ દુઃખોને પાર કરી જાય છે.
13.254.7
ब्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम् ।
लोकनाथं महद्भूतं सर्वबूतभवोद्भवम् ॥ १३.२५४.७ ॥
તે બ્રાહ્મણો પ્રત્યે ભક્તિવાળા, સર્વ ધર્મો જાણનાર, લોકોની કીર્તિ વધારનાર, લોકનાથ, મહાન ભૂત અને સર્વ ભૂતોના ઉદ્ભવનું મૂળ છે.
13.254.8
एष मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः ।
यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा ॥ १३.२५४.८ ॥
મારા મત પ્રમાણે સર્વ ધર્મોમાં આ જ સર્વશ્રેષ્ઠ ધર્મ છે: મનુષ્યે ભક્તિથી, સ્તોત્રોથી કમળનયનની સદા પૂજા કરવી.
13.254.9
परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः ।
परमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम् ॥ १३.२५४.९ ॥
જે પરમ મહાન તેજ, પરમ મહાન તપ, પરમ મહાન બ્રહ્મ અને પરમ આશ્રય છે.
13.254.10
पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम् ।
दैवतं देवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता ॥ १३.२५४.१० ॥
જે પવિત્રોમાં પવિત્ર, મંગલોમાં મંગલ, દેવોના દેવ અને ભૂતોના અવ્યય પિતા છે.
13.254.11
यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमे ।
यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये ॥ १३.२५४.११ ॥
આદિયુગના આગમનમાં જેમનાથી સર્વ ભૂતો ઉત્પન્ન થાય છે, અને યુગક્ષયમાં જેમનામાં તેઓ ફરી પ્રલય પામે છે.
13.254.12
तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते ।
विष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभयापहम् ॥ १३.२५४.१२ ॥
હે રાજન! લોકોમાં પ્રધાન અને જગતના નાથ એવા તે વિષ્ણુના પાપભયને હરનારા સહસ્ર નામ મારી પાસેથી સાંભળો.
13.254.13
यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः ।
ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये ॥ १३.२५४.१३ ॥
મહાત્માનાં જે ગૌણ અને પ્રસિદ્ધ નામો ઋષિઓએ ગાયાં છે, તેમને હું પ્રાણીઓના કલ્યાણ માટે કહીશ.
13.254.14
ऋषिर्नाम्नां सहस्रस्य देवव्यासो महामुनिः ।
छन्दोनुष्टुप्तथा देवो भगवान्देवकीसुतः ॥ १३.२५४.१४ ॥
સહસ્રનામના ઋષિ મહામુનિ દેવવ્યાસ છે; છંદ અનુષ્ટુપ; દેવતા દેવકીપુત્ર ભગવાન.
13.254.15
अमुतांशूद्भवो बीजं शक्तिर्देवकिनन्दनः ।
त्रिसाम हृदयं तस्य शान्त्यर्थे विनियुज्यते ॥ १३.२५४.१५ ॥
અમૃતાંશુમાંથી ઉત્પન્ન બીજ, દેવકીનંદન શક્તિ, ત્રિસામ તેમનું હૃદય; શાંતિ માટે તેનો વિનિયોગ થાય છે.
13.254.16
ओं विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः ।
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः ॥ १३.२५४.१६ ॥
ૐ, વિશ્વ, વિષ્ણુ, વષટ્કાર; ભૂત, ભવ્ય અને ભવિષ્યના પ્રભુ; પ્રાણીઓના કર્તા, ધારક, ભાવ, ભૂતાત્મા, ભૂતભાવન.
13.254.17
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः ।
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ॥ १३.२५४.१७ ॥
પવિત્રાત્મા, પરમાત્મા, મુક્તોની પરમ ગતિ, અવ્યય, પુરુષ, સાક્ષી, ક્ષેત્રજ્ઞ અને અક્ષર પણ.
13.254.18
योगो योगविदांनेता प्रधानपुरुषेश्वरः ।
नरसिंहवपुः श्रीमान्केशवः पुरुषोत्तमः ॥ १३.२५४.१८ ॥
યોગ, યોગવિદોના નેતા, પ્રધાન અને પુરુષના ઈશ્વર; નરસિંહ શરીરવાળા શ્રીમાન કેશવ, પુરુષોત્તમ.
13.254.19
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः ।
सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ॥ १३.२५४.१९ ॥
તે સર્વ, શર્વ, શિવ, સ્થાણુ, ભૂતાદિ, નિધિ, અવ્યય, સંભવ, ભાવન, ભર્તા, પ્રભવ, પ્રભુ અને ઈશ્વર છે.
13.254.20
स्वयंभूः शंभुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः ।
अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ॥ १३.२५४.२० ॥
તે સ્વયંભૂ, શંભુ, આદિત્ય, પુષ્કરાક્ષ, મહાસ્વન, અનાદિનિધન, ધાતા, વિધાતા અને ધાતુઓમાં ઉત્તમ છે.
13.254.21
अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः ।
विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः ॥ १३.२५४.२१ ॥
તે અપ્રમેય, હૃષીકેશ, પદ્મનાભ, અમરપ્રભુ, વિશ્વકર્મા, મનુ, ત્વષ્ટા, સ્થવિષ્ઠ, સ્થવિર અને ધ્રુવ છે.
13.254.22
अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः ।
प्रभूतस्त्रिककुद्धाम पवित्रं मङ्गलं परम् ॥ १३.२५४.२२ ॥
તે અગ્રાહ્ય, શાશ્વત, કૃષ્ણ, લોહિતાક્ષ, પ્રતર્દન, પ્રભૂત, ત્રિકકુદ્ધામ, પવિત્ર, મંગળ અને પરમ છે.
13.254.23
ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः ।
हिरण्यगर्भो भूगर्भो माघवो मधुसूदनः ॥ १३.२५४.२३ ॥
તે ઈશાન, પ્રાણદ, પ્રાણ, જ્યેષ્ઠ, શ્રેષ્ઠ, પ્રજાપતિ, હિરણ્યગર્ભ, ભૂગર્ભ, માધવ અને મધુસૂદન છે.
13.254.24
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः ।
अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान् ॥ १३.२५४.२४ ॥
તે ઈશ્વર, વિક્રમી, ધન્વી, મેધાવી, વિક્રમ, ક્રમ, અનુત્તમ, દુરાધર્ષ, કૃતજ્ઞ, કૃતિ અને આત્મવાન છે.
