Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.85

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

13.85.1

दर्शने कीदृशः स्नेहः संवासे च पितामह ।
महाभाग्यं गवां चैव तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८५.१ ॥

ହେ ପିତାମହ, ଦର୍ଶନରେ ଓ ଏକତ୍ର ବାସରେ କି ପ୍ରକାର ସ୍ନେହ ହୁଏ? ଗାଈମାନଙ୍କର ମହାଭାଗ୍ୟ କ'ଣ? ତାହା ମୋତେ ବୁଝାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।

13.85.2

हन्त ते कथयिष्यामि पुरावृत्तं महाद्युते ।
नहुषस्य च संवादं महर्षेश्च्यवनस्य च ॥ १३.८५.२ ॥

ଆହା, ହେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ତୁମକୁ ଏକ ପୁରାତନ କଥା କହିବି — ନହୁଷ ଓ ମହର୍ଷି ଚ୍ୟବନଙ୍କ ସଂବାଦ।

13.85.3

पुरा महर्षिश्च्यवनो भार्गवो भरतर्षभ ।
उदवासकृतारम्भो बभूव स महाव्रतः ॥ १३.८५.३ ॥

ପୂର୍ବେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୃଗୁବଂଶୀୟ ମହର୍ଷି ଚ୍ୟବନ ଜଳରେ ବାସର ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କରି ମହାବ୍ରତୀ ହେଲେ।

13.85.4

निहत्य मानं क्रोधं च प्रहर्षं शोकमेव च ।
वर्षाणि द्वादश मुनिर्जलवासे धृतव्रतः ॥ १३.८५.४ ॥

ମାନ, କ୍ରୋଧ, ହର୍ଷ ଓ ଶୋକକୁ ନାଶ କରି, ସେହି ମୁନି ଜଳବାସର ବ୍ରତ ଧାରଣ କରି ବାର ବର୍ଷ ରହିଲେ।

13.85.5

आदधत्सर्वभूतेषु विस्रम्यं परमं शुभम् ।
जलेचरेषु सर्वेषु शीतरश्मिरिव प्रभुः ॥ १३.८५.५ ॥

ସେ ସର୍ବଭୂତରେ, ଜଳଚର ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି, ଶୀତଳ କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭୁ ହୋଇ ପରମ ଶୁଭ ବିଶ୍ୱାସ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

13.85.6

स्थाणुभूतः शुचिर्भूत्वा दैवतेभ्यः प्रणम्य च ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये जलं सम्प्रविवेश ह ॥ १३.८५.६ ॥

ସ୍ଥାଣୁ ପରି ଅଚଳ ଓ ଶୁଚି ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ମଝିରେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

13.85.7

गङ्गायमुनयोर्वेगं सुभीमं भीमनिःस्वनम् ।
प्रतिजग्राह शिरसा वातवेगसमं जवे ॥ १३.८५.७ ॥

ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ଅତି ଭୟଙ୍କର ବେଗ ଓ ଭୀଷଣ ଗର୍ଜନ, ବାୟୁବେଗ ସମାନ ସେହି ପ୍ରବାହ ସେ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କଲେ।

13.85.8

गङ्गा च यमुना चैव सरितश्च सरांसि च ।
प्रदक्षिणमृषिं चक्रुर्न चैनं पर्यपीडयन् ॥ १३.८५.८ ॥

ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନଦୀ ଓ ସରୋବର ସେହି ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ; ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଲେ ନାହିଁ।

13.85.9

अन्तर्जलेषु सुष्वाप काष्ठभूतो महामुनिः ।
ततश्चोर्ध्वस्थितो धीमानभवद्भरतर्षभ ॥ १३.८५.९ ॥

ସେହି ମହାମୁନି ଜଳ ଭିତରେ କାଠ ପରି ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇ ଶୋଇଲେ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା'ପରେ ସେହି ଧୀମାନ ଉପରକୁ ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ।

13.85.10

जलौकसां ससत्वानां बभूव प्रियदर्शनः ।
उपाजिघ्नन्त च तदा मत्स्यास्तं हृष्टमानसाः।
तत्र तस्यासतः कालः समतीतोऽभवन्महान् ॥ १३.८५.१० ॥

ଜଳଜୀବ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ହେଲେ; ସେତେବେଳେ ହୃଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ମାଛମାନେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ରହିବାର ବହୁତ ସମୟ ବିତିଗଲା।

13.85.11

ततः कदाचित्समये कस्मिंश्चिन्मत्स्यजीविनः ।
तं देशं समुपाजग्मुर्जालहस्ता महाद्युते ॥ १३.८५.११ ॥

ତା'ପରେ କୌଣସି ଏକ ସମୟରେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବେଳାରେ, ମାଛୁଆମାନେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ; ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ଜାଲ ଥିଲା।

13.85.12

निषादा बहवस्तत्र मत्स्योद्धरणनिश्चयाः ।
व्यायता बलिनः शूराः सलिलेष्वनुवर्तिनः।
अभ्याययुश्च तं देशं निश्चिता जालकर्म्णि ॥ १३.८५.१२ ॥

ମାଛ ଧରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରିଥିବା ବହୁ ନିଷାଦ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ—ସୁଗଠିତ, ବଳବାନ, ଶୂରବୀର, ଜଳରେ ଚଞ୍ଚଳ ଗତିରେ ଚଳୁଥିବା, ଜାଲ ପକାଇବାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ; ସେମାନେ ସେହି ସ୍ଥାନ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

13.85.13

जालं ते योजयामासुर्नवसूत्रकृतं दृढम् ।
मत्स्योद्धरणमाकर्षस्तदा भरतसत्तम ॥ १३.८५.१३ ॥

ସେମାନେ ନଅଟି ସୂତାରେ ତିଆରି ଦୃଢ଼ ଜାଲ ବାନ୍ଧିଲେ; ତା'ପରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାଛ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ତାହା ଟାଣାଗଲା।

13.85.14

ततस्ते बहुभिर्योगैः कैवर्ता मत्स्यकाङ्क्षिणः ।
गङ्गायमुनयोर्वारि जालेनावकिरन्ति ते ॥ १३.८५.१४ ॥

ତା'ପରେ ମାଛ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ଧୀବରମାନେ ବହୁ ଉପାୟରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ଜଳ ଜାଲରେ ଛାଣିଲେ।

13.85.15

जालं सुविततं तेषां नवसूत्रकृतं तथा ।
विस्तारायामसम्पन्नं यत्तत्र सलिले क्षमम् ॥ १३.८५.१५ ॥

ନଅଟି ସୂତାରେ ତିଆରି ସେମାନଙ୍କ ଜାଲ ଭଲ ଭାବେ ବିସ୍ତାରିତ ଥିଲା; ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଦୈର୍ଘ୍ୟରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ସେଠାକାର ଜଳରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଥିଲା।

13.85.16

ततस्ते सुमहच्चैव बलवच्च सुवर्तितम् ।
अवतीर्य ततः सर्वे जालं चकृषिरे तदा ॥ १३.८५.१६ ॥

ତା'ପରେ ସେମାନେ ଅତି ବଡ଼, ବଳବାନ ଓ ସୁଚାରୁ ଭାବେ ଚାଳିତ ଜାଲ ଧରିଲେ; ତା'ପରେ ସମସ୍ତେ ଜଳରେ ଓହ୍ଲାଇ ସେହି ଜାଲ ଟାଣିଲେ।

13.85.17

अभीतरूपाः संहृष्टा अन्योन्यवशवर्तिनः ।
बबन्धुस्तत्र मत्स्यांश्च तथाऽन्याञ्जलचारिणः ॥ १३.८५.१७ ॥

ନିର୍ଭୟ ରୂପ ଥିବା, ହର୍ଷିତ ଓ ପରସ୍ପରର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ସେମାନେ ସେଠାରେ ମାଛ ଓ ଜଳଚର ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଲେ।

13.85.18

तथा मत्स्यैः परिवृतं च्यवनं भृगुनन्दनम् ।
आकर्षयन्महाराज जालेनाथ यदृच्छया ॥ १३.८५.१८ ॥

ସେହିପରି, ହେ ମହାରାଜ, ମାଛମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ଭୃଗୁପୁତ୍ର ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦୈବାତ୍ ଜାଲରେ ଟାଣିଲେ।

13.85.19

नदीशैवलदिग्धाङ्गं हरिश्मश्रुजटाधरम् ।
लग्नैः शङ्खनखैर्गात्रे क्रोडैश्चित्रैरिवार्पितम्। ॥ १३.८५.१९ ॥

ନଦୀ ଶୈବାଳରେ ଲିପ୍ତ ଶରୀର, ପିଙ୍ଗଳ ଦାଢ଼ି ଓ ଜଟା ଧାରଣ କରିଥିବା ସେହି ମୁନି; ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଶଙ୍ଖ ଓ ବିଚିତ୍ର ଶାମୁକା ଲାଗି ରହିଥିଲା।

13.85.20

तं जालेनोद्धृतं दृष्ट्वा ते तदा वेदपारगम् ।
सर्वे प्राञ्जलयो दाशाः शिरोभिः प्रापतन्भुवि ॥ १३.८५.२० ॥

ଜାଲରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ସେହି ବେଦପାରଙ୍ଗତ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଧୀବର ହାତ ଯୋଡ଼ି ମୁଣ୍ଡରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

13.85.21

परिखेदपरित्रासाज्जालस्याकर्षणेन च ।
मत्स्या बभूवुर्व्यापन्नाः स्थलसंस्पर्शनेन च ॥ १३.८५.२१ ॥

ଜାଲ ଟାଣିବା ଯୋଗୁଁ, କ୍ଳାନ୍ତି ଓ ଭୟ ଯୋଗୁଁ, ଏବଂ ଶୁଖିଲା ଭୂମି ସ୍ପର୍ଶ ଯୋଗୁଁ ମାଛମାନେ ମରିଗଲେ।

13.85.22

स मुनिस्तत्तदा दृष्ट्वा मत्स्यानां कदनं कृतम् ।
बभूव कृपयाविष्टो निःश्वसंश्च पुनःपनः ॥ १३.८५.२२ ॥

ମାଛମାନଙ୍କର ସେହି ସଂହାର ଦେଖି ସେହି ମୁନି କରୁଣାରେ ଭରିଗଲେ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଦୀର୍ଘ ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

13.85.23

अज्ञानाद्यत्कृतं पापं प्रसादं तत्र नः कुरु ।
करवाम प्रिय किं ते तन्नो ब्रूहि महामुने ॥ १३.८५.२३ ॥

ଅଜ୍ଞାନରୁ ଆମେ ଯେଉଁ ପାପ କରିଛୁ, ସେଥିପାଇଁ ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ। ହେ ମହାମୁନି, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ କଣ ତାହା ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।

13.85.24

इत्युक्तो मत्स्यमध्यस्थश्च्यवनो वाक्यमब्रवीत् ।
यो मेऽद्य परमः कामस्तं शृणुध्वं मसाहिताः ॥ १३.८५.२४ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ମାଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଚ୍ୟବନ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ — "ମୋର ବର୍ତ୍ତମାନର ଯାହା ପରମ କାମନା, ତାହା ମୋ ସହିତ ଥିବା ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶୁଣ।"

13.85.25

प्राणोत्सर्गं विसर्गं वा मत्स्यैर्यास्याम्यहं सह ।
संवासान्नोत्सहे त्यक्तुं सलिलेऽध्युपितानहम् ॥ १३.८५.२५ ॥

ମୁଁ ମାଛମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବି; କିନ୍ତୁ ଜଳରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରିଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ମୋର ସାହସ ନାହିଁ।

13.85.26

इत्युक्तास्ते निषादास्तु सुभृशं भयकम्पिताः ।
सर्वे विवर्णवदना नहुषाय न्यवेदयन् ॥ १३.८५.२६ ॥

ଏମିତି କୁହାଯିବା ପରେ ସେ ନିଷାଦମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ; ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁଖ ମଳିନ ହେଲା; ସେମାନେ ନହୁଷଙ୍କୁ ଏହା ଜଣାଇଲେ।