マハーバーラタ · 章 14.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.23.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सुभगे सप्तहोतॄणां विधानमिह यादृशम् ॥ १४.२३.१ ॥
ここでも人々はこの古い物語を語る。幸いなる女よ、ここにおける七人のホトリ祭官の定めはこのようなものである。
14.23.2
घ्राणश्चक्षुश्च जिह्वा च त्वक् श्रोत्रं चैव पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च सप्तैते होतारः पृथगाश्रिताः ॥ १४.२३.२ ॥
鼻、眼、舌、皮膚、五番目に耳、そして意と覚——この七つがホトリ祭官であり、それぞれ別々に身を寄せている。
14.23.3
सूक्ष्माकाशे समं प्राप्ते न पश्यन्तीतरेतरम् ।
एतद्वै सप्तहोतृत्वं स्वभावाद्विद्धि शोभने ॥ १४.२३.३ ॥
微細な虚空に等しく至るとき、彼らは互いを見ない。輝ける女よ、これが七人のホトリ祭官の性質であり、自然のままのものだと知れ。
14.23.4
सूक्ष्मे तु काशे सम्प्राप्ते कथं नान्योन्यदर्शिनः ।
कथं स्वभावाद्भगवन्नेतदाचक्ष्व मे प्रभो ॥ १४.२३.४ ॥
しかし、微細な虚空に至ったとき、彼らはどうして互いを見ないのでしょうか。尊き方よ、これは自然にどのように起こるのでしょうか。主よ、私に説明してください。
14.23.5
गुणज्ञानेषु विज्ञानं गुणज्ञानामभिज्ञता ।
परस्परं गुणानेते नाभिजानन्ति कर्हिचित् ॥ १४.२३.५ ॥
諸性質の知には識別があり、諸性質の知には特別な熟知もある。しかしこれらは互いの性質を決して認識しない。
14.23.6
जिह्वा चक्षुस्तथा श्रोत्रं त्वङ्मनो बुद्धिरेव च ।
न गन्धानधिगच्छन्ति घ्राणस्तानधिगच्छति ॥ १४.२३.६ ॥
舌、眼、同じく耳、皮膚、意、覚は香りを捉えない。香りを捉えるのは鼻だけである。
14.23.7
घ्राणं चक्षुस्तथा क्षोत्रं त्वङ्मनो बुद्धिरेव च ।
न रसानधिगच्छन्ति जिह्वा तानधिगच्छति ॥ १४.२३.७ ॥
嗅覚、視覚、聴覚、触覚、心、知性は味を知らない。それを知るのは舌だけである。
14.23.8
घ्राणं जिह्वा तथा श्रोत्रं त्वङ्मनो बुद्धिरेव च ।
न रूपाण्यधिगच्छन्ति चक्षुस्तान्यधिगच्छति ॥ १४.२३.८ ॥
嗅覚、舌、聴覚、触覚、心、知性は形を知らない。それを知るのは眼だけである。
14.23.9
घ्राणं जिह्वा ततश्चक्षुः श्रोत्रं बुद्धिर्मनस्तथा ।
न स्पर्शानधिगच्छन्ति त्वक्च तानधिगच्छति ॥ १४.२३.९ ॥
嗅覚、舌、次に視覚、聴覚、知性と心は触れられたものを知らない。それを知るのは皮膚だけである。
14.23.10
घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वङ्मनो बुद्धिरेव च ।
न शब्दानधिगच्छन्ति श्रोत्रं तानधिगच्छति ॥ १४.२३.१० ॥
嗅覚、舌、眼、触覚、心、知性は音を知らない。それを知るのは聴覚だけである。
14.23.11
घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वक् श्रोत्रं बुद्धिरेव च ।
सङ्कल्पान्नाधिगच्छन्ति मनस्तानधिगच्छति ॥ १४.२३.११ ॥
嗅覚、舌、眼、触覚、聴覚、知性は意志によって知ることはない。それを知るのは心だけである。
14.23.12
घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वक् श्रोत्रं मन एव च ।
न निष्ठामधिगच्छन्ति बुद्धिस्तामधिगच्छति ॥ १४.२३.१२ ॥
嗅覚、舌、眼、触覚、聴覚、心は究極の確立を知らない。それを知るのは知性だけである。
14.23.13
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इन्द्रियाणां च संवादं मनसश्चैव भामिनि ॥ १४.२३.१३ ॥
ここでも人々はこの古き物語を引く——感官と意の対話であり、輝ける女よ。
14.23.14
नाघ्राति मामृते घ्राणं रसं जिह्वा न वेत्ति च ।
रूपं चक्षुर्न गृह्णाति त्वक् स्पर्सं नावबुध्यते ॥ १४.२३.१४ ॥
私なしには鼻は香りを嗅がず、舌は味を知らず、目は形を捉えず、皮膚は触れを感じない。
