Mahābhārata · Adhyāya 14.111

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

14.111.1

स्वभक्तस्य हृषीकेश धर्माधर्ममजानतः ।
धर्मं पुण्यतमं देव पृच्छतः कथयस्व मे ॥ १४.१११.१ ॥

Oh Hṛṣīkeśa, a mí, tu devoto, que no conozco el dharma y el adharma, oh dios, dime el dharma más meritorio, pues lo pregunto.

14.111.2

यदेतदग्निहोत्रं वै सृष्टं वर्णत्रयस्य तु ।
मन्त्रवद्यद्धुतं सम्यग्विधिना चाप्युपासितम्।
आहिताग्निं नयत्यूर्ध्वं सपत्नीकं सबान्धवम् ॥ १४.१११.२ ॥

Este agnihotra, creado para las tres varṇas, cuando se ofrece con mantras y se practica correctamente según la regla, lleva al que ha establecido el fuego sagrado hacia arriba, junto con su esposa y sus parientes.

14.111.3

कथं तद्ब्राह्मणैर्देव होतव्यं क्षत्रियैः कथम् ।
वैश्यैर्वा देवदेवेश कथं वा सुहुतं भवेत् ॥ १४.१११.३ ॥

Oh dios, ¿cómo debe ofrecerlo un brahmán, cómo un kṣatriya, o cómo un vaiśya? Oh señor de los dioses, o ¿cómo quedaría bien ofrecido?

14.111.4

कस्मिन्काले कतं कस्य आधेयोऽग्निः सुरोत्तम ।
आहितस्य कथं वाऽपि सम्यगाचरणं भवेत् ॥ १४.१११.४ ॥

¿En qué momento y por quién debe establecerse el fuego? Oh mejor de los dioses, ¿cómo debe llevar a cabo su conducta quien ha establecido el fuego?

14.111.5

कत्यग्नयः किमात्मानः स्थानं किं कस्य वा विभो ।
कतरस्मिन्हुते स्थाने कं व्रजेदाग्निहोत्रिकः ॥ १४.१११.५ ॥

¿Cuántos son los fuegos, cuáles son sus naturalezas, cuál es el lugar, o de quién es, oh poderoso? ¿En qué lugar, al ser ofrecido, va el oficiante del agnihotra a qué mundo?

14.111.6

अग्निहोत्रनिमित्तं च किमुत्पन्नं पुराऽनघ ।
कथमेवाथ हूयन्ते प्रीयन्ते च सुराः कथम् ॥ १४.१११.६ ॥

¿Cuál fue la causa del agnihotra, y de qué surgió en el pasado, oh sin mancha? ¿Cómo se ofrece, y cómo se complacen los dioses?

14.111.7

विधिवन्मन्त्रवत्कृत्वा पूजितास्त्वग्नयः कथम् ।
कां गतिं वदतांश्रेष्ठ नयन्ति ह्यग्निहोत्रिणः ॥ १४.१११.७ ॥

Habiendo sido adorados según la regla y con mantras, ¿cómo llevan los fuegos a qué destino? Oh mejor de los oradores, ¿qué destino alcanzan los agnihotrin?

14.111.8

दुर्हुताश्चापि भगवन्नविज्ञातास्त्रयोऽग्नयः ।
किमाहिताग्नेः कुर्वन्ति दुश्चीर्णा वाऽपि केशव ॥ १४.१११.८ ॥

Oh Bhagavān, ¿qué hacen los tres fuegos, mal ofrecidos y no reconocidos, con quien ha establecido el fuego? ¿O qué hacen los actos mal realizados, oh Keśava?

14.111.9

उत्सन्नाग्निस्तु पापात्मा कां योनिं देव गच्छति ।
एतत्सर्वं समासेन भक्त्या ह्युपगतस्य मे।
वक्तुमर्हसि सर्वज्ञ सर्वाधिकं नमोस्तु ते ॥ १४.१११.९ ॥

¿A qué matriz entra el pecador cuyo fuego se ha apagado? Oh dios, tú debes explicarme todo esto brevemente, pues me he acercado a ti con devoción. Oh omnisciente, supremo sobre todos, homenaje a ti.

