మహాభారతం · అధ్యాయం 13.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.85.1
दर्शने कीदृशः स्नेहः संवासे च पितामह ।
महाभाग्यं गवां चैव तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८५.१ ॥
పితామహా, దర్శనంలోనూ కలిసి జీవించడంలోనూ ఎలాంటి స్నేహం కలుగుతుంది? గోవుల మహాభాగ్యం ఏమిటి? దాన్ని నాకు వివరించాలి.
13.85.2
हन्त ते कथयिष्यामि पुरावृत्तं महाद्युते ।
नहुषस्य च संवादं महर्षेश्च्यवनस्य च ॥ १३.८५.२ ॥
అయ్యో, మహాతేజస్వీ, నీకు పురాతన కథను చెబుతాను — నహుషుడు, మహర్షి చ్యవనుల సంవాదాన్ని.
13.85.3
पुरा महर्षिश्च्यवनो भार्गवो भरतर्षभ ।
उदवासकृतारम्भो बभूव स महाव्रतः ॥ १३.८५.३ ॥
పూర్వం, భరతశ్రేష్ఠా, భృగువంశీయుడైన మహర్షి చ్యవనుడు నీటిలో నివసించే వ్రతాన్ని ఆరంభించిన మహావ్రతుడయ్యాడు.
13.85.4
निहत्य मानं क्रोधं च प्रहर्षं शोकमेव च ।
वर्षाणि द्वादश मुनिर्जलवासे धृतव्रतः ॥ १३.८५.४ ॥
అహంకారం, కోపం, ఆనందం, దుఃఖం — వీటిని జయించి, ఆ ముని నీటి వాసపు వ్రతాన్ని ధరించి పన్నెండు సంవత్సరాలు ఉన్నాడు.
13.85.5
आदधत्सर्वभूतेषु विस्रम्यं परमं शुभम् ।
जलेचरेषु सर्वेषु शीतरश्मिरिव प्रभुः ॥ १३.८५.५ ॥
అతడు అన్ని ప్రాణులపట్ల, నీటిలో సంచరించే అన్ని జీవులపట్ల, చల్లని కిరణాల చంద్రునిలా ప్రభువై, అత్యంత శుభకరమైన విశ్వాసాన్ని నెలకొల్పాడు.
13.85.6
स्थाणुभूतः शुचिर्भूत्वा दैवतेभ्यः प्रणम्य च ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये जलं सम्प्रविवेश ह ॥ १३.८५.६ ॥
స్తంభంలా నిశ్చలుడై, పవిత్రుడై, దేవతలకు నమస్కరించి, గంగా యమునల మధ్య నీటిలోకి ప్రవేశించాడు.
13.85.7
गङ्गायमुनयोर्वेगं सुभीमं भीमनिःस्वनम् ।
प्रतिजग्राह शिरसा वातवेगसमं जवे ॥ १३.८५.७ ॥
గంగా యమునల భయంకరమైన వేగాన్ని, భీకరమైన ధ్వనిని, గాలివేగంతో సమానమైన ప్రవాహాన్ని అతడు తన తలపై స్వీకరించాడు.
13.85.8
गङ्गा च यमुना चैव सरितश्च सरांसि च ।
प्रदक्षिणमृषिं चक्रुर्न चैनं पर्यपीडयन् ॥ १३.८५.८ ॥
గంగ, యమున, ఇతర నదులు, సరస్సులు ఆ ఋషిని ప్రదక్షిణం చేశాయి; అతడిని ఏమాత్రం బాధించలేదు.
13.85.9
अन्तर्जलेषु सुष्वाप काष्ठभूतो महामुनिः ।
ततश्चोर्ध्वस्थितो धीमानभवद्भरतर्षभ ॥ १३.८५.९ ॥
ఆ మహామునీంద్రుడు నీటిలో కర్రలా నిశ్చలంగా నిద్రించాడు; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, తరువాత ఆ జ్ఞాని పైకి లేచి నిలబడ్డాడు.
