ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.111.1
स्वभक्तस्य हृषीकेश धर्माधर्ममजानतः ।
धर्मं पुण्यतमं देव पृच्छतः कथयस्व मे ॥ १४.१११.१ ॥
ಹೃಷೀಕೇಶ, ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನಾದ, ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅರಿಯದ ನನಗೆ, ದೇವ, ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ಹೇಳು.
14.111.2
यदेतदग्निहोत्रं वै सृष्टं वर्णत्रयस्य तु ।
मन्त्रवद्यद्धुतं सम्यग्विधिना चाप्युपासितम्।
आहिताग्निं नयत्यूर्ध्वं सपत्नीकं सबान्धवम् ॥ १४.१११.२ ॥
ಮೂರು ವರ್ಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವು, ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿ ಉಪಾಸಿಸಿದರೆ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನನ್ನು ಪತ್ನಿ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
14.111.3
कथं तद्ब्राह्मणैर्देव होतव्यं क्षत्रियैः कथम् ।
वैश्यैर्वा देवदेवेश कथं वा सुहुतं भवेत् ॥ १४.१११.३ ॥
ದೇವ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೋಮಿಸಬೇಕು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಂದ ಹೇಗೆ, ವೈಶ್ಯರಿಂದ ಹೇಗೆ? ದೇವದೇವೇಶ, ಅಥವಾ ಅದು ಹೇಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹುತವಾಗುವುದು?
14.111.4
कस्मिन्काले कतं कस्य आधेयोऽग्निः सुरोत्तम ।
आहितस्य कथं वाऽपि सम्यगाचरणं भवेत् ॥ १४.१११.४ ॥
ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಯಾರಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು? ಸುರೋತ್ತಮ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನ ಆಚರಣೆ ಹೇಗೆ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕು?
14.111.5
कत्यग्नयः किमात्मानः स्थानं किं कस्य वा विभो ।
कतरस्मिन्हुते स्थाने कं व्रजेदाग्निहोत्रिकः ॥ १४.१११.५ ॥
ಅಗ್ನಿಗಳು ಎಷ್ಟು, ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪಗಳೇನು, ಸ್ಥಾನ ಯಾವುದು ಅಥವಾ ಯಾರದು, ಓ ವಿಭೋ? ಯಾವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ ಯಾವ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನು?
14.111.6
अग्निहोत्रनिमित्तं च किमुत्पन्नं पुराऽनघ ।
कथमेवाथ हूयन्ते प्रीयन्ते च सुराः कथम् ॥ १४.१११.६ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದ ನಿಮಿತ್ತವೇನು, ಹಿಂದೆ ಅದು ಏನರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು, ಓ ಅನಘ? ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೋಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ದೇವತೆಗಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರೀತರಾಗುತ್ತಾರೆ?
14.111.7
विधिवन्मन्त्रवत्कृत्वा पूजितास्त्वग्नयः कथम् ।
कां गतिं वदतांश्रेष्ठ नयन्ति ह्यग्निहोत्रिणः ॥ १४.१११.७ ॥
ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಗ್ನಿಗಳು ಯಾವ ಗತಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ? ವಕ್ತೃಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗಳು ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ?
14.111.8
दुर्हुताश्चापि भगवन्नविज्ञातास्त्रयोऽग्नयः ।
किमाहिताग्नेः कुर्वन्ति दुश्चीर्णा वाऽपि केशव ॥ १४.१११.८ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ದುರ್ಹುತವಾದ ಮತ್ತು ಅವಿಜ್ಞಾತವಾದ ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳು ಆಹಿತಾಗ್ನಿಗೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತವೆ? ಕೇಶವ, ದುಶ್ಚೀರ್ಣವಾದದ್ದು ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆ?
14.111.9
उत्सन्नाग्निस्तु पापात्मा कां योनिं देव गच्छति ।
एतत्सर्वं समासेन भक्त्या ह्युपगतस्य मे।
वक्तुमर्हसि सर्वज्ञ सर्वाधिकं नमोस्तु ते ॥ १४.१११.९ ॥
ಅಗ್ನಿ ನಂದಿಹೋದ ಪಾಪಾತ್ಮನು ಯಾವ ಯೋನಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ? ದೇವ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿದ ನನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು. ಸರ್ವಜ್ಞನೇ, ಸರ್ವೋತ್ತಮನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
14.111.10
शृणु राजन्महापुण्यमिदं धर्मामृतं परम् ।
यत्तु तारयते युक्तान्ब्राह्मणानग्निहोत्रिणः ॥ १४.१११.१० ॥
ರಾಜನೇ, ಈ ಮಹಾಪುಣ್ಯವಾದ, ಪರಮ ಧರ್ಮಾಮೃತವನ್ನು ಕೇಳು. ಅದು ಯುಕ್ತರಾದ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತದೆ.
14.111.11
ब्र्हमित्वेनासृजं लोकानहमादौ महाद्युते ।
सृष्टोऽग्निर्मुखतः पूर्वं लोकानां हितकाम्यया ॥ १४.१११.११ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೇ, ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಮೊದಲು ಮುಖದಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದನು.
14.111.12
यस्मादग्रे स भूतानां सर्वेषां निर्मितो मया ।
तस्मादग्नीत्यभिहितः पुराणज्ञैर्मनीषिभिः ॥ १४.१११.१२ ॥
ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳಿಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಪುರಾಣಜ್ಞರಾದ ಮನೀಷಿಗಳು ಅವನನ್ನು 'ಅಗ್ನಿ' ಎಂದು ಕರೆದರು.
