મહાભારત · અધ્યાય 14.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.66.1
एतस्मिन्नेव काले तु वासुदेवोऽपि वीर्यवान् ।
उपायाद्वृष्णिभिः सार्दं पुरं वारणसाह्वयम् ॥ १४.६६.१ ॥
તે જ સમયે પરાક્રમી વાસુદેવ પણ વૃષ્ણિઓ સાથે વારણસાહ્વય નામના નગરમાં આવ્યા.
14.66.2
समयं वाजिमेधस्य विदित्वा पुरुषर्षभः ।
यथोक्तो धर्मपुत्रेण प्रव्रजन्स्वपुरीं प्रति ॥ १४.६६.२ ॥
અશ્વમેધનો સમય જાણીને, ધર્મપુત્રે કહ્યા પ્રમાણે, પુરુષશ્રેષ્ઠ પોતાના નગર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
14.66.3
रौक्मिणेयेन सहितो युयुधानेन चैव ह ।
चारुदेष्णेन सांबेनि गदेन कृतवर्मणा ॥ १४.६६.३ ॥
રુક્મિણીપુત્ર, યુયુધાન, ચારુદેષ્ણ, સાંબ, ગદ અને કૃતવર્મા સાથે.
14.66.4
सारणेन च वीरेण निशठेनोन्मुखेन च ।
बलदेवं पुरस्कृत्य सुभद्रासहितस्तदा ॥ १४.६६.४ ॥
વીર સારણ, નિશઠ અને ઉન્મુખ સાથે, બલદેવને આગળ રાખીને, ત્યારે સુભદ્રા સાથે.
14.66.5
द्रौपदीमुत्तरां चैव पृथां चाप्यवलोककः ।
समाश्वासयितुं चापि क्षत्रिया निहतेश्वराः ॥ १४.६६.५ ॥
દ્રૌપદી, ઉત્તરા અને પૃથાને જોઈને, તેમને સાંત્વના આપવા માટે, અને જેમના પતિ હણાયા હતા તે ક્ષત્રિય સ્ત્રીઓને પણ.
14.66.6
तानागतान्समीक्ष्यैव धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं विदुरश्च महामनाः ॥ १४.६६.६ ॥
તેમને આવેલા જોઈને, મહીપતિ ધૃતરાષ્ટ્ર અને મહામના વિદુરે યથોચિત રીતે તેમનો સત્કાર કર્યો.
14.66.7
तत्रैव न्यवसत्कृष्णः स्वर्चितः पुरुषोत्तमः ।
विदुरेणि महातेजास्तथैव च युयुत्सुना ॥ १४.६६.७ ॥
ત્યાં જ સારી રીતે સન્માનિત પુરુષોત્તમ કૃષ્ણ રહ્યા. મહાતેજસ્વી વિદુર અને યુયુત્સુ પણ એ જ રીતે (તેમનો સત્કાર કર્યો).
14.66.8
वसत्सु वृष्णिवीरेषु तत्राथ जनमेजय ।
जज्ञे तव पिता राजन्परिक्षित्परवीरहा ॥ १४.६६.८ ॥
હે જનમેજય, વૃષ્ણિ વીરો ત્યાં વસતા હતા ત્યારે, હે રાજન, તમારા પિતા પરીક્ષિત જન્મ્યા; તેઓ શત્રુવીરોનો સંહાર કરનારા હતા.
14.66.9
स तु राजा महाराज ब्रह्मास्त्रेणावपीडितः ।
शवो बभूव निश्चेष्टो हर्षशोकविवर्धनः ॥ १४.६६.९ ॥
તે રાજા, હે મહારાજ, બ્રહ્માસ્ત્રથી પીડિત થઈને શબ જેવા નિશ્ચેષ્ટ થયા; તે હર્ષ અને શોક બંનેને વધારનારું બન્યું.
14.66.10
हृष्टानां सिंहनादेन जनानां तत्र निःस्वनः ।
आविवश दिशःसर्वाः पुनरेवाभ्युपागमत् ॥ १४.६६.१० ॥
ત્યાં હર્ષિત લોકોના સિંહનાદનો અવાજ ફરી ઊઠીને સર્વ દિશાઓ ભરી દીધી.
