มหาภารตะ · อัธยายะ 14.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.111.1
स्वभक्तस्य हृषीकेश धर्माधर्ममजानतः ।
धर्मं पुण्यतमं देव पृच्छतः कथयस्व मे ॥ १४.१११.१ ॥
โอ้พระหฤษีเกศ ข้าพระองค์เป็นผู้ภักดีต่อพระองค์ และไม่รู้ธรรมและอธรรม ข้าพระองค์ขอถาม โอ้เทพเจ้า ขอทรงบอกธรรมที่ทำให้เกิดบุญยิ่งที่สุดแก่ข้าพระองค์
14.111.2
यदेतदग्निहोत्रं वै सृष्टं वर्णत्रयस्य तु ।
मन्त्रवद्यद्धुतं सम्यग्विधिना चाप्युपासितम्।
आहिताग्निं नयत्यूर्ध्वं सपत्नीकं सबान्धवम् ॥ १४.१११.२ ॥
อัคนิโหตรนี้ที่พระพรหมสร้างไว้สำหรับวรรณะทั้งสาม เมื่อถวายพร้อมมนตร์และประกอบอย่างถูกต้องตามพิธี ย่อมนำผู้ที่ตั้งไฟศักดิ์สิทธิ์ขึ้นสู่เบื้องบน พร้อมด้วยภรรยาและญาติพี่น้อง
14.111.3
कथं तद्ब्राह्मणैर्देव होतव्यं क्षत्रियैः कथम् ।
वैश्यैर्वा देवदेवेश कथं वा सुहुतं भवेत् ॥ १४.१११.३ ॥
โอ้เทพเจ้า พราหมณ์จะถวายอัคนิโหตรนั้นอย่างไร กษัตริย์จะถวายอย่างไร หรือแพศย์จะถวายอย่างไร โอ้เจ้าแห่งเทพทั้งหลาย การถวายจะเป็นที่พอพระทัยอย่างไร
14.111.4
कस्मिन्काले कतं कस्य आधेयोऽग्निः सुरोत्तम ।
आहितस्य कथं वाऽपि सम्यगाचरणं भवेत् ॥ १४.१११.४ ॥
ควรตั้งไฟในเวลาใดและโดยผู้ใด โอ้ยอดแห่งเทพ ผู้ที่ตั้งไฟแล้วควรประพฤติอย่างไรจึงจะถูกต้อง
14.111.5
कत्यग्नयः किमात्मानः स्थानं किं कस्य वा विभो ।
कतरस्मिन्हुते स्थाने कं व्रजेदाग्निहोत्रिकः ॥ १४.१११.५ ॥
ไฟมีกี่ดวงและมีลักษณะอย่างไร สถานที่คืออะไรและเป็นของผู้ใด โอ้ผู้ยิ่งใหญ่ ถวายในสถานที่ใด ผู้ประกอบอัคนิโหตรจะไปยังโลกใด
14.111.6
अग्निहोत्रनिमित्तं च किमुत्पन्नं पुराऽनघ ।
कथमेवाथ हूयन्ते प्रीयन्ते च सुराः कथम् ॥ १४.१११.६ ॥
อัคนิโหตรมีมูลเหตุอย่างไร และเกิดขึ้นจากสิ่งใดในกาลเริ่มแรก โอ้ผู้ปราศจากบาป จะถวายอย่างไร และเทพทั้งหลายจะพอพระทัยอย่างไร
14.111.7
विधिवन्मन्त्रवत्कृत्वा पूजितास्त्वग्नयः कथम् ।
कां गतिं वदतांश्रेष्ठ नयन्ति ह्यग्निहोत्रिणः ॥ १४.१११.७ ॥
เมื่อบูชาไฟตามวิธีและพร้อมมนตร์แล้ว ไฟจะนำไปสู่คติใด โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้กล่าว ผู้ประกอบอัคนิโหตรจะไปถึงคติใด
14.111.8
दुर्हुताश्चापि भगवन्नविज्ञातास्त्रयोऽग्नयः ।
किमाहिताग्नेः कुर्वन्ति दुश्चीर्णा वाऽपि केशव ॥ १४.१११.८ ॥
โอ้พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระภาคย์ ไฟทั้งสามที่ถวายผิดพลาดและยังไม่มีผู้รู้จัก จะทำอะไรแก่ผู้ตั้งไฟ หรือการกระทำที่ประพฤติผิดจะทำอะไรได้ โอ้เกศวะ
14.111.9
उत्सन्नाग्निस्तु पापात्मा कां योनिं देव गच्छति ।
एतत्सर्वं समासेन भक्त्या ह्युपगतस्य मे।
वक्तुमर्हसि सर्वज्ञ सर्वाधिकं नमोस्तु ते ॥ १४.१११.९ ॥
ผู้บาปที่ไฟดับแล้วจะเข้าสู่กำเนิดใด โอ้เทพเจ้า ขอทรงบอกเรื่องทั้งหมดนี้โดยสังเขป เพราะข้าพระองค์มาเฝ้าด้วยความภักดี โอ้ผู้รู้ทุกสิ่ง ผู้ยิ่งกว่าทั้งปวง ขอนอบน้อมแด่พระองค์
14.111.10
शृणु राजन्महापुण्यमिदं धर्मामृतं परम् ।
यत्तु तारयते युक्तान्ब्राह्मणानग्निहोत्रिणः ॥ १४.१११.१० ॥
โอ้พระราชา จงฟังธรรมอมฤตอันยิ่งนี้ซึ่งมีบุญยิ่งใหญ่ ซึ่งนำพาพราหมณ์ผู้มีความเพียรและประกอบอัคนิโหตรให้ข้ามพ้นไปได้
14.111.11
ब्र्हमित्वेनासृजं लोकानहमादौ महाद्युते ।
सृष्टोऽग्निर्मुखतः पूर्वं लोकानां हितकाम्यया ॥ १४.१११.११ ॥
โอ้ผู้มีรัศมียิ่งใหญ่ ในกาลเริ่มแรก เราได้สร้างโลกทั้งหลายในฐานะพระพรหม ไฟถูกสร้างขึ้นจากปาก ก่อนสิ่งอื่นทั้งหมด ด้วยความปรารถนาให้โลกทั้งหลายเป็นสุข
14.111.12
यस्मादग्रे स भूतानां सर्वेषां निर्मितो मया ।
तस्मादग्नीत्यभिहितः पुराणज्ञैर्मनीषिभिः ॥ १४.१११.१२ ॥