13.254.25
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः ।
अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः ॥ १३.२५४.२५ ॥
સુરેશ, શરણ, શર્મ, વિશ્વરેતા, પ્રજાભવ; દિવસ, સંવત્સર, વ્યાલ, પ્રત્યય, સર્વદર્શન.
13.254.26
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः ।
वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः ॥ १३.२५४.२६ ॥
અજ, સર્વેશ્વર, સિદ્ધ, સિદ્ધિ, સર્વાદિ, અચ્યુત; વૃષાકપિ, અમેયાત્મા, સર્વયોગવિનિઃસૃત.
13.254.27
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्मा सम्मितः समः ।
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः ॥ १३.२५४.२७ ॥
વસુ, વસુમના, સત્ય, સમાત્મા, સમ્મિત, સમ; અમોઘ, પુંડરીકાક્ષ, વૃષકર્મા, વૃષાકૃતિ.
13.254.28
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः ।
अमृतः शाश्वतः स्थापुर्वरारोहो महातपाः ॥ १३.२५४.२८ ॥
રુદ્ર, બહુશિરા, બભ્રુ, વિશ્વયોનિ, શુચિશ્રવા; અમૃત, શાશ્વત, સ્થાપુ, વરારોહ, મહાતપા.
13.254.29
सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः ।
वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित्कविः ॥ १३.२५४.२९ ॥
સર્વગ, સર્વવિદ, ભાનુ, વિષ્વક્સેન, જનાર્દન; વેદ, વેદવિત્, અવ્યંગ, વેદાંગ, વેદવિત્, કવિ.
13.254.30
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः ।
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ॥ १३.२५४.३० ॥
લોકાધ્યક્ષ, સુરાધ્યક્ષ, ધર્માધ્યક્ષ, કૃતાકૃત; ચતુરાત્મા, ચતુર્વ્યૂહ, ચતુર્દંષ્ટ્ર, ચતુર્ભુજ.
13.254.31
भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः ।
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसु ॥ १३.२५४.३१ ॥
તેજસ્વી, ભોજન, ભોક્તા, સહનશીલ, જગતનો આદિજન્મા. નિષ્પાપ, વિજય, જેતા, વિશ્વયોનિ, પુનર્વસુ.
13.254.32
उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः ।
अतीन्द्रः सङ्ग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमोयमः ॥ १३.२५४.३२ ॥
ઉપેન્દ્ર, વામન, ઊંચો, અમોઘ, શુચિ, બળવાન. ઇન્દ્રથી પર, સંગ્રાહક, સર્ગ, ધૃતાત્મા, નિયમ, યમ.
13.254.33
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः ।
अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः ॥ १३.२५४.३३ ॥
જાણવા યોગ્ય, વૈદ્ય, સદા યોગી, વીરહા, માધવ, મધુ. ઇન્દ્રિયાતીત, મહામાયા, મહોત્સાહ, મહાબલ.
13.254.34
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः ।
अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक् ॥ १३.२५४.३४ ॥
મહાબુદ્ધિ, મહાવીર્ય, મહાશક્તિ, મહાદ્યુતિ. જેનું રૂપ નિર્દેશી શકાય નહીં, શ્રીમાન, અમેયાત્મા, મહાપર્વતધારી.
13.254.35
महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सताङ्गतिः ।
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदाम्पतिः ॥ १३.२५४.३५ ॥
મહાધનુર્ધર, પૃથ્વીનો સ્વામી, શ્રીનિવાસ, સજ્જનોની ગતિ. અનિરુદ્ધ, દેવોનો આનંદ, ગોવિંદ, ગોવિદોનો સ્વામી.
13.254.36
मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः ।
हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः ॥ १३.२५४.३६ ॥
મરીચિ, દમન, હંસ, સુપર્ણ, શ્રેષ્ઠ નાગ. હિરણ્યનાભ, સુતપા, પદ્મનાભ, પ્રજાપતિ.
13.254.37
अमृत्युः सर्वदृक्सिंहः सन्धाता सन्धिमान्स्थिरः ।
अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा ॥ १३.२५४.३७ ॥
અમૃત્યુ, સર્વદૃક્, સિંહ, સંધાતા, સંધિમાન, સ્થિર, અજ, દુર્મર્ષણ, શાસ્તા, વિશ્રુતાત્મા અને સુરારિહા.
13.254.38
गुरुर्गरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः ।
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः ॥ १३.२५४.३८ ॥
ગુરુ, ગરુત્માન, ધામ, સત્ય, સત્યપરાક્રમ, નિમિષ, અનિમિષ, સ્રગ્વી, વાચસ્પતિ અને ઉદારધી.
13.254.39
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान्न्यायो नेता समीरणः ।
सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ १३.२५४.३९ ॥
અગ્રણી, ગ્રામણી, શ્રીમાન, ન્યાય, નેતા, સમીરણ, સહસ્રમૂર્ધા, વિશ્વાત્મા, સહસ્રાક્ષ અને સહસ્રપાત્.
13.254.40
आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः सम्प्रमर्दनः ।
अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः ॥ १३.२५४.४० ॥
આવર્તન, નિવૃત્તાત્મા, સંવૃત, સંપ્રમર્દન, અહઃ, સંવર્તક, વહ્નિ, અનિલ અને ધરણીધર.
13.254.41
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वदृग्विश्वभुग्विभुः ।
सत्कर्ता सत्कृतिः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः ॥ १३.२५४.४१ ॥
સુપ્રસાદ, પ્રસન્નાત્મા, વિશ્વદૃક્, વિશ્વભુક્, વિભુ, સત્કર્તા, સત્કૃતિ, સાધુ, જહ્નુ, નારાયણ અને નર.
13.254.42
असंख्येयोप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः ।
सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ॥ १३.२५४.४२ ॥
અસંખ્યેય, અપ્રમેયાત્મા, વિશિષ્ટ, શિષ્ટકૃત્, શુચિ, સિદ્ધાર્થ, સિદ્ધસંકલ્પ, સિદ્ધિદ અને સિદ્ધિસાધન.
13.254.43
वृषाहिर्वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः ।
वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः ॥ १३.२५४.४३ ॥
વૃષાહિ, વૃષભ, વિષ્ણુ, વૃષપર્વા, વૃષોદર, વર્ધન અને વર્ધમાન, વિવિક્ત, શ્રુતિનો સાગર.
13.254.44
सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः ।
नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः ॥ १३.२५४.४४ ॥
સુભુજ, દુર્ધર, વાગ્મી, મહેન્દ્ર, વસુદ અને વસુ, અનેકરૂપ, બૃહદ્રૂપ, શિપિવિષ્ટ, પ્રકાશન.