14.111.13
यस्मात्तु सर्वकृत्येषु पूर्वमस्मै प्रदीयते ।
आहुतिर्दीप्यमानाय तस्मादग्नीति कथ्यते ॥ १४.१११.१३ ॥
ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಇವನಿಗೇ, ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವವನಿಗೇ, ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನು 'ಅಗ್ನಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
14.111.14
यस्माच्च तु नयत्यग्रां गतिं विप्रान्सुपूजितः ।
यस्माच्च नयनाद्राजन्देवेष्वग्नीति कथ्यते ॥ १४.१११.१४ ॥
ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿತನಾದ ಇವನು ವಿಪ್ರರನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗತಿಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ; ಓ ರಾಜನೇ, ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವನು 'ಅಗ್ನಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
14.111.15
तस्माच्च दुर्हुतः सोयमलं भक्षयितुं क्षणात् ।
यजमानं नरश्रेष्ठ क्रव्यादोऽग्निस्ततः स्मृतः ॥ १४.१११.१५ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ತಪ್ಪಾಗಿ ಆಹುತಿ ನೀಡಿದರೆ ಇವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನನನ್ನೂ ನುಂಗಬಲ್ಲನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನನ್ನು 'ಕ್ರವ್ಯಾದ' ಅಂದರೆ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಅಗ್ನಿ ಎಂದೂ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
14.111.16
सर्वभूतात्मको राजन्देवानामेष वै मुखम् ।
प्रथमं मन्मुखात्सृष्टो लोकार्थे पचनः प्रभुः ॥ १४.१११.१६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆತ್ಮನಾದ ಇವನೇ ದೇವತೆಗಳ ಮುಖ; ಮೊದಲು ನನ್ನ ಮುಖದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಪ್ರಭುವು ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪಚನನು (ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವನು).
14.111.17
सृष्टमात्रो जगत्सर्वमत्तुमैच्छत्पुरा खलु ।
ततः प्रशमितः सोग्निरूपास्यैव मया पुरा ॥ १४.१११.१७ ॥
ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ನುಂಗಲು ಬಯಸಿದನು; ಆಗ ಹಿಂದೆ ನನ್ನಿಂದ ಉಪಾಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಆ ಅಗ್ನಿ ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
14.111.18
सततोपासनात्सोयमौपासन इति स्मृतः ॥ १४.१११.१८ ॥
ನಿರಂತರ ಉಪಾಸನೆಯಿಂದ ಇವನು 'ಔಪಾಸನ' ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
14.111.19
आहुतिः सर्वमाख्याति तस्मिन्वसति सोनलः ।
आवसथ्य इति ख्यातस्तेनासौ ब्रह्मवादिभिः ॥ १४.१११.१९ ॥
ಆಹುತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಆ ಅಗ್ನಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಅವನನ್ನು 'ಆವಸಥ್ಯ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
14.111.20
तस्मात्पञ्च महायज्ञा वर्तन्ते यस्य धर्मतः ।
सोममण्डलमध्येन गतिस्तस्य द्विजन्मनः ॥ १४.१११.२० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಪಂಚ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ದ್ವಿಜನ ಗತಿ ಸೋಮಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
14.111.21
ते च सप्तर्षयः सिद्धाः संयतेन्द्रियबुद्धयः ।
गता ह्यमरसायुज्यं ते ह्यग्न्यर्चनतत्पराः ॥ १४.१११.२१ ॥
ಆ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು — ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯ ಬುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿ — ದೇವತೆಗಳ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.
14.111.22
अपरे चावसथ्यं च पचनाग्निं प्रचक्षते ।
तस्मिन्पञ्च महायज्ञा वैश्वदेवश्च वर्तते ॥ १४.१११.२२ ॥
ಇತರರು ಆವಸಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಪಚನಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಪಂಚ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳೂ ವೈಶ್ವದೇವವೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
14.111.23
स्थलीपाकं च गार्हं च सर्वे चास्मिन्प्रतिष्ठिताः ।
गृह्यकर्मवहो यस्मात्तस्माद्गृहपतिस्तु सः ॥ १४.१११.२३ ॥
ಸ್ಥಾಲೀಪಾಕ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಹ ಕರ್ಮಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಗೃಹ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೊರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಗೃಹಪತಿ.
14.111.24
औपासनं चावसथ्यं सभ्यं पचनपावकम् ।
आहुर्ब्रह्मविदः केचिन्मतमेतन्ममापि च ॥ १४.१११.२४ ॥
ಕೆಲವು ಬ್ರಹ್ಮವಿದರು ಔಪಾಸನ, ಆವಸಥ್ಯ, ಸಭ್ಯ, ಪಚನಪಾವಕ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಹೌದು.
