മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.23.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सुभगे सप्तहोतॄणां विधानमिह यादृशम् ॥ १४.२३.१ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു: ഓ സുഭഗേ, ഏഴ് ഹോതാക്കളുടെ വിധാനം ഇവിടെ ഇങ്ങനെയാണ്.
14.23.2
घ्राणश्चक्षुश्च जिह्वा च त्वक् श्रोत्रं चैव पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च सप्तैते होतारः पृथगाश्रिताः ॥ १४.२३.२ ॥
മൂക്ക്, കണ്ണ്, നാവ്, ത്വക്ക്, അഞ്ചാമതായി ചെവി, മനസ്സ്, ബുദ്ധി — ഈ ഏഴും ഹോതാക്കൾ, ഓരോന്നും വേറെ വേറെ ആശ്രയിക്കുന്നവ.
14.23.3
सूक्ष्माकाशे समं प्राप्ते न पश्यन्तीतरेतरम् ।
एतद्वै सप्तहोतृत्वं स्वभावाद्विद्धि शोभने ॥ १४.२३.३ ॥
സൂക്ഷ്മമായ ആകാശത്തിൽ തുല്യമായി എത്തുമ്പോൾ അവർ പരസ്പരം കാണുന്നില്ല. ഓ ശോഭനേ, ഇതാണ് ഏഴ് ഹോതാക്കളുടെ ഹോതൃത്വം എന്ന് സ്വഭാവത്താൽ അറിയുക.
14.23.4
सूक्ष्मे तु काशे सम्प्राप्ते कथं नान्योन्यदर्शिनः ।
कथं स्वभावाद्भगवन्नेतदाचक्ष्व मे प्रभो ॥ १४.२३.४ ॥
എന്നാൽ സൂക്ഷ്മമായ ആകാശത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ അവർ പരസ്പരം എങ്ങനെ കാണുന്നില്ല? ഓ ഭഗവാനേ, സ്വഭാവത്താൽ ഇത് എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു? ഓ പ്രഭോ, എനിക്ക് വിവരിച്ചുതരിക.
14.23.5
गुणज्ञानेषु विज्ञानं गुणज्ञानामभिज्ञता ।
परस्परं गुणानेते नाभिजानन्ति कर्हिचित् ॥ १४.२३.५ ॥
ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവിൽ വിജ്ഞാനമുണ്ട്, ഗുണജ്ഞാനത്തിൽ പ്രത്യേക പരിചയവുമുണ്ട്. പക്ഷേ ഇവ പരസ്പരം ഗുണങ്ങളെ ഒരിക്കലും തിരിച്ചറിയുന്നില്ല.
14.23.6
जिह्वा चक्षुस्तथा श्रोत्रं त्वङ्मनो बुद्धिरेव च ।
न गन्धानधिगच्छन्ति घ्राणस्तानधिगच्छति ॥ १४.२३.६ ॥
നാവ്, കണ്ണ്, അതുപോലെ ചെവി, ത്വക്ക്, മനസ്സ്, ബുദ്ധി — ഇവ ഗന്ധങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നില്ല; അവയെ മൂക്ക് മാത്രം പ്രാപിക്കുന്നു.
14.23.7
घ्राणं चक्षुस्तथा क्षोत्रं त्वङ्मनो बुद्धिरेव च ।
न रसानधिगच्छन्ति जिह्वा तानधिगच्छति ॥ १४.२३.७ ॥
ഘ്രാണം, ചക്ഷുസ്, ശ്രോത്രം, ത്വക്ക്, മനസ്സ്, ബുദ്ധി ഇവ രസങ്ങളെ അറിയുന്നില്ല; അവയെ നാവു മാത്രമാണ് അറിയുന്നത്.
