Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.66

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

14.66.1

एतस्मिन्नेव काले तु वासुदेवोऽपि वीर्यवान् ।
उपायाद्वृष्णिभिः सार्दं पुरं वारणसाह्वयम् ॥ १४.६६.१ ॥

ସେହି ସମୟରେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ବାସୁଦେବ ମଧ୍ୟ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ସହିତ ବାରଣସାହ୍ୱୟ ନାମକ ନଗରକୁ ଆସିଲେ।

14.66.2

समयं वाजिमेधस्य विदित्वा पुरुषर्षभः ।
यथोक्तो धर्मपुत्रेण प्रव्रजन्स्वपुरीं प्रति ॥ १४.६६.२ ॥

ଅଶ୍ୱମେଧର ସମୟ ଜାଣି, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ କଥାନୁସାରେ, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ନଗରକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।

14.66.3

रौक्मिणेयेन सहितो युयुधानेन चैव ह ।
चारुदेष्णेन सांबेनि गदेन कृतवर्मणा ॥ १४.६६.३ ॥

ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ର, ଯୁଯୁଧାନ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସାମ୍ବ, ଗଦ ଓ କୃତବର୍ମା ସହିତ।

14.66.4

सारणेन च वीरेण निशठेनोन्मुखेन च ।
बलदेवं पुरस्कृत्य सुभद्रासहितस्तदा ॥ १४.६६.४ ॥

ବୀର ସାରଣ, ନିଶଠ ଓ ଉନ୍ମୁଖଙ୍କ ସହିତ, ବଳଦେବଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ସେତେବେଳେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସହିତ।

14.66.5

द्रौपदीमुत्तरां चैव पृथां चाप्यवलोककः ।
समाश्वासयितुं चापि क्षत्रिया निहतेश्वराः ॥ १४.६६.५ ॥

ଦ୍ରୌପଦୀ, ଉତ୍ତରା ଓ ପୃଥାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ, ଏବଂ ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାରୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

14.66.6

तानागतान्समीक्ष्यैव धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं विदुरश्च महामनाः ॥ १४.६६.६ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ମହୀପତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ମହାମନା ବିଦୁର ଯଥାନ୍ୟାୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

14.66.7

तत्रैव न्यवसत्कृष्णः स्वर्चितः पुरुषोत्तमः ।
विदुरेणि महातेजास्तथैव च युयुत्सुना ॥ १४.६६.७ ॥

ସେଠାରେ ସୁସମ୍ମାନିତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କୃଷ୍ଣ ରହିଲେ। ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବିଦୁର ଓ ଯୁଯୁତ୍ସୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି (ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ)।

14.66.8

वसत्सु वृष्णिवीरेषु तत्राथ जनमेजय ।
जज्ञे तव पिता राजन्परिक्षित्परवीरहा ॥ १४.६६.८ ॥

ହେ ଜନମେଜୟ, ବୃଷ୍ଣି ବୀରମାନେ ସେଠାରେ ବସବାସ କରୁଥିବାବେଳେ, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପିତା ପରୀକ୍ଷିତ ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଥିଲେ।

14.66.9

स तु राजा महाराज ब्रह्मास्त्रेणावपीडितः ।
शवो बभूव निश्चेष्टो हर्षशोकविवर्धनः ॥ १४.६६.९ ॥

ସେ ରାଜା, ହେ ମହାରାଜ, ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଶବ ପରି ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ହେଲେ; ଯାହା ହର୍ଷ ଓ ଶୋକ ଦୁଇଟିକୁ ବଢ଼ାଇଲା।

14.66.10

हृष्टानां सिंहनादेन जनानां तत्र निःस्वनः ।
आविवश दिशःसर्वाः पुनरेवाभ्युपागमत् ॥ १४.६६.१० ॥

ସେଠାରେ ହର୍ଷିତ ଜନତାଙ୍କ ସିଂହନାଦର ଧ୍ୱନି ପୁନର୍ବାର ଉଠି ସବୁ ଦିଗ ପୂରଣ କଲା।

14.66.11

ततः सोतित्वरः कृष्णो विवेशान्तःपुरं तदा ।
युयुधानद्वितीयो वै व्यथितेन्द्रियमानसः ॥ १४.६६.११ ॥