14.111.25
अग्निहोत्रप्रकारं च शृणु राजन्समाहितः ।
त्रयाणां गुणनामानां वह्नीनामुच्यते मया ॥ १४.१११.२५ ॥
ರಾಜನೇ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೇಳು. ಗುಣಗಳ ಹೆಸರಿನ ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
14.111.26
गृहाणां हि पतित्वं हि गृहपत्यमिति स्मृतम् ।
गृहपत्यं तु यस्यासीत्तत्तस्माद्गार्हपत्यता ॥ १४.१११.२६ ॥
ಮನೆಗಳ ಒಡೆತನವೇ ಗೃಹಪತ್ಯ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗೃಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿ ಯಾರಲ್ಲಿತ್ತೋ ಅದರಿಂದಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
14.111.27
यजमानं तु यस्मात्तु दक्षिणां तु गतिं नयेत् ।
दक्षिणाग्निं तमाहुस्ते दक्षिणायतनं द्विजाः ॥ १४.१११.२७ ॥
ಯಜಮಾನನನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಿಜರು ಅದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಾಯತನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
14.111.28
आहुतिः सर्वमाख्याति हव्यं वै वहनं स्मृतम् ।
सर्वहव्यवहो वह्निर्गतश्चाहवनीयताम् ॥ १४.१११.२८ ॥
ಆಹುತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಹವ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವುದೇ ವಹನ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಹವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಅಗ್ನಿ ಆಹವನೀಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
14.111.29
यं चाक्सथ्यं जुहुयान्मूलाग्निं विधिवद्द्विजः ।
आवसथ्यं तु तं चाग्निं पचनाग्निं प्रचक्षते ॥ १४.१११.२९ ॥
ದ್ವಿಜನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಯಾವ ಮೂಲಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆವಸಥ್ಯ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪಚನಾಗ್ನಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
14.111.30
तेषां स भागतो वह्निः सभ्य इत्यभिधीयते ।
आवतथ्यस्तु यो वह्निः प्रथमः स प्रजापतिः ॥ १४.१११.३० ॥
ಅವುಗಳ ಭಾಗವಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಭ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆವತಥ್ಯ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿ ಮೊದಲನೆಯದು; ಅದೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ.
14.111.31
ब्रह्मा च गार्हपत्योऽग्निस्तस्मिन्नेव हि सोभवत् ।
दक्षिणाग्निस्त्वयं रुद्रः क्रोधात्मा चण्ड एव सः ॥ १४.१११.३१ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನು ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿ; ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಅವನೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು. ಈ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ ರುದ್ರ; ಕ್ರೋಧವೇ ಅವನ ಸ್ವಭಾವ, ಅವನು ಉಗ್ರ.
14.111.32
अहमाहवनीयोऽग्निराहोमाद्यस्य वै मुखे ।
सभ्योऽग्निः पञ्चमो यस्तु स्कन्द एव नराधिप ॥ १४.१११.३२ ॥
ನಾನು ಆಹವನೀಯ ಅಗ್ನಿ; ಆಹುತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವವನ ಮುಖದಲ್ಲಿರುವೆ. ಐದನೆಯ ಸಭ್ಯಾಗ್ನಿ ಸ್ಕಂದನೇ, ಓ ನರಾಧಿಪ.
14.111.33
पृथिवी गार्हपत्योऽग्निरन्तरिक्षं च दक्षिणः ।
स्वर्गमाहवनीयोऽग्निरेवमग्नित्रयं स्मृतम् ॥ १४.१११.३३ ॥
ಭೂಮಿ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ, ಸ್ವರ್ಗ ಆಹವನೀಯ ಅಗ್ನಿ; ಹೀಗೆ ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
14.111.34
वृत्तश्च गार्हपत्योऽग्निर्यस्माद्वृत्ता च मेदिनी ।
अर्धचन्द्राकृतिस्तं वै दक्षिणाग्निस्तथा भवेत् ॥ १४.१११.३४ ॥
ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿ ವೃತ್ತಾಕಾರ, ಏಕೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯೂ ವೃತ್ತಾಕಾರವೇ; ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರವಾಗಿರಬೇಕು.
14.111.35
चतुरश्रं ततः स्वर्गं निर्मलं तु निरामयम् ।
तस्मादाहवनीयोऽग्निश्चतुरश्रो भवेन्नृप ॥ १४.१११.३५ ॥
ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗ ಚತುರಸ್ರ, ನಿರ್ಮಲ ಮತ್ತು ನಿರಾಮಯ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ನೃಪ, ಆಹವನೀಯ ಅಗ್ನಿ ಚತುರಸ್ರವಾಗಿರಬೇಕು.
14.111.36
जुहुयाद्गार्हपत्यं यो भुवं जयति स द्विजः ।
जुहोति दक्षिणं यस्तु स जयत्यन्तरिक्षकम् ॥ १४.१११.३६ ॥
ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡುವ ದ್ವಿಜ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ; ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡುವವನು ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
14.111.37
पृथिवीमन्तरिक्षं च दिवं ऋषिगणैः सह ।
जयत्याहवनीयं यो जुहुयाद्भक्तिमान्नरः ॥ १४.१११.३७ ॥
ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯನು ಆಹವನೀಯ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ, ಋಷಿಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
14.111.38
आभिमुख्येन होमस्तु यस्य यज्ञेषु वर्तते ।
तेनाप्याहवनीयत्वं गतो वह्निर्महाद्युतिः ॥ १४.१११.३८ ॥
ಯಾರಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿ ಹೋಮ ನಡೆಯುತ್ತದೋ, ಅದರಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಅಗ್ನಿಯೂ ಆಹವನೀಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು.
