മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.56.1
उदङ्कः केन तपसा संयुक्तो वै महामनाः ।
यः शापं दातुकामोऽभूद्विष्णवे प्रभविष्ववे ॥ १४.५६.१ ॥
ഏത് തപസ്സിനാൽ മഹാമനസ്കനായ ഉത്തങ്കൻ യുക്തനായിരുന്നു? വിഷ്ണുവിന് ശാപം നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ചവൻ, പ്രഭവിഷ്ണുവിന്.
14.56.2
उदङ्को महता युक्तस्तपसा जनमेजय ।
गुरभक्तः स तेजस्वी नान्यत्किञ्चिदपूजयत् ॥ १४.५६.२ ॥
ജനമേജയാ, ഉത്തങ്കൻ വലിയ തപസ്സോടുകൂടിയവനായിരുന്നു. ഗുരുഭക്തനായ ആ തേജസ്വി മറ്റൊന്നിനെയും പൂജിച്ചില്ല.
14.56.3
सर्वेषामृषिपुत्राणामेष आसीन्मनोरथः ।
औदङ्कीं गुरुवृत्तिं वै प्राप्नुयामेति भारत ॥ १४.५६.३ ॥
ഭാരതാ, എല്ലാ ഋഷിപുത്രന്മാരുടെയും ആഗ്രഹം ഇതായിരുന്നു: 'ഔദങ്കിയുടെ ഗുരുസേവ ഞാൻ നേടട്ടെ' എന്ന്.
14.56.4
गौतमस्य तु शिष्याणां बहूनां जनमेजय ।
उदङ्केऽभ्यधिका प्रीतिः स्नेहश्चैवाभवत्तदा ॥ १४.५६.४ ॥
ജനമേജയാ, ഗൗതമന്റെ അനേകം ശിഷ്യന്മാരിൽ അന്ന് ഉത്തങ്കനോട് കൂടുതൽ സ്നേഹവും പ്രീതിയും ഉണ്ടായി.
14.56.5
स तस्य दमशौचाभ्यां विक्रान्तेन च कर्मणा ।
सम्यक्चैवोपचारेण गौतमः प्रीतिमानभूत् ॥ १४.५६.५ ॥
അവന്റെ ദമം, ശൗചം, ധീരമായ കർമ്മങ്ങൾ, ശരിയായ ശുശ്രൂഷ എന്നിവയാൽ ഗൗതമൻ പ്രീതനായി.
14.56.6
अथ शिष्यसहस्राणि समनुज्ञाय गौतमः ।
उदङ्कं परया प्रीत्या नाभ्यनुज्ञातुमैच्छत ॥ १४.५६.६ ॥
പിന്നീട് ഗൗതമൻ ആയിരക്കണക്കിന് ശിഷ്യന്മാരെ യാത്രയാക്കി; എന്നാൽ അത്യന്ത പ്രീതിയാൽ ഉത്തങ്കനെ പോകാൻ അനുവദിക്കാൻ അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചില്ല.
14.56.7
तं क्रमेण जरा तात प्रतिपेदे महामुनिम् ।
न चान्वबुध्यत तदा स मुनिर्गुरुवत्सलः ॥ १४.५६.७ ॥
മകനേ, ക്രമേണ വാർദ്ധക്യം ആ മഹാമുനിയെ പ്രാപിച്ചു; എന്നാൽ ഗുരുവത്സലനായ ആ മുനി അപ്പോൾ അത് അറിഞ്ഞില്ല.
14.56.8
ततः कदाचिद्राजेन्द्र काष्ठान्यानयितुं ययौ ।
उदङ्कः काष्ठभारं च महान्तं समुपानयत् ॥ १४.५६.८ ॥
പിന്നീടൊരിക്കൽ, രാജേന്ദ്രാ, ഉദങ്കൻ വിറക് കൊണ്ടുവരാൻ പോയി; വലിയ വിറകുഭാരം കൊണ്ടുവന്നു.
14.56.9
स तद्भाराभिभूतात्मा काष्ठभारमरिंदम ।
निचिक्षेप क्षितौ राजन्परिश्रान्तो बुभुक्षितः ॥ १४.५६.९ ॥
ആ ഭാരത്താൽ തളർന്ന ശരീരമുള്ള അവൻ, ശത്രുനിഗ്രഹാ, വിറകുഭാരം നിലത്ത് ഇറക്കിവെച്ചു; രാജാവേ, അവൻ ക്ഷീണിതനും വിശപ്പുള്ളവനുമായിരുന്നു.