14.111.10

शृणु राजन्महापुण्यमिदं धर्मामृतं परम् ।
यत्तु तारयते युक्तान्ब्राह्मणानग्निहोत्रिणः ॥ १४.१११.१० ॥

Escucha, oh rey, este supremo néctar del dharma, muy meritorio, que hace cruzar a los brahmanes devotos que realizan el agnihotra.

14.111.11

ब्र्हमित्वेनासृजं लोकानहमादौ महाद्युते ।
सृष्टोऽग्निर्मुखतः पूर्वं लोकानां हितकाम्यया ॥ १४.१११.११ ॥

Oh gran resplandeciente, al principio yo creé los mundos en forma de Brahmā. Del rostro fue creado primero el fuego, deseando el bien de los mundos.

14.111.12

यस्मादग्रे स भूतानां सर्वेषां निर्मितो मया ।
तस्मादग्नीत्यभिहितः पुराणज्ञैर्मनीषिभिः ॥ १४.१११.१२ ॥

Porque yo lo creé primero para todos los seres, por eso los sabios conocedores de los Purāṇas lo llamaron 'Agni' (fuego).

14.111.13

यस्मात्तु सर्वकृत्येषु पूर्वमस्मै प्रदीयते ।
आहुतिर्दीप्यमानाय तस्मादग्नीति कथ्यते ॥ १४.१११.१३ ॥

Porque en todos los ritos sacrificiales la ofrenda se le hace primero a él, el resplandeciente; por eso se le llama Agni.

14.111.14

यस्माच्च तु नयत्यग्रां गतिं विप्रान्सुपूजितः ।
यस्माच्च नयनाद्राजन्देवेष्वग्नीति कथ्यते ॥ १४.१११.१४ ॥

Y siendo bien honrado, conduce a los brahmanes a la senda más elevada; y porque conduce, oh rey, entre los dioses se le llama Agni.

14.111.15

तस्माच्च दुर्हुतः सोयमलं भक्षयितुं क्षणात् ।
यजमानं नरश्रेष्ठ क्रव्यादोऽग्निस्ततः स्मृतः ॥ १४.१११.१५ ॥

Por ello, oh mejor de los hombres, si se le ofrece mal, él es capaz de devorar al sacrificador en un instante; y así Agni también es recordado como el devorador de carne (kravyād).

14.111.16

सर्वभूतात्मको राजन्देवानामेष वै मुखम् ।
प्रथमं मन्मुखात्सृष्टो लोकार्थे पचनः प्रभुः ॥ १४.१११.१६ ॥

Oh rey, este, el ser de todos los seres, es en verdad la boca de los dioses; este señor, creado primero de mi boca, es el cocinero para el bien de los mundos.

14.111.17

सृष्टमात्रो जगत्सर्वमत्तुमैच्छत्पुरा खलु ।
ततः प्रशमितः सोग्निरूपास्यैव मया पुरा ॥ १४.१११.१७ ॥

Apenas fue creado, deseó devorar todo el mundo; entonces aquel Agni fue apaciguado, habiendo sido venerado antes por mí.

14.111.18

सततोपासनात्सोयमौपासन इति स्मृतः ॥ १४.१११.१८ ॥

Por la constante veneración, este es recordado como Aupāsana.

14.111.19

आहुतिः सर्वमाख्याति तस्मिन्वसति सोनलः ।
आवसथ्य इति ख्यातस्तेनासौ ब्रह्मवादिभिः ॥ १४.१११.१९ ॥

La ofrenda lo revela todo; en ella reside aquel fuego. Por eso los conocedores del Brahman lo llaman Āvasathya.

