മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.111.1
स्वभक्तस्य हृषीकेश धर्माधर्ममजानतः ।
धर्मं पुण्यतमं देव पृच्छतः कथयस्व मे ॥ १४.१११.१ ॥
ഹൃഷീകേശാ, നിന്റെ ഭക്തനായ, ധർമ്മാധർമ്മങ്ങൾ അറിയാത്ത എനിക്ക്, ദേവാ, അത്യന്തം പുണ്യമായ ധർമ്മം ചോദിക്കുന്ന എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരിക.
14.111.2
यदेतदग्निहोत्रं वै सृष्टं वर्णत्रयस्य तु ।
मन्त्रवद्यद्धुतं सम्यग्विधिना चाप्युपासितम्।
आहिताग्निं नयत्यूर्ध्वं सपत्नीकं सबान्धवम् ॥ १४.१११.२ ॥
മൂന്നു വർണ്ണങ്ങൾക്കായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഈ അഗ്നിഹോത്രം, മന്ത്രങ്ങളോടെ വിധിപ്രകാരം ശരിയായി ഹോമം ചെയ്തും ഉപാസിച്ചും ഇരുന്നാൽ, അഗ്നി ആധാനം ചെയ്തവനെ ഭാര്യയോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു.
14.111.3
कथं तद्ब्राह्मणैर्देव होतव्यं क्षत्रियैः कथम् ।
वैश्यैर्वा देवदेवेश कथं वा सुहुतं भवेत् ॥ १४.१११.३ ॥
ദേവാ, ബ്രാഹ്മണരാൽ അത് എങ്ങനെ ഹോമം ചെയ്യപ്പെടണം, ക്ഷത്രിയരാൽ എങ്ങനെ, വൈശ്യരാൽ എങ്ങനെ? ദേവദേവേശാ, അല്ലെങ്കിൽ അത് എങ്ങനെ സുഹുതമായിത്തീരും?
14.111.4
कस्मिन्काले कतं कस्य आधेयोऽग्निः सुरोत्तम ।
आहितस्य कथं वाऽपि सम्यगाचरणं भवेत् ॥ १४.१११.४ ॥
ഏത് കാലത്ത്, ആരാൽ അഗ്നി ആധാനം ചെയ്യപ്പെടണം? സുരോത്തമാ, അഗ്നി ആധാനം ചെയ്തവന്റെ അനുഷ്ഠാനം എങ്ങനെ ശരിയായിരിക്കണം?
14.111.5
कत्यग्नयः किमात्मानः स्थानं किं कस्य वा विभो ।
कतरस्मिन्हुते स्थाने कं व्रजेदाग्निहोत्रिकः ॥ १४.१११.५ ॥
അഗ്നികൾ എത്ര, അവയുടെ സ്വരൂപങ്ങൾ എന്ത്, സ്ഥാനം എന്ത് അല്ലെങ്കിൽ ആരുടേത്, ഓ വിഭോ? ഏത് സ്ഥാനത്ത് ഹോമം ചെയ്താൽ അഗ്നിഹോത്രി ഏത് ലോകത്തേക്ക് പോകും?
14.111.6
अग्निहोत्रनिमित्तं च किमुत्पन्नं पुराऽनघ ।
कथमेवाथ हूयन्ते प्रीयन्ते च सुराः कथम् ॥ १४.१११.६ ॥
അഗ്നിഹോത്രത്തിന്റെ നിമിത്തം എന്ത്, പണ്ട് അത് എന്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായി, അനഘാ? അത് എങ്ങനെ ഹോമിക്കപ്പെടുന്നു, ദേവന്മാർ എങ്ങനെ പ്രീതരാകുന്നു?
14.111.7
विधिवन्मन्त्रवत्कृत्वा पूजितास्त्वग्नयः कथम् ।
कां गतिं वदतांश्रेष्ठ नयन्ति ह्यग्निहोत्रिणः ॥ १४.१११.७ ॥
വിധിപ്രകാരവും മന്ത്രങ്ങളോടെയും പൂജിക്കപ്പെട്ട അഗ്നികൾ എങ്ങനെ ഏത് ഗതിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു? വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, അഗ്നിഹോത്രികൾ ഏത് ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു?
14.111.8
दुर्हुताश्चापि भगवन्नविज्ञातास्त्रयोऽग्नयः ।
किमाहिताग्नेः कुर्वन्ति दुश्चीर्णा वाऽपि केशव ॥ १४.१११.८ ॥
ഭഗവാനേ, ദുർഹുതങ്ങളും അജ്ഞാതങ്ങളുമായ മൂന്ന് അഗ്നികൾ ആഹിതാഗ്നിയോട് എന്തു ചെയ്യുന്നു? കേശവാ, ദുശ്ചീർണങ്ങൾ എന്തു ചെയ്യുന്നു?
14.111.9
उत्सन्नाग्निस्तु पापात्मा कां योनिं देव गच्छति ।
एतत्सर्वं समासेन भक्त्या ह्युपगतस्य मे।
वक्तुमर्हसि सर्वज्ञ सर्वाधिकं नमोस्तु ते ॥ १४.१११.९ ॥
അഗ്നി കെട്ടുപോയ പാപാത്മാവ് ഏത് യോനിയിൽ പോകുന്നു? ദേവാ, ഭക്തിയോടെ സമീപിച്ച എനിക്ക് ഇതെല്ലാം സംക്ഷേപത്തിൽ പറയാൻ നീ അർഹനാണ്. സർവജ്ഞാ, സർവോത്തമാ, നമസ്കാരം.
14.111.10
शृणु राजन्महापुण्यमिदं धर्मामृतं परम् ।
यत्तु तारयते युक्तान्ब्राह्मणानग्निहोत्रिणः ॥ १४.१११.१० ॥
രാജാവേ, ഈ മഹാപുണ്യവും പരമധർമാമൃതവുമായ ഉപദേശം കേൾക്കുക. അത് യോഗയുക്തരായ അഗ്നിഹോത്രി ബ്രാഹ്മണരെ കരകയറ്റുന്നു.
14.111.11
ब्र्हमित्वेनासृजं लोकानहमादौ महाद्युते ।
सृष्टोऽग्निर्मुखतः पूर्वं लोकानां हितकाम्यया ॥ १४.१११.११ ॥
മഹാതേജസ്വിയേ, ആദിയിൽ ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപത്തിൽ ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു. ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം കാംക്ഷിച്ച് മുമ്പ് മുഖത്തുനിന്ന് അഗ്നി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
14.111.12
यस्मादग्रे स भूतानां सर्वेषां निर्मितो मया ।
तस्मादग्नीत्यभिहितः पुराणज्ञैर्मनीषिभिः ॥ १४.१११.१२ ॥
ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ ആദ്യം സർവഭൂതങ്ങൾക്കായി സൃഷ്ടിച്ചതിനാൽ, പുരാണജ്ഞരായ മനീഷികൾ അദ്ദേഹത്തെ 'അഗ്നി' എന്ന് വിളിച്ചു.