13.254.45
ओजस्तेजोद्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः ।
ऋद्धः स्पृष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः ॥ १३.२५४.४५ ॥
ઓજ, તેજ અને દ્યુતિને ધારણ કરનાર, પ્રકાશાત્મા, પ્રતાપન, ઋદ્ધ, સ્પૃષ્ટાક્ષર, મંત્ર, ચંદ્રાંશુ, ભાસ્કરની કાંતિવાળો.
13.254.46
अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः ।
औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः ॥ १३.२५४.४६ ॥
અમૃતાંશુથી ઉત્પન્ન, ભાનુ, શશબિંદુ, સુરેશ્વર, જગતનું ઔષધ, સેતુ, સત્ય-ધર્મ-પરાક્રમ.
13.254.47
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः ।
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः ॥ १३.२५४.४७ ॥
ભૂત, ભવ્ય અને ભવિષ્યના નાથ, પવન, પાવન, અનલ, કામહા, કામકૃત્, કાંત, કામ, કામપ્રદ, પ્રભુ.
13.254.48
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः ।
अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित् ॥ १३.२५४.४८ ॥
યુગાદિકૃત્, યુગાવર્ત, અનેકમાયી, મહાશન, અદૃશ્ય, વ્યક્તરૂપ, સહસ્રજિત્ અને અનંતજિત્.
13.254.49
इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्ट शिखण्डी नहुषो वृषः ।
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः ॥ १३.२५४.४९ ॥
તે પ્રિય, વિશિષ્ટ, શિષ્ટોને ઇષ્ટ, શિખંડી, નહુષ, વૃષ છે. ક્રોધનો નાશક, ક્રોધનો ઉત્પાદક અને કર્તા, વિશ્વબાહુ, પૃથ્વીને ધારણ કરનાર છે.
13.254.50
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः ।
अपांनिधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः ॥ १३.२५४.५० ॥
તે અચ્યુત, પ્રથિત, પ્રાણ, પ્રાણદાતા, વાસવના અનુજ છે. જળનો નિધિ, આધાર, અપ્રમત્ત, પ્રતિષ્ઠિત છે.
13.254.51
स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।
वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरंदरः ॥ १३.२५४.५१ ॥
તે સ્કંદ, સ્કંદધર, ધુર્ય, વરદ, વાયુવાહન છે. તે વાસુદેવ, બૃહદ્ભાનુ, આદિદેવ, પુરંદર છે.
13.254.52
अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः ।
अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः ॥ १३.२५४.५२ ॥
તે અશોક, તારણ, તાર, શૂર, શૌરિ, જનેશ્વર છે. તે અનુકૂળ, શતાવર્ત, પદ્મી, કમળનયન છે.
13.254.53
पद्मनाबोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत् ।
महर्द्धिर्ऋद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वक्षः ॥ १३.२५४.५३ ॥
તે પદ્મનાભ, અરવિંદાક્ષ, પદ્મગર્ભ, શરીરધારી છે. તે મહર્દ્ધિ, ઋદ્ધ, વૃદ્ધાત્મા, મહાક્ષ, ગરુડધ્વજ છે.
13.254.54
अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः ।
सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान्समितिंजयः ॥ १३.२५४.५४ ॥
તે અતુલ, શરભ, ભીમ, સમયજ્ઞ, હવિર્હરિ છે. તે સર્વલક્ષણલક્ષ્ય, લક્ષ્મીવાન, સમિતિંજય છે.
13.254.55
विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः ।
महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः ॥ १३.२५४.५५ ॥
વિક્ષર, રોહિત, માર્ગ, હેતુ, દામોદર, સહ, મહીધર, મહાભાગ, વેગવાન અને અમિતાશન.
13.254.56
उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः ।
करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः ॥ १३.२५४.५६ ॥
ઉદ્ભવ, ક્ષોભણ, દેવ, શ્રીગર્ભ, પરમેશ્વર, કરણ, કારણ, કર્તા, વિકર્તા, ગહન અને ગુહ.
13.254.57
व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः ।
परर्द्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः ॥ १३.२५४.५७ ॥
વ્યવસાય, વ્યવસ્થાન, સંસ્થાન, સ્થાનદ, ધ્રુવ, પરર્દ્ધિ, પરમસ્પષ્ટ, તુષ્ટ, પુષ્ટ અને શુભેક્ષણ.
13.254.58
रामो विरामो विरजो मार्गो नेयो नयोऽनयः ।
वीरः शक्तिमतांश्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः ॥ १३.२५४.५८ ॥
રામ, વિરામ, વિરજ, માર્ગ, નેય, નય, અનય, વીર, શક્તિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ, ધર્મ અને ધર્મવિદોમાં ઉત્તમ.
13.254.59
वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः ।
हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः ॥ १३.२५४.५९ ॥
વૈકુંઠ, પુરુષ, પ્રાણ, પ્રાણદ, પ્રણવ, પૃથુ, હિરણ્યગર્ભ, શત્રુઘ્ન, વ્યાપ્ત, વાયુ અને અધોક્ષજ.
13.254.60
ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः ।
उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः ॥ १३.२५४.६० ॥
ઋતુ, સુદર્શન, કાલ, પરમેષ્ઠી, પરિગ્રહ, ઉગ્ર, સંવત્સર, દક્ષ, વિશ્રામ અને વિશ્વદક્ષિણ.
13.254.61
विस्तारः स्थावरः स्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम् ।
अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः ॥ १३.२५४.६१ ॥
વિસ્તાર, સ્થાવર, સ્થાણુ, પ્રમાણ, અવ્યય બીજ; અર્થ અને અનર્થ, મહાકોશ, મહાભોગ, મહાધન.
13.254.62
अनिर्विण्णः स्थविष्ठो भूर्धर्मयूपो महामखः ।
नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः ॥ १३.२५४.६२ ॥
અનિર્વિણ્ણ, સ્થવિષ્ઠ, ભૂ, ધર્મયૂપ, મહામખ; નક્ષત્રનેમિ, નક્ષત્રી, ક્ષમ, ક્ષામ, સમીહન.
13.254.63
यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सताङ्गतिः ।
सर्वदर्शी वमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम् ॥ १३.२५४.६३ ॥
યજ્ઞ, ઇજ્ય, મહેજ્ય, ક્રતુ, સત્ર, સતાંગતિ; સર્વદર્શી, વમુક્તાત્મા, સર્વજ્ઞ, ઉત્તમ જ્ઞાન.