14.56.10
तस्य काष्ठे विलग्नाऽभूज्जटा रूप्यसमप्रभा ।
ततः काष्ठैः सह तदा पपात धरणीतलम् ॥ १४.५६.१० ॥
വെള്ളിപോലെ തിളങ്ങുന്ന അവന്റെ ജടകൾ വിറകിൽ കുടുങ്ങി; അപ്പോൾ അവൻ വിറകിനോടൊപ്പം നിലത്ത് വീണു.
14.56.11
ततः स भारनिष्पिष्टः क्षुधाविष्टश्च भारत ।
दृष्ट्वा तां वयसोऽवस्थां रुरोदार्तस्वरं तदा ॥ १४.५६.११ ॥
അപ്പോൾ ഭാരത്താൽ ഞെരുങ്ങി വിശപ്പിനാൽ വലഞ്ഞ അവൻ, ഭാരതാ, തന്റെ വയസ്സിന്റെ ആ അവസ്ഥ കണ്ട് വേദനയോടെ കരഞ്ഞു.
14.56.12
ततो गुरुसुता तस्य पद्मपत्रनिभानना ।
जग्राहाश्रूणि सुश्रोणी करेण पृथुलोचना।
पितुर्नियोगाद्भावज्ञा शिरसाऽवनता तदा ॥ १४.५६.१२ ॥
അപ്പോൾ താമരയിതൾ പോലെ മുഖമുള്ള, സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടും വിശാലമായ കണ്ണുകളുമുള്ള ഗുരുപുത്രി കൈകൊണ്ട് അവന്റെ കണ്ണീർ തുടച്ചു; പിതാവിന്റെ കല്പനയാൽ, അവന്റെ മനോഭാവം മനസ്സിലാക്കി, അപ്പോൾ തല കുനിച്ചു നിന്നു.
14.56.13
तस्या निपेततुर्दग्धौ करौ तैरश्रुबिन्दुभिः ।
न हि तानश्रुपातांस्तु शक्ता धारयितुं मही।
गौतमस्त्वब्रवीद्विप्रमुदङ्कं प्रीतमानसः ॥ १४.५६.१३ ॥
അവളുടെ പൊള്ളിയ രണ്ടു കൈകളും ആ കണ്ണീർത്തുള്ളികളോടൊപ്പം വീണു. വീണുകൊണ്ടിരുന്ന ആ കണ്ണീർ ഭൂമിക്ക് താങ്ങാനായില്ല. അപ്പോൾ പ്രസന്നമനസ്കനായ ഗൗതമൻ ബ്രാഹ്മണനായ ഉദങ്കനോട് പറഞ്ഞു.
14.56.14
कस्मात्तात तवाद्येह शोकोत्तरमिदं मनः ।
स स्वैरं ब्रूहि विप्रर्षे श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १४.५६.१४ ॥
മകനേ, ഇന്ന് ഇവിടെ നിന്റെ മനസ്സ് ദുഃഖത്തിനപ്പുറത്തായിരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്? വിപ്രർഷേ, അത് സ്വതന്ത്രമായി പറയൂ. യഥാർത്ഥമായി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
14.56.15
भवद्गतेन मनसा भवत्प्रियचिकीर्षया ।
भवद्भक्तिगतेनेह भवद्भावानुगेन च ॥ १४.५६.१५ ॥
നിന്നിൽ ലയിച്ച മനസ്സോടെ, നിനക്ക് പ്രിയമായത് ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, ഇവിടെ നിന്റെ ഭക്തിയിൽ ലയിച്ച്, നിന്റെ ഭാവത്തെ അനുസരിച്ച്.
14.56.16
जरेयं नाघबुद्धा मे नाभिज्ञातं सुखं च मे ।
शतवर्षोषितं मां हि न त्वमन्यनुजानिथाः ॥ १४.५६.१६ ॥
ഈ വാർദ്ധക്യം എനിക്ക് പാപമായി കരുതപ്പെട്ടിട്ടില്ല; എന്റെ സുഖവും അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല. നൂറു വർഷം ജീവിച്ച എന്നെ നീ അനുവദിച്ചിട്ടില്ല.
14.56.17
भवता त्वभ्यनुज्ञाताः शिष्याः प्रत्यवरा मम ।
उपपन्ना द्विजश्रेष्ठ शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १४.५६.१७ ॥
എന്നാൽ നിന്നാൽ അനുവദിക്കപ്പെട്ട എന്റെ ഇളയ ശിഷ്യന്മാർ വന്നിരിക്കുന്നു; ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും.