13.85.10
जलौकसां ससत्वानां बभूव प्रियदर्शनः ।
उपाजिघ्नन्त च तदा मत्स्यास्तं हृष्टमानसाः।
तत्र तस्यासतः कालः समतीतोऽभवन्महान् ॥ १३.८५.१० ॥
జలజీవులకు, ఇతర ప్రాణులకు అతడు ఇష్టమైన దర్శనం కలవాడయ్యాడు; అప్పుడు సంతోషించిన మనసులున్న చేపలు అతడిని సమీపించాయి. అక్కడ అతడు ఉన్న కాలం గొప్పగా గడిచిపోయింది.
13.85.11
ततः कदाचित्समये कस्मिंश्चिन्मत्स्यजीविनः ।
तं देशं समुपाजग्मुर्जालहस्ता महाद्युते ॥ १३.८५.११ ॥
తరువాత ఒకప్పుడు, ఒక సమయంలో, చేపలు పట్టి జీవించేవారు ఆ ప్రదేశానికి వచ్చారు; ఓ మహాతేజస్వీ, వారి చేతుల్లో వలలు ఉన్నాయి.
13.85.12
निषादा बहवस्तत्र मत्स्योद्धरणनिश्चयाः ।
व्यायता बलिनः शूराः सलिलेष्वनुवर्तिनः।
अभ्याययुश्च तं देशं निश्चिता जालकर्म्णि ॥ १३.८५.१२ ॥
చేపలు పట్టాలనే నిశ్చయంతో ఎందరో నిషాదులు అక్కడికి వచ్చారు—బలిష్ఠులు, శక్తిమంతులు, శూరులు, నీటిలో చురుకుగా కదిలేవారు, వల వేయడంలో దృఢనిశ్చయులు; వారు ఆ ప్రదేశాన్ని సమీపించారు.
13.85.13
जालं ते योजयामासुर्नवसूत्रकृतं दृढम् ।
मत्स्योद्धरणमाकर्षस्तदा भरतसत्तम ॥ १३.८५.१३ ॥
వారు తొమ్మిది దారాలతో చేసిన బలమైన వలను కట్టారు; అప్పుడు, భరతశ్రేష్ఠా, చేపలను పైకి లాగడానికి దానిని లాగారు.
13.85.14
ततस्ते बहुभिर्योगैः कैवर्ता मत्स्यकाङ्क्षिणः ।
गङ्गायमुनयोर्वारि जालेनावकिरन्ति ते ॥ १३.८५.१४ ॥
అప్పుడు చేపలు కోరిన ఆ బెస్తవారు అనేక ఉపాయాలతో గంగా, యమునల నీటిని వలతో చిలికారు.
13.85.15
जालं सुविततं तेषां नवसूत्रकृतं तथा ।
विस्तारायामसम्पन्नं यत्तत्र सलिले क्षमम् ॥ १३.८५.१५ ॥
తొమ్మిది దారాలతో చేసిన వారి వల బాగా విస్తరించి ఉంది; వెడల్పు, పొడవులతో నిండి, అక్కడ నీటిలో తగినదిగా ఉంది.
13.85.16
ततस्ते सुमहच्चैव बलवच्च सुवर्तितम् ।
अवतीर्य ततः सर्वे जालं चकृषिरे तदा ॥ १३.८५.१६ ॥
అప్పుడు వారు అతి పెద్దదీ బలమైనదీ బాగా నడిపించబడినదీ అయిన ఆ వలను పట్టుకున్నారు; తరువాత అందరూ నీటిలోకి దిగి ఆ వలను లాగారు.
13.85.17
अभीतरूपाः संहृष्टा अन्योन्यवशवर्तिनः ।
बबन्धुस्तत्र मत्स्यांश्च तथाऽन्याञ्जलचारिणः ॥ १३.८५.१७ ॥
భయం లేని రూపంతో, సంతోషంగా, ఒకరికొకరు విధేయులై వారు అక్కడ చేపలను, నీటిలో సంచరించే ఇతర జీవులను కూడా బంధించారు.
