ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.56.1
उदङ्कः केन तपसा संयुक्तो वै महामनाः ।
यः शापं दातुकामोऽभूद्विष्णवे प्रभविष्ववे ॥ १४.५६.१ ॥
ಯಾವ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಹಾಮನಸ್ಕನಾದ ಉತ್ತಂಕ ಕೂಡಿದ್ದನು? ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ಪ್ರಭವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಶಾಪ ಕೊಡಲು ಬಯಸಿದವನು ಅವನು.
14.56.2
उदङ्को महता युक्तस्तपसा जनमेजय ।
गुरभक्तः स तेजस्वी नान्यत्किञ्चिदपूजयत् ॥ १४.५६.२ ॥
ಜನಮೇಜಯ, ಉತ್ತಂಕ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು. ಅವನು ಗುರುಭಕ್ತನಾದ ತೇಜಸ್ವಿ; ಬೇರಾರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಲಿಲ್ಲ.
14.56.3
सर्वेषामृषिपुत्राणामेष आसीन्मनोरथः ।
औदङ्कीं गुरुवृत्तिं वै प्राप्नुयामेति भारत ॥ १४.५६.३ ॥
ಭರತ, ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಪುತ್ರರ ಆಸೆ ಇದೇ: 'ಉತ್ತಂಕನಂತೆ ಗುರುಸೇವೆಯನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯಲಿ' ಎಂದು.
14.56.4
गौतमस्य तु शिष्याणां बहूनां जनमेजय ।
उदङ्केऽभ्यधिका प्रीतिः स्नेहश्चैवाभवत्तदा ॥ १४.५६.४ ॥
ಜನಮೇಜಯ, ಗೌತಮನ ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಆಗ ಉತ್ತಂಕನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ ಉಂಟಾಯಿತು.
14.56.5
स तस्य दमशौचाभ्यां विक्रान्तेन च कर्मणा ।
सम्यक्चैवोपचारेण गौतमः प्रीतिमानभूत् ॥ १४.५६.५ ॥
ಅವನ ದಮ, ಶೌಚ, ಪರಾಕ್ರಮದ ಕರ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಸರಿಯಾದ ಸೇವೆಯಿಂದ ಗೌತಮರು ಸಂತೋಷಗೊಂಡರು.
14.56.6
अथ शिष्यसहस्राणि समनुज्ञाय गौतमः ।
उदङ्कं परया प्रीत्या नाभ्यनुज्ञातुमैच्छत ॥ १४.५६.६ ॥
ನಂತರ ಗೌತಮರು ಸಾವಿರಾರು ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟರು; ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಉತ್ತಂಕನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ.
14.56.7
तं क्रमेण जरा तात प्रतिपेदे महामुनिम् ।
न चान्वबुध्यत तदा स मुनिर्गुरुवत्सलः ॥ १४.५६.७ ॥
ಮಗನೇ, ಕ್ರಮೇಣ ಮುಪ್ಪು ಆ ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ಸೇರಿತು; ಆದರೆ ಗುರುವತ್ಸಲನಾದ ಆ ಮುನಿ ಆಗ ಅದನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ.
14.56.8
ततः कदाचिद्राजेन्द्र काष्ठान्यानयितुं ययौ ।
उदङ्कः काष्ठभारं च महान्तं समुपानयत् ॥ १४.५६.८ ॥
ಆಮೇಲೆ ಒಮ್ಮೆ, ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಉದಂಕನು ಕಟ್ಟಿಗೆ ತರಲು ಹೋದನು; ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನು ತಂದನು.
14.56.9
स तद्भाराभिभूतात्मा काष्ठभारमरिंदम ।
निचिक्षेप क्षितौ राजन्परिश्रान्तो बुभुक्षितः ॥ १४.५६.९ ॥
ಆ ಭಾರದಿಂದ ದೇಹ ಬಳಲಿದ ಅವನು, ಅರಿಂದಮನೇ, ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದನು; ರಾಜನೇ, ಅವನು ದಣಿದು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಇದ್ದನು.
14.56.10
तस्य काष्ठे विलग्नाऽभूज्जटा रूप्यसमप्रभा ।
ततः काष्ठैः सह तदा पपात धरणीतलम् ॥ १४.५६.१० ॥
ಅವನ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಜಟೆ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿತು; ಆಗ ಅವನು ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
14.56.11
ततः स भारनिष्पिष्टः क्षुधाविष्टश्च भारत ।
दृष्ट्वा तां वयसोऽवस्थां रुरोदार्तस्वरं तदा ॥ १४.५६.११ ॥
ಆಗ ಭಾರದಿಂದ ಹಿಸುಕಲ್ಪಟ್ಟು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಅವನು, ಭಾರತನೇ, ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ವ್ಯಥೆಯ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ತನು.