14.111.20

तस्मात्पञ्च महायज्ञा वर्तन्ते यस्य धर्मतः ।
सोममण्डलमध्येन गतिस्तस्य द्विजन्मनः ॥ १४.१११.२० ॥

Por eso, para el nacido dos veces para quien se celebran según el dharma los cinco grandes sacrificios, su camino pasa por el centro del orbe lunar.

14.111.21

ते च सप्तर्षयः सिद्धाः संयतेन्द्रियबुद्धयः ।
गता ह्यमरसायुज्यं ते ह्यग्न्यर्चनतत्पराः ॥ १४.१११.२१ ॥

Y aquellos siete sabios, perfeccionados, con los sentidos y el intelecto dominados, dedicados al culto del fuego, alcanzaron en efecto la unión con los inmortales.

14.111.22

अपरे चावसथ्यं च पचनाग्निं प्रचक्षते ।
तस्मिन्पञ्च महायज्ञा वैश्वदेवश्च वर्तते ॥ १४.१११.२२ ॥

Otros denominan al fuego doméstico y al fuego de cocción; en él se realizan los cinco grandes sacrificios y el Vaiśvadeva.

14.111.23

स्थलीपाकं च गार्हं च सर्वे चास्मिन्प्रतिष्ठिताः ।
गृह्यकर्मवहो यस्मात्तस्माद्गृहपतिस्तु सः ॥ १४.१११.२३ ॥

La cocción en olla y los ritos domésticos están todos establecidos en él; porque porta los ritos del hogar, es el gṛhapati, el señor de la casa.

14.111.24

औपासनं चावसथ्यं सभ्यं पचनपावकम् ।
आहुर्ब्रह्मविदः केचिन्मतमेतन्ममापि च ॥ १४.१११.२४ ॥

Algunos conocedores del Brahman llaman al fuego de culto, al fuego doméstico, al fuego de la sala y al fuego de cocción; esta es también mi opinión.

14.111.25

अग्निहोत्रप्रकारं च शृणु राजन्समाहितः ।
त्रयाणां गुणनामानां वह्नीनामुच्यते मया ॥ १४.१११.२५ ॥

Oh rey, escucha con atención la manera del agnihotra. Te hablaré de los tres fuegos, que reciben su nombre de sus cualidades.

14.111.26

गृहाणां हि पतित्वं हि गृहपत्यमिति स्मृतम् ।
गृहपत्यं तु यस्यासीत्तत्तस्माद्गार्हपत्यता ॥ १४.१११.२६ ॥

El dominio sobre el hogar es recordado como gṛhapatya. Como el fuego del cabeza de familia le pertenecía, se llama gārhapatya.

14.111.27

यजमानं तु यस्मात्तु दक्षिणां तु गतिं नयेत् ।
दक्षिणाग्निं तमाहुस्ते दक्षिणायतनं द्विजाः ॥ १४.१११.२७ ॥

Como conduce al sacrificador hacia el sur, lo llaman fuego del sur; los nacidos dos veces lo llaman el asiento del sur.

14.111.28

आहुतिः सर्वमाख्याति हव्यं वै वहनं स्मृतम् ।
सर्वहव्यवहो वह्निर्गतश्चाहवनीयताम् ॥ १४.१११.२८ ॥

La oblación lo manifiesta todo; llevar la ofrenda se recuerda como vahana. El fuego que lleva todas las ofrendas alcanzó la condición de āhavanīya.

14.111.29

यं चाक्सथ्यं जुहुयान्मूलाग्निं विधिवद्द्विजः ।
आवसथ्यं तु तं चाग्निं पचनाग्निं प्रचक्षते ॥ १४.१११.२९ ॥

El nacido dos veces que, según la regla, ofrece la oblación āvasathya en el fuego raíz — ese fuego se llama fuego de cocción, pacana-agni.