14.111.13
यस्मात्तु सर्वकृत्येषु पूर्वमस्मै प्रदीयते ।
आहुतिर्दीप्यमानाय तस्मादग्नीति कथ्यते ॥ १४.१११.१३ ॥
എന്തെന്നാൽ എല്ലാ യജ്ഞകർമ്മങ്ങളിലും ആദ്യം ഇവനു, ജ്വലിക്കുന്നവനു, ആഹുതി നൽകപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ ഇവൻ 'അഗ്നി' എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
14.111.14
यस्माच्च तु नयत्यग्रां गतिं विप्रान्सुपूजितः ।
यस्माच्च नयनाद्राजन्देवेष्वग्नीति कथ्यते ॥ १४.१११.१४ ॥
നന്നായി പൂജിക്കപ്പെട്ട ഇവൻ വിപ്രരെ ഉത്തമഗതിയിലേക്കു നയിക്കുന്നു; രാജാവേ, നയിക്കുന്നതിനാൽ ദേവന്മാരിൽ ഇവൻ 'അഗ്നി' എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
14.111.15
तस्माच्च दुर्हुतः सोयमलं भक्षयितुं क्षणात् ।
यजमानं नरश्रेष्ठ क्रव्यादोऽग्निस्ततः स्मृतः ॥ १४.१११.१५ ॥
അതിനാൽ, നരശ്രേഷ്ഠാ, തെറ്റായി ആഹുതി നൽകിയാൽ ഇവനു ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് യജമാനനെയും ഭക്ഷിക്കാൻ കഴിയും; അതിനാൽ ഇവൻ 'ക്രവ്യാദൻ' അഥവാ മാംസഭോജി അഗ്നി എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
14.111.16
सर्वभूतात्मको राजन्देवानामेष वै मुखम् ।
प्रथमं मन्मुखात्सृष्टो लोकार्थे पचनः प्रभुः ॥ १४.१११.१६ ॥
രാജാവേ, സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവായ ഇവനാണ് ദേവന്മാരുടെ മുഖം; ആദ്യം എന്റെ മുഖത്തുനിന്നു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഈ പ്രഭു ലോകങ്ങൾക്കുവേണ്ടി പചനൻ (പാചകം ചെയ്യുന്നവൻ) ആകുന്നു.
14.111.17
सृष्टमात्रो जगत्सर्वमत्तुमैच्छत्पुरा खलु ।
ततः प्रशमितः सोग्निरूपास्यैव मया पुरा ॥ १४.१११.१७ ॥
സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഉടനെ അവൻ പണ്ട് ലോകമെല്ലാം വിഴുങ്ങാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; പിന്നീട് മുൻപ് എന്നാൽ ഉപാസിക്കപ്പെട്ട് ആ അഗ്നി ശമിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
14.111.18
सततोपासनात्सोयमौपासन इति स्मृतः ॥ १४.१११.१८ ॥
നിരന്തര ഉപാസനയാൽ ഇവൻ 'ഔപാസനൻ' എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
14.111.19
आहुतिः सर्वमाख्याति तस्मिन्वसति सोनलः ।
आवसथ्य इति ख्यातस्तेनासौ ब्रह्मवादिभिः ॥ १४.१११.१९ ॥
ആഹുതി എല്ലാം അറിയിക്കുന്നു; അതിൽ ആ അഗ്നി വസിക്കുന്നു. അതിനാൽ ബ്രഹ്മവാദികൾ അദ്ദേഹത്തെ 'ആവസഥ്യൻ' എന്നു വിളിക്കുന്നു.
14.111.20
तस्मात्पञ्च महायज्ञा वर्तन्ते यस्य धर्मतः ।
सोममण्डलमध्येन गतिस्तस्य द्विजन्मनः ॥ १४.१११.२० ॥
അതിനാൽ ആരുടെ ധർമ്മാനുസൃതം പഞ്ചമഹായജ്ഞങ്ങൾ നടക്കുന്നുവോ, ആ ദ്വിജന്റെ ഗതി സോമമണ്ഡലത്തിന്റെ മധ്യത്തിലൂടെയാണ്.
14.111.21
ते च सप्तर्षयः सिद्धाः संयतेन्द्रियबुद्धयः ।
गता ह्यमरसायुज्यं ते ह्यग्न्यर्चनतत्पराः ॥ १४.१११.२१ ॥
ആ സപ്തർഷികൾ — സിദ്ധന്മാരായി, ഇന്ദ്രിയബുദ്ധികളെ അടക്കി, അഗ്നിപൂജയിൽ മുഴുകിയവരായി — അമരന്മാരുടെ സായുജ്യം പ്രാപിച്ചു.
14.111.22
अपरे चावसथ्यं च पचनाग्निं प्रचक्षते ।
तस्मिन्पञ्च महायज्ञा वैश्वदेवश्च वर्तते ॥ १४.१११.२२ ॥
മറ്റുള്ളവർ ആവസഥ്യത്തെയും പചനാഗ്നിയെയും പറയുന്നു; അതിൽ പഞ്ചമഹായജ്ഞങ്ങളും വൈശ്വദേവവും നടക്കുന്നു.
14.111.23
स्थलीपाकं च गार्हं च सर्वे चास्मिन्प्रतिष्ठिताः ।
गृह्यकर्मवहो यस्मात्तस्माद्गृहपतिस्तु सः ॥ १४.१११.२३ ॥
സ്ഥാലീപാകവും ഗാർഹകർമ്മങ്ങളും എല്ലാം അതിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഗൃഹ്യകർമ്മങ്ങൾ വഹിക്കുന്നതിനാൽ അവൻ ഗൃഹപതി.
14.111.24
औपासनं चावसथ्यं सभ्यं पचनपावकम् ।
आहुर्ब्रह्मविदः केचिन्मतमेतन्ममापि च ॥ १४.१११.२४ ॥
ചില ബ്രഹ്മജ്ഞർ ഔപാസനം, ആവസഥ്യം, സഭ്യം, പചനപാവകം എന്നു പറയുന്നു; ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായവും.
14.111.25
अग्निहोत्रप्रकारं च शृणु राजन्समाहितः ।
त्रयाणां गुणनामानां वह्नीनामुच्यते मया ॥ १४.१११.२५ ॥
രാജാവേ, ഏകാഗ്രചിത്തനായി അഗ്നിഹോത്രവിധി കേൾക്കുക. ഗുണനാമങ്ങളുള്ള മൂന്ന് അഗ്നികളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം.
