ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.66.1
एतस्मिन्नेव काले तु वासुदेवोऽपि वीर्यवान् ।
उपायाद्वृष्णिभिः सार्दं पुरं वारणसाह्वयम् ॥ १४.६६.१ ॥
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਬਲਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਰਣਸਾਹ੍ਵ ਨਾਮਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਏ।
14.66.2
समयं वाजिमेधस्य विदित्वा पुरुषर्षभः ।
यथोक्तो धर्मपुत्रेण प्रव्रजन्स्वपुरीं प्रति ॥ १४.६६.२ ॥
ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ।
14.66.3
रौक्मिणेयेन सहितो युयुधानेन चैव ह ।
चारुदेष्णेन सांबेनि गदेन कृतवर्मणा ॥ १४.६६.३ ॥
ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਯੁਯੁਧਾਨ, ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਣ, ਸਾਂਬ, ਗਦ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨਾਲ।
14.66.4
सारणेन च वीरेण निशठेनोन्मुखेन च ।
बलदेवं पुरस्कृत्य सुभद्रासहितस्तदा ॥ १४.६६.४ ॥
ਵੀਰ ਸਾਰਣ, ਨਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਉਨਮੁਖ ਨਾਲ, ਬਲਦੇਵ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਭਦਰਾ ਨਾਲ।
14.66.5
द्रौपदीमुत्तरां चैव पृथां चाप्यवलोककः ।
समाश्वासयितुं चापि क्षत्रिया निहतेश्वराः ॥ १४.६६.५ ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਉੱਤਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ।
14.66.6
तानागतान्समीक्ष्यैव धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं विदुरश्च महामनाः ॥ १४.६६.६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹੀਪਤੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਮਹਾਮਨਾ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਯਥਾਯੋਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
14.66.7
तत्रैव न्यवसत्कृष्णः स्वर्चितः पुरुषोत्तमः ।
विदुरेणि महातेजास्तथैव च युयुत्सुना ॥ १४.६६.७ ॥
ਉੱਥੇ ਹੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਗਏ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਠਹਿਰੇ। ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਯੁਯੁਤਸੂ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ)।
14.66.8
वसत्सु वृष्णिवीरेषु तत्राथ जनमेजय ।
जज्ञे तव पिता राजन्परिक्षित्परवीरहा ॥ १४.६६.८ ॥
ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣਿ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਉੱਥੇ ਵਸਦਿਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਜਨਮੇ; ਉਹ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
14.66.9
स तु राजा महाराज ब्रह्मास्त्रेणावपीडितः ।
शवो बभूव निश्चेष्टो हर्षशोकविवर्धनः ॥ १४.६६.९ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਲਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਚੇਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੋਗ ਦੋਵੇਂ ਵਧਾਏ।
14.66.10
हृष्टानां सिंहनादेन जनानां तत्र निःस्वनः ।
आविवश दिशःसर्वाः पुनरेवाभ्युपागमत् ॥ १४.६६.१० ॥
ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੁੜ ਉੱਠ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ।
14.66.11
ततः सोतित्वरः कृष्णो विवेशान्तःपुरं तदा ।
युयुधानद्वितीयो वै व्यथितेन्द्रियमानसः ॥ १४.६६.११ ॥
ਫਿਰ ਕਾਹਲੀ ਕਰਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਯੁਯੁਧਾਨ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਵਿਆਕੁਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਅੰਤਹਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
14.66.12
ततस्त्वरितमायान्तीं ददर्शं स्वां पितृष्वसाम् ।
क्रोशन्तीमभिधावेति वासुदेवं पुनःपुनः ॥ १४.६६.१२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਆ ਰਹੀ ਆਪਣੀ ਭੂਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੱਲ ਦੌੜ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰ ਰਹੀ ਸੀ।
14.66.13
पृष्ठतो द्रौपदीं चैव सुभद्रां च यशस्विनीम् ।
विक्रोशन्त्यश्च करुणं पाण्डवानां स्त्रियो नृप ॥ १४.६६.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਪਿੱਛੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਸੁਭਦਰਾ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਤਰਸਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
14.66.14
ततः कृष्णं समासाद्य कुन्ती भोजसुता तदा ।
प्रोवाच राजशार्दूल बाष्पगद्गदया गिरा ॥ १४.६६.१४ ॥
ਤਦ ਭੋਜਕੁਮਾਰੀ ਕੁੰਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਧੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ।
14.66.15
वासुदेव महाबाहो सुप्रजा देवकी त्वया ।
त्वं नो गतिः प्रतिष्ठा च त्वदायत्तमिदं कुलम् ॥ १४.६६.१५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਵਾਸੁਦੇਵ! ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਦੇਵਕੀ ਸੁਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਹੈਂ; ਇਹ ਕੁਲ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
14.66.16
यदुप्रवीर योऽयं ते स्वस्त्रीयस्यात्मजः प्रभो ।
अश्वत्थाम्ना हतो जातस्तमुज्जीवय केशव ॥ १४.६६.१६ ॥
ਹੇ ਯਦੁਵੀਰ! ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਜਨਮਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਉਸਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਦੇ।
14.66.17
त्वया ह्येतत्प्रतिज्ञातमैषीके यदुनन्दन ।
अहं संजीवयिष्यामि मृतं जातमिति प्रभो ॥ १४.६६.१७ ॥
ਹੇ ਯਦੁਨੰਦਨ! ਤੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ — 'ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਨਮੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਾਂਗਾ।' ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!