เพราะเราสร้างไฟนั้นเป็นองค์แรกเพื่อสรรพสัตว์ทั้งปวง ผู้มีปัญญาผู้รู้คัมภีร์ปุราณะจึงเรียกไฟนั้นว่า อัคนี
14.111.13
यस्मात्तु सर्वकृत्येषु पूर्वमस्मै प्रदीयते ।
आहुतिर्दीप्यमानाय तस्मादग्नीति कथ्यते ॥ १४.१११.१३ ॥
เพราะในการพิธีทั้งปวง เครื่องบูชาถูกถวายแก่ไฟที่ลุกโพลงนั้นเป็นองค์แรก ฉะนั้นจึงเรียกว่า อัคนี
14.111.14
यस्माच्च तु नयत्यग्रां गतिं विप्रान्सुपूजितः ।
यस्माच्च नयनाद्राजन्देवेष्वग्नीति कथ्यते ॥ १४.१११.१४ ॥
และเพราะเมื่อได้รับการบูชาอย่างดี ไฟนำพราหมณ์ไปสู่คติอันสูงสุด โอ้พระราชา และเพราะการนำไปนั้น ในหมู่เทพจึงเรียกว่า อัคนี
14.111.15
तस्माच्च दुर्हुतः सोयमलं भक्षयितुं क्षणात् ।
यजमानं नरश्रेष्ठ क्रव्यादोऽग्निस्ततः स्मृतः ॥ १४.१११.१५ ॥
ฉะนั้น โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ หากถวายผิดพลาด ไฟนั้นย่อมสามารถกลืนกินผู้บูชาได้ในพริบตา ดังนั้นอัคนีจึงถูกจดจำว่าเป็นผู้กินเนื้อ (กรัวยาท)
14.111.16
सर्वभूतात्मको राजन्देवानामेष वै मुखम् ।
प्रथमं मन्मुखात्सृष्टो लोकार्थे पचनः प्रभुः ॥ १४.१११.१६ ॥
โอ้พระราชา ไฟนี้เป็นอาตมันของสรรพสัตว์ และเป็นปากของเทพทั้งหลายโดยแท้ ไฟซึ่งเราสร้างขึ้นจากปากเราเป็นองค์แรก เป็นผู้หุงต้มเพื่อประโยชน์แก่โลกทั้งหลาย
14.111.17
सृष्टमात्रो जगत्सर्वमत्तुमैच्छत्पुरा खलु ।
ततः प्रशमितः सोग्निरूपास्यैव मया पुरा ॥ १४.१११.१७ ॥
ทันทีที่ถูกสร้าง ไฟนั้นก็ปรารถนาจะกลืนกินโลกทั้งสิ้น แต่แล้วไฟนั้นก็สงบลง เพราะเราได้บูชาไฟนั้นมาก่อนแล้ว
14.111.18
सततोपासनात्सोयमौपासन इति स्मृतः ॥ १४.१११.१८ ॥
เพราะการบูชาอย่างต่อเนื่อง ไฟนี้จึงเป็นที่รู้จักในนามเอาปาสนะ
14.111.19
आहुतिः सर्वमाख्याति तस्मिन्वसति सोनलः ।
आवसथ्य इति ख्यातस्तेनासौ ब्रह्मवादिभिः ॥ १४.१११.१९ ॥
เครื่องบูชาเปิดเผยทุกสิ่ง ไฟย่อมสถิตอยู่ในเครื่องบูชานั้น ไฟนั้นจึงเป็นที่รู้จักในนามอาวสถยะ ดังนั้นผู้กล่าวถึงพรหมันจึงเรียกไฟนั้นเช่นนั้น
14.111.20
तस्मात्पञ्च महायज्ञा वर्तन्ते यस्य धर्मतः ।
सोममण्डलमध्येन गतिस्तस्य द्विजन्मनः ॥ १४.१११.२० ॥
ฉะนั้น สำหรับผู้เกิดสองครั้งผู้ซึ่งมีการประกอบมหายัญทั้งห้าตามธรรม ทางของผู้นั้นย่อมผ่านท่ามกลางวงโคจรของพระจันทร์
14.111.21
ते च सप्तर्षयः सिद्धाः संयतेन्द्रियबुद्धयः ।
गता ह्यमरसायुज्यं ते ह्यग्न्यर्चनतत्पराः ॥ १४.१११.२१ ॥
และฤๅษีทั้งเจ็ดนั้น ผู้สำเร็จแล้ว ควบคุมอินทรีย์และปัญญาไว้ได้ ตั้งมั่นในการบูชาไฟ ได้ไปถึงการร่วมกับเหล่าอมรเทพแล้วจริง
14.111.22
अपरे चावसथ्यं च पचनाग्निं प्रचक्षते ।
तस्मिन्पञ्च महायज्ञा वैश्वदेवश्च वर्तते ॥ १४.१११.२२ ॥
อีกพวกหนึ่งเรียกไฟประจำเรือนและไฟสำหรับหุงต้มด้วยชื่อ ในไฟนั้นมีมหายัญทั้งห้าและพิธีไวศวเทวะดำเนินอยู่
14.111.23
स्थलीपाकं च गार्हं च सर्वे चास्मिन्प्रतिष्ठिताः ।
गृह्यकर्मवहो यस्मात्तस्माद्गृहपतिस्तु सः ॥ १४.१११.२३ ॥
การหุงข้าวในหม้อและพิธีกรรมในครัวเรือนทั้งหมดตั้งอยู่ในไฟนั้น เพราะไฟนั้นนำพาพิธีกรรมในเรือน จึงเป็นผู้เป็นเจ้าของเรือน คือคฤหบดี
14.111.24
औपासनं चावसथ्यं सभ्यं पचनपावकम् ।
आहुर्ब्रह्मविदः केचिन्मतमेतन्ममापि च ॥ १४.१११.२४ ॥
ผู้รู้พรหมันบางท่านเรียกไฟเหล่านี้ว่า ไฟอุปาสนะ ไฟประจำเรือน ไฟในสภา และไฟสำหรับหุงต้ม นี่ก็เป็นความเห็นของข้าพเจ้าด้วย
14.111.25
अग्निहोत्रप्रकारं च शृणु राजन्समाहितः ।
त्रयाणां गुणनामानां वह्नीनामुच्यते मया ॥ १४.१११.२५ ॥
ข้าแต่พระราชา จงตั้งใจฟังวิธีการอัคนิโหตร ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงไฟทั้งสามซึ่งตั้งชื่อตามคุณลักษณะของมัน