14.111.26
गृहाणां हि पतित्वं हि गृहपत्यमिति स्मृतम् ।
गृहपत्यं तु यस्यासीत्तत्तस्माद्गार्हपत्यता ॥ १४.१११.२६ ॥
ഗൃഹങ്ങളുടെ അധിപത്യമാണ് ഗൃഹപത്യം എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഗൃഹപത്യാഗ്നി ആരുടേതായിരുന്നുവോ, അതിനാലാണ് ഗാർഹപത്യം എന്ന പേര്.
14.111.27
यजमानं तु यस्मात्तु दक्षिणां तु गतिं नयेत् ।
दक्षिणाग्निं तमाहुस्ते दक्षिणायतनं द्विजाः ॥ १४.१११.२७ ॥
യജമാനനെ ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് നയിക്കുന്നതിനാൽ അതിനെ ദക്ഷിണാഗ്നി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ദ്വിജന്മാർ അതിനെ ദക്ഷിണായതനം എന്നു പറയുന്നു.
14.111.28
आहुतिः सर्वमाख्याति हव्यं वै वहनं स्मृतम् ।
सर्वहव्यवहो वह्निर्गतश्चाहवनीयताम् ॥ १४.१११.२८ ॥
ആഹുതി എല്ലാം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; ഹവ്യം വഹിക്കുന്നതാണ് വഹനം എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. സർവഹവ്യങ്ങളും വഹിക്കുന്ന അഗ്നി ആഹവനീയത്വം പ്രാപിച്ചു.
14.111.29
यं चाक्सथ्यं जुहुयान्मूलाग्निं विधिवद्द्विजः ।
आवसथ्यं तु तं चाग्निं पचनाग्निं प्रचक्षते ॥ १४.१११.२९ ॥
ദ്വിജൻ വിധിപ്രകാരം ഏത് മൂലാഗ്നിയിൽ ആവസഥ്യഹോമം ചെയ്യുന്നുവോ, ആ അഗ്നിയെ പചനാഗ്നി എന്ന് പറയുന്നു.
14.111.30
तेषां स भागतो वह्निः सभ्य इत्यभिधीयते ।
आवतथ्यस्तु यो वह्निः प्रथमः स प्रजापतिः ॥ १४.१११.३० ॥
അവയുടെ ഭാഗമായ അഗ്നിയെ സഭ്യം എന്ന് പറയുന്നു. ആവതഥ്യം എന്ന അഗ്നിയാണ് ആദ്യത്തേത്; അദ്ദേഹമാണ് പ്രജാപതി.
14.111.31
ब्रह्मा च गार्हपत्योऽग्निस्तस्मिन्नेव हि सोभवत् ।
दक्षिणाग्निस्त्वयं रुद्रः क्रोधात्मा चण्ड एव सः ॥ १४.१११.३१ ॥
ബ്രഹ്മാവ് ഗാർഹപത്യാഗ്നിയാണ്; അതിൽത്തന്നെ അവനും ഉത്ഭവിച്ചു. ഈ ദക്ഷിണാഗ്നി രുദ്രനാണ്; ക്രോധമാണ് അവന്റെ സ്വഭാവം, അവൻ ഉഗ്രനാണ്.
14.111.32
अहमाहवनीयोऽग्निराहोमाद्यस्य वै मुखे ।
सभ्योऽग्निः पञ्चमो यस्तु स्कन्द एव नराधिप ॥ १४.१११.३२ ॥
ഞാൻ ആഹവനീയാഗ്നിയാണ്; ആഹുതി തുടങ്ങുന്നവന്റെ മുഖത്താണ് ഞാൻ. അഞ്ചാമത്തെ സഭ്യാഗ്നി സ്കന്ദനാണ്, ഓ നരാധിപാ.
14.111.33
पृथिवी गार्हपत्योऽग्निरन्तरिक्षं च दक्षिणः ।
स्वर्गमाहवनीयोऽग्निरेवमग्नित्रयं स्मृतम् ॥ १४.१११.३३ ॥
ഭൂമി ഗാർഹപത്യാഗ്നി, അന്തരീക്ഷം ദക്ഷിണാഗ്നി, സ്വർഗം ആഹവനീയാഗ്നി; ഇങ്ങനെ മൂന്ന് അഗ്നികൾ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
14.111.34
वृत्तश्च गार्हपत्योऽग्निर्यस्माद्वृत्ता च मेदिनी ।
अर्धचन्द्राकृतिस्तं वै दक्षिणाग्निस्तथा भवेत् ॥ १४.१११.३४ ॥
ഗാർഹപത്യാഗ്നി വൃത്താകൃതിയാണ്, കാരണം ഭൂമിയും വൃത്താകൃതിയാണ്; ദക്ഷിണാഗ്നി അർധചന്ദ്രാകൃതിയായിരിക്കണം.
14.111.35
चतुरश्रं ततः स्वर्गं निर्मलं तु निरामयम् ।
तस्मादाहवनीयोऽग्निश्चतुरश्रो भवेन्नृप ॥ १४.१११.३५ ॥
പിന്നെ സ്വർഗം ചതുരശ്രമാണ്, നിർമലവും രോഗരഹിതവുമാണ്; അതിനാൽ, ഓ നൃപാ, ആഹവനീയാഗ്നി ചതുരശ്രമായിരിക്കണം.
14.111.36
जुहुयाद्गार्हपत्यं यो भुवं जयति स द्विजः ।
जुहोति दक्षिणं यस्तु स जयत्यन्तरिक्षकम् ॥ १४.१११.३६ ॥
ഗാർഹപത്യാഗ്നിയിൽ ആഹുതി നൽകുന്ന ദ്വിജൻ ഭൂമിയെ ജയിക്കുന്നു; ദക്ഷിണാഗ്നിയിൽ ആഹുതി നൽകുന്നവൻ അന്തരീക്ഷത്തെ ജയിക്കുന്നു.
14.111.37
पृथिवीमन्तरिक्षं च दिवं ऋषिगणैः सह ।
जयत्याहवनीयं यो जुहुयाद्भक्तिमान्नरः ॥ १४.१११.३७ ॥
ഭക്തിയുള്ള മനുഷ്യൻ ആഹവനീയ അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്താൽ, ഋഷിഗണങ്ങളോടൊപ്പം ഭൂമിയെയും അന്തരീക്ഷത്തെയും സ്വർഗ്ഗത്തെയും ജയിക്കുന്നു.
14.111.38
आभिमुख्येन होमस्तु यस्य यज्ञेषु वर्तते ।
तेनाप्याहवनीयत्वं गतो वह्निर्महाद्युतिः ॥ १४.१११.३८ ॥
യജ്ഞങ്ങളിൽ ഏതിന് അഭിമുഖമായി ഹോമം നടക്കുന്നുവോ, അതിനാൽ മഹാതേജസ്വിയായ അഗ്നിയും ആഹവനീയത്വം നേടി.
14.111.39
आहोमादग्निहोत्रेषु यज्ञैर्वा यत्र सर्वशः ।
यस्मात्तस्मात्प्रवर्तन्ते ततो ह्याहवनीयता ॥ १४.१११.३९ ॥
അഗ്നിഹോത്രങ്ങളിലും യജ്ഞങ്ങളിലും, എവിടെ പൂർണ്ണമായി ആഹോമത്തിൽനിന്ന് കർമ്മങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നുവോ, അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആഹവനീയത്വം ഉണ്ടാകുന്നു.
14.111.40
यस्त्वावसथ्यं जुहुयान्मूलाग्निं विधिवद्द्विजः ।
स तु सप्तर्षिलोकेषु सपत्नीकः प्रमोदते ॥ १४.१११.४० ॥
ഏതൊരു ദ്വിജൻ വിധിപ്രകാരം ആവസഥ്യ അഗ്നിയിലും മൂലാഗ്നിയിലും ഹോമം ചെയ്യുന്നുവോ, അവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം സപ്തർഷിലോകങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
14.111.41
इष्टो भवति सर्वाग्नेरग्निहोत्रं च तद्भवेत् ।
त्राणाद्वै यजमानस्य ह्यग्निहोत्रमिति स्मृतम् ॥ १४.१११.४१ ॥
ഇത് എല്ലാ അഗ്നികൾക്കും പ്രിയമായതാണ്; അതുതന്നെ അഗ്നിഹോത്രം. യജമാനനെ രക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അഗ്നിഹോത്രമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
14.111.42
होइज्येषु विषादो वै विषादो दुःखमुच्यते ।
दुःखं तापत्रयं प्रोक्तं तापं हि नरकं विदुः ॥ १४.१११.४२ ॥
ഹോമയജ്ഞങ്ങളിൽ വിഷാദമാണ് വിഷാദം എന്ന് പറയുന്നു; വിഷാദം ദുഃഖമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ദുഃഖം ത്രിവിധതാപമെന്ന് പറയപ്പെട്ടു; താപത്തെ നരകമെന്ന് അറിയുന്നു.
14.111.43
आध्यात्मिकं चाधिदैवमाधिभौतिकमेव च ।
एतत्तापत्रयं प्रोक्तमात्मविद्भिर्नराधिप ॥ १४.१११.४३ ॥
ആധ്യാത്മികം, ആധിദൈവികം, ആധിഭൗതികം എന്നീ ഈ മൂന്ന് താപങ്ങളാണ് ആത്മജ്ഞാനികൾ പറഞ്ഞത്, ഹേ നരാധിപാ.
14.111.44
यस्माद्वै त्रायते दुःखाद्यजमानं हुतोऽनलः ।
तस्मात्तु विधिवत्प्रोक्तमग्निहोत्रमिति श्रुतौ ॥ १४.१११.४४ ॥
ഹോമിച്ച അഗ്നി യജമാനനെ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ, ശ്രുതിയിൽ വിധിപ്രകാരം ഇതിനെ അഗ്നിഹോത്രം എന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
14.111.45
तदग्निहोत्रं सृष्टं वै ब्रह्मणा लोककर्तृणा ।
वेदाश्चाप्यग्निहोत्रं तु जज्ञिरे स्वयमेव तु ॥ १४.१११.४५ ॥
ആ അഗ്നിഹോത്രം ലോകസ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ചു; വേദങ്ങളും അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ നിന്നുതന്നെ സ്വയം ഉണ്ടായി.
14.111.46
अग्निहोत्रफला दारा दत्तभुक्तफलं धनम् ।
रतिपुत्रफला दारा दत्तभुक्तफलं धनम् ॥ १४.१११.४६ ॥
അഗ്നിഹോത്രമാണ് ഫലമായുള്ള ഭാര്യമാർ; ദാനവും ഭോഗവും ഫലമായുള്ള ധനം. രതിയും പുത്രന്മാരുമാണ് ഫലമായുള്ള ഭാര്യമാർ; ദാനവും ഭോഗവും ഫലമായുള്ള ധനം.
14.111.47
त्रिवेदमन्त्रसंयोगादग्निहोत्रं प्रवर्तते ।
ऋग्यजुःसामभिः पुण्यैः स्थाप्यते सूत्रसंयुतैः ॥ १४.१११.४७ ॥
മൂന്ന് വേദങ്ങളുടെ മന്ത്രസംയോഗത്താൽ അഗ്നിഹോത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ഋക്, യജുസ്, സാമം എന്നിവയുടെ പുണ്യമന്ത്രങ്ങളാലും സൂത്രങ്ങളാലും അത് സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.
14.111.48
वसन्ते ब्राह्मणस्य स्यादाधेयोऽग्निर्नराधिप ।
वसन्तो ब्राह्मणो ज्ञेयो वेदयोनिः स उच्यते ॥ १४.१११.४८ ॥
ഹേ നരാധിപാ, ബ്രാഹ്മണന് വസന്തത്തിൽ ആധേയാഗ്നി ഉണ്ടാകണം. വസന്തത്തെ ബ്രാഹ്മണനായി അറിയണം; അവൻ വേദങ്ങളുടെ യോനി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
14.111.49
अग्न्याधेयं तु येनाथ वसन्ते क्रियतेऽनघ ।
तस्य श्रीर्बह्मवृद्धिश्च ब्राह्मणस्य विवर्धते ॥ १४.१११.४९ ॥
പാപരഹിതനേ! വസന്തകാലത്ത് ഏതിനാൽ അഗ്ന്യാധേയം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവോ, അതിനാൽ ബ്രാഹ്മണന് ശ്രീയും ബ്രഹ്മവൃദ്ധിയും വർധിക്കുന്നു.
14.111.50
क्षत्रियस्याग्निराधेयो ग्रीष्मे श्रेष्ठः स वै नृप ।
येनाधानं तु वै ग्रीष्मे क्रियते तस्य वर्धते।
श्रीः प्रजाःक पशवश्चैव वित्तं तेजो बलं यशः ॥ १४.१११.५० ॥
ഹേ രാജാവേ! ക്ഷത്രിയന് ഗ്രീഷ്മത്തിലെ അഗ്ന്യാധേയം ശ്രേഷ്ഠമാണ്. ഏതിനാൽ ഗ്രീഷ്മത്തിൽ ആധാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവോ, അതിനാൽ അവന്റെ ശ്രീ, പ്രജകൾ, പശുക്കൾ, സമ്പത്ത്, തേജസ്സ്, ബലം, യശസ്സ് എന്നിവ വർധിക്കുന്നു.