14.66.18
सोयं जातो मृतस्तात पश्यैनं पुरुषर्षभ ।
उत्तरां च सुभद्रां च द्रौपदीं मां च माधव ॥ १४.६६.१८ ॥
ਇਹ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਤਾਤ। ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ, ਇਸਨੂੰ ਵੇਖ — ਉੱਤਰਾ, ਸੁਭਦਰਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਹੇ ਮਾਧਵ।
14.66.19
धर्मपुत्रं च भीमं च फल्गुनं नकुलं तथा ।
सहदेवं च दुर्धर्षं सर्वान्नस्त्रातुमर्हसि ॥ १४.६६.१९ ॥
ਧਰਮਪੁੱਤਰ, ਭੀਮ, ਫਲਗੁਨ, ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਸਹਦੇਵ — ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
14.66.20
अस्मिन्प्राणाः समायत्ताः पाण्डवानां ममैव च ।
पाण्डोश्च पिण्डो दाशार्ह तथैव श्वशुरस्य मे ॥ १४.६६.२० ॥
ਹੇ ਦਾਸ਼ਾਰਹ, ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਹ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ ਦਾ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
14.66.21
अभिमन्योश्च भद्रं ते प्रियस्य सदृशस्य च ।
प्रियमुत्पादयाद्य त्वं प्रेतस्यापि जनार्दन ॥ १४.६६.२१ ॥
ਅਭਿਮਨਿਊ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਵਰਗੇ ਮੁਰਦੇ ਲਈ ਵੀ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਓ।
14.66.22
उत्तरा हि पुरोक्तं वै कथयत्यरिसूदन ।
अभिमन्योर्वचः कृष्ण प्रियत्वात्तन्न संशयः ॥ १४.६६.२२ ॥
ਹੇ ਅਰਿਸੂਦਨ, ਉੱਤਰਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹੇ ਗਏ ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਹ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
14.66.23
अब्रवीत्किल दाशार्ह वैराटीमार्जुनिस्तदा ।
मातुलस्य कुलं भद्रे तव पुत्रो गमिष्यति ॥ १४.६६.२३ ॥
ਤਦ ਅਰਜੁਨ-ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਵੈਰਾਟੀ (ਉੱਤਰਾ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ — ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਮੇ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ।
14.66.24
गत्वा वृष्णयन्धककुलं धनुर्वेदं ग्रहीष्यति ।
अस्त्राणि च विचित्राणि नितीशास्त्रं च केवलं ॥ १४.६६.२४ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ-ਅੰਧਕ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਧਨੁਰਵੇਦ ਸਿੱਖੇਗਾ; ਵਿਚਿੱਤਰ ਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਨੀਤੀਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ।
14.66.25
इत्येतत्प्रणयात्तात सौभद्रः परवीरहा ।
कथयामास दुर्धर्षस्तथा चैतन्न संशयः ॥ १४.६६.२५ ॥
ਹੇ ਤਾਤ! ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਸੌਭਦਰ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
14.66.26
तास्त्वां वयं प्रणम्येह याचामो मधुसूदन ।
कुलस्यास्य हितार्तं च कुरु कल्याणमुत्तमम् ॥ १४.६६.२६ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ! ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਾਂ; ਇਸ ਕੁਲ ਦੇ ਹਿਤ ਅਤੇ ਦੁਖੀਆਂ ਲਈ ਉੱਤਮ ਕਲਿਆਣ ਕਰੋ।
14.66.27
एवमुक्त्वा तु वार्ष्णेयं पृथा पृथुललोचना ।
उद्धृत्य बाहू दुःखार्ता ताश्चान्याः प्रापतन्भुवि ॥ १४.६६.२७ ॥
ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਬਾਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰਕੇ; ਬਾਕੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ।
14.66.28
अब्रुवंश्च महाराज सर्वाः सास्राविलेक्षणाः ।
स्वस्त्रीयो वासुदेवस्य मृतो जात इति प्रभो ॥ १४.६६.२८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜੰਮੇ ਹਨ।"
14.66.29
एवं गते ततः कुन्तीं पर्यगृह्णाज्जनार्दनः ।
भूमौ निपतितां चैनां सान्त्वयामास भारत ॥ १४.६६.२९ ॥
ਏਦਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗੀ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਅਤੇ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ।