മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.85.1
दर्शने कीदृशः स्नेहः संवासे च पितामह ।
महाभाग्यं गवां चैव तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८५.१ ॥
പിതാമഹാ, ദർശനത്തിലും ഒന്നിച്ചു വസിക്കുന്നതിലും എത്തരം സ്നേഹമുണ്ടാകുന്നു? പശുക്കളുടെ മഹാഭാഗ്യം എന്താണ്? അത് എനിക്കു വിശദീകരിച്ചു തരണം.
13.85.2
हन्त ते कथयिष्यामि पुरावृत्तं महाद्युते ।
नहुषस्य च संवादं महर्षेश्च्यवनस्य च ॥ १३.८५.२ ॥
ഹാ, മഹാതേജസ്വിയേ, നിനക്കു പുരാതനകഥ പറയാം — നഹുഷനും മഹർഷി ച്യവനനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം.
13.85.3
पुरा महर्षिश्च्यवनो भार्गवो भरतर्षभ ।
उदवासकृतारम्भो बभूव स महाव्रतः ॥ १३.८५.३ ॥
പണ്ട്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഭൃഗുവംശജനായ മഹർഷി ച്യവനൻ വെള്ളത്തിൽ വസിക്കുന്ന വ്രതം ആരംഭിച്ച മഹാവ്രതിയായി.
13.85.4
निहत्य मानं क्रोधं च प्रहर्षं शोकमेव च ।
वर्षाणि द्वादश मुनिर्जलवासे धृतव्रतः ॥ १३.८५.४ ॥
അഹങ്കാരം, ക്രോധം, സന്തോഷം, ദുഃഖം എന്നിവയെ നശിപ്പിച്ച്, ആ മുനി ജലവാസവ്രതം പാലിച്ച് പന്ത്രണ്ടു വർഷം കഴിഞ്ഞു.
13.85.5
आदधत्सर्वभूतेषु विस्रम्यं परमं शुभम् ।
जलेचरेषु सर्वेषु शीतरश्मिरिव प्रभुः ॥ १३.८५.५ ॥
അദ്ദേഹം സർവഭൂതങ്ങളിലും, ജലത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സകല ജീവികളിലും, തണുത്ത രശ്മികളുള്ള ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രഭുവായി പരമശുഭമായ വിശ്വാസം സ്ഥാപിച്ചു.
13.85.6
स्थाणुभूतः शुचिर्भूत्वा दैवतेभ्यः प्रणम्य च ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये जलं सम्प्रविवेश ह ॥ १३.८५.६ ॥
സ്ഥാണുപോലെ നിശ്ചലനും ശുദ്ധനുമായി, ദേവതകൾക്കു നമസ്കരിച്ച്, ഗംഗയ്ക്കും യമുനയ്ക്കും മധ്യേ ജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
13.85.7
गङ्गायमुनयोर्वेगं सुभीमं भीमनिःस्वनम् ।
प्रतिजग्राह शिरसा वातवेगसमं जवे ॥ १३.८५.७ ॥
ഗംഗയുടെയും യമുനയുടെയും അതിഭീകരമായ വേഗവും ഭയങ്കരമായ ഗർജ്ജനവും കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിനു തുല്യമായ പ്രവാഹവും അവൻ തലയിൽ ഏറ്റുവാങ്ങി.
13.85.8
गङ्गा च यमुना चैव सरितश्च सरांसि च ।
प्रदक्षिणमृषिं चक्रुर्न चैनं पर्यपीडयन् ॥ १३.८५.८ ॥
ഗംഗയും യമുനയും മറ്റു നദികളും തടാകങ്ങളും ആ ഋഷിയെ പ്രദക്ഷിണം വച്ചു; അവനെ ഒട്ടും ഉപദ്രവിച്ചില്ല.
13.85.9
अन्तर्जलेषु सुष्वाप काष्ठभूतो महामुनिः ।
ततश्चोर्ध्वस्थितो धीमानभवद्भरतर्षभ ॥ १३.८५.९ ॥
ആ മഹാമുനി വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ തടിപോലെ നിശ്ചലനായി ഉറങ്ങി; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പിന്നെ ആ ബുദ്ധിമാൻ മേലോട്ടുയർന്നു നിന്നു.
13.85.10
जलौकसां ससत्वानां बभूव प्रियदर्शनः ।
उपाजिघ्नन्त च तदा मत्स्यास्तं हृष्टमानसाः।
तत्र तस्यासतः कालः समतीतोऽभवन्महान् ॥ १३.८५.१० ॥
ജലജീവികൾക്കും മറ്റു ജീവികൾക്കും അവൻ പ്രിയദർശനനായി; അപ്പോൾ സന്തോഷമുള്ള മനസ്സോടെ മത്സ്യങ്ങൾ അവനെ സമീപിച്ചു. അവിടെ അവൻ വസിച്ച കാലം വളരെ കഴിഞ്ഞുപോയി.
13.85.11
ततः कदाचित्समये कस्मिंश्चिन्मत्स्यजीविनः ।
तं देशं समुपाजग्मुर्जालहस्ता महाद्युते ॥ १३.८५.११ ॥
പിന്നെ ഒരിക്കൽ, ഒരു സമയത്ത്, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ ആ പ്രദേശത്തേക്കു വന്നു; ഓ മഹാതേജസ്വീ, അവരുടെ കൈകളിൽ വലകളുണ്ടായിരുന്നു.
13.85.12
निषादा बहवस्तत्र मत्स्योद्धरणनिश्चयाः ।
व्यायता बलिनः शूराः सलिलेष्वनुवर्तिनः।
अभ्याययुश्च तं देशं निश्चिता जालकर्म्णि ॥ १३.८५.१२ ॥
മത്സ്യം പിടിക്കാൻ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത പല നിഷാദന്മാരും അവിടെയെത്തി—ദൃഢഗാത്രരും ബലവാന്മാരും ശൂരന്മാരും വെള്ളത്തിൽ ചുറുചുറുക്കോടെ നീങ്ങുന്നവരും വലവീശുന്ന പണിയിൽ നിശ്ചയദാർഢ്യമുള്ളവരുമായ അവർ ആ സ്ഥലത്തിനടുത്തെത്തി.
13.85.13
जालं ते योजयामासुर्नवसूत्रकृतं दृढम् ।
मत्स्योद्धरणमाकर्षस्तदा भरतसत्तम ॥ १३.८५.१३ ॥
ഒമ്പത് നൂലുകൾകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഉറപ്പുള്ള വല അവർ കെട്ടി; അപ്പോൾ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മീനുകളെ ഉയർത്താൻ അത് വലിച്ചു.
13.85.14
ततस्ते बहुभिर्योगैः कैवर्ता मत्स्यकाङ्क्षिणः ।
गङ्गायमुनयोर्वारि जालेनावकिरन्ति ते ॥ १३.८५.१४ ॥
പിന്നെ മീൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ വള്ളക്കാർ പല മാർഗ്ഗങ്ങളാൽ ഗംഗയുടെയും യമുനയുടെയും വെള്ളം വലകൊണ്ട് അരിച്ചു.
13.85.15
जालं सुविततं तेषां नवसूत्रकृतं तथा ।
विस्तारायामसम्पन्नं यत्तत्र सलिले क्षमम् ॥ १३.८५.१५ ॥
ഒമ്പത് നൂലുകൾകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച അവരുടെ വല നന്നായി വിരിച്ചിരുന്നു; വീതിയും നീളവും ഉള്ളതും അവിടത്തെ വെള്ളത്തിന് യോജിച്ചതുമായിരുന്നു.
13.85.16
ततस्ते सुमहच्चैव बलवच्च सुवर्तितम् ।
अवतीर्य ततः सर्वे जालं चकृषिरे तदा ॥ १३.८५.१६ ॥
പിന്നെ അവർ വളരെ വലുതും ബലമുള്ളതും നന്നായി കൈകാര്യം ചെയ്യപ്പെട്ടതുമായ വല പിടിച്ചു; പിന്നീട് എല്ലാവരും വെള്ളത്തിലിറങ്ങി ആ വല വലിച്ചു.
13.85.17
अभीतरूपाः संहृष्टा अन्योन्यवशवर्तिनः ।
बबन्धुस्तत्र मत्स्यांश्च तथाऽन्याञ्जलचारिणः ॥ १३.८५.१७ ॥
ഭയമില്ലാത്ത ഭാവത്തോടെ, സന്തോഷത്തോടെ, പരസ്പരം അനുസരിച്ച്, അവർ അവിടെ മീനുകളെയും വെള്ളത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മറ്റു ജീവികളെയും കെട്ടി.
13.85.18
तथा मत्स्यैः परिवृतं च्यवनं भृगुनन्दनम् ।
आकर्षयन्महाराज जालेनाथ यदृच्छया ॥ १३.८५.१८ ॥
അതുപോലെ, മഹാരാജാവേ, മീനുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രൻ ച്യവനനെ അവർ യാദൃച്ഛികമായി വലകൊണ്ട് വലിച്ചു.
13.85.19
नदीशैवलदिग्धाङ्गं हरिश्मश्रुजटाधरम् ।
लग्नैः शङ्खनखैर्गात्रे क्रोडैश्चित्रैरिवार्पितम्। ॥ १३.८५.१९ ॥
നദിയിലെ പായലണിഞ്ഞ ശരീരവും തവിട്ടുനിറമുള്ള താടിയും ജടയുമുള്ളവനായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദേഹത്ത് ശംഖുകളും ചിത്രശലഭം പോലുള്ള ചിപ്പികളും പറ്റിപ്പിടിച്ചിരുന്നു.
13.85.20
तं जालेनोद्धृतं दृष्ट्वा ते तदा वेदपारगम् ।
सर्वे प्राञ्जलयो दाशाः शिरोभिः प्रापतन्भुवि ॥ १३.८५.२० ॥
വലയാൽ ഉയർത്തപ്പെട്ട വേദപാരംഗതനായ ആ മുനിയെ കണ്ട് ആ മുക്കുവരെല്ലാം കൈകൂപ്പി തലകൊണ്ട് നിലത്തുവീണു.
13.85.21
परिखेदपरित्रासाज्जालस्याकर्षणेन च ।
मत्स्या बभूवुर्व्यापन्नाः स्थलसंस्पर्शनेन च ॥ १३.८५.२१ ॥
വല വലിച്ചതിനാലും ക്ഷീണവും ഭയവും മൂലവും കരയിൽ തൊട്ടതിനാലും മത്സ്യങ്ങൾ ചത്തുപോയി.
13.85.22
स मुनिस्तत्तदा दृष्ट्वा मत्स्यानां कदनं कृतम् ।
बभूव कृपयाविष्टो निःश्वसंश्च पुनःपनः ॥ १३.८५.२२ ॥
മത്സ്യങ്ങളുടെ ആ കൊലപാതകം കണ്ട് ആ മുനി കരുണയാൽ നിറഞ്ഞ്, വീണ്ടും വീണ്ടും നെടുവീർപ്പിട്ടു.
13.85.23
अज्ञानाद्यत्कृतं पापं प्रसादं तत्र नः कुरु ।
करवाम प्रिय किं ते तन्नो ब्रूहि महामुने ॥ १३.८५.२३ ॥
അജ്ഞാനത്താൽ ചെയ്ത പാപത്തിന് ഞങ്ങളോട് കരുണ കാണിക്കണേ. മഹാമുനേ, അങ്ങേക്ക് പ്രിയമായത് എന്തെന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞാലും.
13.85.24
इत्युक्तो मत्स्यमध्यस्थश्च्यवनो वाक्यमब्रवीत् ।
यो मेऽद्य परमः कामस्तं शृणुध्वं मसाहिताः ॥ १३.८५.२४ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട്, മത്സ്യങ്ങളുടെ നടുവിലുണ്ടായിരുന്ന ച്യവനൻ പറഞ്ഞു: "ഇപ്പോൾ എനിക്കുള്ള പരമമായ ആഗ്രഹം ഏതോ അത് എന്നോടൊപ്പമുള്ള നിങ്ങൾ കേൾക്കുക."
13.85.25
प्राणोत्सर्गं विसर्गं वा मत्स्यैर्यास्याम्यहं सह ।
संवासान्नोत्सहे त्यक्तुं सलिलेऽध्युपितानहम् ॥ १३.८५.२५ ॥
ഞാൻ മത്സ്യങ്ങളോടൊപ്പം പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യാം, അല്ലെങ്കിൽ അവയെ ഉപേക്ഷിക്കാം; എന്നാൽ വെള്ളത്തിൽ ദീർഘകാലം അവയോടൊപ്പം വസിച്ചതിനാൽ അവയെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ എനിക്കു കഴിയില്ല.
13.85.26
इत्युक्तास्ते निषादास्तु सुभृशं भयकम्पिताः ।
सर्वे विवर्णवदना नहुषाय न्यवेदयन् ॥ १३.८५.२६ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ആ നിഷാദന്മാർ വലിയ ഭയത്താൽ വിറച്ചു; എല്ലാവരുടെയും മുഖം വിളറി; അവർ നഹുഷനോട് വിവരം അറിയിച്ചു.