ତେବେ ଶୀଘ୍ର ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ କୃଷ୍ଣ, ଯୁଯୁଧାନଙ୍କୁ ସାଥୀ କରି, ବ୍ୟଥିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ସହ ଅନ୍ତଃପୁରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

14.66.12

ततस्त्वरितमायान्तीं ददर्शं स्वां पितृष्वसाम् ।
क्रोशन्तीमभिधावेति वासुदेवं पुनःपुनः ॥ १४.६६.१२ ॥

ତେବେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିବା ନିଜ ପିସୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ବାସୁଦେବଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ, ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଥିଲେ।

14.66.13

पृष्ठतो द्रौपदीं चैव सुभद्रां च यशस्विनीम् ।
विक्रोशन्त्यश्च करुणं पाण्डवानां स्त्रियो नृप ॥ १४.६६.१३ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ପଛରେ ଦ୍ରୌପଦୀ, ଯଶସ୍ୱିନୀ ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କରୁଣ ସ୍ୱରରେ ବିଳାପ କରି ଆସୁଥିଲେ।

14.66.14

ततः कृष्णं समासाद्य कुन्ती भोजसुता तदा ।
प्रोवाच राजशार्दूल बाष्पगद्गदया गिरा ॥ १४.६६.१४ ॥

ସେତେବେଳେ ଭୋଜକନ୍ୟା କୁନ୍ତୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ, ଲୁହରେ ରୁନ୍ଧା ସ୍ୱରରେ କହିଲେ।

14.66.15

वासुदेव महाबाहो सुप्रजा देवकी त्वया ।
त्वं नो गतिः प्रतिष्ठा च त्वदायत्तमिदं कुलम् ॥ १४.६६.१५ ॥

ହେ ମହାବାହୁ ବାସୁଦେବ! ତୁମ ଯୋଗୁଁ ଦେବକୀ ସୁପୁତ୍ରବତୀ ହୋଇଛନ୍ତି। ତୁମେ ହିଁ ଆମର ଆଶ୍ରୟ ଓ ଆଧାର; ଏହି ବଂଶ ତୁମ ଅଧୀନରେ ଅଛି।

14.66.16

यदुप्रवीर योऽयं ते स्वस्त्रीयस्यात्मजः प्रभो ।
अश्वत्थाम्ना हतो जातस्तमुज्जीवय केशव ॥ १४.६६.१६ ॥

ହେ ଯଦୁବୀର! ହେ ପ୍ରଭୋ! ତୁମ ଭଗିନୀ ପୁତ୍ରର ଏହି ପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି। ହେ କେଶବ, ତାଙ୍କୁ ଜୀବିତ କର।

14.66.17

त्वया ह्येतत्प्रतिज्ञातमैषीके यदुनन्दन ।
अहं संजीवयिष्यामि मृतं जातमिति प्रभो ॥ १४.६६.१७ ॥

ହେ ଯଦୁନନ୍ଦନ! ତୁମେ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲ — 'ମୃତ ଜନ୍ମିତ ଏହି ଶିଶୁକୁ ମୁଁ ଜୀବିତ କରିବି।' ହେ ପ୍ରଭୋ!

14.66.18

सोयं जातो मृतस्तात पश्यैनं पुरुषर्षभ ।
उत्तरां च सुभद्रां च द्रौपदीं मां च माधव ॥ १४.६६.१८ ॥

ଏ ମୃତ ଜନ୍ମିଛି, ହେ ତାତ। ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ଏହାକୁ ଦେଖ — ଉତ୍ତରା, ସୁଭଦ୍ରା, ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ମୋତେ ଦେଖ, ହେ ମାଧବ।

14.66.19

धर्मपुत्रं च भीमं च फल्गुनं नकुलं तथा ।
सहदेवं च दुर्धर्षं सर्वान्नस्त्रातुमर्हसि ॥ १४.६६.१९ ॥

ଧର୍ମପୁତ୍ର, ଭୀମ, ଫଲ୍ଗୁନ, ନକୁଳ ଏବଂ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ସହଦେବ — ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।

14.66.20

अस्मिन्प्राणाः समायत्ताः पाण्डवानां ममैव च ।
पाण्डोश्च पिण्डो दाशार्ह तथैव श्वशुरस्य मे ॥ १४.६६.२० ॥