14.111.30

तेषां स भागतो वह्निः सभ्य इत्यभिधीयते ।
आवतथ्यस्तु यो वह्निः प्रथमः स प्रजापतिः ॥ १४.१११.३० ॥

El fuego que es su parte se llama sabhya, el fuego de la asamblea. El fuego llamado āvatathya es el primero; ese es Prajāpati.

14.111.31

ब्रह्मा च गार्हपत्योऽग्निस्तस्मिन्नेव हि सोभवत् ।
दक्षिणाग्निस्त्वयं रुद्रः क्रोधात्मा चण्ड एव सः ॥ १४.१११.३१ ॥

Brahmā es el fuego del hogar, y en él mismo llegó a existir. Este fuego del sur es Rudra, cuya naturaleza es la ira y que es feroz.

14.111.32

अहमाहवनीयोऽग्निराहोमाद्यस्य वै मुखे ।
सभ्योऽग्निः पञ्चमो यस्तु स्कन्द एव नराधिप ॥ १४.१११.३२ ॥

Yo soy el fuego de la ofrenda, que está en la boca del que inicia la oblación. El quinto, el fuego de la asamblea, es en verdad Skanda, oh señor de los hombres.

14.111.33

पृथिवी गार्हपत्योऽग्निरन्तरिक्षं च दक्षिणः ।
स्वर्गमाहवनीयोऽग्निरेवमग्नित्रयं स्मृतम् ॥ १४.१११.३३ ॥

La tierra es el fuego del hogar, la atmósfera es el fuego del sur, y el cielo es el fuego de la ofrenda; así se recuerda la tríada de fuegos.

14.111.34

वृत्तश्च गार्हपत्योऽग्निर्यस्माद्वृत्ता च मेदिनी ।
अर्धचन्द्राकृतिस्तं वै दक्षिणाग्निस्तथा भवेत् ॥ १४.१११.३४ ॥

El fuego del hogar es redondo, porque la tierra es redonda; y el fuego del sur debe tener forma de media luna.

14.111.35

चतुरश्रं ततः स्वर्गं निर्मलं तु निरामयम् ।
तस्मादाहवनीयोऽग्निश्चतुरश्रो भवेन्नृप ॥ १४.१११.३५ ॥

Luego el cielo es cuadrangular, inmaculado y libre de enfermedad; por tanto, oh rey, el fuego de la ofrenda debe ser cuadrangular.

14.111.36

जुहुयाद्गार्हपत्यं यो भुवं जयति स द्विजः ।
जुहोति दक्षिणं यस्तु स जयत्यन्तरिक्षकम् ॥ १४.१११.३६ ॥

El dvija que ofrece en el fuego del hogar conquista la tierra; y quien ofrece en el fuego del sur conquista la atmósfera.

14.111.37

पृथिवीमन्तरिक्षं च दिवं ऋषिगणैः सह ।
जयत्याहवनीयं यो जुहुयाद्भक्तिमान्नरः ॥ १४.१११.३७ ॥

El hombre devoto que ofrece libaciones en el fuego āhavanīya conquista la tierra, la atmósfera y el cielo, junto con las multitudes de sabios.

14.111.38

आभिमुख्येन होमस्तु यस्य यज्ञेषु वर्तते ।
तेनाप्याहवनीयत्वं गतो वह्निर्महाद्युतिः ॥ १४.१११.३८ ॥

Porque la ofrenda se hace frente a aquel a quien se dirigen los sacrificios, el fuego de gran resplandor también alcanzó la condición de āhavanīya.

14.111.39

आहोमादग्निहोत्रेषु यज्ञैर्वा यत्र सर्वशः ।
यस्मात्तस्मात्प्रवर्तन्ते ततो ह्याहवनीयता ॥ १४.१११.३९ ॥

En los ritos agnihotra y en los sacrificios, donde las acciones comienzan por completo desde la ofrenda, por eso se llevan adelante, y así surge la cualidad de āhavanīya.