14.111.51
शरदृतौ तु वैश्यस्य ह्याधानीयो हुताशनः ।
शरद्रात्रं स्वयं वैश्यो वैश्ययोनिः स उच्यते ॥ १४.१११.५१ ॥
ശരത്കാലത്ത് വൈശ്യന് ആധാനീയമായ ഹുതാശനൻ ഉണ്ട്. ശരത്കാല രാത്രിയിൽ വൈശ്യൻ തന്നെ വൈശ്യരുടെ ഉത്ഭവമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
14.111.52
शरद्याधानमेवं वै क्रियते येन पाण्डव ।
तस्यापि श्रीः प्रजाऽऽयुश्च पशवोऽर्थश्च वर्धते ॥ १४.१११.५२ ॥
പാണ്ഡവാ! ശരത്കാലത്ത് ഇപ്രകാരം ഏതിനാൽ ആധാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവോ, അതിനാൽ അവന്റെ ശ്രീ, പ്രജകൾ, ആയുസ്സ്, പശുക്കൾ, ധനം എന്നിവയും വർധിക്കുന്നു.
14.111.53
पशवः सर्व एवैते त्रिभिः सर्वैरलङ्कृताः ।
अग्निहोत्रा ह्यवर्तन्ते तैरेव ध्रियते जगत् ॥ १४.१११.५३ ॥
ഈ പശുക്കളെല്ലാം മൂന്നിനാലും പൂർണമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. അഗ്നിഹോത്രങ്ങൾ തന്നെ വർത്തിക്കുന്നു; അവയാലാണ് ലോകം ധരിക്കപ്പെടുന്നത്.
14.111.54
ग्राम्यारण्याश्च पशवो पृक्षाश्चैव तृणानि च ।
फलान्योषधयश्चापि अग्निहोत्रकृते हविः ॥ १४.१११.५४ ॥
ഗ്രാമ്യവും ആരണ്യവുമായ പശുക്കളും, കരടികളും, പുല്ലും, ഫലങ്ങളും, ഔഷധികളും—ഇവ അഗ്നിഹോത്രത്തിനുള്ള ഹവിസ്സ്.
14.111.55
रसाः स्नेहास्तथा गन्धा रत्नानि मणयस्तथा ।
काञ्चनानि च लोहानि ह्यग्निहोत्रकृतेऽभवन् ॥ १४.१११.५५ ॥
രസങ്ങളും സ്നേഹദ്രവ്യങ്ങളും ഗന്ധങ്ങളും രത്നങ്ങളും മണികളും സ്വർണ്ണവും ലോഹങ്ങളും അഗ്നിഹോത്രത്തിനായിത്തന്നെ ഉണ്ടായി.
14.111.56
आयुर्वेदो धनुर्वेदो मीमांसा न्यायविस्तरः ।
धर्मशास्त्रं च तत्सर्वमग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५६ ॥
ആയുർവേദവും ധനുർവേദവും മീമാംസയും ന്യായവിസ്താരവും ധർമ്മശാസ്ത്രവും, ഇതെല്ലാം അഗ്നിഹോത്രത്തിനായി രചിക്കപ്പെട്ടു.
14.111.57
छन्दः शिक्षा च कल्पश्च तथा व्याकरणानि च ।
शास्त्रं ज्योतिर्निरुक्तं चाप्यग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५७ ॥
ഛന്ദസ്സും ശിക്ഷയും കല്പവും വ്യാകരണങ്ങളും ശാസ്ത്രവും ജ്യോതിഷവും നിരുക്തവും അഗ്നിഹോത്രത്തിനായി രചിക്കപ്പെട്ടു.
14.111.58
इतिहासपुराणं च गाथाश्चोपनिषत्तथा ।
आथर्वणानि कर्माणि चाग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५८ ॥
ഇതിഹാസവും പുരാണവും ഗാഥകളും ഉപനിഷത്തും ആഥർവണ കർമ്മങ്ങളും അഗ്നിഹോത്രത്തിനായി ചെയ്യപ്പെട്ടു.
14.111.59
यच्चैतस्यां पृथिव्यां वै किंचिदस्ति चराचरम् ।
तत्सर्वमग्निहोत्रस्य कृते सृष्टं स्वयंभुवा ॥ १४.१११.५९ ॥
ഈ ഭൂമിയിൽ ചരാചരമായി എന്തുണ്ടോ അതെല്ലാം സ്വയംഭുവായവൻ അഗ്നിഹോത്രത്തിനായി സൃഷ്ടിച്ചു.
14.111.60
अग्निहोत्रस्य दर्शस्य पूर्णमासस्य चाप्यथ ।
युपेष्टिपशुबन्धानां सोमपानक्रियावताम् ॥ १४.१११.६० ॥
അഗ്നിഹോത്രം, ദർശം, പൂർണ്ണമാസം, യൂപം, ഇഷ്ടി, പശുബന്ധം, സോമപാനക്രിയ എന്നിവ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർക്കായും.
14.111.61
तिथिनक्षत्रयोगानां मुहूर्तकरणात्मकम् ।
कालस्य वेदनार्थं तु ज्योतिर्ज्ञानं पुराऽनघ ॥ १४.१११.६१ ॥
തിഥി, നക്ഷത്രം, യോഗം, മുഹൂർത്തം, കരണം എന്നിവ ചേർന്ന, കാലം അറിയുന്നതിനുള്ള ജ്യോതിജ്ഞാനം പണ്ടേ ഉണ്ടായിരുന്നു, നിഷ്പാപനേ.
14.111.62
ऋग्यजुः साममन्त्राणां श्लोकतत्वार्थचिन्तनात् ।
प्रत्यापत्तिविकल्पानां छन्दोज्ञानं प्रल्पितम् ॥ १४.१११.६२ ॥
ഋക്, യജുസ്, സാമ മന്ത്രങ്ങളുടെ ശ്ലോകങ്ങളുടെ തത്ത്വാർത്ഥം ചിന്തിച്ച്, ആവർത്തനവും വികല്പങ്ങളും പരിഗണിച്ച് ഛന്ദശ്ശാസ്ത്രജ്ഞാനം രൂപപ്പെടുത്തി.
14.111.63
वर्णाक्षरपदार्थानां सन्धिलिङ्गं प्रकीर्तितम् ।
नामधातुविवेकार्थं पुरा व्याकरणं स्मृतम् ॥ १४.१११.६३ ॥
വർണ്ണങ്ങളുടെയും അക്ഷരങ്ങളുടെയും പദങ്ങളുടെയും അർത്ഥങ്ങളുടെയും സന്ധിയും ലിംഗവും വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; നാമവും ധാതുവും വേർതിരിക്കാൻ പണ്ട് വ്യാകരണം സ്മരിക്കപ്പെട്ടു.