13.254.64
सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत् ।
मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः ॥ १३.२५४.६४ ॥
સુવ્રત, સુમુખ, સૂક્ષ્મ, સુઘોષ, સુખદ, સુહૃદ; મનોહર, જિતક્રોધ, વીરબાહુ, વિદારણ.
13.254.65
स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत् ।
वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः ॥ १३.२५४.६५ ॥
સ્વાપન, સ્વવશ, વ્યાપી, નૈકાત્મા, નૈકકર્મકૃત્; વત્સર, વત્સલ, વત્સી, રત્નગર્ભ, ધનેશ્વર.
13.254.66
धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम् ।
अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः ॥ १३.२५४.६६ ॥
ધર્મગુપ્, ધર્મકૃત્, ધર્મી, સત્-અસત્, ક્ષર, અક્ષર; અવિજ્ઞાતા, સહસ્રાંશુ, વિધાતા, કૃતલક્ષણ.
13.254.67
गभस्तिनेमिः सत्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः ।
आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः ॥ १३.२५४.६७ ॥
ગભસ્તિનેમિ, સત્ત્વમાં સ્થિત, સિંહ, ભૂતોના મહેશ્વર, આદિદેવ, મહાદેવ, દેવેશ, દેવોના ધારક, ગુરુ.
13.254.68
उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः ।
शरीरी भूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः ॥ १३.२५४.६८ ॥
ઉત્તર, ગોપતિ, ગોપ્તા, જ્ઞાનથી જાણી શકાય તેવા, પુરાતન, શરીરી, ભૂતોના ધારક, ભોક્તા, કપીન્દ્ર, પુષ્કળ દક્ષિણા આપનાર.
13.254.69
सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः ।
विनयोज्यः सत्यसन्धो दाशार्हः सात्वतांपतिः ॥ १३.२५४.६९ ॥
સોમપ, અમૃતપ, સોમ, પુરુજિત્, પુરુષોત્તમ, વિનયથી ચલાવવા યોગ્ય, સત્યસંધ, દાશાર્હ, સાત્વતોના પતિ.
13.254.70
जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः ।
अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः ॥ १३.२५४.७० ॥
જીવ, વિનયિતા, સાક્ષી, મુકુંદ, અમિત વિક્રમ, અંભોનિધિ, અનંતાત્મા, મહોદધિમાં શયન કરનાર, અંતક.
13.254.71
अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः ।
आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः ॥ १३.२५४.७१ ॥
અજ, મહાર્હ, સ્વાભાવ્ય, જિતામિત્ર, પ્રમોદન, આનંદ, નંદન, નંદ, સત્યધર્મા, ત્રિવિક્રમ.
13.254.72
महर्षिः कपिलाचार्य कृतज्ञो मेदिनीपतिः ।
त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत् ॥ १३.२५४.७२ ॥
મહર્ષિ, આચાર્ય કપિલ, કૃતજ્ઞ, મેદિનીપતિ, ત્રિપાદ, ત્રિદશાધ્યક્ષ, મહાશૃંગ, કૃતાંતકૃત્.
13.254.73
महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी ।
गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः ॥ १३.२५४.७३ ॥
મહાવરાહ, ગોવિંદ, સુષેણ, સોનાના બાજુબંધ ધારણ કરનાર, ગુહ્ય, ગંભીર, ગહન, ગુપ્ત, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર.
13.254.74
वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः सङ्कर्षणोच्युतः ।
वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः ॥ १३.२५४.७४ ॥
વેધા, સ્વાંગ, અજિત, કૃષ્ણ, દૃઢ, સંકર્ષણ, અચ્યુત, વરુણ, વારુણ, વૃક્ષ, પુષ્કરાક્ષ, મહામના.
13.254.75
भगवान्भगहा नन्दी वनमाली हलायुधः ।
आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः ॥ १३.२५४.७५ ॥
ભગવાન, ભગહા, નંદી, વનમાલી, હલાયુધ, આદિત્ય, જ્યોતિરાદિત્ય, સહિષ્ણુ, ગતિસત્તમ.
13.254.76
सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः ।
दिवस्पृक्सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः ॥ १३.२५४.७६ ॥
સુધન્વા, ખંડપરશુ, દારુણ, દ્રવિણપ્રદ, દિવસ્પૃક્, સર્વદૃક્, વ્યાસ, વાચસ્પતિ, અયોનિજ.
13.254.77
त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक् ।
संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम् ॥ १३.२५४.७७ ॥
ત્રિસામ, સામગ, સામ, નિર્વાણ, ભેષજ, ભિષક્, સંન્યાસકૃત્, શમ, શાંત, નિષ્ઠા, શાંતિ, પરાયણ.
13.254.78
शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः ।
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः ॥ १३.२५४.७८ ॥
શુભાંગ, શાંતિદ, સ્રષ્ટા, કુમુદ, કુવલેશય, ગોહિત, ગોપતિ, ગોપ્તા, વૃષભાક્ષ, વૃષપ્રિય.
13.254.79
अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः ।
श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः ॥ १३.२५४.७९ ॥
ક્યારેય પાછા ન હટનાર, નિવૃત્તાત્મા, સંક્ષેપ્તા, ક્ષેમકૃત, શિવ; છાતી પર શ્રીવત્સ ચિહ્ન ધરાવનાર, શ્રીવાસ, શ્રીપતિ, શ્રીમાનોમાં શ્રેષ્ઠ.
13.254.80
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः ।
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः ॥ १३.२५४.८० ॥
શ્રીદાતા, શ્રીશ, શ્રીનિવાસ, શ્રીનિધિ, શ્રીને પ્રગટ કરનાર, શ્રીધર, શ્રીકર, પરમ શ્રેય, શ્રીમાન, ત્રણ લોકનો આશ્રય.
13.254.81
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः ।
विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः ॥ १३.२५४.८१ ॥
સુંદર નેત્રવાળા, સુંદર અંગોવાળા, શતાનંદ, નંદી, જ્યોતિ, ગણેશ્વર, આત્મવિજયી, આત્મવશ, સત્કીર્તિ, છિન્નસંશય.
13.254.82
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतः स्थिरः ।
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः ॥ १३.२५४.८२ ॥
ઉન્નત, સર્વત્ર નેત્રવાળા, જેના ઉપર કોઈ સ્વામી નથી તેવા, શાશ્વત, સ્થિર, ભૂમિ પર શયન કરનાર, ભૂષણ, ભૂતિ, શોકરહિત, શોકનાશક.