14.111.26
गृहाणां हि पतित्वं हि गृहपत्यमिति स्मृतम् ।
गृहपत्यं तु यस्यासीत्तत्तस्माद्गार्हपत्यता ॥ १४.१११.२६ ॥
ความเป็นใหญ่เหนือครัวเรือนได้ชื่อว่า คฤหปัตยะ โดยแท้ เพราะไฟของคฤหัสถ์เป็นของเขา จึงเรียกว่า คารหปัตยะ
14.111.27
यजमानं तु यस्मात्तु दक्षिणां तु गतिं नयेत् ।
दक्षिणाग्निं तमाहुस्ते दक्षिणायतनं द्विजाः ॥ १४.१११.२७ ॥
เพราะไฟนั้นนำผู้บูชายัญไปสู่ทิศใต้ พวกเขาจึงเรียกไฟนั้นว่า ทักษิณาคนี และพวกทวิชเรียกมันว่า ที่ประทับทางทิศใต้
14.111.28
आहुतिः सर्वमाख्याति हव्यं वै वहनं स्मृतम् ।
सर्वहव्यवहो वह्निर्गतश्चाहवनीयताम् ॥ १४.१११.२८ ॥
การถวายเครื่องบูชาทำให้ทุกสิ่งปรากฏ การนำเครื่องบูชาไปนั้นเป็นที่จำกันว่าคือวหนะ ไฟที่นำเครื่องบูชาทั้งปวงไปได้บรรลุสถานะของอาหวนียะ
14.111.29
यं चाक्सथ्यं जुहुयान्मूलाग्निं विधिवद्द्विजः ।
आवसथ्यं तु तं चाग्निं पचनाग्निं प्रचक्षते ॥ १४.१११.२९ ॥
ทวิชผู้ถวายอาวสถยะเข้าสู่มูลาคนี ตามวิธีที่กำหนด ไฟนั้นเรียกว่าไฟสำหรับหุงต้ม คือปจนาคนี
14.111.30
तेषां स भागतो वह्निः सभ्य इत्यभिधीयते ।
आवतथ्यस्तु यो वह्निः प्रथमः स प्रजापतिः ॥ १४.१११.३० ॥
ไฟที่เป็นส่วนของพวกเขาเรียกว่า สภยะ ไฟในสภา ส่วนไฟที่เรียกว่าอาวตถยะเป็นองค์แรก องค์นั้นคือประชาบดี
14.111.31
ब्रह्मा च गार्हपत्योऽग्निस्तस्मिन्नेव हि सोभवत् ।
दक्षिणाग्निस्त्वयं रुद्रः क्रोधात्मा चण्ड एव सः ॥ १४.१११.३१ ॥
พระพรหมคือไฟของคฤหัสถ์ และในไฟนั้นพระองค์เองได้บังเกิดขึ้น ไฟทิศใต้นี้คือรุทระ ผู้มีความกริ้วเป็นธรรมชาติและดุดัน
14.111.32
अहमाहवनीयोऽग्निराहोमाद्यस्य वै मुखे ।
सभ्योऽग्निः पञ्चमो यस्तु स्कन्द एव नराधिप ॥ १४.१११.३२ ॥
ข้าพเจ้าคืออาหวนียะคนี ซึ่งอยู่ในปากของผู้เริ่มการถวาย ข้าแต่จอมนร ไฟที่ห้าคือไฟแห่งสภา แท้จริงก็คือพระสกันทะ
14.111.33
पृथिवी गार्हपत्योऽग्निरन्तरिक्षं च दक्षिणः ।
स्वर्गमाहवनीयोऽग्निरेवमग्नित्रयं स्मृतम् ॥ १४.१११.३३ ॥
แผ่นดินคือไฟของคฤหัสถ์ ห้วงอากาศคือไฟทิศใต้ และสวรรค์คือไฟสำหรับเครื่องบูชา ไฟทั้งสามบันทึกไว้ดังนี้
14.111.34
वृत्तश्च गार्हपत्योऽग्निर्यस्माद्वृत्ता च मेदिनी ।
अर्धचन्द्राकृतिस्तं वै दक्षिणाग्निस्तथा भवेत् ॥ १४.१११.३४ ॥
ไฟของคฤหัสถ์เป็นรูปกลม เพราะแผ่นดินกลม และไฟทิศใต้ก็พึงมีรูปดั่งพระจันทร์ครึ่งดวงเช่นกัน
14.111.35
चतुरश्रं ततः स्वर्गं निर्मलं तु निरामयम् ।
तस्मादाहवनीयोऽग्निश्चतुरश्रो भवेन्नृप ॥ १४.१११.३५ ॥
ต่อจากนั้น สวรรค์มีสี่มุม บริสุทธิ์ และปราศจากโรค ดังนั้น ข้าแต่พระราชา ไฟอาหวนียะจึงควรมีสี่มุม
14.111.36
जुहुयाद्गार्हपत्यं यो भुवं जयति स द्विजः ।
जुहोति दक्षिणं यस्तु स जयत्यन्तरिक्षकम् ॥ १४.१११.३६ ॥
ทวิชาติผู้ถวายเครื่องบูชาในไฟของคฤหัสถ์ย่อมชนะแผ่นดิน และผู้ถวายในไฟทิศใต้ย่อมชนะห้วงอากาศ
14.111.37
पृथिवीमन्तरिक्षं च दिवं ऋषिगणैः सह ।
जयत्याहवनीयं यो जुहुयाद्भक्तिमान्नरः ॥ १४.१११.३७ ॥
ผู้มีภักดีที่ถวายในไฟอาหวนียะย่อมชนะแผ่นดิน อากาศ และท้องฟ้า พร้อมด้วยหมู่ฤๅษี
14.111.38
आभिमुख्येन होमस्तु यस्य यज्ञेषु वर्तते ।
तेनाप्याहवनीयत्वं गतो वह्निर्महाद्युतिः ॥ १४.१११.३८ ॥
เพราะการถวายหันไปยังผู้ที่การบูชายัญทั้งหลายมุ่งถึง ไฟผู้รุ่งโรจน์ยิ่งนั้นจึงได้บรรลุสถานะของอาหวนียะด้วย
14.111.39
आहोमादग्निहोत्रेषु यज्ञैर्वा यत्र सर्वशः ।
यस्मात्तस्मात्प्रवर्तन्ते ततो ह्याहवनीयता ॥ १४.१११.३९ ॥
ในการอัคนิโหตรและการบูชายัญ ณ ที่ใดก็ตามที่การกระทำทั้งปวงเริ่มจากการถวายโดยสิ้นเชิง เพราะเหตุนั้นจึงดำเนินต่อไป และดังนั้นจึงมีคุณลักษณะของอาหวนียะ
14.111.40
यस्त्वावसथ्यं जुहुयान्मूलाग्निं विधिवद्द्विजः ।
स तु सप्तर्षिलोकेषु सपत्नीकः प्रमोदते ॥ १४.१११.४० ॥
ส่วนทวิชผู้ถวายอาวสถยะและไฟดั้งเดิมตามวิธีที่กำหนด ย่อมชื่นชมยินดีพร้อมภริยาในโลกของพระสัปตฤษี
14.111.41
इष्टो भवति सर्वाग्नेरग्निहोत्रं च तद्भवेत् ।
त्राणाद्वै यजमानस्य ह्यग्निहोत्रमिति स्मृतम् ॥ १४.१११.४१ ॥
อัคนีทั้งปวงย่อมโปรดปรานสิ่งนั้น และสิ่งนั้นคืออัคนิโหตร เพราะคุ้มครองผู้ประกอบยัญ ฉะนั้นอัคนิโหตรจึงได้รับการจดจำไว้เช่นนั้น
14.111.42
होइज्येषु विषादो वै विषादो दुःखमुच्यते ।
दुःखं तापत्रयं प्रोक्तं तापं हि नरकं विदुः ॥ १४.१११.४२ ॥
ในพิธีถวายบูชาเพื่อยัญ วิษาท (ความท้อแท้) ก็คือวิษาทจริง ๆ วิษาทกล่าวกันว่าคือทุกข์ ทุกข์ถูกประกาศว่าเป็นตาปะทั้งสาม และตาปะนั้นผู้รู้ทั้งหลายรู้ว่าคือนรก
14.111.43
आध्यात्मिकं चाधिदैवमाधिभौतिकमेव च ।
एतत्तापत्रयं प्रोक्तमात्मविद्भिर्नराधिप ॥ १४.१११.४३ ॥
ตาปะทั้งสามนี้ คือที่เกี่ยวกับตน ที่เกี่ยวกับเทพ และที่เกี่ยวกับธาตุ ผู้รู้ตนได้ประกาศไว้ โอ้จอมคนผู้เป็นใหญ่
14.111.44
यस्माद्वै त्रायते दुःखाद्यजमानं हुतोऽनलः ।
तस्मात्तु विधिवत्प्रोक्तमग्निहोत्रमिति श्रुतौ ॥ १४.१११.४४ ॥
เพราะไฟที่ถวายเข้าไปย่อมคุ้มครองผู้ประกอบยัญให้พ้นจากทุกข์ ฉะนั้นในพระเวทจึงกล่าวไว้ตามวิธีว่าคืออัคนิโหตร
14.111.45
तदग्निहोत्रं सृष्टं वै ब्रह्मणा लोककर्तृणा ।
वेदाश्चाप्यग्निहोत्रं तु जज्ञिरे स्वयमेव तु ॥ १४.१११.४५ ॥
อัคนิโหตรนั้นพระพรหมผู้เป็นผู้สร้างโลกได้สร้างขึ้น และพระเวททั้งหลายก็เกิดจากอัคนิโหตรนั้นเองโดยธรรมชาติ
14.111.46
अग्निहोत्रफला दारा दत्तभुक्तफलं धनम् ।
रतिपुत्रफला दारा दत्तभुक्तफलं धनम् ॥ १४.१११.४६ ॥
ภรรยาที่มีผลคืออัคนิโหตร ทรัพย์ที่มีผลคือสิ่งที่ให้แล้วและได้ใช้สอย ภรรยาที่มีผลคือความสุขและบุตร ทรัพย์ที่มีผลคือสิ่งที่ให้แล้วและได้ใช้สอย
14.111.47
त्रिवेदमन्त्रसंयोगादग्निहोत्रं प्रवर्तते ।
ऋग्यजुःसामभिः पुण्यैः स्थाप्यते सूत्रसंयुतैः ॥ १४.१११.४७ ॥
เมื่อมนตร์ทั้งสามเวทประสานกัน อัคนิโหตรก็เริ่มดำเนินไป ด้วยบทฤค ยชุส และสามะอันศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งเชื่อมด้วยเส้นด้ายแห่งพิธี อัคนิโหตรก็ได้รับการตั้งขึ้น
14.111.48
वसन्ते ब्राह्मणस्य स्यादाधेयोऽग्निर्नराधिप ।
वसन्तो ब्राह्मणो ज्ञेयो वेदयोनिः स उच्यते ॥ १४.१११.४८ ॥
โอ้จอมคนผู้เป็นใหญ่ สำหรับพราหมณ์ ไฟที่จะตั้งขึ้นควรอยู่ในฤดูใบไม้ผลิ ฤดูใบไม้ผลิควรรู้ว่าคือพราหมณ์ ท่านได้รับการเรียกว่าครรภ์แห่งพระเวท
14.111.49
अग्न्याधेयं तु येनाथ वसन्ते क्रियतेऽनघ ।
तस्य श्रीर्बह्मवृद्धिश्च ब्राह्मणस्य विवर्धते ॥ १४.१११.४९ ॥
โอ้ผู้ไร้บาป เมื่อการจุดไฟศักดิ์สิทธิ์ได้กระทำในฤดูใบไม้ผลิ ความรุ่งเรืองและการเจริญงอกงามแห่งพรหมวิทยาของพราหมณ์ก็ย่อมเพิ่มพูน
14.111.50
क्षत्रियस्याग्निराधेयो ग्रीष्मे श्रेष्ठः स वै नृप ।
येनाधानं तु वै ग्रीष्मे क्रियते तस्य वर्धते।
श्रीः प्रजाःक पशवश्चैव वित्तं तेजो बलं यशः ॥ १४.१११.५० ॥
โอ้กษัตริย์ สำหรับกษัตริย์ การจุดไฟในฤดูร้อนนั้นประเสริฐที่สุด เมื่อการตั้งไฟกระทำในฤดูร้อน ความรุ่งเรือง ประชาราษฎร์ ฝูงสัตว์ ทรัพย์สิน รัศมี กำลัง และเกียรติยศของผู้นั้นย่อมเจริญขึ้น
14.111.51
शरदृतौ तु वैश्यस्य ह्याधानीयो हुताशनः ।
शरद्रात्रं स्वयं वैश्यो वैश्ययोनिः स उच्यते ॥ १४.१११.५१ ॥
ส่วนในฤดูใบไม้ร่วง ไฟที่จะจุดเพื่อยัญเป็นของแพศย์ ในคืนฤดูใบไม้ร่วง แพศย์เองได้รับการเรียกว่าต้นกำเนิดของแพศย์
14.111.52
शरद्याधानमेवं वै क्रियते येन पाण्डव ।
तस्यापि श्रीः प्रजाऽऽयुश्च पशवोऽर्थश्च वर्धते ॥ १४.१११.५२ ॥
โอ้บุตรของปาณฑุ เมื่อการจุดไฟกระทำในฤดูใบไม้ร่วงเช่นนี้ ความรุ่งเรือง บุตรหลาน อายุ ฝูงสัตว์ และทรัพย์ของผู้นั้นก็ย่อมเจริญขึ้นด้วย
14.111.53
पशवः सर्व एवैते त्रिभिः सर्वैरलङ्कृताः ।
अग्निहोत्रा ह्यवर्तन्ते तैरेव ध्रियते जगत् ॥ १४.१११.५३ ॥
สัตว์ทั้งหมดเหล่านี้ล้วนประดับด้วยสามสิ่งทั้งปวง การถวายอัคนิโหตรย่อมดำเนินไป และโลกย่อมดำรงอยู่ได้ด้วยสิ่งเหล่านี้เท่านั้น
14.111.54
ग्राम्यारण्याश्च पशवो पृक्षाश्चैव तृणानि च ।
फलान्योषधयश्चापि अग्निहोत्रकृते हविः ॥ १४.१११.५४ ॥
สัตว์เลี้ยงและสัตว์ป่า หมี หญ้า ผลไม้ และพืชสมุนไพร ทั้งหมดนี้คือเครื่องบูชาสำหรับการถวายอัคนิโหตร
14.111.55
रसाः स्नेहास्तथा गन्धा रत्नानि मणयस्तथा ।
काञ्चनानि च लोहानि ह्यग्निहोत्रकृतेऽभवन् ॥ १४.१११.५५ ॥
รส น้ำมัน กลิ่นหอม อัญมณี และเพชรพลอย ทองคำและโลหะทั้งหลาย ล้วนเกิดขึ้นเพื่ออัคนิโหตร
14.111.56
आयुर्वेदो धनुर्वेदो मीमांसा न्यायविस्तरः ।
धर्मशास्त्रं च तत्सर्वमग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५६ ॥
อายุรเวท ธนุรเวท มีมางสา ระบบตรรกวิทยาอันกว้างขวาง และธรรมศาสตร์ ทั้งหมดนั้นได้ถูกจัดทำขึ้นเพื่ออัคนิโหตร
14.111.57
छन्दः शिक्षा च कल्पश्च तथा व्याकरणानि च ।
शास्त्रं ज्योतिर्निरुक्तं चाप्यग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५७ ॥
ฉันทลักษณ์ ศิกษา กัลปะ ไวยากรณ์ คัมภีร์ดาราศาสตร์ และนิรุกติ ก็ถูกจัดทำขึ้นเพื่ออัคนิโหตรเช่นกัน
14.111.58
इतिहासपुराणं च गाथाश्चोपनिषत्तथा ।
आथर्वणानि कर्माणि चाग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५८ ॥
อิติหาส ปุราณะ คาถา และอุปนิษัท พิธีกรรมแห่งอาถรรพเวท ก็ได้กระทำขึ้นเพื่ออัคนิโหตรเช่นกัน
14.111.59
यच्चैतस्यां पृथिव्यां वै किंचिदस्ति चराचरम् ।
तत्सर्वमग्निहोत्रस्य कृते सृष्टं स्वयंभुवा ॥ १४.१११.५९ ॥
สิ่งใดก็ตามที่เคลื่อนไหวหรือไม่เคลื่อนไหว ซึ่งมีอยู่บนแผ่นดินนี้ สิ่งทั้งปวงนั้นพระสวยัมภูผู้ดำรงอยู่ด้วยตนเองได้สร้างขึ้นเพื่ออัคนิโหตร
14.111.60
अग्निहोत्रस्य दर्शस्य पूर्णमासस्य चाप्यथ ।
युपेष्टिपशुबन्धानां सोमपानक्रियावताम् ॥ १४.१११.६० ॥
ทั้งเพื่ออัคนิโหตร พิธีทรรศะและปูรณมาสะ เสาบูชายัญ เครื่องบูชาเทพ การฆ่าสัตว์บูชายัญ และผู้ประกอบพิธีดื่มโสมด้วย
14.111.61
तिथिनक्षत्रयोगानां मुहूर्तकरणात्मकम् ।
कालस्य वेदनार्थं तु ज्योतिर्ज्ञानं पुराऽनघ ॥ १४.१११.६१ ॥
ความรู้เรื่องดวงดาว ประกอบด้วยการคำนวณดิถี นักษัตร โยคะ มุหูรตะ และกรณะ ได้ถูกใช้มาแต่โบราณเพื่อรู้กาลเวลา โอ้ผู้ไร้บาป
14.111.62
ऋग्यजुः साममन्त्राणां श्लोकतत्वार्थचिन्तनात् ।
प्रत्यापत्तिविकल्पानां छन्दोज्ञानं प्रल्पितम् ॥ १४.१११.६२ ॥
จากการพิจารณาความหมายและแก่นของมนตร์ในฤคเวท ยชุรเวท และสามเวท และจากการพิจารณาเรื่องการหวนกลับและการแปรผันของจังหวะ จึงได้คิดค้นความรู้เรื่องฉันทลักษณ์ขึ้น
14.111.63
वर्णाक्षरपदार्थानां सन्धिलिङ्गं प्रकीर्तितम् ।
नामधातुविवेकार्थं पुरा व्याकरणं स्मृतम् ॥ १४.१११.६३ ॥
การสนธิและเพศของตัวอักษร พยางค์ คำ และความหมายได้ถูกกล่าวไว้แล้ว เพื่อแยกแยะนามและธาตุกริยา ไวยากรณ์จึงได้รับการจดจำมาแต่โบราณ
14.111.64
यूपवेद्यध्वरार्थं तु प्रोक्षणश्रवणाय तु ।
यज्ञदैवतयोगार्थं शिक्षाज्ञानं प्रकल्पितम् ॥ १४.१११.६४ ॥
เพื่อเสาบูชายัญ แท่นบูชา และพิธีกรรม เพื่อการได้ยินการประพรมน้ำ และเพื่อความเชื่อมโยงของยัญกับเทวดา ความรู้ด้านการออกเสียง (ศิกษา) จึงได้ถูกคิดขึ้น
14.111.65
यज्ञपात्रपवित्रार्थं द्रव्यसंभारणाय च ।
सर्वयज्ञविकल्पाय पुराकल्पं प्रकल्पितम् ॥ १४.१११.६५ ॥
เพื่อความบริสุทธิ์ของภาชนะบูชายัญ เพื่อการรวบรวมวัตถุดิบ และเพื่อความหลากหลายของยัญทั้งปวง จึงได้วางคัมภีร์พิธีโบราณที่เรียกว่ากัลปะขึ้น
14.111.66
नामधातुविकल्पानां तत्वार्थनियमाय च ।
सर्ववेदनिरुक्तानां निरुक्तमृषिभिः कृतम् ॥ १४.१११.६६ ॥
เพื่อกฎแห่งแก่นและความหมายของรูปแปรของนามและธาตุกริยา และเพื่อการอธิบายรากศัพท์ของเวททั้งปวง นิรุกติจึงถูกแต่งขึ้นโดยฤๅษีทั้งหลาย
14.111.67
वेद्यर्थं पृथिवी सृष्टा संभारार्थ तथैव च ।
इध्मार्थमथ यूपार्थं ब्रह्मा चक्रे वनस्पतिम् ॥ १४.१११.६७ ॥
แผ่นดินถูกสร้างขึ้นเพื่อแท่นบูชา และเพื่อวัตถุสำหรับบูชายัญเช่นกัน เพื่อไม้ก่อไฟและเพื่อเสาบูชายัญ พระพรหมจึงทรงสร้างต้นไม้ขึ้น
14.111.68
ग्राम्यारण्याश्च पशवो जायन्ते यज्ञकारणात् ।
मन्त्राणां विनियोगं च प्रोक्षितं श्रपणं तथा ॥ १४.१११.६८ ॥
สัตว์เลี้ยงในบ้านและสัตว์ป่าเกิดขึ้นเพื่อการบูชายัญ การนำมนตร์ไปใช้ การประพรมน้ำ และการหุงต้มก็เช่นกัน
14.111.69
अनुयाजप्रयाजाश्च मरुतां शंसिनस्तथा ।
औद्गात्रं चैव साम्नां वै प्रतिप्रस्थानमेव च ॥ १४.१११.६९ ॥
การถวายอนุยาชะและประยาชะ การสวดสรรเสริญของพวกมรุต หน้าที่ของอุทคาตฤในการขับสามเวท และแม้แต่ปฏิประสถานด้วย
14.111.70
विष्णुक्रमाणां क्रमणं दक्षिणावभृथं तथा ।
त्रिकासमर्चनं चैव स्यानेषूपहृतं तथा ॥ १४.१११.७० ॥
การก้าวย่างตามรอยพระวิษณุ พิธีทักษิณาและอวภฤถะ การบูชาไฟทั้งสาม และเครื่องบูชาที่ถวายในที่ของมัน
14.111.71
देवताग्रहणं मोक्षं हविषां श्रपणं तथा ।
नावबुद्ध्यन्ति ये विप्रा निन्दन्ति च पशोर्वधम्।
ते यान्ति नरकं घोरं रौरवं तमसाऽऽवृतम् ॥ १४.१११.७१ ॥
พราหมณ์เหล่าใดไม่เข้าใจการรับส่วนของเทวดา การปลดปล่อยเครื่องบูชา และการหุงต้ม และเหล่าที่ประณามการฆ่าสัตว์ ย่อมไปสู่นรกอันน่ากลัวคือเรารวะ ซึ่งปกคลุมด้วยความมืด
14.111.72
शतवर्षसहस्राणि तत्र स्थित्वा नराधमाः ।
कृमिर्भिर्भक्ष्यमाणाश्च तिष्ठेयुः पूयशोणिते ॥ १४.१११.७२ ॥
เมื่ออาศัยอยู่ที่นั่นนับแสนปี คนต่ำช้าเหล่านั้นจะถูกหนอนกัดกิน และต้องนอนอยู่ในหนองและเลือด
14.111.73
वृक्षा यूपत्वमिच्छन्ति पशुत्वं पशवस्तथा ।
तृणानीच्छन्ति बर्हिष्ट्वमोषध्यश्च हविष्यताम्।
सोमत्वं च लताः सर्वा वेदित्वं च वसुंधर ॥ १४.१११.७३ ॥
ต้นไม้ปรารถนาจะเป็นเสาบูชายัญ และสัตว์ก็ปรารถนาจะเป็นสัตว์บูชายัญเช่นกัน หญ้าปรารถนาจะเป็นหญ้าบรรหิส และพืชสมุนไพรปรารถนาจะเป็นเครื่องบูชา เถาวัลย์ทั้งปวงปรารถนาจะเป็นโสม และแผ่นดินปรารถนาจะเป็นแท่นบูชา
14.111.74
यस्मात्पशुत्वमिच्छन्ति पशवः स्वर्गलिप्सया ।
तस्मात्पशुवधे हिंसा नास्ति यज्ञेषु पाण्डव ॥ १४.१११.७४ ॥
เพราะสัตว์ปรารถนาจะเป็นสัตว์บูชายัญด้วยความอยากได้สวรรค์ ฉะนั้นในยัญทั้งหลายจึงไม่มีความรุนแรงในการฆ่าสัตว์ โอ้บุตรแห่งปาณฑุ
14.111.75
यूपास्तन्मन्त्रसंस्कारैर्दर्भाश्च पशवस्तथा ।
यजमानेन सहिताः स्वर्गं यान्ति नरेश्वर ॥ १४.१११.७५ ॥
เสาบูชายัญที่ผ่านการชำระด้วยมนตร์เหล่านั้น หญ้าทรรภะและสัตว์ต่างๆ ย่อมขึ้นสู่สวรรค์พร้อมกับผู้ประกอบยัญ โอ้จอมคนผู้เป็นใหญ่
14.111.76
यावत्कालं हि यज्वा वै स्वर्गलोके महीयते ।
तावत्कालं प्रमोदन्ते पशवो ह्यध्वरे हताः ॥ १४.१११.७६ ॥
ตราบเท่าที่ผู้ประกอบยัญได้รับการยกย่องในโลกสวรรค์ ตราบนั้นเช่นกันสัตว์ที่ถูกฆ่าในการบูชายัญย่อมปีติยินดี
14.111.77
अहिंसा वैदिकं कर्म ब्रह्मकर्मेति तत्कृतम् ।
वेदोक्तं ये न कुर्वन्ति हिंसाबुद्ध्या क्रतून्द्विजाः।
सद्यः शूद्रत्वामायान्ति प्रेत्य चण्डालतामपि ॥ १४.१११.७७ ॥