14.111.64
यूपवेद्यध्वरार्थं तु प्रोक्षणश्रवणाय तु ।
यज्ञदैवतयोगार्थं शिक्षाज्ञानं प्रकल्पितम् ॥ १४.१११.६४ ॥
യൂപം, വേദി, യജ്ഞം എന്നിവയ്ക്കും, പ്രോക്ഷണം കേൾക്കുന്നതിനും, യജ്ഞദേവതയുമായുള്ള യോഗത്തിനും ശിക്ഷാജ്ഞാനം (ഉച്ചാരണശാസ്ത്രം) രൂപപ്പെടുത്തി.
14.111.65
यज्ञपात्रपवित्रार्थं द्रव्यसंभारणाय च ।
सर्वयज्ञविकल्पाय पुराकल्पं प्रकल्पितम् ॥ १४.१११.६५ ॥
യജ്ഞപാത്രങ്ങളുടെ പവിത്രതയ്ക്കും, ദ്രവ്യസംഭരണത്തിനും, എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളുടെ വികല്പങ്ങൾക്കും വേണ്ടി പുരാതന കൽപം (അനുഷ്ഠാനഗ്രന്ഥം) രൂപപ്പെടുത്തി.
14.111.66
नामधातुविकल्पानां तत्वार्थनियमाय च ।
सर्ववेदनिरुक्तानां निरुक्तमृषिभिः कृतम् ॥ १४.१११.६६ ॥
നാമങ്ങളുടെയും ധാതുക്കളുടെയും വികല്പങ്ങളുടെ തത്ത്വാർത്ഥ നിയമത്തിനും, എല്ലാ വേദങ്ങളുടെയും നിരുക്തത്തിനും വേണ്ടി ഋഷിമാർ നിരുക്തം രചിച്ചു.
14.111.67
वेद्यर्थं पृथिवी सृष्टा संभारार्थ तथैव च ।
इध्मार्थमथ यूपार्थं ब्रह्मा चक्रे वनस्पतिम् ॥ १४.१११.६७ ॥
വേദിക്കായി ഭൂമി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; അതുപോലെ സംഭാരങ്ങൾക്കായും. ഇധ്മത്തിനും യൂപത്തിനുമായി ബ്രഹ്മാവ് വനസ്പതികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
14.111.68
ग्राम्यारण्याश्च पशवो जायन्ते यज्ञकारणात् ।
मन्त्राणां विनियोगं च प्रोक्षितं श्रपणं तथा ॥ १४.१११.६८ ॥
യജ്ഞകാരണത്താൽ ഗ്രാമ്യവും ആരണ്യവുമായ പശുക്കൾ ജനിക്കുന്നു; മന്ത്രവിനിയോഗവും പ്രോക്ഷണവും ശ്രപണവും അങ്ങനെതന്നെ.
14.111.69
अनुयाजप्रयाजाश्च मरुतां शंसिनस्तथा ।
औद्गात्रं चैव साम्नां वै प्रतिप्रस्थानमेव च ॥ १४.१११.६९ ॥
അനുയാജവും പ്രയാജവും, മരുത്തുക്കളുടെ ശംസനവും, സാമങ്ങളുടെ ഔദ്ഗാത്രവും, പ്രതിപ്രസ്ഥാനവും.
14.111.70
विष्णुक्रमाणां क्रमणं दक्षिणावभृथं तथा ।
त्रिकासमर्चनं चैव स्यानेषूपहृतं तथा ॥ १४.१११.७० ॥
വിഷ്ണുക്രമണവും ദക്ഷിണാവഭൃഥവും, ത്രികാസാർച്ചനവും, സ്ഥാനങ്ങളിൽ അർപ്പിച്ച ഹവിസ്സും അങ്ങനെതന്നെ.
14.111.71
देवताग्रहणं मोक्षं हविषां श्रपणं तथा ।
नावबुद्ध्यन्ति ये विप्रा निन्दन्ति च पशोर्वधम्।
ते यान्ति नरकं घोरं रौरवं तमसाऽऽवृतम् ॥ १४.१११.७१ ॥
ദേവതാഗ്രഹണവും ഹവിസ്സുകളുടെ മോക്ഷവും ശ്രപണവും മനസ്സിലാക്കാതെ പശുവധത്തെ നിന്ദിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ ഇരുട്ടിൽ മൂടിയ ഘോരമായ രൗരവ നരകത്തിൽ പോകുന്നു.
14.111.72
शतवर्षसहस्राणि तत्र स्थित्वा नराधमाः ।
कृमिर्भिर्भक्ष्यमाणाश्च तिष्ठेयुः पूयशोणिते ॥ १४.१११.७२ ॥
അവിടെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ വസിച്ച്, ആ അധമന്മാർ പുഴുക്കളാൽ ഭക്ഷിക്കപ്പെട്ട് ചലത്തിലും രക്തത്തിലും കിടക്കും.
14.111.73
वृक्षा यूपत्वमिच्छन्ति पशुत्वं पशवस्तथा ।
तृणानीच्छन्ति बर्हिष्ट्वमोषध्यश्च हविष्यताम्।
सोमत्वं च लताः सर्वा वेदित्वं च वसुंधर ॥ १४.१११.७३ ॥
വൃക്ഷങ്ങൾ യൂപത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മൃഗങ്ങൾ പശുത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അതുപോലെതന്നെ. പുല്ലുകൾ ബർഹിഷ്ത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഔഷധികൾ ഹവിഷ്യത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എല്ലാ ലതകളും സോമത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഭൂമി വേദിത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
14.111.74
यस्मात्पशुत्वमिच्छन्ति पशवः स्वर्गलिप्सया ।
तस्मात्पशुवधे हिंसा नास्ति यज्ञेषु पाण्डव ॥ १४.१११.७४ ॥
മൃഗങ്ങൾ സ്വർഗലാഭത്തിനായി പശുത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നതിനാൽ, യജ്ഞങ്ങളിൽ മൃഗവധത്തിൽ ഹിംസയില്ല, ഓ പാണ്ഡവാ.
14.111.75
यूपास्तन्मन्त्रसंस्कारैर्दर्भाश्च पशवस्तथा ।
यजमानेन सहिताः स्वर्गं यान्ति नरेश्वर ॥ १४.१११.७५ ॥
യൂപങ്ങളും ആ മന്ത്രസംസ്കാരങ്ങളാൽ, ദർഭകളും മൃഗങ്ങളും അതുപോലെ യജമാനനോടൊപ്പം സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു, ഓ നരേശ്വരാ.
14.111.76
यावत्कालं हि यज्वा वै स्वर्गलोके महीयते ।
तावत्कालं प्रमोदन्ते पशवो ह्यध्वरे हताः ॥ १४.१११.७६ ॥
യജ്വാവ് സ്വർഗലോകത്തിൽ എത്രകാലം ആദരിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അത്രകാലം യാഗത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട മൃഗങ്ങളും സന്തോഷിക്കുന്നു.