14.23.8
घ्राणं जिह्वा तथा श्रोत्रं त्वङ्मनो बुद्धिरेव च ।
न रूपाण्यधिगच्छन्ति चक्षुस्तान्यधिगच्छति ॥ १४.२३.८ ॥
ഘ്രാണം, ജിഹ്വ, ശ്രോത്രം, ത്വക്ക്, മനസ്സ്, ബുദ്ധി ഇവ രൂപങ്ങളെ അറിയുന്നില്ല; അവയെ കണ്ണു മാത്രമാണ് അറിയുന്നത്.
14.23.9
घ्राणं जिह्वा ततश्चक्षुः श्रोत्रं बुद्धिर्मनस्तथा ।
न स्पर्शानधिगच्छन्ति त्वक्च तानधिगच्छति ॥ १४.२३.९ ॥
ഘ്രാണം, ജിഹ്വ, പിന്നെ ചക്ഷുസ്, ശ്രോത്രം, ബുദ്ധി, മനസ്സ് ഇവ സ്പർശങ്ങളെ അറിയുന്നില്ല; അവയെ ത്വക്ക് മാത്രമാണ് അറിയുന്നത്.
14.23.10
घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वङ्मनो बुद्धिरेव च ।
न शब्दानधिगच्छन्ति श्रोत्रं तानधिगच्छति ॥ १४.२३.१० ॥
ഘ്രാണം, ജിഹ്വ, ചക്ഷുസ്, ത്വക്ക്, മനസ്സ്, ബുദ്ധി ഇവ ശബ്ദങ്ങളെ അറിയുന്നില്ല; അവയെ ശ്രോത്രം മാത്രമാണ് അറിയുന്നത്.
14.23.11
घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वक् श्रोत्रं बुद्धिरेव च ।
सङ्कल्पान्नाधिगच्छन्ति मनस्तानधिगच्छति ॥ १४.२३.११ ॥
ഘ്രാണം, ജിഹ്വ, ചക്ഷുസ്, ത്വക്ക്, ശ്രോത്രം, ബുദ്ധി ഇവ സങ്കൽപത്താൽ അറിയുന്നില്ല; അവയെ മനസ്സ് മാത്രമാണ് അറിയുന്നത്.
14.23.12
घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वक् श्रोत्रं मन एव च ।
न निष्ठामधिगच्छन्ति बुद्धिस्तामधिगच्छति ॥ १४.२३.१२ ॥
ഘ്രാണം, ജിഹ്വ, ചക്ഷുസ്, ത്വക്ക്, ശ്രോത്രം, മനസ്സ് ഇവ നിഷ്ഠയെ അറിയുന്നില്ല; അതിനെ ബുദ്ധി മാത്രമാണ് അറിയുന്നത്.
14.23.13
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इन्द्रियाणां च संवादं मनसश्चैव भामिनि ॥ १४.२३.१३ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതനമായ ഇതിഹാസത്തെ ഉദാഹരിക്കുന്നു — ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തെ, ഓ ഭാമിനീ.
14.23.14
नाघ्राति मामृते घ्राणं रसं जिह्वा न वेत्ति च ।
रूपं चक्षुर्न गृह्णाति त्वक् स्पर्सं नावबुध्यते ॥ १४.२३.१४ ॥
എന്നെ കൂടാതെ മൂക്ക് ഗന്ധം മണക്കില്ല, നാവ് രസം അറിയില്ല, കണ്ണ് രൂപം ഗ്രഹിക്കില്ല, ത്വക്ക് സ്പർശം തിരിച്ചറിയില്ല.
14.23.15
न श्रोत्रं बुध्यते शब्दं मया हीनं कथञ्चन ।
प्रवरं सर्वबूतानामहमस्मि सनातनम् ॥ १४.२३.१५ ॥
എന്നെ വിട്ടാൽ ചെവി ഒരു വിധത്തിലും ശബ്ദം തിരിച്ചറിയില്ല. ഞാൻ സർവഭൂതങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠനും സനാതനനുമാണ്.
14.23.16
अगाराणीव शून्यानि शान्तार्चिष इवाग्नयः ।
इन्द्रियाणि न भासन्ते मया हीनानि नित्यशः ॥ १४.२३.१६ ॥
എന്നെ വിട്ടാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ശൂന്യമായ വീടുകൾ പോലെയും അണഞ്ഞ അഗ്നികൾ പോലെയും എന്നും പ്രകാശിക്കില്ല.
14.23.17
काष्ठानीवार्द्रशुष्काणि यतमानैरपीन्द्रियैः ।
गुणार्थान्नाधिगच्छन्ति मामृते सर्वजन्तवः ॥ १४.२३.१७ ॥
നനഞ്ഞതും ഉണങ്ങിയതുമായ വിറകുകൾ പോലെ, എന്നെ കൂടാതെ പ്രയത്നിക്കുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കൊണ്ടും സകല ജീവികളും ഗുണാർത്ഥങ്ങൾ നേടുന്നില്ല.
14.23.18
एवमेतद्भवेत्सत्यं यथैतन्मन्यते भवान् ।
ऋतेऽस्मानस्मदर्थांस्त्वं भोगान्भुङ्क्ते भवान्यदि ॥ १४.२३.१८ ॥
അങ്ങ് കരുതുന്നതുപോലെ ഇത് സത്യമാകട്ടെ. ഞങ്ങളില്ലാതെ, ഞങ്ങൾക്കായുള്ള ഭോഗങ്ങൾ അങ്ങ് അനുഭവിക്കുന്നുവെങ്കിൽ.
14.23.19
यद्यस्मासु प्रलीनेषु तप्रणं प्राणधारणम् ।
भोगान्भुङ्क्ते भवान्सत्यं यथैतन्मन्यते तथा ॥ १४.२३.१९ ॥
ഞങ്ങൾ ലയിച്ചുപോയപ്പോൾ അങ്ങ് തന്നെ പ്രാണധാരണം ചെയ്ത് ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അങ്ങ് കരുതുന്നതുപോലെ അത് സത്യമാണ്.
14.23.20
अथवाऽस्मासु लीनेषु तिष्ठत्सु विषयेषु च ।
यदि सङ्कल्पमात्रेण भुङ्क्ते भोगान्यथार्थवत् ॥ १४.२३.२० ॥
അഥവാ ഞങ്ങൾ ലയിച്ചും വിഷയങ്ങൾ നിലനിന്നും, അങ്ങ് കേവലം സങ്കൽപ്പത്താൽ യഥാർത്ഥമായി ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നുവെങ്കിൽ.
14.23.21
अथ चेन्मन्यसे सिद्धिमस्मदर्थेषु नित्यदा ।
घ्राणेन रूपमादत्स्व रसमादत्स्व चक्षुषा ॥ १४.२३.२१ ॥
ഇനി അങ്ങ് ഞങ്ങളുടെ വിഷയങ്ങളിൽ സദാ സിദ്ധി കാണുന്നുവെങ്കിൽ, മൂക്കുകൊണ്ട് രൂപവും കണ്ണുകൊണ്ട് രസവും സ്വീകരിക്കൂ.
14.23.22
श्रोत्रेण गन्धानादत्स्व स्पर्शानादत्स्व जिह्वया ।
त्वचा च शब्दमादत्स्व बुद्ध्या स्पर्शमथापि च ॥ १४.२३.२२ ॥
ചെവികൊണ്ട് ഗന്ധങ്ങളെയും നാവുകൊണ്ട് സ്പർശങ്ങളെയും സ്വീകരിക്കൂ; ത്വക്കുകൊണ്ട് ശബ്ദത്തെയും ബുദ്ധികൊണ്ട് സ്പർശത്തെയും സ്വീകരിക്കൂ.