14.111.40

यस्त्वावसथ्यं जुहुयान्मूलाग्निं विधिवद्द्विजः ।
स तु सप्तर्षिलोकेषु सपत्नीकः प्रमोदते ॥ १४.१११.४० ॥

Pero el dvija que ofrece según el rito en el fuego āvasathya y en el fuego primordial se regocija, junto con su esposa, en los mundos de los siete sabios.

14.111.41

इष्टो भवति सर्वाग्नेरग्निहोत्रं च तद्भवेत् ।
त्राणाद्वै यजमानस्य ह्यग्निहोत्रमिति स्मृतम् ॥ १४.१११.४१ ॥

Es grato a todos los fuegos, y eso es el agnihotra; pues protege al sacrificador, por eso el agnihotra es recordado como tal.

14.111.42

होइज्येषु विषादो वै विषादो दुःखमुच्यते ।
दुःखं तापत्रयं प्रोक्तं तापं हि नरकं विदुः ॥ १४.१११.४२ ॥

En los ritos de la oblación, el desaliento es llamado desaliento; el desaliento se dice sufrimiento, el sufrimiento se declara la triple aflicción, y la aflicción la conocen como infierno.

14.111.43

आध्यात्मिकं चाधिदैवमाधिभौतिकमेव च ।
एतत्तापत्रयं प्रोक्तमात्मविद्भिर्नराधिप ॥ १४.१११.४३ ॥

Lo interno, lo divino y lo material: estas tres aflicciones han sido declaradas por los conocedores del ātman, oh señor de los hombres.

14.111.44

यस्माद्वै त्रायते दुःखाद्यजमानं हुतोऽनलः ।
तस्मात्तु विधिवत्प्रोक्तमग्निहोत्रमिति श्रुतौ ॥ १४.१११.४४ ॥

Porque el fuego ofrecido libra de la aflicción al sacrificador; por eso se proclama en la Śruti, según la regla, como agnihotra.

14.111.45

तदग्निहोत्रं सृष्टं वै ब्रह्मणा लोककर्तृणा ।
वेदाश्चाप्यग्निहोत्रं तु जज्ञिरे स्वयमेव तु ॥ १४.१११.४५ ॥

Aquel agnihotra fue creado por Brahmā, el hacedor de los mundos; y los Vedas mismos nacieron por sí solos del agnihotra.

14.111.46

अग्निहोत्रफला दारा दत्तभुक्तफलं धनम् ।
रतिपुत्रफला दारा दत्तभुक्तफलं धनम् ॥ १४.१११.४६ ॥

Las esposas cuyo fruto es el agnihotra; la riqueza cuyo fruto es lo dado y disfrutado. Las esposas cuyo fruto son el placer y los hijos; la riqueza cuyo fruto es lo dado y disfrutado.

14.111.47

त्रिवेदमन्त्रसंयोगादग्निहोत्रं प्रवर्तते ।
ऋग्यजुःसामभिः पुण्यैः स्थाप्यते सूत्रसंयुतैः ॥ १४.१११.४७ ॥

Por la unión de los mantras de los tres Vedas se pone en marcha el agnihotra; con los sagrados versos del Ṛg, del Yajus y del Sāma, unidos a los hilos rituales, queda establecido.

14.111.48

वसन्ते ब्राह्मणस्य स्यादाधेयोऽग्निर्नराधिप ।
वसन्तो ब्राह्मणो ज्ञेयो वेदयोनिः स उच्यते ॥ १४.१११.४८ ॥

Oh señor de los hombres, para un brahmín el fuego que ha de ser instalado debe ser en primavera. La primavera debe ser conocida como el brahmín; se le llama la matriz de los Vedas.

14.111.49

अग्न्याधेयं तु येनाथ वसन्ते क्रियतेऽनघ ।
तस्य श्रीर्बह्मवृद्धिश्च ब्राह्मणस्य विवर्धते ॥ १४.१११.४९ ॥

¡Oh tú, sin pecado! Por el encendido del fuego sagrado que se realiza en primavera, la fortuna y el crecimiento de la sabiduría sagrada del brahmán aumentan.