14.56.12
ततो गुरुसुता तस्य पद्मपत्रनिभानना ।
जग्राहाश्रूणि सुश्रोणी करेण पृथुलोचना।
पितुर्नियोगाद्भावज्ञा शिरसाऽवनता तदा ॥ १४.५६.१२ ॥
ಆಗ ತಾವರೆ ದಳದಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳ, ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ, ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣಿನ ಗುರುಪುತ್ರಿ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಅವನ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರೆಸಿದಳು; ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಅವನ ಭಾವವನ್ನು ಅರಿತು, ಆಗ ತಲೆ ಬಾಗಿ ನಿಂತಳು.
14.56.13
तस्या निपेततुर्दग्धौ करौ तैरश्रुबिन्दुभिः ।
न हि तानश्रुपातांस्तु शक्ता धारयितुं मही।
गौतमस्त्वब्रवीद्विप्रमुदङ्कं प्रीतमानसः ॥ १४.५६.१३ ॥
ಅವಳ ಸುಟ್ಟ ಎರಡು ಕೈಗಳು ಆ ಕಣ್ಣೀರ ಹನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿದ್ದವು. ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಭೂಮಿ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಶಕ್ತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಗೌತಮನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉದಂಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
14.56.14
कस्मात्तात तवाद्येह शोकोत्तरमिदं मनः ।
स स्वैरं ब्रूहि विप्रर्षे श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १४.५६.१४ ॥
ಮಗನೇ, ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಶೋಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೀರಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದೇಕೆ? ವಿಪ್ರರ್ಷಿಯೇ, ಅದನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳು. ಸತ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
14.56.15
भवद्गतेन मनसा भवत्प्रियचिकीर्षया ।
भवद्भक्तिगतेनेह भवद्भावानुगेन च ॥ १४.५६.१५ ॥
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ.
14.56.16
जरेयं नाघबुद्धा मे नाभिज्ञातं सुखं च मे ।
शतवर्षोषितं मां हि न त्वमन्यनुजानिथाः ॥ १४.५६.१६ ॥
ಈ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಪಾಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಸುಖವೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ನೂರು ವರ್ಷ ಕಳೆದ ನನಗೆ ನೀನು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.
14.56.17
भवता त्वभ्यनुज्ञाताः शिष्याः प्रत्यवरा मम ।
उपपन्ना द्विजश्रेष्ठ शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १४.५६.१७ ॥
ಆದರೆ ನಿನ್ನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ಶಿಷ್ಯರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ; ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು.
14.56.18
त्वत्प्रीतियुक्तेन मया गुरुशुश्रूषया तव ।
व्यतिक्रामन्महाकालो नावबुद्धो द्विजर्षभ ॥ १४.५६.१८ ॥
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಾನು ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ದ್ವಿಜರ್ಷಭನೇ, ಮಹಾಕಾಲ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ನನಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
14.56.19
किं त्वद्य यदि ते श्रद्धा गमनं प्रति भार्गव ।
अनुज्ञां प्रतिगृह्य त्वं स्वगृहान्गच्छ माचिरम् ॥ १४.५६.१९ ॥
ಭಾರ್ಗವ, ನಿನಗೆ ಇಂದೇ ಹೋಗುವ ಇಚ್ಛೆಯಿದ್ದರೆ, ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ವಿಳಂಬಿಸದೆ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು.
14.56.20
गुर्वर्तं कं प्रयच्छामि ब्रूहि त्वं द्विजसत्तम ।
तमुपाहृत्य गच्छेयमनुज्ञातस्त्वया विभो ॥ १४.५६.२० ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಗುರುಗಳಿಗಾಗಿ ನಾನು ಯಾವ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ? ಹೇಳಿ, ಓ ವಿಭೋ; ಅದನ್ನು ತಂದು ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
14.56.21
दक्षिणापरितोषो वै गुरूणां सद्भिरुच्यते ।
तवि ह्याचरतो धर्मं तुष्टोऽहं वै न संशयः।
इत्थं च परितुष्टं मां विजानीहि भृगूद्वह ॥ १४.५६.२१ ॥
ಗುರುಗಳಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತಿಯೇ ಸತ್ಪುರುಷರು ಹೇಳುವ ಮಾರ್ಗ. ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗೆ ನನ್ನನ್ನು ತೃಪ್ತನೆಂದು ತಿಳಿ, ಓ ಭೃಗುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
14.56.22
युवा षोडशवर्षो हि यद्यद्य भविता भवान् ।
ददानि पत्नीं कन्यां च स्वां ते दुहितरं द्विज।
एतामृतेऽङ्गना नान्या त्वत्तेजोऽर्हति सेवितुम् ॥ १४.५६.२२ ॥
ನೀನು ಇಂದೇ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ಯುವಕನಾದರೆ, ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗಳನ್ನೇ ನಿನಗೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಇವಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಅರ್ಹಳಲ್ಲ.