14.56.18
त्वत्प्रीतियुक्तेन मया गुरुशुश्रूषया तव ।
व्यतिक्रामन्महाकालो नावबुद्धो द्विजर्षभ ॥ १४.५६.१८ ॥
നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്തോടെ ഗുരുശുശ്രൂഷയിൽ മുഴുകിയ ഞാൻ, ദ്വിജർഷഭാ, മഹാകാലം കടന്നുപോയത് അറിഞ്ഞില്ല.
14.56.19
किं त्वद्य यदि ते श्रद्धा गमनं प्रति भार्गव ।
अनुज्ञां प्रतिगृह्य त्वं स्वगृहान्गच्छ माचिरम् ॥ १४.५६.१९ ॥
ഭാർഗവാ, ഇന്നുതന്നെ പോകാൻ നിനക്ക് ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, അനുവാദം വാങ്ങി താമസിക്കാതെ നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുക.
14.56.20
गुर्वर्तं कं प्रयच्छामि ब्रूहि त्वं द्विजसत्तम ।
तमुपाहृत्य गच्छेयमनुज्ञातस्त्वया विभो ॥ १४.५६.२० ॥
ദ്വിജോത്തമാ, ഗുരുവിനായി ഞാൻ ഏത് ദക്ഷിണ നൽകണം? പറഞ്ഞാലും, ഓ വിഭോ; അത് കൊണ്ടുവന്ന് അനുവാദം വാങ്ങി ഞാൻ പോകാം.
14.56.21
दक्षिणापरितोषो वै गुरूणां सद्भिरुच्यते ।
तवि ह्याचरतो धर्मं तुष्टोऽहं वै न संशयः।
इत्थं च परितुष्टं मां विजानीहि भृगूद्वह ॥ १४.५६.२१ ॥
ഗുരുക്കന്മാർക്ക് ദക്ഷിണയിൽ സംതൃപ്തിയാണ് സജ്ജനങ്ങൾ പറയുന്നത്. നീ ധർമ്മം ആചരിക്കുന്നതിനാൽ ഞാൻ തീർച്ചയായും സംതൃപ്തനാണ്. ഇങ്ങനെ എന്നെ സംതൃപ്തനെന്നറിയുക, ഓ ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠാ.
14.56.22
युवा षोडशवर्षो हि यद्यद्य भविता भवान् ।
ददानि पत्नीं कन्यां च स्वां ते दुहितरं द्विज।
एतामृतेऽङ्गना नान्या त्वत्तेजोऽर्हति सेवितुम् ॥ १४.५६.२२ ॥
നീ ഇന്നുതന്നെ പതിനാറു വയസ്സുള്ള യുവാവാകുമെങ്കിൽ, ഓ ദ്വിജാ, എന്റെ സ്വന്തം മകളെ തന്നെ നിനക്ക് ഭാര്യയായി നൽകാം. ഇവളല്ലാതെ മറ്റൊരു സ്ത്രീയും നിന്റെ തേജസ്സിനെ സേവിക്കാൻ യോഗ്യയല്ല.
14.56.23
ततस्तां प्रतिजग्राह युवा भूत्वा यशस्विनीम् ।
गुरुणा चाभ्यनुज्ञातो गुरुपत्नीमथाब्रवीत् ॥ १४.५६.२३ ॥
അപ്പോൾ യുവാവായി അവൻ ആ യശസ്വിനിയെ സ്വീകരിച്ചു. ഗുരുവിന്റെ അനുവാദം ലഭിച്ചശേഷം അവൻ ഗുരുപത്നിയോട് സംസാരിച്ചു.
14.56.24
किं भवत्यै प्रयच्छामि गुर्वर्थं विनियुङ्क्ष माम् ।
प्रियं हितं च काङ्क्षामि प्राणैरपि धनैरपि ॥ १४.५६.२४ ॥
ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് നൽകണം? ഗുരുവിന്റെ ഹിതത്തിനായി എന്നെ നിയോഗിക്കൂ. നിങ്ങൾക്ക് പ്രിയവും ഹിതവും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പ്രാണനാലും ധനത്താലും പോലും.
14.56.25
यद्दुर्लभं हि लोकेऽस्मिन्रत्नमत्यद्भुतं महत् ।
तदानयेयं तपसा न हि मेऽत्रास्ति संशयः ॥ १४.५६.२५ ॥
ഈ ലോകത്ത് ദുർല്ലഭവും അത്യദ്ഭുതവും മഹത്തുമായ രത്നം ഏതാണോ, അതു ഞാൻ തപസ്സിനാൽ കൊണ്ടുവരും. ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.