14.66.11
ततः सोतित्वरः कृष्णो विवेशान्तःपुरं तदा ।
युयुधानद्वितीयो वै व्यथितेन्द्रियमानसः ॥ १४.६६.११ ॥
ત્યારે ઉતાવળા થયેલા કૃષ્ણ, યુયુધાનને સાથે લઈને, વ્યથિત ઇન્દ્રિયો અને મન સાથે અંતઃપુરમાં પ્રવેશ્યા.
14.66.12
ततस्त्वरितमायान्तीं ददर्शं स्वां पितृष्वसाम् ।
क्रोशन्तीमभिधावेति वासुदेवं पुनःपुनः ॥ १४.६६.१२ ॥
ત્યારે તેમણે ઉતાવળે આવતી પોતાની ફોઈને જોઈ; તે રડતી વાસુદેવ તરફ દોડીને વારંવાર તેમને બોલાવતી હતી.
14.66.13
पृष्ठतो द्रौपदीं चैव सुभद्रां च यशस्विनीम् ।
विक्रोशन्त्यश्च करुणं पाण्डवानां स्त्रियो नृप ॥ १४.६६.१३ ॥
હે રાજન! પાછળ દ્રૌપદી, યશસ્વિની સુભદ્રા અને પાંડવોની સ્ત્રીઓ કરુણ સ્વરે વિલાપ કરતી આવી રહી હતી.
14.66.14
ततः कृष्णं समासाद्य कुन्ती भोजसुता तदा ।
प्रोवाच राजशार्दूल बाष्पगद्गदया गिरा ॥ १४.६६.१४ ॥
ત્યારે ભોજકન્યા કુંતી કૃષ્ણ પાસે પહોંચીને, હે રાજશાર્દૂલ, આંસુથી રૂંધાયેલા સ્વરે બોલી.
14.66.15
वासुदेव महाबाहो सुप्रजा देवकी त्वया ।
त्वं नो गतिः प्रतिष्ठा च त्वदायत्तमिदं कुलम् ॥ १४.६६.१५ ॥
હે મહાબાહુ વાસુદેવ! તારા કારણે દેવકી સુપુત્રવતી છે. તું જ અમારો આશરો અને આધાર છે; આ કુળ તારા જ અધીન છે.
14.66.16
यदुप्रवीर योऽयं ते स्वस्त्रीयस्यात्मजः प्रभो ।
अश्वत्थाम्ना हतो जातस्तमुज्जीवय केशव ॥ १४.६६.१६ ॥
હે યદુવીર! હે પ્રભુ! તારી બહેનના પુત્રનો આ પુત્ર અશ્વત્થામાથી માર્યો જઈને જન્મ્યો છે. હે કેશવ, તેને જીવિત કર.
14.66.17
त्वया ह्येतत्प्रतिज्ञातमैषीके यदुनन्दन ।
अहं संजीवयिष्यामि मृतं जातमिति प्रभो ॥ १४.६६.१७ ॥
હે યદુનંદન! તેં આવી પ્રતિજ્ઞા કરી હતી — 'મૃત જન્મેલા આ બાળકને હું જીવિત કરીશ.' હે પ્રભુ!
14.66.18
सोयं जातो मृतस्तात पश्यैनं पुरुषर्षभ ।
उत्तरां च सुभद्रां च द्रौपदीं मां च माधव ॥ १४.६६.१८ ॥
આ મૃત જન્મ્યો છે, હે તાત. હે પુરુષર્ષભ, આને જો — ઉત્તરા, સુભદ્રા, દ્રૌપદી અને મને જો, હે માધવ.
14.66.19
धर्मपुत्रं च भीमं च फल्गुनं नकुलं तथा ।
सहदेवं च दुर्धर्षं सर्वान्नस्त्रातुमर्हसि ॥ १४.६६.१९ ॥
ધર્મપુત્ર, ભીમ, ફલ્ગુન, નકુલ તથા દુર્ધર્ષ સહદેવ — અમને સૌને તમારે રક્ષવા જોઈએ.
14.66.20
अस्मिन्प्राणाः समायत्ताः पाण्डवानां ममैव च ।
पाण्डोश्च पिण्डो दाशार्ह तथैव श्वशुरस्य मे ॥ १४.६६.२० ॥
હે દાશાર્હ, આનામાં જ પાંડવો અને મારા પ્રાણ આધારિત છે; આ પાંડુનો પિંડ છે, અને મારા સસરાનો પણ એમ જ.