14.56.23
ततस्तां प्रतिजग्राह युवा भूत्वा यशस्विनीम् ।
गुरुणा चाभ्यनुज्ञातो गुरुपत्नीमथाब्रवीत् ॥ १४.५६.२३ ॥
ಆಗ ಯುವಕನಾಗಿ ಅವನು ಆ ಯಶಸ್ವಿನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಗುರುವಿನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವನು ಗುರುಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
14.56.24
किं भवत्यै प्रयच्छामि गुर्वर्थं विनियुङ्क्ष माम् ।
प्रियं हितं च काङ्क्षामि प्राणैरपि धनैरपि ॥ १४.५६.२४ ॥
ನಾನು ನಿಮಗೆ ಏನು ಕೊಡಲಿ? ಗುರುವಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ. ನಿಮಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು, ಹಿತವಾದುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಪ್ರಾಣದಿಂದಲೂ ಧನದಿಂದಲೂ ಕೂಡ.
14.56.25
यद्दुर्लभं हि लोकेऽस्मिन्रत्नमत्यद्भुतं महत् ।
तदानयेयं तपसा न हि मेऽत्रास्ति संशयः ॥ १४.५६.२५ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದುರ್ಲಭವಾದ, ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾದ, ಮಹತ್ತರವಾದ ರತ್ನ ಯಾವುದೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತರುತ್ತೇನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
14.56.26
अहल्योवाच ।
परितुष्टाऽस्मि ते विप्र नित्यं भक्त्या तवानघ।
पर्याप्तमेतद्भद्रं ते गच्छ तात यथेप्सितम् ॥ १४.५६.२६ ॥
ಪಾಪರಹಿತನಾದ ವಿಪ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತುಷ್ಟಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಇದೇ ಸಾಕು. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ, ಮಗೂ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಹೋಗು.
14.56.27
उदङ्कस्तु महाराज पुनरेवाब्रवीद्वचः ।
आज्ञापयस्व मां मातः कर्तव्यं च तव प्रियम् ॥ १४.५६.२७ ॥
ಆದರೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಉತ್ತಂಕನು ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: ಅಮ್ಮಾ, ನನ್ನನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸು, ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಬೇಕು.
14.56.28
अहल्योवाच ।
सौदासपत्न्या विधृते दिव्ये ये मणिकुण्डले।
ते समानय भद्रं ते गुर्वर्थः सुकृतो भवेत् ॥ १४.५६.२८ ॥
ಸೌದಾಸನ ಪತ್ನಿಯ ಬಳಿಯಿರುವ ಆ ದಿವ್ಯ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡು. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಗುರುವಿನ ಕಾರ್ಯ ಸುಕೃತವಾಗಲಿ.
14.56.29
स तथेति प्रतिश्रुत्य जगाम जनमेजय ।
गुरुपत्नीप्रियार्थं वै ते समानयितुं तदा ॥ १४.५६.२९ ॥
ಜನಮೇಜಯನೇ, ಅವನು "ಹಾಗೆಯೇ" ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಗುರುಪತ್ನಿಯ ಪ್ರಿಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತರಲು ಆಗ ಹೊರಟನು.
14.56.30
स जगाम ततः शीघ्रमुदङ्को ब्राह्मणर्षभः ।
सौदासं पुरुषादं वै भिक्षितुं मणिकुण्डले ॥ १४.५६.३० ॥
ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಉದಂಕನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ನರಭಕ್ಷಕ ಸೌದಾಸನಿಂದ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಬೇಡಲು ಹೊರಟನು.
14.56.31
गौतमस्त्वब्रवीत्पत्नीमुदङ्को नात्र दृश्यते ।
इति पृष्टा तमाचष्ट कुण्डलार्थे गतं च सा ॥ १४.५६.३१ ॥
ಗೌತಮನು ಹೆಂಡತಿಗೆ 'ಉದಂಕನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ' ಎಂದನು. ಕೇಳಿದಾಗ ಅವಳು ಅವನು ಕುಂಡಲಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋದನೆಂದು ಹೇಳಿದಳು.
14.56.32
ततः प्रोवाच पत्नीं स न ते सम्यगिदं कृतम् ।
शप्तः स पार्थिवो नूनं ब्राह्मणं तं वधिष्यति ॥ १४.५६.३२ ॥
ಆಗ ಅವನು ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, 'ನೀನು ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾದ ಆ ರಾಜನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವನು.'
14.56.33
अहल्योवाच ।
अजानन्त्या नियुक्तः स भगवन्ब्राह्मणो मया।
भवत्प्रसादान्न भयं किञ्चित्तस्य भविष्यति ॥ १४.५६.३३ ॥
ಅಹಲ್ಯೆ ಹೇಳಿದಳು, 'ಓ ಭಗವಂತನೇ, ತಿಳಿಯದೆ ನಾನೇ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದೆನು. ತಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.'
14.56.34
इत्युक्तः प्राह तां पत्नीमेवमस्त्विति गौतमः ।
उदङ्कोऽपि वने शून्ये राजानं तं ददर्श ह ॥ १४.५६.३४ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಗೌತಮನು ಹೆಂಡತಿಗೆ 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದನು. ಉದಂಕನೂ ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜನನ್ನು ಕಂಡನು.