14.23.15
न श्रोत्रं बुध्यते शब्दं मया हीनं कथञ्चन ।
प्रवरं सर्वबूतानामहमस्मि सनातनम् ॥ १४.२३.१५ ॥
私を失えば耳はどうしても音を聞き取れない。私は一切の生類の中で最もすぐれ、永遠なるものである。
14.23.16
अगाराणीव शून्यानि शान्तार्चिष इवाग्नयः ।
इन्द्रियाणि न भासन्ते मया हीनानि नित्यशः ॥ १४.२३.१६ ॥
私がなければ感官は常に空き家や消えた炎のようで、輝くことがない。
14.23.17
काष्ठानीवार्द्रशुष्काणि यतमानैरपीन्द्रियैः ।
गुणार्थान्नाधिगच्छन्ति मामृते सर्वजन्तवः ॥ १४.२३.१७ ॥
湿った木と乾いた木のように、私なしには、全ての生き物は努力する感官によっても、徳性の対象を得ることがない。
14.23.18
एवमेतद्भवेत्सत्यं यथैतन्मन्यते भवान् ।
ऋतेऽस्मानस्मदर्थांस्त्वं भोगान्भुङ्क्ते भवान्यदि ॥ १४.२३.१८ ॥
あなたが思うとおり、それは真実であるように。もし私たちなしに、私たちのための享楽をあなたが享受するのなら。
14.23.19
यद्यस्मासु प्रलीनेषु तप्रणं प्राणधारणम् ।
भोगान्भुङ्क्ते भवान्सत्यं यथैतन्मन्यते तथा ॥ १४.२३.१९ ॥
私たちが溶け去った時、あなただけが命の息を保ち快楽を享受するのなら、あなたの考えは真実である。
14.23.20
अथवाऽस्मासु लीनेषु तिष्ठत्सु विषयेषु च ।
यदि सङ्कल्पमात्रेण भुङ्क्ते भोगान्यथार्थवत् ॥ १४.२३.२० ॥
あるいは、私たちが溶け去り感覚の対象が残るなか、あなたが意志だけで真に快楽を享受するなら。
14.23.21
अथ चेन्मन्यसे सिद्धिमस्मदर्थेषु नित्यदा ।
घ्राणेन रूपमादत्स्व रसमादत्स्व चक्षुषा ॥ १४.२३.२१ ॥
もしあなたが、我々の対象の中にいつも成就があると考えるなら、鼻で形を、目で味を取りなさい。
14.23.22
श्रोत्रेण गन्धानादत्स्व स्पर्शानादत्स्व जिह्वया ।
त्वचा च शब्दमादत्स्व बुद्ध्या स्पर्शमथापि च ॥ १४.२३.२२ ॥
耳で香りを、舌で触れを、皮膚で音を取り、知性でまた触れを取りなさい。
14.23.23
बलवन्तो ह्यनियमा नियमा दुर्बलीयसाम् ।
भोगानपूर्वानादत्स्व नोच्छिष्टं भोक्तुमर्हति ॥ १४.२३.२३ ॥
強き者は制約がなく、規則は弱き者のためにある。以前に味わわれなかった快楽を取りなさい。残り物を味わうのはあなたにふさわしくない。
14.23.24
यथा हि शिष्यः शास्तारं श्रुत्यर्थमभिधावति ।
ततः श्रुतमुपादाय श्रुतार्थमुपतिष्ठति ॥ १४.२३.२४ ॥
弟子が聖典の意味を聞くために師のもとへ走り、聞いたことを受け取って、学んだ意味に仕えるように。
14.23.25
विषयानेवमस्माभिर्दर्शितानभिमन्यसे ।
अनुभूतानतीतांश्च स्वप्ने जागरणे तथा ॥ १४.२३.२५ ॥
このように、我々が示した、経験され過ぎ去った対象を、夢においても覚醒においても、あなたは実在と見なしている。
14.23.26
वैमनस्यं गतानां च जन्तूनामल्पचेतसाम् ।
अस्मदर्थे कृते दृश्यते प्राणधारणम् ॥ १४.२३.२६ ॥
愚かな生き物においては、我々のために行われると、心の憂いと命の維持が見られる。
14.23.27
बहूनपि हि सङ्कल्पान्मत्वा स्वप्नानुपास्य च ।
बुभुक्षया पीड्यमानो विषयानेन धावति ॥ १४.२३.२७ ॥
多くの欲望を実在と見なし、夢に仕えて、飢えに苦しめられ、彼は感官の対象へと走る。
14.23.28
अगारमद्वारमिव प्रविश्य ।
सङ्कल्पभोगान्विषयानविन्दन्।
प्राणक्षये शान्तिमुपैति नित्यं ।
दारुक्षयेऽग्निर्ज्वलितो यथैव ॥ १४.२३.२८ ॥
扉のない家に入るように、欲望の享受である対象を得て、命が尽きるとき常に寂静に至る。薪が尽きた燃える火のように。
14.23.29
कामं तु नष्टेषु गुणेषु सङ्गः ।
कामं च नान्योन्यगुणोपलब्धिः।
अस्मान्विना नास्ति तपोपलब्धि-
स्तामप्यृते त्वां न भजेत्प्रहर्षः ॥ १४.२३.२९ ॥
諸の性質が滅びても執着は残り、互いの性質を知ることもある。我々なしに苦行の成就はなく、それなしには歓喜もあなたに仕えないだろう。