14.56.26
अहल्योवाच ।
परितुष्टाऽस्मि ते विप्र नित्यं भक्त्या तवानघ।
पर्याप्तमेतद्भद्रं ते गच्छ तात यथेप्सितम् ॥ १४.५६.२६ ॥
പാപരഹിതനായ ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ നിത്യഭക്തിയാൽ ഞാൻ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടയാണ്. ഇതു മതി. നിനക്ക് മംഗളമുണ്ടാകട്ടെ, പുത്രാ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ പോകൂ.
14.56.27
उदङ्कस्तु महाराज पुनरेवाब्रवीद्वचः ।
आज्ञापयस्व मां मातः कर्तव्यं च तव प्रियम् ॥ १४.५६.२७ ॥
എന്നാൽ, മഹാരാജാവേ, ഉത്തങ്കൻ വീണ്ടും ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു: അമ്മേ, എന്നോട് കല്പിക്കൂ, അങ്ങേക്ക് പ്രിയമായ കാര്യം ഞാൻ ചെയ്യണം.
14.56.28
अहल्योवाच ।
सौदासपत्न्या विधृते दिव्ये ये मणिकुण्डले।
ते समानय भद्रं ते गुर्वर्थः सुकृतो भवेत् ॥ १४.५६.२८ ॥
സൗദാസന്റെ ഭാര്യയുടെ കൈവശമുള്ള ആ ദിവ്യമണികുണ്ഡലങ്ങൾ കൊണ്ടുവരൂ. നിനക്ക് മംഗളമുണ്ടാകട്ടെ. ഗുരുവിന്റെ കാര്യം സുകൃതമാകട്ടെ.
14.56.29
स तथेति प्रतिश्रुत्य जगाम जनमेजय ।
गुरुपत्नीप्रियार्थं वै ते समानयितुं तदा ॥ १४.५६.२९ ॥
ജനമേജയാ, അവൻ "അങ്ങനെ തന്നെ" എന്ന് സമ്മതിച്ച് ഗുരുപത്നിയുടെ പ്രിയത്തിനായി അവ കൊണ്ടുവരാൻ അപ്പോൾ പുറപ്പെട്ടു.
14.56.30
स जगाम ततः शीघ्रमुदङ्को ब्राह्मणर्षभः ।
सौदासं पुरुषादं वै भिक्षितुं मणिकुण्डले ॥ १४.५६.३० ॥
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനായ ഉദങ്കൻ വേഗം, നരഭോജിയായ സൗദാസനോട് മണികുണ്ഡലങ്ങൾ യാചിക്കാൻ പോയി.
14.56.31
गौतमस्त्वब्रवीत्पत्नीमुदङ्को नात्र दृश्यते ।
इति पृष्टा तमाचष्ट कुण्डलार्थे गतं च सा ॥ १४.५६.३१ ॥
ഗൗതമൻ ഭാര്യയോട് 'ഉദങ്കനെ ഇവിടെ കാണുന്നില്ല' എന്നു പറഞ്ഞു. ചോദിച്ചപ്പോൾ കുണ്ഡലങ്ങൾക്കായി പോയി എന്ന് അവൾ പറഞ്ഞു.
14.56.32
ततः प्रोवाच पत्नीं स न ते सम्यगिदं कृतम् ।
शप्तः स पार्थिवो नूनं ब्राह्मणं तं वधिष्यति ॥ १४.५६.३२ ॥
അപ്പോൾ അവൻ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു, 'നീ ഇത് ശരിയായി ചെയ്തില്ല. ശപിക്കപ്പെട്ട ആ രാജാവ് തീർച്ചയായും ആ ബ്രാഹ്മണനെ വധിക്കും.'
14.56.33
अहल्योवाच ।
अजानन्त्या नियुक्तः स भगवन्ब्राह्मणो मया।
भवत्प्रसादान्न भयं किञ्चित्तस्य भविष्यति ॥ १४.५६.३३ ॥
അഹല്യ പറഞ്ഞു, 'ഭഗവാനേ, അറിയാതെ ഞാൻ തന്നെയാണ് ആ ബ്രാഹ്മണനെ അയച്ചത്. അങ്ങയുടെ കൃപയാൽ അവനു യാതൊരു ഭയവും ഉണ്ടാകില്ല.'
14.56.34
इत्युक्तः प्राह तां पत्नीमेवमस्त्विति गौतमः ।
उदङ्कोऽपि वने शून्ये राजानं तं ददर्श ह ॥ १४.५६.३४ ॥
ഇതു കേട്ട് ഗൗതമൻ ഭാര്യയോട് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു. ഉദങ്കനും ശൂന്യമായ വനത്തിൽ ആ രാജാവിനെ കണ്ടു.