14.111.77
अहिंसा वैदिकं कर्म ब्रह्मकर्मेति तत्कृतम् ।
वेदोक्तं ये न कुर्वन्ति हिंसाबुद्ध्या क्रतून्द्विजाः।
सद्यः शूद्रत्वामायान्ति प्रेत्य चण्डालतामपि ॥ १४.१११.७७ ॥
അഹിംസ വൈദികകർമമാണ്, അത് ബ്രഹ്മകർമമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു, അതിനാൽ ചെയ്യപ്പെട്ടത്. വേദോക്തമായ യാഗങ്ങൾ ഹിംസാബുദ്ധിയോടെ ചെയ്യാത്ത ദ്വിജന്മാർ ഉടൻ ശൂദ്രത്വം പ്രാപിക്കുന്നു, മരണശേഷം ചണ്ഡാലത്വവും പ്രാപിക്കുന്നു.
14.111.78
गावो यज्ञार्थमुत्पन्ना दक्षिणार्थं तथैव च ।
सुवर्णं रजतं चैव पात्रक्रुभार्थमेव च ॥ १४.१११.७८ ॥
പശുക്കൾ യജ്ഞത്തിനായി ഉണ്ടായവയാണ്, ദക്ഷിണയ്ക്കായും അതുപോലെ; സ്വർണവും വെള്ളിയും, പാത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനും.
14.111.79
दर्भाः संस्तरणार्तं तु रक्षसां रक्षणाय च ।
पजनार्थं द्विजाः सृष्टास्तारका दिवि देवताः ॥ १४.१११.७९ ॥
ദർഭപ്പുല്ല് ആസനം വിരിക്കുന്നതിനും രാക്ഷസരിൽ നിന്ന് രക്ഷയ്ക്കും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; പശുക്കൾക്കും മനുഷ്യർക്കുമായി ദ്വിജന്മാർ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ ദേവതകളായി.
14.111.80
क्षत्रिया रक्षणार्थं तु वैश्या वार्तानिमित्ततः ।
शुश्रूषार्थं त्रयाणां वै शूद्राः सृष्टाः स्वयंभुवा ॥ १४.१११.८० ॥
ക്ഷത്രിയർ രക്ഷയ്ക്കായും വൈശ്യർ ഉപജീവനത്തിനായും ശൂദ്രർ മൂന്നു വർണ്ണങ്ങളുടെ സേവയ്ക്കായും സ്വയംഭൂവിനാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
14.111.81
एवमेतज्जगत्सर्वमग्निहोत्रकृते कृतम् ।
नावबुध्यन्ति ये चैव नरास्तु तमसा वृताः ॥ १४.१११.८१ ॥
ഇങ്ങനെ ഈ സകല ജഗത്തും അഗ്നിഹോത്രത്തിനായി ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്; എന്നാൽ അജ്ഞാന അന്ധകാരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട മനുഷ്യർ ഇത് മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
14.111.82
ते यान्ति नरकं घोरं रौरवं नाम विश्रुतम् ।
रौरवाद्विप्रयुक्तास्तु कृमियोनिं व्रजन्ति ते ॥ १४.१११.८२ ॥
അവർ രൗരവം എന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഭയങ്കര നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; രൗരവത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായ ശേഷം അവർ കൃമിയോനിയിൽ ജനിക്കുന്നു.
14.111.83
यथोक्तमग्निहोत्राणां शुश्रूषन्ति च ये द्विजाः ।
तैर्दत्तं सहुतं चेष्टं दत्तमध्यापितं भवेत् ॥ १४.१११.८३ ॥
അഗ്നിഹോത്രങ്ങളെ വിധിപ്രകാരം ശുശ്രൂഷിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാർ നൽകുന്ന ദാനവും ഹോമവും യജ്ഞവും അധ്യാപനവും ഫലപ്രദമാകുന്നു.
14.111.84
एवमिष्टं च पूर्तं च यद्विप्रैः क्रियते नृप ।
तत्सर्वं सम्यगाहृत्य चादित्ये स्थापयाम्यहम् ॥ १४.१११.८४ ॥
ഹേ രാജാവേ, ഇങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണർ ചെയ്യുന്ന യജ്ഞവും പൂർത്തകർമ്മവും ഒക്കെയും ഞാൻ പൂർണ്ണമായി ശേഖരിച്ച് ആദിത്യനിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
14.111.85
मया स्थापितमादित्ये लोकस्य सुकृतं हि तत् ।
धारयेद्यत्सहस्रांशुः सुकृतं ह्यग्निहोत्रिणाम् ॥ १४.१११.८५ ॥
ഞാൻ ആദിത്യനിൽ സ്ഥാപിച്ചത് ലോകത്തിന്റെ സുകൃതമാണ്; സഹസ്രാംശു (സൂര്യൻ) അത് ധരിക്കട്ടെ, അത് അഗ്നിഹോത്രികളുടെ സുകൃതമാണല്ലോ.
14.111.86
यावत्कालं तु तिष्ठन्ति लोके चाप्यग्निहोत्रिणः ।
तावदेव हि पुण्येन दीप्यते रविणाऽम्बरे ॥ १४.१११.८६ ॥
ലോകത്തിൽ അഗ്നിഹോത്രികൾ നിലനിൽക്കുന്ന കാലത്തോളം, ആ പുണ്യത്താൽ ആകാശത്ത് രവി പ്രകാശിക്കുന്നു.
14.111.87
स्वर्गे स्वर्गं गतानां तु वीर्याद्भवति वीर्यवान् ।
तत्र ते ह्युपभुञ्जन्ति ह्यग्निहोत्रस्य तत्फलम्।
समानरूपा देवानां तिष्ठन्त्याबूतसंप्लवम् ॥ १४.१११.८७ ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോയവർ തങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ ശക്തരാകുന്നു. അവിടെ അവർ അഗ്നിഹോത്രത്തിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു; ദേവതകൾക്ക് സമാനരൂപത്തിൽ മഹാപ്രളയം വരെ നിലനിൽക്കുന്നു.
14.111.88
वृथाऽग्निना च ये केचिद्दह्यन्ते ह्यग्निहोत्रिणः ।
न तेऽग्निहोत्रिणां लोके मानसाऽपि व्रजन्ति ते ॥ १४.१११.८८ ॥
വൃഥാ അഗ്നിയാൽ ദഹിക്കുന്ന അഗ്നിഹോത്രികൾ ആരുണ്ടോ, അവർ ലോകത്തിൽ അഗ്നിഹോത്രികളുടെ ലോകത്തെ മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും പ്രാപിക്കുന്നില്ല.