14.111.50

क्षत्रियस्याग्निराधेयो ग्रीष्मे श्रेष्ठः स वै नृप ।
येनाधानं तु वै ग्रीष्मे क्रियते तस्य वर्धते।
श्रीः प्रजाःक पशवश्चैव वित्तं तेजो बलं यशः ॥ १४.१११.५० ॥

Oh rey, para el kṣatriya el encendido del fuego en verano es el mejor; por aquello con lo que el encendido se realiza en verano, aumentan su fortuna, súbditos, ganado, riqueza, esplendor, fuerza y fama.

14.111.51

शरदृतौ तु वैश्यस्य ह्याधानीयो हुताशनः ।
शरद्रात्रं स्वयं वैश्यो वैश्ययोनिः स उच्यते ॥ १४.१११.५१ ॥

En la estación de otoño, el fuego sacrificial que ha de encenderse corresponde al vaiśya; en la noche de otoño el propio vaiśya es llamado origen de los vaiśyas.

14.111.52

शरद्याधानमेवं वै क्रियते येन पाण्डव ।
तस्यापि श्रीः प्रजाऽऽयुश्च पशवोऽर्थश्च वर्धते ॥ १४.१११.५२ ॥

Oh hijo de Pāṇḍu, por aquello con lo que el encendido se realiza así en otoño, también aumentan su fortuna, descendencia, vida, ganado y riqueza.

14.111.53

पशवः सर्व एवैते त्रिभिः सर्वैरलङ्कृताः ।
अग्निहोत्रा ह्यवर्तन्ते तैरेव ध्रियते जगत् ॥ १४.१११.५३ ॥

Todos estos animales están plenamente adornados por los tres; las ofrendas agnihotra ciertamente giran, y solo por ellas se sostiene el mundo.

14.111.54

ग्राम्यारण्याश्च पशवो पृक्षाश्चैव तृणानि च ।
फलान्योषधयश्चापि अग्निहोत्रकृते हविः ॥ १४.१११.५४ ॥

Los animales domésticos y salvajes, también los osos, la hierba, los frutos y las hierbas: estos son la oblación para la ofrenda agnihotra.

14.111.55

रसाः स्नेहास्तथा गन्धा रत्नानि मणयस्तथा ।
काञ्चनानि च लोहानि ह्यग्निहोत्रकृतेऽभवन् ॥ १४.१११.५५ ॥

Los sabores, los aceites, las fragancias, las joyas, las gemas, el oro y los metales surgieron todos por el Agnihotra.

14.111.56

आयुर्वेदो धनुर्वेदो मीमांसा न्यायविस्तरः ।
धर्मशास्त्रं च तत्सर्वमग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५६ ॥

La medicina, el arte del arco, la Mīmāṃsā, la amplia doctrina de la lógica y el Dharmaśāstra: todo ello fue hecho por el Agnihotra.

14.111.57

छन्दः शिक्षा च कल्पश्च तथा व्याकरणानि च ।
शास्त्रं ज्योतिर्निरुक्तं चाप्यग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५७ ॥

La métrica, la fonética, el manual ritual, las gramáticas, los tratados, la astronomía y la etimología también fueron hechos por el Agnihotra.

14.111.58

इतिहासपुराणं च गाथाश्चोपनिषत्तथा ।
आथर्वणानि कर्माणि चाग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५८ ॥

Los itihāsas y purāṇas, los versos, las Upaniṣads y los ritos atharvaṇas también fueron realizados por el Agnihotra.

14.111.59

यच्चैतस्यां पृथिव्यां वै किंचिदस्ति चराचरम् ।
तत्सर्वमग्निहोत्रस्य कृते सृष्टं स्वयंभुवा ॥ १४.१११.५९ ॥

Todo lo que existe en esta tierra, lo móvil y lo inmóvil, todo fue creado por el Autoexistente para el Agnihotra.