13.254.83
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः ।
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः ॥ १३.२५४.८३ ॥
તેજસ્વી, પૂજિત, કુંભ, વિશુદ્ધાત્મા, શુદ્ધિકર્તા, અનિરુદ્ધ, રથમાં અપ્રતિરથ, પ્રદ્યુમ્ન, અમિત પરાક્રમી.
13.254.84
कालनेमिनिहा वीरः शौरिः सूरजनेश्वरः ।
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः ॥ १३.२५४.८४ ॥
કાલનેમિનો સંહારક, વીર, શૂરનો વંશજ, શૂરજનોનો સ્વામી, ત્રિલોકાત્મા, ત્રિલોકેશ, કેશવ, કેશી દૈત્યનો સંહારક, હરિ.
13.254.85
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः ।
अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः ॥ १३.२५४.८५ ॥
કામદેવ, કામપાલ, કામી, કાંત, કૃતાગમ, અનિર્દેશ્ય રૂપવાળા, વિષ્ણુ, વીર, અનંત, ધનંજય.
13.254.86
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः ।
ब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः ॥ १३.२५४.८६ ॥
બ્રાહ્મણોના હિતેચ્છુ, બ્રહ્મકૃત્, બ્રહ્મા, બ્રહ્મ, બ્રહ્મવિવર્ધન, બ્રહ્મવિદ્, બ્રાહ્મણ, બ્રહ્મી, બ્રહ્મજ્ઞ, બ્રાહ્મણપ્રિય.
13.254.87
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः ।
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः ॥ १३.२५४.८७ ॥
મહાક્રમ, મહાકર્મા, મહાતેજા, મહોરગ, મહાક્રતુ, મહાયજ્વા, મહાયજ્ઞ, મહાહવિ.
13.254.88
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिःस्तोता रणप्रियः ।
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः ॥ १३.२५४.८८ ॥
સ્તુત્ય, સ્તવપ્રિય, સ્તોત્ર, સ્તુતિ, સ્તોતા, રણપ્રિય, પૂર્ણ, પૂરયિતા, પુણ્ય, પુણ્યકીર્તિ, રોગરહિત.
13.254.89
मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः ।
वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः ॥ १३.२५४.८९ ॥
મનોજવ, તીર્થકર, વસુરેતા, વસુપ્રદ, વસુપ્રદ, વાસુદેવ, વસુ, વસુમના, હવિ.
13.254.90
सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः ।
शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः ॥ १३.२५४.९० ॥
સદ્ગતિ, સત્કૃતિ, સત્તા, સદ્ભૂતિ, સત્પરાયણ, શૂરસેન, યદુશ્રેષ્ઠ, સન્નિવાસ, સુયામુન.
13.254.91
भूतावासो वासुदेवः सर्वासुनिलयोऽनलः ।
दर्पहा दर्पहो दृप्तो दुर्धरोऽद्धाऽपराजितः ॥ १३.२५४.९१ ॥
ભૂતોનું નિવાસસ્થાન, વાસુદેવ, સર્વ પ્રાણવાયુઓનો આશ્રય, અગ્નિ; અભિમાનનો નાશ કરનાર, ગર્વિષ્ઠ, દુર્ધર અને ખરેખર અપરાજિત.
13.254.92
विश्वमूर्तिर्महमूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान् ।
अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः ॥ १३.२५४.९२ ॥
વિશ્વ જ જેમનું રૂપ છે તે, મહારૂપ, દીપ્ત રૂપવાળા, નિરાકાર, અનેક રૂપવાળા, અવ્યક્ત, સો રૂપવાળા અને સો મુખવાળા.
13.254.93
एको नैकः सवः कः किं यत्तत्पदमनुत्तमम् ।
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः ॥ १३.२५४.९३ ॥
એક, અનેક નહીં; સર્જક; કોણ, શું, તે જ પરમ પદ; લોકબંધુ, લોકનાથ, માધવ, ભક્તવત્સલ.
13.254.94
सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी ।
वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः ॥ १३.२५४.९४ ॥
સુવર્ણવર્ણ, સુવર્ણ અંગોવાળા, શ્રેષ્ઠ અંગોવાળા, ચંદન અને બાજુબંધ ધારણ કરનાર; વીરોનો સંહાર કરનાર, વિષમ, શૂન્ય, ઘી જેમનો આશીર્વાદ છે તે, અચળ અને ચલ.
13.254.95
अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृत् ।
सुमेधा मेघजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः ॥ १३.२५४.९५ ॥
અભિમાન રહિત, માન આપનાર, માનનીય, લોકોના સ્વામી, ત્રણે લોકને ધારણ કરનાર; મહા બુદ્ધિમાન, મેઘમાંથી જન્મેલા, ધન્ય, સત્યબુદ્ધિવાળા, પૃથ્વીને ધારણ કરનાર.
13.254.96
तेजो वृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः ॥ १३.२५४.९६ ॥
તેજ, વૃષ, દ્યુતિ ધારણ કરનાર, સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ; નિયંત્રક, દંડદાતા, સચેત, અનેક શિખરોવાળા, ગદના મોટાભાઈ.
13.254.97
चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः ।
चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वदविदेकपात् ॥ १३.२५४.९७ ॥
ચાર મૂર્તિવાળા, ચાર બાહુવાળા, ચાર વ્યૂહવાળા, ચાર ગતિવાળા, ચાર આત્માવાળા, ચાર ભાવવાળા, ચારે વેદના જ્ઞાતા, એકપાદ.
13.254.98
समावर्तो निवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः ।
दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा ॥ १३.२५४.९८ ॥
સમાવર્ત, નિવૃત્તાત્મા, દુર્જય, દુરતિક્રમ, દુર્લભ, દુર્ગમ, દુર્ગ, દુરાવાસ, દુરારિહા.
13.254.99
शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः ।
इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः ॥ १३.२५४.९९ ॥
શુભાંગ, લોકસારંગ, સુતંતુ, તંતુવર્ધન, ઇન્દ્રકર્મા, મહાકર્મા, કૃતકર્મા, કૃતાગમ.
13.254.100
उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः ।
अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी ॥ १३.२५४.१०० ॥
ઉદ્ભવ, સુંદર, સુંદ, રત્નનાભ, સુલોચન, અર્ક, વાજસન, શૃંગી, જયંત, સર્વવિજ્જયી.