ความไม่เบียดเบียนคือกรรมแห่งเวท เรียกว่ากรรมของพรหม และผู้ที่กระทำกรรมนั้น พวกพราหมณ์สองเกิดผู้ใดไม่ประกอบยัญที่เวทกำหนดด้วยจิตที่เบียดเบียน ย่อมตกสู่สภาพศูทรในทันที และหลังความตายก็ถึงสภาพจัณฑาลด้วย
14.111.78
गावो यज्ञार्थमुत्पन्ना दक्षिणार्थं तथैव च ।
सुवर्णं रजतं चैव पात्रक्रुभार्थमेव च ॥ १४.१११.७८ ॥
โคเกิดขึ้นเพื่อการบูชายัญ และเพื่อค่าทักษิณาเช่นกัน ทั้งทองและเงินก็เช่นกัน และเพื่อการทำภาชนะด้วย
14.111.79
दर्भाः संस्तरणार्तं तु रक्षसां रक्षणाय च ।
पजनार्थं द्विजाः सृष्टास्तारका दिवि देवताः ॥ १४.१११.७९ ॥
หญ้ากุศะถูกสร้างขึ้นเพื่อการปูอาสนะศักดิ์สิทธิ์ และเพื่อการป้องกันรากษส พราหมณ์สองเกิดถูกสร้างขึ้นเพื่อการดูแลสัตว์และมนุษย์ ดวงดาวบนฟ้ากลายเป็นเทวดา
14.111.80
क्षत्रिया रक्षणार्थं तु वैश्या वार्तानिमित्ततः ।
शुश्रूषार्थं त्रयाणां वै शूद्राः सृष्टाः स्वयंभुवा ॥ १४.१११.८० ॥
กษัตริย์ถูกสร้างขึ้นเพื่อการปกป้อง ไวศยะเพื่อการค้าขายเลี้ยงชีพ และศูทรเพื่อรับใช้ทั้งสามวรรณะ ถูกสร้างโดยพระผู้เกิดเองขึ้น
14.111.81
एवमेतज्जगत्सर्वमग्निहोत्रकृते कृतम् ।
नावबुध्यन्ति ये चैव नरास्तु तमसा वृताः ॥ १४.१११.८१ ॥
ทั้งโลกนี้ถูกสร้างขึ้นเพื่อการถวายอัคนิโหตระดังนี้ แต่มนุษย์ที่ถูกความมืดปกคลุมย่อมไม่เข้าใจ
14.111.82
ते यान्ति नरकं घोरं रौरवं नाम विश्रुतम् ।
रौरवाद्विप्रयुक्तास्तु कृमियोनिं व्रजन्ति ते ॥ १४.१११.८२ ॥
พวกเขาไปสู่นรกอันน่ากลัวที่เรียกกันว่ารौรวะ และเมื่อพ้นจากรौรวะแล้ว ก็ไปเกิดในครรภ์ของหนอน
14.111.83
यथोक्तमग्निहोत्राणां शुश्रूषन्ति च ये द्विजाः ।
तैर्दत्तं सहुतं चेष्टं दत्तमध्यापितं भवेत् ॥ १४.१११.८३ ॥
สำหรับผู้เกิดสองครั้งที่รับใช้พิธีอัคนิโหตระตามที่กำหนดไว้ การให้ทาน การถวายเครื่องบูชา การประกอบยัญ และการสอนทั้งหลาย ย่อมให้ผลอันอุดม
14.111.84
एवमिष्टं च पूर्तं च यद्विप्रैः क्रियते नृप ।
तत्सर्वं सम्यगाहृत्य चादित्ये स्थापयाम्यहम् ॥ १४.१११.८४ ॥
ข้าแต่พระราชา บรรดายัญและกุศลกิจทั้งปวงที่พราหมณ์ประกอบในลักษณะนี้ ข้าได้รวบรวมไว้จนครบถ้วนแล้ว และประดิษฐานไว้ที่พระอาทิตย์
14.111.85
मया स्थापितमादित्ये लोकस्य सुकृतं हि तत् ।
धारयेद्यत्सहस्रांशुः सुकृतं ह्यग्निहोत्रिणाम् ॥ १४.१११.८५ ॥
สิ่งที่ข้าประดิษฐานไว้ที่พระอาทิตย์นั้นคือกุศลของโลก ขอให้ผู้มีรัศมีพันสายนั้นค้ำจุนไว้เถิด เพราะเป็นกุศลของผู้ดูแลอัคนิโหตระ
14.111.86
यावत्कालं तु तिष्ठन्ति लोके चाप्यग्निहोत्रिणः ।
तावदेव हि पुण्येन दीप्यते रविणाऽम्बरे ॥ १४.१११.८६ ॥
ตราบเท่าที่ผู้ประกอบอัคนิโหตระยังดำรงอยู่ในโลก พระอาทิตย์ก็ส่องแสงอยู่บนท้องฟ้าได้ด้วยบุญนั้น
14.111.87
स्वर्गे स्वर्गं गतानां तु वीर्याद्भवति वीर्यवान् ।
तत्र ते ह्युपभुञ्जन्ति ह्यग्निहोत्रस्य तत्फलम्।
समानरूपा देवानां तिष्ठन्त्याबूतसंप्लवम् ॥ १४.१११.८७ ॥
ผู้ที่ขึ้นสู่สวรรค์แล้วย่อมกลายเป็นผู้ทรงอานุภาพด้วยพลังของตน ที่นั่นพวกเขาเสวยผลแห่งอัคนิโหตระ มีรูปร่างเสมอเทพเจ้า และคงอยู่จนถึงการดับสิ้นของสากลโลก
14.111.88
वृथाऽग्निना च ये केचिद्दह्यन्ते ह्यग्निहोत्रिणः ।
न तेऽग्निहोत्रिणां लोके मानसाऽपि व्रजन्ति ते ॥ १४.१११.८८ ॥
ผู้ประกอบอัคนิโหตระบางคนที่ถูกไฟเผาไหม้อย่างไร้ประโยชน์ แม้ในใจก็ไม่อาจไปถึงโลกของผู้ประกอบอัคนิโหตระได้
14.111.89
वीरघ्रास्तु दुराचारा दरिद्रास्तु नराधमाः ।
विकला व्याधिताश्चापि जायन्ते शूद्रयोनिषु ॥ १४.१११.८९ ॥
ผู้ฆ่าวีรบุรุษ ผู้มีความประพฤติชั่ว ผู้ยากจน คนต่ำช้าที่สุด ผู้พิการ และผู้เจ็บป่วย ย่อมเกิดในครรภ์ของศูทร