14.23.23
बलवन्तो ह्यनियमा नियमा दुर्बलीयसाम् ।
भोगानपूर्वानादत्स्व नोच्छिष्टं भोक्तुमर्हति ॥ १४.२३.२३ ॥
ബലവാന്മാർ നിയമരഹിതരാണ്; നിയമങ്ങൾ ദുർബലർക്കുള്ളതാണ്. മുമ്പ് അനുഭവിക്കാത്ത ഭോഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കൂ; ഉച്ഛിഷ്ടം അനുഭവിക്കുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോജിച്ചതല്ല.
14.23.24
यथा हि शिष्यः शास्तारं श्रुत्यर्थमभिधावति ।
ततः श्रुतमुपादाय श्रुतार्थमुपतिष्ठति ॥ १४.२३.२४ ॥
ശിഷ്യൻ ശാസ്ത്രാർത്ഥം കേൾക്കുന്നതിനായി ഗുരുവിന്റെ അടുത്തേക്ക് ഓടുന്നതുപോലെ; പിന്നെ കേട്ടത് സ്വീകരിച്ച് കേട്ട അർത്ഥത്തെ സേവിക്കുന്നു.
14.23.25
विषयानेवमस्माभिर्दर्शितानभिमन्यसे ।
अनुभूतानतीतांश्च स्वप्ने जागरणे तथा ॥ १४.२३.२५ ॥
ഇങ്ങനെ ഞങ്ങൾ കാണിച്ചുതന്ന, അനുഭവിച്ചതും കഴിഞ്ഞുപോയതുമായ വിഷയങ്ങളെ നീ സ്വപ്നത്തിലും ജാഗ്രത്തിലും യാഥാർത്ഥ്യമായി കരുതുന്നു.
14.23.26
वैमनस्यं गतानां च जन्तूनामल्पचेतसाम् ।
अस्मदर्थे कृते दृश्यते प्राणधारणम् ॥ १४.२३.२६ ॥
അല്പബുദ്ധികളായ ജീവികളിൽ, ഞങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ചെയ്തവരിൽ മനോവിഷാദവും പ്രാണധാരണവും കാണുന്നു.
14.23.27
बहूनपि हि सङ्कल्पान्मत्वा स्वप्नानुपास्य च ।
बुभुक्षया पीड्यमानो विषयानेन धावति ॥ १४.२३.२७ ॥
അനേകം സങ്കല്പങ്ങളെ കരുതി, സ്വപ്നങ്ങളെ ഉപാസിച്ച്, വിശപ്പാൽ പീഡിതനായി അവൻ വിഷയങ്ങളിലേക്ക് ഓടുന്നു.
14.23.28
अगारमद्वारमिव प्रविश्य ।
सङ्कल्पभोगान्विषयानविन्दन्।
प्राणक्षये शान्तिमुपैति नित्यं ।
दारुक्षयेऽग्निर्ज्वलितो यथैव ॥ १४.२३.२८ ॥
വാതിലില്ലാത്ത വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചതുപോലെ, സങ്കല്പഭോഗങ്ങളായ വിഷയങ്ങളെ നേടി, പ്രാണക്ഷയത്തിൽ എന്നും ശാന്തി പ്രാപിക്കുന്നു, വിറക് തീരുമ്പോൾ ജ്വലിക്കുന്ന തീ പോലെ.
14.23.29
कामं तु नष्टेषु गुणेषु सङ्गः ।
कामं च नान्योन्यगुणोपलब्धिः।
अस्मान्विना नास्ति तपोपलब्धि-
स्तामप्यृते त्वां न भजेत्प्रहर्षः ॥ १४.२३.२९ ॥
ഗുണങ്ങൾ നശിച്ചാലും ആസക്തി നിലനിൽക്കും; പരസ്പരം ഗുണങ്ങൾ അറിയലും ഉണ്ടാകും; ഞങ്ങളില്ലാതെ തപസ്സിന്റെ നേട്ടമില്ല; അതില്ലാതെ സന്തോഷം നിന്നെ സേവിക്കില്ല.