13.254.101
सुवर्णिबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः ।
महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः ॥ १३.२५४.१०१ ॥
સુવર્ણબિંદુ, અક્ષોભ્ય, સર્વવાગીશ્વરેશ્વર, મહાહ્રદ, મહાગર્ત, મહાભૂત, મહાનિધિ.
13.254.102
कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पवनोऽनिलः ।
अमृतांशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः ॥ १३.२५४.१०२ ॥
કુમુદ, કુંદર, કુંદ, પર્જન્ય, પવન, અનિલ, અમૃતાંશ, અમૃતવપુ, સર્વજ્ઞ, સર્વતોમુખ.
13.254.103
सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः ।
न्यग्रोधोदुम्बरोश्वत्थश्चापूरान्ध्रनिषूदनः ॥ १३.२५४.१०३ ॥
સુલભ, સુવ્રત, સિદ્ધ, શત્રુજિત્, શત્રુતાપન; ન્યગ્રોધ, ઉદુંબર, અશ્વત્થ; ચાપૂર અને આંધ્રોનો સંહારક.
13.254.104
सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः ।
अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः ॥ १३.२५४.१०४ ॥
સહસ્રાર્ચિ, સપ્તજિહ્વ, સપ્તૈધા, સપ્તવાહન; અમૂર્તિ, અનઘ, અચિન્ત્ય; ભય ઉત્પન્ન કરનાર અને ભયનો નાશ કરનાર.
13.254.105
अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्नर्गुणो महान् ।
अधृतः स्वधृतः स्वास्थ्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः ॥ १३.२५४.१०५ ॥
અણુ, બૃહત્, કૃશ, સ્થૂલ; ગુણધારી, નિર્ગુણ, મહાન; અધૃત, સ્વધૃત, સ્વાસ્થ્ય; વંશનો આદિ પુરુષ અને વંશ વધારનાર.
13.254.106
भारभृत्कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः ।
आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः ॥ १३.२५४.१०६ ॥
ભાર ઉઠાવનાર, કહેવાયેલ, યોગી, યોગીશ, સર્વકામદ; આશ્રમ, શ્રમણ, ક્ષામ, સુપર્ણ, વાયુવાહન.
13.254.107
धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः ।
अपराजितः सर्वसहो नियन्ता नियमो यमः ॥ १३.२५४.१०७ ॥
ધનુર્ધર, ધનુર્વેદ, દંડ, દમનકર્તા, દમ; અપરાજિત, સર્વસહ, નિયંતા, નિયમ, યમ.
13.254.108
सत्ववान्सात्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः ।
अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हःऋ प्रियकृत्प्रीतिवर्धनः ॥ १३.२५४.१०८ ॥
સત્ત્વવાન, સાત્ત્વિક, સત્ય, સત્યધર્મપરાયણ; અભિપ્રાય, પ્રિયાર્હ, અર્હ, પ્રિયકૃત્, પ્રીતિવર્ધન.
13.254.109
विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः ।
रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः ॥ १३.२५४.१०९ ॥
આકાશમાં ગમન કરનારા, જ્યોતિ, સુંદર દીપ્તિવાળા, હવિનો ભોગ કરનારા, સર્વવ્યાપી, રવિ, વિરોચન, સૂર્ય, સવિતા, સૂર્યનેત્ર.
13.254.110
अन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकदोऽग्रजः ।
अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः ॥ १३.२५४.११० ॥
અંત, હવિનો ભોગ કરનારા, ભોક્તા, સુખ આપનારા, અનેક રીતે દાતા, અગ્રજ, ક્યારેય હાર ન માનનારા, સદા અમર્ષી, લોકોના આધાર, અદ્ભુત.
13.254.111
सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरप्ययः ।
स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक् स्वस्तिदक्षिणः ॥ १३.२५४.१११ ॥
સનાતન, અતિ સનાતન, કપિલ, કપિ, લયસ્વરૂપ, કલ્યાણ આપનારા, કલ્યાણ કરનારા, કલ્યાણસ્વરૂપ, કલ્યાણનો ભોગ કરનારા, જેમનો જમણો હાથ કલ્યાણ છે તે.
13.254.112
अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः ।
शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः ॥ १३.२५४.११२ ॥
અરૌદ્ર, કુંડલધારી, ચક્રધારી, પરાક્રમી, પ્રબળ શાસનવાળા, શબ્દાતીત, શબ્દ સહન કરનારા, શિશિર, રાત્રિ કરનારા.
13.254.113
अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणांवरः ।
विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः ॥ १३.२५४.११३ ॥
અક્રૂર, કોમળ, દક્ષ, ઉદાર, ક્ષમાશીલોમાં શ્રેષ્ઠ, પરમ વિદ્વાન, ભયરહિત, જેમનું શ્રવણ અને કીર્તન પુણ્યદાયી છે તે.
13.254.114
उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःखप्ननाशनः ।
वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः ॥ १३.२५४.११४ ॥
ઉદ્ધારક, દુષ્કૃતોનો નાશ કરનારા, પુણ્યસ્વરૂપ, દુઃખદ સ્વપ્નોનો નાશ કરનારા, વીરોનો સંહાર કરનારા, રક્ષક, સત્પુરુષ, જીવનદાતા, સર્વત્ર સ્થિત.
13.254.115
अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः ।
चतुरस्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः ॥ १३.२५४.११५ ॥
અનંત રૂપ અને અનંત શ્રીવાળા, ક્રોધ જીતનારા, ભય હરનારા, દૃઢ અને ગંભીર આત્માવાળા, દિશાઓ અને ઉપદિશાઓના નિયંતા.
13.254.116
अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः ।
जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः ॥ १३.२५४.११६ ॥
આદિરહિત, ભૂ અને ભુવઃ લોક, લક્ષ્મી, મહાવીર, સુંદર બાજુબંધ ધારણ કરનાર, જનક, પ્રાણીઓના જન્મનો આદિ, ભયંકર, ભયંકર પરાક્રમી.
13.254.117
आधारनिलयो धाता पुष्पहासः प्रजागरः ।
ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः ॥ १३.२५४.११७ ॥
સર્વ આધારનું નિવાસ, ધારણ કરનાર, ફૂલ જેવા હાસ્યવાળા, પ્રજા માટે જાગૃત, ઊર્ધ્વગામી, સત્પથનું આચરણ કરનાર, પ્રાણદાતા, પ્રણવ ૐ, પણ.