14.111.90
तस्मादप्रोषितैर्नित्यमग्निहोत्रं द्विजातिभिः ।
होतव्यं विधिवद्राजन्नूर्ध्वामिच्छन्ति ये गतिम् ॥ १४.१११.९० ॥
เพราะฉะนั้น ข้าแต่พระราชา ผู้เกิดสองครั้งที่ปรารถนาทางขึ้นสูง ควรบูชาอัคนิโหตระตามวิธีที่กำหนดไว้อย่างสม่ำเสมอ โดยไม่ละทิ้งบ้านไปไหน
14.111.91
आत्मवन्नावमन्तव्यमग्निहोत्रं युधिष्टिर ।
न त्याज्यं क्षणिमप्येतदग्निहोत्रं युधिष्ठिर ॥ १४.१११.९१ ॥
ยุธิษฐิระ อัคนิโหตระไม่ควรถูกดูหมิ่นเหมือนดั่งตัวตนของตน ยุธิษฐิระ อัคนิโหตระนี้ไม่ควรถูกละทิ้งแม้เพียงชั่วขณะ
14.111.92
वृद्धत्वेऽप्यग्निहोत्रं ये गृह्णन्ति विधिवद्द्विजाः ।
शूद्रान्नाद्विरता दान्ताः संयतेन्द्रियबुद्धयः ॥ १४.१११.९२ ॥
พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งที่ประกอบอัคนิโหตระตามวิธีแม้ในยามชรา ผู้งดรับอาหารจากศูทร ผู้ฝึกตน และผู้สำรวมอินทรีย์กับปัญญา
14.111.93
पञ्चयज्ञपरा नित्यं लोभक्रोधविवर्जिताः ।
द्विकालमतिथींश्चैव पूजयन्ति च भक्तितः ॥ १४.१११.९३ ॥
ผู้อุทิศตนต่อการบูชายัญทั้งห้าเป็นนิตย์ ปราศจากความโลภและความโกรธ และบูชาแขกด้วยความศรัทธาในทั้งสองเวลาของวัน
14.111.94
तेऽपि सूर्योदयप्रख्यैर्विमानैर्वायुवेगिभिः ।
मम लोके प्रमोदन्ते दृष्ट्वा मां च युधिष्ठिर ॥ १४.१११.९४ ॥
แม้พวกเขาก็ยังชื่นบานในโลกของเรา ด้วยวิมานที่สว่างดั่งดวงอาทิตย์ขึ้นและเร็วดั่งลม ยุธิษฐิระ เมื่อได้เห็นเรา พวกเขาก็ชื่นบาน
14.111.95
मन्वन्तरं च तत्रैकं मोदिता द्विजसत्तमाः ।
इह मानुष्यके लोके जायन्ते द्विजसत्तमाः ॥ १४.१११.९५ ॥
พราหมณ์ผู้ประเสริฐที่ชื่นบานอยู่ที่นั่นตลอดหนึ่งมนวันตระ ก็กลับมาเกิดอีกในโลกของมนุษย์นี้ ในฐานะพราหมณ์ผู้ประเสริฐ
14.111.96
बालाहिताग्रयो ये च शूद्रान्नाद्विरताः सदा ।
क्रोधलोभविनिर्मुक्ताः प्रातस्स्नानपरायणाः।
यथोक्तमग्निहोत्रं वै जुह्वते विजितेन्द्रियाः ॥ १४.१११.९६ ॥
ผู้ที่ตั้งไฟศักดิ์สิทธิ์ตั้งแต่วัยหนุ่ม ผู้งดรับอาหารจากศูทรอยู่เสมอ ปลอดจากความโกรธและความโลภ มุ่งอาบน้ำตอนรุ่งอรุณ ประกอบอัคนิโหตระตามที่กำหนดไว้ และชนะอินทรีย์ของตน
14.111.97
आतिथेयाः सदा सौम्या द्विकालं मत्परायणाः ।
ते यान्त्यपुनरावृत्तिं भित्त्वा चादित्यमण्डलम् ॥ १४.१११.९७ ॥
ผู้ต้อนรับแขกอยู่เสมอ อ่อนโยน และอุทิศตนแด่เราในทั้งสองเวลาของวัน ย่อมไปถึงภาวะที่ไม่กลับมาเกิดอีก โดยทะลุวงโคจรของพระอาทิตย์
14.111.98
मम लोकं सपत्नीका यानैः सूर्योदयप्रभैः ।
तत्र बालार्कसङ्काशाः कामगाः कामरूपिणः ॥ १४.१११.९८ ॥
พร้อมด้วยภรรยาของตน พวกเขาไปยังโลกของเราด้วยยานพาหนะที่สว่างดั่งพระอาทิตย์ขึ้น ที่นั่นพวกเขาเป็นดั่งพระอาทิตย์อ่อน ไปได้ตามความปรารถนา และแปลงรูปได้ตามใจ
14.111.99
ऐश्वर्यगुणसंपन्नाः क्रीडन्ति च यथासुखम् ।
इत्येषामाहिताग्नीनां विभूतिः पाण्डुनन्दन ॥ १४.१११.९९ ॥
ประดับด้วยคุณสมบัติแห่งอำนาจ พวกเขาเล่นสนุกได้ตามสบาย ข้าแต่บุตรของปาณฑุ นี่คือความรุ่งเรืองของผู้ตั้งไฟศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้
14.111.100
श्रुतिं केचिन्निन्दमानाः श्रुतिं दूष्यन्त्यबुद्धयः ।
प्रमाणं न च कुर्वन्ति ये यान्तीहापि दुर्गतिम्। ॥ १४.१११.१०० ॥
บางคนที่มีใจโง่เขลาย่อมติเตียนและกล่าวร้ายศรุติ ผู้ที่ไม่ยอมรับศรุติเป็นหลักฐานย่อมไปสู่ความทุกข์ยากแม้ในชาตินี้
14.111.101
प्रमाणमितिहासं च वेदान्कुर्वति ये द्विजाः ।
ते यान्त्यमरसायुज्यं नित्यमास्तिक्यबुद्धयः ॥ १४.१११.१०१ ॥
ผู้เกิดสองครั้งผู้ยึดถือประวัติศาสตร์มหากาพย์และพระเวทเป็นหลักฐาน ผู้มีจิตมั่นคงในศรัทธาอยู่เสมอ ย่อมบรรลุความเป็นหนึ่งเดียวกับเหล่าอมรเทพ