14.111.39
आहोमादग्निहोत्रेषु यज्ञैर्वा यत्र सर्वशः ।
यस्मात्तस्मात्प्रवर्तन्ते ततो ह्याहवनीयता ॥ १४.१११.३९ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆಹೋಮದಿಂದಲೇ ಕರ್ಮಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆಹವನೀಯತ್ವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
14.111.40
यस्त्वावसथ्यं जुहुयान्मूलाग्निं विधिवद्द्विजः ।
स तु सप्तर्षिलोकेषु सपत्नीकः प्रमोदते ॥ १४.१११.४० ॥
ಯಾವ ದ್ವಿಜನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಆವಸಥ್ಯ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.111.41
इष्टो भवति सर्वाग्नेरग्निहोत्रं च तद्भवेत् ।
त्राणाद्वै यजमानस्य ह्यग्निहोत्रमिति स्मृतम् ॥ १४.१११.४१ ॥
ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಅಗ್ನಿಗಳಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾದದ್ದು; ಅದೇ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ. ಯಜಮಾನನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
14.111.42
होइज्येषु विषादो वै विषादो दुःखमुच्यते ।
दुःखं तापत्रयं प्रोक्तं तापं हि नरकं विदुः ॥ १४.१११.४२ ॥
ಹೋಮಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಾದವೇ ವಿಷಾದ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಿಷಾದ ದುಃಖ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ; ದುಃಖ ತ್ರಿವಿಧ ತಾಪ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ತಾಪವನ್ನು ನರಕವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
14.111.43
आध्यात्मिकं चाधिदैवमाधिभौतिकमेव च ।
एतत्तापत्रयं प्रोक्तमात्मविद्भिर्नराधिप ॥ १४.१११.४३ ॥
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಆಧಿದೈವಿಕ, ಆಧಿಭೌತಿಕ ಎಂಬ ಈ ಮೂರು ತಾಪಗಳನ್ನು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಓ ನರಾಧಿಪ.
14.111.44
यस्माद्वै त्रायते दुःखाद्यजमानं हुतोऽनलः ।
तस्मात्तु विधिवत्प्रोक्तमग्निहोत्रमिति श्रुतौ ॥ १४.१११.४४ ॥
ಆಹುತಿ ನೀಡಿದ ಅಗ್ನಿ ಯಜಮಾನನನ್ನು ದುಃಖದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ, ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
14.111.45
तदग्निहोत्रं सृष्टं वै ब्रह्मणा लोककर्तृणा ।
वेदाश्चाप्यग्निहोत्रं तु जज्ञिरे स्वयमेव तु ॥ १४.१११.४५ ॥
ಆ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಲೋಕಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ವೇದಗಳೂ ಕೂಡ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಿಂದಲೇ ತಾವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವು.
14.111.46
अग्निहोत्रफला दारा दत्तभुक्तफलं धनम् ।
रतिपुत्रफला दारा दत्तभुक्तफलं धनम् ॥ १४.१११.४६ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವೇ ಫಲವಾಗಿರುವ ಪತ್ನಿಯರು; ದಾನ ಮತ್ತು ಭೋಗವೇ ಫಲವಾಗಿರುವ ಧನ. ರತಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೇ ಫಲವಾಗಿರುವ ಪತ್ನಿಯರು; ದಾನ ಮತ್ತು ಭೋಗವೇ ಫಲವಾಗಿರುವ ಧನ.
14.111.47
त्रिवेदमन्त्रसंयोगादग्निहोत्रं प्रवर्तते ।
ऋग्यजुःसामभिः पुण्यैः स्थाप्यते सूत्रसंयुतैः ॥ १४.१११.४७ ॥
ಮೂರು ವೇದಗಳ ಮಂತ್ರಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಋಕ್, ಯಜುಸ್, ಸಾಮಗಳ ಪುಣ್ಯ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ಅದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
14.111.48
वसन्ते ब्राह्मणस्य स्यादाधेयोऽग्निर्नराधिप ।
वसन्तो ब्राह्मणो ज्ञेयो वेदयोनिः स उच्यते ॥ १४.१११.४८ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಆಧೇಯ ಅಗ್ನಿ ಇರಬೇಕು. ವಸಂತವನ್ನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವನು ವೇದಗಳ ಯೋನಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
14.111.49
अग्न्याधेयं तु येनाथ वसन्ते क्रियतेऽनघ ।
तस्य श्रीर्बह्मवृद्धिश्च ब्राह्मणस्य विवर्धते ॥ १४.१११.४९ ॥
ಪಾಪರಹಿತನೇ! ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದರಿಂದ ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವೃದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
14.111.50
क्षत्रियस्याग्निराधेयो ग्रीष्मे श्रेष्ठः स वै नृप ।
येनाधानं तु वै ग्रीष्मे क्रियते तस्य वर्धते।
श्रीः प्रजाःक पशवश्चैव वित्तं तेजो बलं यशः ॥ १४.१११.५० ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು. ಯಾವುದರಿಂದ ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಧಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅದರಿಂದ ಅವನ ಶ್ರೀ, ಪ್ರಜೆ, ಪಶು, ಧನ, ತೇಜಸ್ಸು, ಬಲ, ಯಶಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
14.111.51
शरदृतौ तु वैश्यस्य ह्याधानीयो हुताशनः ।
शरद्रात्रं स्वयं वैश्यो वैश्ययोनिः स उच्यते ॥ १४.१११.५१ ॥
ಶರದ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಆಧಾನೀಯ ಹುತಾಶನನಿದ್ದಾನೆ. ಶರದ್ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವೈಶ್ಯನೇ ತಾನಾಗಿ ವೈಶ್ಯರ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
14.111.52
शरद्याधानमेवं वै क्रियते येन पाण्डव ।
तस्यापि श्रीः प्रजाऽऽयुश्च पशवोऽर्थश्च वर्धते ॥ १४.१११.५२ ॥
ಓ ಪಾಂಡವನೇ! ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಯಾವುದರಿಂದ ಆಧಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅದರಿಂದ ಅವನ ಶ್ರೀ, ಪ್ರಜೆ, ಆಯುಷ್ಯ, ಪಶು, ಧನ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ.
14.111.53
पशवः सर्व एवैते त्रिभिः सर्वैरलङ्कृताः ।
अग्निहोत्रा ह्यवर्तन्ते तैरेव ध्रियते जगत् ॥ १४.१११.५३ ॥
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಶುಗಳು ಈ ಮೂರರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಗಳೇ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
14.111.54
ग्राम्यारण्याश्च पशवो पृक्षाश्चैव तृणानि च ।
फलान्योषधयश्चापि अग्निहोत्रकृते हविः ॥ १४.१११.५४ ॥
ಗ್ರಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಆರಣ್ಯ ಪಶುಗಳು, ಕರಡಿಗಳೂ, ಹುಲ್ಲು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಔಷಧಿಗಳೂ—ಇವು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕೆ ಹವಿಸ್ಸುಗಳು.
14.111.55
रसाः स्नेहास्तथा गन्धा रत्नानि मणयस्तथा ।
काञ्चनानि च लोहानि ह्यग्निहोत्रकृतेऽभवन् ॥ १४.१११.५५ ॥
ರಸಗಳು, ಸ್ನೇಹ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಗಂಧಗಳು, ರತ್ನಗಳು, ಮಣಿಗಳು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಲೋಹಗಳು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಉಂಟಾದವು.
14.111.56
आयुर्वेदो धनुर्वेदो मीमांसा न्यायविस्तरः ।
धर्मशास्त्रं च तत्सर्वमग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५६ ॥
ಆಯುರ್ವೇದ, ಧನುರ್ವೇದ, ಮೀಮಾಂಸೆ, ನ್ಯಾಯದ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು.
14.111.57
छन्दः शिक्षा च कल्पश्च तथा व्याकरणानि च ।
शास्त्रं ज्योतिर्निरुक्तं चाप्यग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५७ ॥
ಛಂದಸ್ಸು, ಶಿಕ್ಷೆ, ಕಲ್ಪ, ವ್ಯಾಕರಣಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರ, ಜ್ಯೋತಿಷ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ ಕೂಡ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ರಚಿತವಾದವು.
14.111.58
इतिहासपुराणं च गाथाश्चोपनिषत्तथा ।
आथर्वणानि कर्माणि चाग्निहोत्रकृते कृतम् ॥ १४.१११.५८ ॥
ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣ, ಗಾಥೆಗಳು, ಉಪನಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಆಥರ್ವಣ ಕರ್ಮಗಳೂ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು.
14.111.59
यच्चैतस्यां पृथिव्यां वै किंचिदस्ति चराचरम् ।
तत्सर्वमग्निहोत्रस्य कृते सृष्टं स्वयंभुवा ॥ १४.१११.५९ ॥
ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚರಾಚರವಾದುದು ಏನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವಯಂಭುವು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
14.111.60
अग्निहोत्रस्य दर्शस्य पूर्णमासस्य चाप्यथ ।
युपेष्टिपशुबन्धानां सोमपानक्रियावताम् ॥ १४.१११.६० ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ, ದರ್ಶ, ಪೂರ್ಣಮಾಸ, ಯೂಪ, ಇಷ್ಟಿ, ಪಶುಬಂಧ ಮತ್ತು ಸೋಮಪಾನ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರಿಗಾಗಿಯೂ.
14.111.61
तिथिनक्षत्रयोगानां मुहूर्तकरणात्मकम् ।
कालस्य वेदनार्थं तु ज्योतिर्ज्ञानं पुराऽनघ ॥ १४.१११.६१ ॥
ತಿಥಿ, ನಕ್ಷತ್ರ, ಯೋಗ, ಮುಹೂರ್ತ, ಕರಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ, ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇರುವ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದೆಯೇ ಇತ್ತು, ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ.
14.111.62
ऋग्यजुः साममन्त्राणां श्लोकतत्वार्थचिन्तनात् ।
प्रत्यापत्तिविकल्पानां छन्दोज्ञानं प्रल्पितम् ॥ १४.१११.६२ ॥
ಋಕ್, ಯಜುಸ್, ಸಾಮ ಮಂತ್ರಗಳ ಶ್ಲೋಕಗಳ ತತ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಪುನರಾವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಜ್ಞಾನ ರೂಪಿತವಾಯಿತು.
14.111.63
वर्णाक्षरपदार्थानां सन्धिलिङ्गं प्रकीर्तितम् ।
नामधातुविवेकार्थं पुरा व्याकरणं स्मृतम् ॥ १४.१११.६३ ॥
ವರ್ಣ, ಅಕ್ಷರ, ಪದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳ ಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ನಾಮ ಮತ್ತು ಧಾತು ಭೇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಂದೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
14.111.64
यूपवेद्यध्वरार्थं तु प्रोक्षणश्रवणाय तु ।
यज्ञदैवतयोगार्थं शिक्षाज्ञानं प्रकल्पितम् ॥ १४.१११.६४ ॥
ಯೂಪ, ವೇದಿ, ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಕೇಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಯಜ್ಞ ದೇವತೆಯ ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಾ (ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನ) ಜ್ಞಾನ ರೂಪಿತವಾಯಿತು.
14.111.65
यज्ञपात्रपवित्रार्थं द्रव्यसंभारणाय च ।
सर्वयज्ञविकल्पाय पुराकल्पं प्रकल्पितम् ॥ १४.१११.६५ ॥
ಯಜ್ಞ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಪವಿತ್ರತೆಗಾಗಿ, ದ್ರವ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳ ವಿಕಲ್ಪಗಳಿಗಾಗಿ ಪುರಾತನ ಕಲ್ಪ (ವಿಧಿ ಗ್ರಂಥ) ರೂಪಿತವಾಯಿತು.
14.111.66
नामधातुविकल्पानां तत्वार्थनियमाय च ।
सर्ववेदनिरुक्तानां निरुक्तमृषिभिः कृतम् ॥ १४.१११.६६ ॥
ನಾಮ ಮತ್ತು ಧಾತುಗಳ ವಿಕಲ್ಪಗಳ ತತ್ವಾರ್ಥ ನಿಯಮಕ್ಕಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳ ನಿರುಕ್ತಗಳಿಗಾಗಿ ಋಷಿಗಳು ನಿರುಕ್ತವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
14.111.67
वेद्यर्थं पृथिवी सृष्टा संभारार्थ तथैव च ।
इध्मार्थमथ यूपार्थं ब्रह्मा चक्रे वनस्पतिम् ॥ १४.१११.६७ ॥
ವೇದಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಭಾರಗಳಿಗಾಗಿಯೂ; ಇಧ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಯೂಪಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ವನಸ್ಪತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
14.111.68
ग्राम्यारण्याश्च पशवो जायन्ते यज्ञकारणात् ।
मन्त्राणां विनियोगं च प्रोक्षितं श्रपणं तथा ॥ १४.१११.६८ ॥
ಯಜ್ಞದ ಕಾರಣದಿಂದ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪಶುಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಮಂತ್ರಗಳ ವಿನಿಯೋಗ, ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಶ್ರಪಣವೂ ಹಾಗೆಯೇ.
14.111.69
अनुयाजप्रयाजाश्च मरुतां शंसिनस्तथा ।
औद्गात्रं चैव साम्नां वै प्रतिप्रस्थानमेव च ॥ १४.१११.६९ ॥
ಅನುಯಾಜ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಜ, ಮರುತ್ತುಗಳ ಶಂಸನ, ಸಾಮಗಳ ಔದ್ಗಾತ್ರ, ಪ್ರತಿಪ್ರಸ್ಥಾನ ಕೂಡ.
14.111.70
विष्णुक्रमाणां क्रमणं दक्षिणावभृथं तथा ।
त्रिकासमर्चनं चैव स्यानेषूपहृतं तथा ॥ १४.१११.७० ॥
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಕ್ರಮಣ, ದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಅವಭೃಥ, ತ್ರಿಕಾಸದ ಅರ್ಚನೆ, ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಹವಿಸ್ಸುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ.
14.111.71
देवताग्रहणं मोक्षं हविषां श्रपणं तथा ।
नावबुद्ध्यन्ति ये विप्रा निन्दन्ति च पशोर्वधम्।
ते यान्ति नरकं घोरं रौरवं तमसाऽऽवृतम् ॥ १४.१११.७१ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಭಾಗ ಸ್ವೀಕಾರ, ಹವಿಸ್ಸುಗಳ ವಿಮೋಚನೆ, ಶ್ರಪಣ ಇವುಗಳನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಪಶುವಧೆಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುವ ವಿಪ್ರರು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಘೋರ ರೌರವ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
14.111.72
शतवर्षसहस्राणि तत्र स्थित्वा नराधमाः ।
कृमिर्भिर्भक्ष्यमाणाश्च तिष्ठेयुः पूयशोणिते ॥ १४.१११.७२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ನೆಲೆಸಿ, ಆ ನರಾಧಮರು ಕ್ರಿಮಿಗಳಿಂದ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಕೀವು ಮತ್ತು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವರು.
14.111.73
वृक्षा यूपत्वमिच्छन्ति पशुत्वं पशवस्तथा ।
तृणानीच्छन्ति बर्हिष्ट्वमोषध्यश्च हविष्यताम्।
सोमत्वं च लताः सर्वा वेदित्वं च वसुंधर ॥ १४.१११.७३ ॥
ಮರಗಳು ಯೂಪತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ, ಪಶುಗಳು ಪಶುತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ, ಅಂತೆಯೇ. ಹುಲ್ಲುಗಳು ಬರ್ಹಿಷ್ತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ, ಓಷಧಿಗಳು ಹವಿಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ಲತೆಗಳು ಸೋಮತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ, ಭೂಮಿ ವೇದಿತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ.
14.111.74
यस्मात्पशुत्वमिच्छन्ति पशवः स्वर्गलिप्सया ।
तस्मात्पशुवधे हिंसा नास्ति यज्ञेषु पाण्डव ॥ १४.१११.७४ ॥
ಪಶುಗಳು ಸ್ವರ್ಗದ ಆಸೆಯಿಂದ ಪಶುತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುವುದರಿಂದ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಪಶುವಧೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ ಇಲ್ಲ, ಓ ಪಾಂಡವನೇ.