13.254.118
प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत्प्राणजीवनः ।
तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः ॥ १३.२५४.११८ ॥
પ્રમાણ, પ્રાણોનું નિવાસ, પ્રાણધારક, પ્રાણોનું જીવન, તત્ત્વ, તત્ત્વજ્ઞ, એક આત્મા, જન્મ-મૃત્યુ-જરાથી પર.
13.254.120
यज्ञभृद्यज्ञकृद्यज्ञी यज्ञभुग्यज्ञसाधनः ।
यज्ञान्तकृद्यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च ॥ १३.२५४.१२० ॥
યજ્ઞ ધારણ કરનાર, યજ્ઞ કરનાર, યજ્ઞના સ્વામી, યજ્ઞનો ભોક્તા, યજ્ઞનું સાધન, યજ્ઞનો અંત કરનાર, યજ્ઞનું ગુહ્ય, અન્ન, અને અન્નનો ભોક્તા પણ તે જ.
13.254.121
आत्मयोनिः स्वयंजातो वैखानः सामगायनः ।
देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः ॥ १३.२५४.१२१ ॥
આત્મયોનિ, સ્વયંજાત, વૈખાન (પૃથ્વી ખોદનાર), સામગાયક, દેવકીનંદન, સર્જક, પૃથ્વીના ઈશ, પાપનાશક.
13.254.122
शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः।
सर्वप्रहारणायुध ओंनम इति ॥ १३.२५४.१२२ ॥
શંખ ધારણ કરનાર, નંદક ખડ્ગધારી, ચક્રધારી, શાર્ઙ્ગ ધનુષ્યધારી, ગદાધર, હાથમાં રથાંગ (ચક્ર) ધારણ કરનાર, અક્ષોભ્ય, સર્વ પ્રહાર-આયુધવાળા. 'ઓં નમઃ' એ રીતે.
13.254.123
इतीदं कीर्तनीयस्यि केशवस्य महात्मनः ।
नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम् ॥ १३.२५४.१२३ ॥
આ રીતે કીર્તન યોગ્ય મહાત્મા કેશવનાં દિવ્ય સહસ્ર નામો સંપૂર્ણપણે કીર્તિત કરવામાં આવ્યાં.
13.254.124
य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत् ।
नाशुभं प्राप्नुयात्किञ्चित्सोमुत्रेह च मानवः ॥ १३.२५४.१२४ ॥
જે મનુષ્ય આ નિત્ય સાંભળે છે કે કીર્તન કરે છે, તેને આ લોક કે પરલોકમાં કંઈપણ અશુભ પ્રાપ્ત થતું નથી.
13.254.125
वेदान्तो ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत् ।
वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात् ॥ १३.२५४.१२५ ॥
બ્રાહ્મણ વેદાંતજ્ઞ થાય, ક્ષત્રિય વિજયી થાય, વૈશ્ય ધનસમૃદ્ધ થાય, અને શૂદ્ર સુખ પ્રાપ્ત કરે.
13.254.126
धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात् ।
कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी प्राप्नुयात्प्रजाम् ॥ १३.२५४.१२६ ॥
ધર્મનો અર્થી ધર્મ પામે, અર્થનો અર્થી અર્થ પામે, કામી કામનાઓ પામે, અને સંતાનનો અર્થી સંતાન પામે.
13.254.127
भक्तिमान्यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानसः ।
सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नातेमत्प्रकीर्तयेत् ॥ १३.२५४.१२७ ॥
ભક્તિમાન જે સદા ઉઠીને, શુચિ થઈને, તેમાં મન લગાવીને, વાસુદેવનાં આ સહસ્ર નામોનું કીર્તન કરે.
13.254.128
यशः प्राप्नोति विपुलं ज्ञातिप्राधान्यमेव च ।
अचलां श्रियमाप्नोति श्रेयः प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.२५४.१२८ ॥
તે વિપુલ યશ અને સગાંઓમાં પ્રાધાન્ય પ્રાપ્ત કરે છે. તે અચળ લક્ષ્મી અને સર્વોત્તમ શ્રેય પામે છે.
13.254.129
न भयं क्वचिदाप्नोति वीर्यं तेजश्च विन्दति ।
भवत्ययोगो द्युतिमान्बलरूपगुणान्वितः ॥ १३.२५४.१२९ ॥
તેને ક્યાંય ભય લાગતો નથી. તે વીર્ય અને તેજ પ્રાપ્ત કરે છે. તે અજેય, તેજસ્વી બને છે અને બળ, રૂપ તથા ગુણોથી યુક્ત થાય છે.
13.254.130
रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ।
भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येदापन्न आपदः ॥ १३.२५४.१३० ॥
રોગથી પીડિત રોગથી મુક્ત થાય છે; બંધાયેલો બંધનથી મુક્ત થાય છે. ભયભીત ભયથી અને આપત્તિમાં ફસાયેલો આપત્તિથી મુક્ત થાય છે.
13.254.131
दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम् ।
स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः ॥ १३.२५४.१३१ ॥
ભક્તિથી યુક્ત થઈને જે મનુષ્ય સદા સહસ્ત્રનામોથી પુરુષોત્તમની સ્તુતિ કરે છે, તે શીઘ્ર સર્વ કષ્ટોને પાર કરે છે.
13.254.132
वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायणः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम् ॥ १३.२५४.१३२ ॥
વાસુદેવનો આશ્રય લેનાર, વાસુદેવને સંપૂર્ણ સમર્પિત મર્ત્ય, સર્વ પાપથી શુદ્ધ આત્મા થઈને સનાતન બ્રહ્મને પામે છે.
13.254.133
न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित् ।
जन्ममृत्युजराव्याधिभयं नैवोपजायते ॥ १३.२५४.१३३ ॥
વાસુદેવના ભક્તોને ક્યાંય અશુભ નથી. જન્મ, મૃત્યુ, ઘડપણ અને વ્યાધિનો ભય તેમનામાં ઉત્પન્ન થતો નથી.
13.254.134
इमं स्तवमधीयानः श्रद्धाभक्तिसमन्वितः ।
युज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभिः ॥ १३.२५४.१३४ ॥
શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી યુક્ત થઈ આ સ્તવનો અભ્યાસ કરનાર આત્મસુખ, ક્ષમા, શ્રી, ધૃતિ, સ્મૃતિ અને કીર્તિથી યુક્ત થાય છે.