14.111.60

अग्निहोत्रस्य दर्शस्य पूर्णमासस्य चाप्यथ ।
युपेष्टिपशुबन्धानां सोमपानक्रियावताम् ॥ १४.१११.६० ॥

También para el Agnihotra, los ritos de Darśa y Pūrṇamāsa, el poste sacrificial, las oblaciones, los sacrificios de animales y quienes realizan los ritos de beber soma.

14.111.61

तिथिनक्षत्रयोगानां मुहूर्तकरणात्मकम् ।
कालस्य वेदनार्थं तु ज्योतिर्ज्ञानं पुराऽनघ ॥ १४.१११.६१ ॥

El conocimiento de los astros, que consiste en el cómputo de los tithi, nakṣatra, yoga, muhūrta y karaṇa, existía antiguamente para conocer el tiempo, oh sin pecado.

14.111.62

ऋग्यजुः साममन्त्राणां श्लोकतत्वार्थचिन्तनात् ।
प्रत्यापत्तिविकल्पानां छन्दोज्ञानं प्रल्पितम् ॥ १४.१११.६२ ॥

A partir de la reflexión sobre la esencia y el sentido de los versos de los mantras Ṛg, Yajus y Sāma, y de las alternativas de repetición y variación, se elaboró el conocimiento del metro.

14.111.63

वर्णाक्षरपदार्थानां सन्धिलिङ्गं प्रकीर्तितम् ।
नामधातुविवेकार्थं पुरा व्याकरणं स्मृतम् ॥ १४.१११.६३ ॥

Se ha expuesto la sandhi y el género de las letras, sílabas, palabras y significados; para distinguir nombres y raíces verbales, la gramática fue recordada antiguamente.

14.111.64

यूपवेद्यध्वरार्थं तु प्रोक्षणश्रवणाय तु ।
यज्ञदैवतयोगार्थं शिक्षाज्ञानं प्रकल्पितम् ॥ १४.१११.६४ ॥

Para el poste sacrificial, el altar y el rito, para oír la aspersión y para la unión del sacrificio con su deidad, se elaboró el conocimiento de la fonética (śikṣā).

14.111.65

यज्ञपात्रपवित्रार्थं द्रव्यसंभारणाय च ।
सर्वयज्ञविकल्पाय पुराकल्पं प्रकल्पितम् ॥ १४.१११.६५ ॥

Para la pureza de los recipientes del sacrificio, para reunir los materiales y para las variantes de todos los sacrificios, se elaboró un antiguo manual ritual (kalpa).

14.111.66

नामधातुविकल्पानां तत्वार्थनियमाय च ।
सर्ववेदनिरुक्तानां निरुक्तमृषिभिः कृतम् ॥ १४.१११.६६ ॥

Para la regla del sentido de las variantes de nombres y raíces verbales, y para las etimologías de todos los Vedas, los sabios compusieron el Nirukta.

14.111.67

वेद्यर्थं पृथिवी सृष्टा संभारार्थ तथैव च ।
इध्मार्थमथ यूपार्थं ब्रह्मा चक्रे वनस्पतिम् ॥ १४.१११.६७ ॥

La tierra fue creada para el altar, y de igual modo para los materiales; para los leños de ignición y para el poste sacrificial, Brahmā hizo los árboles.

14.111.68

ग्राम्यारण्याश्च पशवो जायन्ते यज्ञकारणात् ।
मन्त्राणां विनियोगं च प्रोक्षितं श्रपणं तथा ॥ १४.१११.६८ ॥

Los animales domésticos y salvajes nacen por causa del sacrificio; la aplicación de los mantras, la aspersión y la cocción también.

14.111.69

अनुयाजप्रयाजाश्च मरुतां शंसिनस्तथा ।
औद्गात्रं चैव साम्नां वै प्रतिप्रस्थानमेव च ॥ १४.१११.६९ ॥

Las ofrendas anuyāja y prayāja, la recitación de los Maruts, el oficio del udgātṛ para los Sāman, y también el pratiprasthāna.