14.111.75
यूपास्तन्मन्त्रसंस्कारैर्दर्भाश्च पशवस्तथा ।
यजमानेन सहिताः स्वर्गं यान्ति नरेश्वर ॥ १४.१११.७५ ॥
ಯೂಪಗಳು, ಆ ಮಂತ್ರಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ, ದರ್ಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಶುಗಳೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಯಜಮಾನನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಓ ನರೇಶ್ವರನೇ.
14.111.76
यावत्कालं हि यज्वा वै स्वर्गलोके महीयते ।
तावत्कालं प्रमोदन्ते पशवो ह्यध्वरे हताः ॥ १४.१११.७६ ॥
ಯಜಮಾನನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೋ, ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ವಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಶುಗಳೂ ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತವೆ.
14.111.77
अहिंसा वैदिकं कर्म ब्रह्मकर्मेति तत्कृतम् ।
वेदोक्तं ये न कुर्वन्ति हिंसाबुद्ध्या क्रतून्द्विजाः।
सद्यः शूद्रत्वामायान्ति प्रेत्य चण्डालतामपि ॥ १४.१११.७७ ॥
ಅಹಿಂಸೆ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮ; ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಕರ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅದರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು. ವೇದೋಕ್ತ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಾಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮಾಡದ ದ್ವಿಜರು ತಕ್ಷಣ ಶೂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮರಣಾನಂತರ ಚಂಡಾಲತ್ವವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
14.111.78
गावो यज्ञार्थमुत्पन्ना दक्षिणार्थं तथैव च ।
सुवर्णं रजतं चैव पात्रक्रुभार्थमेव च ॥ १४.१११.७८ ॥
ಹಸುಗಳು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿವೆ, ದಕ್ಷಿಣೆಗಾಗಿಯೂ ಅಂತೆಯೇ; ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯೂ, ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಹ.
14.111.79
दर्भाः संस्तरणार्तं तु रक्षसां रक्षणाय च ।
पजनार्थं द्विजाः सृष्टास्तारका दिवि देवताः ॥ १४.१११.७९ ॥
ದರ್ಭೆ ಹುಲ್ಲು ಆಸನ ಹಾಸಲು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು; ಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಜನರಿಗಾಗಿ ದ್ವಿಜರು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ದೇವತೆಗಳಾದವು.
14.111.80
क्षत्रिया रक्षणार्थं तु वैश्या वार्तानिमित्ततः ।
शुश्रूषार्थं त्रयाणां वै शूद्राः सृष्टाः स्वयंभुवा ॥ १४.१११.८० ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ, ವೈಶ್ಯರು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ, ಶೂದ್ರರು ಮೂರು ವರ್ಣದವರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂಭುವಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರು.
14.111.81
एवमेतज्जगत्सर्वमग्निहोत्रकृते कृतम् ।
नावबुध्यन्ति ये चैव नरास्तु तमसा वृताः ॥ १४.१११.८१ ॥
ಹೀಗೆ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ರಚಿತವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅಜ್ಞಾನದ ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಆವೃತರಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಇದನ್ನು ಅರಿಯರು.
14.111.82
ते यान्ति नरकं घोरं रौरवं नाम विश्रुतम् ।
रौरवाद्विप्रयुक्तास्तु कृमियोनिं व्रजन्ति ते ॥ १४.१११.८२ ॥
ಅವರು ರೌರವ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಯಂಕರ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ರೌರವದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಅವರು ಕ್ರಿಮಿಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.
14.111.83
यथोक्तमग्निहोत्राणां शुश्रूषन्ति च ये द्विजाः ।
तैर्दत्तं सहुतं चेष्टं दत्तमध्यापितं भवेत् ॥ १४.१११.८३ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಸೇವಿಸುವ ದ್ವಿಜರಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ದಾನ, ಹೋಮ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪನ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.
14.111.84
एवमिष्टं च पूर्तं च यद्विप्रैः क्रियते नृप ।
तत्सर्वं सम्यगाहृत्य चादित्ये स्थापयाम्यहम् ॥ १४.१११.८४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಾಡುವ ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪೂರ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಆದಿತ್ಯನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
14.111.85
मया स्थापितमादित्ये लोकस्य सुकृतं हि तत् ।
धारयेद्यत्सहस्रांशुः सुकृतं ह्यग्निहोत्रिणाम् ॥ १४.१११.८५ ॥
ನಾನು ಆದಿತ್ಯನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಇದು ಲೋಕದ ಸುಕೃತ; ಸಹಸ್ರಾಂಶು (ಸೂರ್ಯ) ಅದನ್ನು ಧರಿಸಲಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗಳ ಸುಕೃತ.
14.111.86
यावत्कालं तु तिष्ठन्ति लोके चाप्यग्निहोत्रिणः ।
तावदेव हि पुण्येन दीप्यते रविणाऽम्बरे ॥ १४.१११.८६ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗಳು ಇರುವಷ್ಟು ಕಾಲ, ಆ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ರವಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.111.87
स्वर्गे स्वर्गं गतानां तु वीर्याद्भवति वीर्यवान् ।
तत्र ते ह्युपभुञ्जन्ति ह्यग्निहोत्रस्य तत्फलम्।
समानरूपा देवानां तिष्ठन्त्याबूतसंप्लवम् ॥ १४.१११.८७ ॥
ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದವರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ದೇವತೆಗಳಂತೆ ರೂಪವಿದ್ದು ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.