14.111.89
वीरघ्रास्तु दुराचारा दरिद्रास्तु नराधमाः ।
विकला व्याधिताश्चापि जायन्ते शूद्रयोनिषु ॥ १४.१११.८९ ॥
വീരന്മാരെ കൊല്ലുന്നവരും ദുരാചാരികളും ദരിദ്രരും അധമരും അംഗവൈകല്യമുള്ളവരും രോഗികളും ശൂദ്രയോനികളിൽ ജനിക്കുന്നു.
14.111.90
तस्मादप्रोषितैर्नित्यमग्निहोत्रं द्विजातिभिः ।
होतव्यं विधिवद्राजन्नूर्ध्वामिच्छन्ति ये गतिम् ॥ १४.१११.९० ॥
അതിനാൽ, രാജാവേ, ഉയർന്ന ഗതി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാർ യാത്ര ചെയ്യാതെ നിത്യവും വിധിപ്രകാരം അഗ്നിഹോത്രം ഹോമിക്കണം.
14.111.91
आत्मवन्नावमन्तव्यमग्निहोत्रं युधिष्टिर ।
न त्याज्यं क्षणिमप्येतदग्निहोत्रं युधिष्ठिर ॥ १४.१११.९१ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, അഗ്നിഹോത്രത്തെ സ്വയം പോലെ കരുതി അവമതിക്കരുത്. യുധിഷ്ഠിരാ, ഈ അഗ്നിഹോത്രത്തെ ഒരു നിമിഷംപോലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
14.111.92
वृद्धत्वेऽप्यग्निहोत्रं ये गृह्णन्ति विधिवद्द्विजाः ।
शूद्रान्नाद्विरता दान्ताः संयतेन्द्रियबुद्धयः ॥ १४.१११.९२ ॥
വാർധക്യത്തിലും വിധിപ്രകാരം അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുന്ന, ശൂദ്രന്റെ അന്നം വർജിക്കുന്ന, ദാന്തരായ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ബുദ്ധിയെയും നിയന്ത്രിച്ച ദ്വിജന്മാർ.
14.111.93
पञ्चयज्ञपरा नित्यं लोभक्रोधविवर्जिताः ।
द्विकालमतिथींश्चैव पूजयन्ति च भक्तितः ॥ १४.१११.९३ ॥
എപ്പോഴും പഞ്ചയജ്ഞപരായണരും, ലോഭക്രോധങ്ങളില്ലാത്തവരും, രണ്ടു നേരവും ഭക്തിയോടെ അതിഥികളെ പൂജിക്കുന്നവരുമായവർ.
14.111.94
तेऽपि सूर्योदयप्रख्यैर्विमानैर्वायुवेगिभिः ।
मम लोके प्रमोदन्ते दृष्ट्वा मां च युधिष्ठिर ॥ १४.१११.९४ ॥
അവരും സൂര്യോദയം പോലെ തിളങ്ങുന്ന, വായുവേഗമുള്ള വിമാനങ്ങളിൽ എന്റെ ലോകത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു; യുധിഷ്ഠിരാ, എന്നെ കണ്ടും അവർ ആനന്ദിക്കുന്നു.
14.111.95
मन्वन्तरं च तत्रैकं मोदिता द्विजसत्तमाः ।
इह मानुष्यके लोके जायन्ते द्विजसत्तमाः ॥ १४.१११.९५ ॥
അവിടെ ഒരു മന്വന്തരം ആനന്ദിച്ച്, ശ്രേഷ്ഠരായ ദ്വിജന്മാരേ, അവർ ഇവിടെ മനുഷ്യലോകത്തിൽ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.
14.111.96
बालाहिताग्रयो ये च शूद्रान्नाद्विरताः सदा ।
क्रोधलोभविनिर्मुक्ताः प्रातस्स्नानपरायणाः।
यथोक्तमग्निहोत्रं वै जुह्वते विजितेन्द्रियाः ॥ १४.१११.९६ ॥
യൗവനത്തിൽത്തന്നെ അഗ്നി സ്ഥാപിച്ചവരും, ശൂദ്രന്റെ അന്നം എപ്പോഴും വർജിക്കുന്നവരും, ക്രോധലോഭങ്ങളില്ലാത്തവരും, പ്രഭാതസ്നാനത്തിൽ മുഴുകിയവരും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച് വിധിപ്രകാരം അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുന്നവരുമായവർ.
14.111.97
आतिथेयाः सदा सौम्या द्विकालं मत्परायणाः ।
ते यान्त्यपुनरावृत्तिं भित्त्वा चादित्यमण्डलम् ॥ १४.१११.९७ ॥
എപ്പോഴും അതിഥിസത്കാരം ചെയ്യുന്നവരും ശാന്തരും ദിവസം രണ്ടുനേരം എന്നിൽ പരായണരുമായവർ സൂര്യമണ്ഡലം ഭേദിച്ച് പുനരാവൃത്തിയില്ലാത്ത ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
14.111.98
मम लोकं सपत्नीका यानैः सूर्योदयप्रभैः ।
तत्र बालार्कसङ्काशाः कामगाः कामरूपिणः ॥ १४.१११.९८ ॥
അവർ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം സൂര്യോദയപ്രഭയുള്ള വാഹനങ്ങളിൽ എന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ അവർ ഉദയസൂര്യസമാനരും ഇഷ്ടാനുസാരം സഞ്ചരിക്കുന്നവരും ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്നവരും ആകുന്നു.
14.111.99
ऐश्वर्यगुणसंपन्नाः क्रीडन्ति च यथासुखम् ।
इत्येषामाहिताग्नीनां विभूतिः पाण्डुनन्दन ॥ १४.१११.९९ ॥
ഐശ്വര്യവും ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞവരായി അവർ ഇഷ്ടംപോലെ ക്രീഡിക്കുന്നു. പാണ്ഡുനന്ദനാ, ആഹിതാഗ്നികളുടെ വിഭൂതി ഇതാണ്.
14.111.100
श्रुतिं केचिन्निन्दमानाः श्रुतिं दूष्यन्त्यबुद्धयः ।
प्रमाणं न च कुर्वन्ति ये यान्तीहापि दुर्गतिम्। ॥ १४.१११.१०० ॥
ചില ബുദ്ധിഹീനർ ശ്രുതിയെ നിന്ദിച്ച് അതിനെ ദൂഷിക്കുന്നു; അതിനെ പ്രമാണമാക്കാത്തവർ ഇവിടെത്തന്നെ ദുർഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
14.111.101
प्रमाणमितिहासं च वेदान्कुर्वति ये द्विजाः ।
ते यान्त्यमरसायुज्यं नित्यमास्तिक्यबुद्धयः ॥ १४.१११.१०१ ॥
ഇതിഹാസവും വേദങ്ങളും പ്രമാണമാക്കുന്ന ദ്വിജന്മാർ എപ്പോഴും ആസ്തികബുദ്ധിയോടെ ദേവന്മാരോടുള്ള സായുജ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.