14.111.70

विष्णुक्रमाणां क्रमणं दक्षिणावभृथं तथा ।
त्रिकासमर्चनं चैव स्यानेषूपहृतं तथा ॥ १४.१११.७० ॥

El paso de los pasos de Viṣṇu, el dakṣiṇā y el avabhṛtha, la adoración en el triple fuego, y la ofrenda ofrecida en sus lugares.

14.111.71

देवताग्रहणं मोक्षं हविषां श्रपणं तथा ।
नावबुद्ध्यन्ति ये विप्रा निन्दन्ति च पशोर्वधम्।
ते यान्ति नरकं घोरं रौरवं तमसाऽऽवृतम् ॥ १४.१११.७१ ॥

Aquellos brahmanes que no comprenden la toma de las porciones de los dioses, la liberación de las ofrendas y la cocción, y que condenan la matanza de animales, van al terrible infierno Raurava, envuelto en oscuridad.

14.111.72

शतवर्षसहस्राणि तत्र स्थित्वा नराधमाः ।
कृमिर्भिर्भक्ष्यमाणाश्च तिष्ठेयुः पूयशोणिते ॥ १४.१११.७२ ॥

Habiendo permanecido allí cientos de miles de años, esos más bajos de los hombres, devorados por gusanos, yacerían en pus y sangre.

14.111.73

वृक्षा यूपत्वमिच्छन्ति पशुत्वं पशवस्तथा ।
तृणानीच्छन्ति बर्हिष्ट्वमोषध्यश्च हविष्यताम्।
सोमत्वं च लताः सर्वा वेदित्वं च वसुंधर ॥ १४.१११.७३ ॥

Los árboles desean ser postes de sacrificio, y los animales desean ser bestias de sacrificio. Las hierbas desean ser hierba sagrada, y las plantas medicinales desean ser ofrendas. Todas las lianas desean ser soma, y la tierra desea ser el altar.

14.111.74

यस्मात्पशुत्वमिच्छन्ति पशवः स्वर्गलिप्सया ।
तस्मात्पशुवधे हिंसा नास्ति यज्ञेषु पाण्डव ॥ १४.१११.७४ ॥

Porque los animales desean ser bestias de sacrificio por anhelo del cielo, por tanto en los sacrificios no hay violencia en el sacrificio de animales, oh hijo de Pāṇḍu.

14.111.75

यूपास्तन्मन्त्रसंस्कारैर्दर्भाश्च पशवस्तथा ।
यजमानेन सहिताः स्वर्गं यान्ति नरेश्वर ॥ १४.१११.७५ ॥

Los postes de sacrificio, consagrados por aquellos mantras, así como la hierba sagrada y los animales, van al cielo junto con el sacrificador, oh señor de los hombres.

14.111.76

यावत्कालं हि यज्वा वै स्वर्गलोके महीयते ।
तावत्कालं प्रमोदन्ते पशवो ह्यध्वरे हताः ॥ १४.१११.७६ ॥

Durante todo el tiempo que el sacrificador es honrado en el mundo celestial, durante ese mismo tiempo se alegran los animales sacrificados en el rito.

14.111.77

अहिंसा वैदिकं कर्म ब्रह्मकर्मेति तत्कृतम् ।
वेदोक्तं ये न कुर्वन्ति हिंसाबुद्ध्या क्रतून्द्विजाः।
सद्यः शूद्रत्वामायान्ति प्रेत्य चण्डालतामपि ॥ १४.१११.७७ ॥

La no violencia es el rito védico, llamado rito sagrado y realizado por ello. Los nacidos dos veces que no realizan los sacrificios prescritos por el Veda con mente violenta alcanzan de inmediato la condición de śūdra, y tras la muerte incluso la de chandāla.