ହେ ଦାଶାର୍ହ, ଏହାରେ ହିଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଏବଂ ମୋର ପ୍ରାଣ ନିର୍ଭର କରେ; ଏ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପିଣ୍ଡ, ମୋ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେପରି।

14.66.21

अभिमन्योश्च भद्रं ते प्रियस्य सदृशस्य च ।
प्रियमुत्पादयाद्य त्वं प्रेतस्यापि जनार्दन ॥ १४.६६.२१ ॥

ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ହେ ଜନାର୍ଦନ, ପ୍ରିୟ ଓ ତାହାରି ସମାନ ମୃତଙ୍କ ପାଇଁ ବି ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଆଣ।

14.66.22

उत्तरा हि पुरोक्तं वै कथयत्यरिसूदन ।
अभिमन्योर्वचः कृष्ण प्रियत्वात्तन्न संशयः ॥ १४.६६.२२ ॥

ହେ ଅରିସୂଦନ, ଉତ୍ତରା ନିଶ୍ଚୟ ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିବା ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ବାକ୍ୟ କହୁଛି; ହେ କୃଷ୍ଣ, ପ୍ରିୟତା ହେତୁ ତାହା — ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

14.66.23

अब्रवीत्किल दाशार्ह वैराटीमार्जुनिस्तदा ।
मातुलस्य कुलं भद्रे तव पुत्रो गमिष्यति ॥ १४.६६.२३ ॥

ସେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁ ବୈରାଟୀ (ଉତ୍ତରା)ଙ୍କୁ କହିଥିଲେ — ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମ ପୁତ୍ର ମାମୁଁଙ୍କ କୁଳକୁ ଯିବ।

14.66.24

गत्वा वृष्णयन्धककुलं धनुर्वेदं ग्रहीष्यति ।
अस्त्राणि च विचित्राणि नितीशास्त्रं च केवलं ॥ १४.६६.२४ ॥

ବୃଷ୍ଣି-ଅନ୍ଧକ କୁଳକୁ ଯାଇ ସେ ଧନୁର୍ବେଦ ଶିଖିବ; ବିଚିତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ କେବଳ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର ବି।

14.66.25

इत्येतत्प्रणयात्तात सौभद्रः परवीरहा ।
कथयामास दुर्धर्षस्तथा चैतन्न संशयः ॥ १४.६६.२५ ॥

ହେ ତାତ! ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକାରୀ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ସୌଭଦ୍ର ସ୍ନେହବଶତଃ ଏହିପରି କହିଥିଲେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

14.66.26

तास्त्वां वयं प्रणम्येह याचामो मधुसूदन ।
कुलस्यास्य हितार्तं च कुरु कल्याणमुत्तमम् ॥ १४.६६.२६ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ! ଆମେ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଯାଚନା କରୁଛୁ; ଏହି କୁଳର ହିତ ଓ ଦୁଃଖୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ କଲ୍ୟାଣ କର।

14.66.27

एवमुक्त्वा तु वार्ष्णेयं पृथा पृथुललोचना ।
उद्धृत्य बाहू दुःखार्ता ताश्चान्याः प्रापतन्भुवि ॥ १४.६६.२७ ॥

ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ଏହିପରି କହି, ବିଶାଳନୟନା ପୃଥା ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତା ହୋଇ ବାହୁ ଉଠାଇଲେ; ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

14.66.28

अब्रुवंश्च महाराज सर्वाः सास्राविलेक्षणाः ।
स्वस्त्रीयो वासुदेवस्य मृतो जात इति प्रभो ॥ १४.६६.२८ ॥

ହେ ମହାରାଜ! ଲୁହରେ ଝାପସା ନୟନ ଥିବା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କହିଲେ: "ହେ ପ୍ରଭୁ! ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀର ପୁତ୍ରମାନେ ମୃତ ଜନ୍ମ ହୋଇଛନ୍ତି।"

14.66.29

एवं गते ततः कुन्तीं पर्यगृह्णाज्जनार्दनः ।
भूमौ निपतितां चैनां सान्त्वयामास भारत ॥ १४.६६.२९ ॥

ଏହିପରି ହେବା ପରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଧରିଲେ ଏବଂ ହେ ଭାରତ, ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।