13.85.18
तथा मत्स्यैः परिवृतं च्यवनं भृगुनन्दनम् ।
आकर्षयन्महाराज जालेनाथ यदृच्छया ॥ १३.८५.१८ ॥
అలాగే, మహారాజా, చేపలతో చుట్టుముట్టబడిన భృగు కుమారుడైన చ్యవనుడిని వారు యాదృచ్ఛికంగా వలతో లాగారు.
13.85.19
नदीशैवलदिग्धाङ्गं हरिश्मश्रुजटाधरम् ।
लग्नैः शङ्खनखैर्गात्रे क्रोडैश्चित्रैरिवार्पितम्। ॥ १३.८५.१९ ॥
నదీ శైవలంతో అలుముకున్న దేహంతో, పింగళ వర్ణ గడ్డం, జటలు ధరించినవాడై, శంఖాలు, రంగురంగుల గవ్వలు శరీరానికి అతుక్కున్నట్లుగా ఉన్నాడు.
13.85.20
तं जालेनोद्धृतं दृष्ट्वा ते तदा वेदपारगम् ।
सर्वे प्राञ्जलयो दाशाः शिरोभिः प्रापतन्भुवि ॥ १३.८५.२० ॥
వలతో పైకి ఎత్తబడిన ఆ వేదపారగుడిని చూసి, అందరు జాలరులు అంజలి ఘటించి తలలు నేలకు ఆనించి పడిపోయారు.
13.85.21
परिखेदपरित्रासाज्जालस्याकर्षणेन च ।
मत्स्या बभूवुर्व्यापन्नाः स्थलसंस्पर्शनेन च ॥ १३.८५.२१ ॥
వలను లాగడం వల్ల, అలసట, భయం వల్ల, నేలను తాకడం వల్ల చేపలు మరణించాయి.
13.85.22
स मुनिस्तत्तदा दृष्ट्वा मत्स्यानां कदनं कृतम् ।
बभूव कृपयाविष्टो निःश्वसंश्च पुनःपनः ॥ १३.८५.२२ ॥
మత్స్యాల ఆ హననాన్ని చూసి ఆ మునిని కరుణ ఆవరించింది; ఆయన మళ్లీ మళ్లీ నిట్టూర్చాడు.
13.85.23
अज्ञानाद्यत्कृतं पापं प्रसादं तत्र नः कुरु ।
करवाम प्रिय किं ते तन्नो ब्रूहि महामुने ॥ १३.८५.२३ ॥
అజ్ఞానంతో చేసిన పాపానికి మాపై దయ చూపండి. మహామునీ, మీకు ప్రియమైనది ఏమిటో మాకు చెప్పండి.
13.85.24
इत्युक्तो मत्स्यमध्यस्थश्च्यवनो वाक्यमब्रवीत् ।
यो मेऽद्य परमः कामस्तं शृणुध्वं मसाहिताः ॥ १३.८५.२४ ॥
అలా అడగబడిన చ్యవనుడు, చేపల మధ్య ఉన్నవాడు, ఇలా పలికాడు: "ఇప్పుడు నా పరమ అభీష్టమేదో దాన్ని మీరు, నాతో ఉన్నవారు, వినండి."
13.85.25
प्राणोत्सर्गं विसर्गं वा मत्स्यैर्यास्याम्यहं सह ।
संवासान्नोत्सहे त्यक्तुं सलिलेऽध्युपितानहम् ॥ १३.८५.२५ ॥
నేను చేపలతో కలిసి ప్రాణత్యాగం చేస్తాను లేదా వాటిని విడిచిపెడతాను; కానీ నీటిలో వాటితో చాలాకాలం కలిసి ఉన్నందున వాటిని వదిలేయలేను.
13.85.26
इत्युक्तास्ते निषादास्तु सुभृशं भयकम्पिताः ।
सर्वे विवर्णवदना नहुषाय न्यवेदयन् ॥ १३.८५.२६ ॥
ఇలా చెప్పబడిన ఆ నిషాదులు అత్యంత భయంతో వణికిపోయారు; అందరి ముఖాలు వెలవెలబోయాయి; వారు నహుషునికి ఈ విషయం నివేదించారు.