14.66.21
अभिमन्योश्च भद्रं ते प्रियस्य सदृशस्य च ।
प्रियमुत्पादयाद्य त्वं प्रेतस्यापि जनार्दन ॥ १४.६६.२१ ॥
અભિમન્યુ માટે તમારું કલ્યાણ થાઓ; હે જનાર્દન, પ્રિય અને તેના જેવા પ્રિય મૃત માટે પણ હવે તમે આનંદ ઉત્પન્ન કરો.
14.66.22
उत्तरा हि पुरोक्तं वै कथयत्यरिसूदन ।
अभिमन्योर्वचः कृष्ण प्रियत्वात्तन्न संशयः ॥ १४.६६.२२ ॥
હે અરિસૂદન, ઉત્તરા ચોક્કસ પહેલાં કહેવાયેલા અભિમન્યુના વચનો કહી રહી છે; હે કૃષ્ણ, પ્રેમને કારણે જ એ છે — એમાં શંકા નથી.
14.66.23
अब्रवीत्किल दाशार्ह वैराटीमार्जुनिस्तदा ।
मातुलस्य कुलं भद्रे तव पुत्रो गमिष्यति ॥ १४.६६.२३ ॥
ત્યારે અર્જુનપુત્ર અભિમન્યુએ વૈરાટીને (ઉત્તરાને) કહ્યું હતું — હે ભદ્રે, તમારો પુત્ર મામાના કુળમાં જશે.
14.66.24
गत्वा वृष्णयन्धककुलं धनुर्वेदं ग्रहीष्यति ।
अस्त्राणि च विचित्राणि नितीशास्त्रं च केवलं ॥ १४.६६.२४ ॥
વૃષ્ણિ-અંધક કુળમાં જઈને તે ધનુર્વેદ શીખશે; વિચિત્ર અસ્ત્રો અને કેવળ નીતિશાસ્ત્ર પણ.
14.66.25
इत्येतत्प्रणयात्तात सौभद्रः परवीरहा ।
कथयामास दुर्धर्षस्तथा चैतन्न संशयः ॥ १४.६६.२५ ॥
હે તાત! શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર દુર્ધર્ષ સૌભદ્રે સ્નેહથી આ રીતે કહ્યું; એમાં સંશય નથી.
14.66.26
तास्त्वां वयं प्रणम्येह याचामो मधुसूदन ।
कुलस्यास्य हितार्तं च कुरु कल्याणमुत्तमम् ॥ १४.६६.२६ ॥
હે મધુસૂદન! અમે અહીં તમને પ્રણામ કરીને યાચના કરીએ છીએ; આ કુળના હિત અને દુઃખીઓ માટે ઉત્તમ કલ્યાણ કરો.
14.66.27
एवमुक्त्वा तु वार्ष्णेयं पृथा पृथुललोचना ।
उद्धृत्य बाहू दुःखार्ता ताश्चान्याः प्रापतन्भुवि ॥ १४.६६.२७ ॥
વાર્ષ્ણેયને આમ કહીને, વિશાળ નેત્રોવાળી પૃથા દુઃખાર્ત થઈને બાહુ ઊંચા કરીને; અન્ય સ્ત્રીઓ પણ ભૂમિ પર પડી ગઈ.
14.66.28
अब्रुवंश्च महाराज सर्वाः सास्राविलेक्षणाः ।
स्वस्त्रीयो वासुदेवस्य मृतो जात इति प्रभो ॥ १४.६६.२८ ॥
હે મહારાજ! આંસુથી ધૂંધળી આંખોવાળી તેઓ સૌએ કહ્યું: "હે પ્રભુ! વાસુદેવની બહેનના પુત્રો મૃત જન્મ્યા છે."
14.66.29
एवं गते ततः कुन्तीं पर्यगृह्णाज्जनार्दनः ।
भूमौ निपतितां चैनां सान्त्वयामास भारत ॥ १४.६६.२९ ॥
આમ બન્યા પછી, જનાર્દને ભૂમિ પર પડેલી કુંતીને સંભાળી લીધી, અને હે ભારત, તેને સાંત્વન આપ્યું.