13.254.135
न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभा मतिः ।
भन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे ॥ १३.२५४.१३५ ॥
પુરુષોત્તમમાં ભક્તિ રાખનાર, પુણ્ય કરનાર ભક્તોના મનમાં ક્રોધ, ઈર્ષ્યા, લોભ કે અશુભ બુદ્ધિ ઉદ્ભવતાં નથી.
13.254.136
द्यौः सचन्द्रार्कनक्षत्रा खं दिशो भूर्महोदधिः ।
वासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः ॥ १३.२५४.१३६ ॥
ચંદ્ર, સૂર્ય, નક્ષત્રો સહિતનું આકાશ, દિશાઓ, પૃથ્વી અને મહાસાગર મહાત્મા વાસુદેવના વીર્યથી ધારણ થયેલાં છે.
13.254.137
ससुरासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम् ।
जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य सचराचरम् ॥ १३.२५४.१३७ ॥
દેવ, અસુર, ગંધર્વ, યક્ષ, નાગ અને રાક્ષસો સહિત આ ચરાચર જગત કૃષ્ણને વશ છે.
13.254.138
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः सत्वं तेजो बलं धृतिः ।
वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञ एव च ॥ १३.२५४.१३८ ॥
ઇન્દ્રિયો, મન, બુદ્ધિ, સત્ત્વ, તેજ, બળ અને ધૃતિ — આ સર્વ વાસુદેવાત્મક કહેવાય છે; ક્ષેત્ર અને ક્ષેત્રજ્ઞ પણ એવા જ છે.
13.254.139
सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्प्यते ।
आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः ॥ १३.२५४.१३९ ॥
સર્વ આગમોમાં પ્રથમ આચારનું વિધાન કરવામાં આવે છે; આચારથી ધર્મ ઉદ્ભવે છે; ધર્મના પ્રભુ અચ્યુત છે.
13.254.140
ऋषयः पितरो देवा महाभूतानि धातवः ।
जङ्गमाजङ्गमं चेदं जगन्नारयणोद्भवम् ॥ १३.२५४.१४० ॥
ઋષિઓ, પિતૃઓ, દેવો, મહાભૂતો અને ધાતુઓ, તથા આ ચરાચર જગત નારાયણથી ઉત્પન્ન થયું છે.
13.254.141
योगो ज्ञानं तथा साङ्ख्यं विद्याः शिल्पादिकर्म च ।
वेदाः सास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्वं जनार्दनात् ॥ १३.२५४.१४१ ॥
યોગ, જ્ઞાન, સાંખ્ય, વિદ્યાઓ, શિલ્પાદિ કર્મો, વેદો, શાસ્ત્રો અને વિજ્ઞાન — આ બધું જનાર્દનથી છે.
13.254.142
एको विष्णुर्महद्भूतं पृथग्भूतान्यनेकशः ।
त्रींल्लोकान्व्याप्य भूतात्मा भुङ्क्ते विश्वभुगव्ययः ॥ १३.२५४.१४२ ॥
એક વિષ્ણુ જ મહાભૂત છે, અને અનેક રીતે પૃથક્ થયેલાં ભૂતો પણ તેઓ જ છે. ત્રણ લોકને વ્યાપીને ભૂતાત્મા, વિશ્વભોક્તા, અવ્યય ભોગવે છે.
13.254.143
इमं स्तवं भगवतो विष्णोर्व्यासेन कीर्तितम् ।
पठेद्य इच्छेत्पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च ॥ १३.२५४.१४३ ॥
વ્યાસે કીર્તિત કરેલું ભગવાન વિષ્ણુનું આ સ્તોત્ર, જે પુરુષ શ્રેય અને સુખ પામવા ઇચ્છે તેણે તેનું પઠન કરવું.
13.254.144
विश्वेश्वरमजं देवं जगतः प्रभवाप्ययम् ।
भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम्।
न ते यान्ति पराभवम् ओं नम इति ॥ १३.२५४.१४४ ॥
વિશ્વેશ્વર, અજ દેવ, જગતના ઉત્પત્તિ-લયરૂપ, પુષ્કરાક્ષને જે ભજે છે, તેઓ પરાભવ પામતા નથી. ૐ નમઃ.
13.254.145
पद्मपत्रविशालक्ष पद्मनाभ सुरोत्तम ।
भक्तानामनुरक्तानां त्राता भव जनार्दन ॥ १३.२५४.१४५ ॥
હે કમળપત્ર જેવા વિશાળ નેત્રવાળા, પદ્મનાભ, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ! હે જનાર્દન, અનુરક્ત ભક્તોના ત્રાતા થાઓ.
13.254.146
भगवानुवाच ।
यो मां नामसहस्रेण स्तोतुमिच्छति पाण्डव।
सोहमेकेन श्लोकेन स्तुत एव न संशयः ।
स्तुत एव न संशय ओं नम इति ॥ १३.२५४.१४६ ॥
ભગવાને કહ્યું: હે પાંડવ, જે મને હજાર નામોથી સ્તુતિ કરવા ઇચ્છે છે, તે એક જ શ્લોકથી પણ મારા દ્વારા સ્તુત થાય છે; એમાં સંશય નથી. નિશ્ચય જ સ્તુત, સંશય નથી. ૐ નમઃ, એ રીતે.
13.254.147
वासनाद्वासुदेवः स्या वासितं ते जगत्त्रयम् ।
सर्वभूतनिवासोसि वासुदेव् नमोस्तु ते ॥ १३.२५४.१४७ ॥
વસવાટને કારણે તમે વાસુદેવ છો; તમારાથી ત્રણે લોક વ્યાપ્ત છે. તમે સર્વ પ્રાણીઓનું નિવાસસ્થાન છો. હે વાસુદેવ, તમને નમસ્કાર.
13.254.148
नमोस्त्वनन्ताय सहस्रमूर्तये ।
सहस्रपादाक्षिशिरोरुबाहवे।
सहस्रनाम्ने पुरुषाय शाश्वते ।
सहस्रकोटियुगधारिणे नमः।
श्रीसहस्रकोटियुगधारिणे नम इति ॥ १३.२५४.१४८ ॥
અનંતને નમસ્કાર; સહસ્રરૂપને નમસ્કાર. સહસ્ર પગ, નેત્ર, માથાં, જાંઘ અને ભુજાવાળાને નમસ્કાર. સહસ્રનામી શાશ્વત પુરુષને નમસ્કાર. સહસ્ર કોટિ યુગ ધારણ કરનારને નમસ્કાર. શ્રી સહસ્ર કોટિ યુગ ધારણ કરનારને નમસ્કાર, એ રીતે.