14.111.88
वृथाऽग्निना च ये केचिद्दह्यन्ते ह्यग्निहोत्रिणः ।
न तेऽग्निहोत्रिणां लोके मानसाऽपि व्रजन्ति ते ॥ १४.१११.८८ ॥
ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಡಲ್ಪಡುವ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗಳು ಯಾರೇ ಇದ್ದರೂ, ಅವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ.
14.111.89
वीरघ्रास्तु दुराचारा दरिद्रास्तु नराधमाः ।
विकला व्याधिताश्चापि जायन्ते शूद्रयोनिषु ॥ १४.१११.८९ ॥
ವೀರರನ್ನು ಕೊಂದವರು, ದುರಾಚಾರಿಗಳು, ದರಿದ್ರರು, ನೀಚ ಮನುಷ್ಯರು, ಅಂಗವಿಕಲರು, ರೋಗಿಗಳು ಶೂದ್ರ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.
14.111.90
तस्मादप्रोषितैर्नित्यमग्निहोत्रं द्विजातिभिः ।
होतव्यं विधिवद्राजन्नूर्ध्वामिच्छन्ति ये गतिम् ॥ १४.१११.९० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ಊರ್ಧ್ವಗತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ದ್ವಿಜರು ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡದೆ ಪ್ರತಿದಿನ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಹೋಮಿಸಬೇಕು.
14.111.91
आत्मवन्नावमन्तव्यमग्निहोत्रं युधिष्टिर ।
न त्याज्यं क्षणिमप्येतदग्निहोत्रं युधिष्ठिर ॥ १४.१११.९१ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ತನ್ನಂತೆಯೇ ಭಾವಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಈ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು.
14.111.92
वृद्धत्वेऽप्यग्निहोत्रं ये गृह्णन्ति विधिवद्द्विजाः ।
शूद्रान्नाद्विरता दान्ताः संयतेन्द्रियबुद्धयः ॥ १४.१११.९२ ॥
ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮಾಡುವ, ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ, ದಾಂತರಾದ, ಇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ ದ್ವಿಜರು.
14.111.93
पञ्चयज्ञपरा नित्यं लोभक्रोधविवर्जिताः ।
द्विकालमतिथींश्चैव पूजयन्ति च भक्तितः ॥ १४.१११.९३ ॥
ಸದಾ ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ, ಲೋಭ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದ, ಎರಡು ಹೊತ್ತೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ದ್ವಿಜರು.
14.111.94
तेऽपि सूर्योदयप्रख्यैर्विमानैर्वायुवेगिभिः ।
मम लोके प्रमोदन्ते दृष्ट्वा मां च युधिष्ठिर ॥ १४.१११.९४ ॥
ಅವರೂ ಸೂರ್ಯೋದಯದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ವಾಯುವೇಗದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ; ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡೂ ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
14.111.95
मन्वन्तरं च तत्रैकं मोदिता द्विजसत्तमाः ।
इह मानुष्यके लोके जायन्ते द्विजसत्तमाः ॥ १४.१११.९५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನ್ವಂತರದವರೆಗೆ ಆನಂದಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.
14.111.96
बालाहिताग्रयो ये च शूद्रान्नाद्विरताः सदा ।
क्रोधलोभविनिर्मुक्ताः प्रातस्स्नानपरायणाः।
यथोक्तमग्निहोत्रं वै जुह्वते विजितेन्द्रियाः ॥ १४.१११.९६ ॥
ಯೌವನದಲ್ಲೇ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು, ಸದಾ ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರು, ಕ್ರೋಧಲೋಭರಹಿತರು, ಬೆಳಗಿನ ಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮಾಡುವವರು.
14.111.97
आतिथेयाः सदा सौम्या द्विकालं मत्परायणाः ।
ते यान्त्यपुनरावृत्तिं भित्त्वा चादित्यमण्डलम् ॥ १४.१११.९७ ॥
ಸದಾ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡುವವರು, ಸೌಮ್ಯರು, ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಮರಳಿ ಬಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
14.111.98
मम लोकं सपत्नीका यानैः सूर्योदयप्रभैः ।
तत्र बालार्कसङ्काशाः कामगाः कामरूपिणः ॥ १४.१११.९८ ॥
ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಪ್ರಭೆಯ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವವರೂ ಇಚ್ಛಾರೂಪಿಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.
14.111.99
ऐश्वर्यगुणसंपन्नाः क्रीडन्ति च यथासुखम् ।
इत्येषामाहिताग्नीनां विभूतिः पाण्डुनन्दन ॥ १४.१११.९९ ॥
ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಂಪನ್ನರಾದ ಅವರು ಸುಖವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ಪಾಂಡುನಂದನನೇ, ಆಹಿತಾಗ್ನಿಗಳ ವೈಭವ ಇದೇ.
14.111.100
श्रुतिं केचिन्निन्दमानाः श्रुतिं दूष्यन्त्यबुद्धयः ।
प्रमाणं न च कुर्वन्ति ये यान्तीहापि दुर्गतिम्। ॥ १४.१११.१०० ॥
ಕೆಲವು ಅಬುದ್ಧಿಗಳು ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾ ಅದನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಒಪ್ಪದವರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ದುರ್ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
14.111.101
प्रमाणमितिहासं च वेदान्कुर्वति ये द्विजाः ।
ते यान्त्यमरसायुज्यं नित्यमास्तिक्यबुद्धयः ॥ १४.१११.१०१ ॥
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಒಪ್ಪುವ ದ್ವಿಜರು ಸದಾ ಆಸ್ತಿಕ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅಮರರೊಂದಿಗೆ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.