महाभारत · अध्याय 14.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.70.1
ब्रह्मास्त्रं तु यदा राजन्कृष्णेन प्रतिसंहृतम् ।
तदा तद्वेश्म ते पित्रा तेजसाऽभिविदीपितम् ॥ १४.७०.१ ॥
हे राजा, कृष्णाने ब्रह्मास्त्र मागे घेतले तेव्हा तुझ्या पित्याच्या तेजाने ते भवन पूर्णपणे उजळून निघाले.
14.70.2
ततो रक्षांसि सर्वाणि नेशुस्त्यक्त्वा गृहं तु तत् ।
अन्तरिक्षे च वागासीत्साधु केशव साध्विति ॥ १४.७०.२ ॥
तेव्हा सर्व राक्षस ते घर सोडून नष्ट झाले; आकाशात एक वाणी उमटली—'साधु केशवा, साधु!'
14.70.3
तदस्त्रं ज्वलितं चापि पितामहमगात्तदा ।
ततः प्राणान्पुनर्लेभे पिता तव नरेश्वर ॥ १४.७०.३ ॥
ते प्रज्वलित अस्त्रही तेव्हा पितामहांकडे गेले; आणि मग, हे नरेश्वरा, तुझ्या पित्याला पुन्हा प्राण मिळाले.
14.70.4
व्यचेष्टत च बालोसौ यथोत्साहं यताबलम् ।
बभूवुर्मुदिता राजंस्ततस्ता भरतस्त्रियः ॥ १४.७०.४ ॥
तो बालक आपल्या शक्तीनुसार उत्साहाने हालचाल करू लागला; तेव्हा, हे राजा, भरतवंशातील स्त्रिया आनंदित झाल्या.
14.70.5
ब्राह्मणा वाचयामासुर्गोविन्दस्यैव शासनात् ।
ततस्ता मुदिताः सर्वाः प्रशशंसुर्जनार्दनम् ॥ १४.७०.५ ॥
गोविंदाच्या आज्ञेनेच ब्राह्मणांनी मंगलवचने म्हणवली; तेव्हा आनंदित झालेल्या सर्व स्त्रियांनी जनार्दनाची स्तुती केली.
14.70.6
स्त्रियो भरतसिंहानां नावं लब्ध्वेव पारगाः ।
कुन्ती द्रुपदपुत्री च सुभद्रा चोत्तरा तथा।
स्त्रियश्चान्या नृसिंहानां बभूवुर्हृष्टमानसाः ॥ १४.७०.६ ॥
भरतसिंहांच्या स्त्रिया जणू नाव मिळाल्याप्रमाणे पैलतीरी पोहोचल्या; कुंती, द्रुपदकन्या (द्रौपदी), सुभद्रा आणि उत्तरा तसेच नृसिंहांच्या इतर स्त्रियाही हर्षित मनाच्या झाल्या.
14.70.7
तत्र मल्ला नटाश्चैव ग्रन्थिकाः सौख्यशायिकाः ।
सूतमागधसङ्घाश्चाप्यस्तुवंस्तं जनार्दनम् ॥ १४.७०.७ ॥
तेथे मल्ल, नट, ग्रन्थिक, सौख्यशायिक तसेच सूत आणि मागध यांच्या समूहांनी त्या जनार्दनाची स्तुती केली.
14.70.8
कुरुवंशस्तवाख्याभिराशीर्भिर्भरतर्षभ ।
सभाजयत संहृष्टो महाराज महाजनः ॥ १४.७०.८ ॥
कुरुवंशाची स्तुती सांगणाऱ्या आशीर्वादांनी, हे भरतर्षभा, आनंदित महाजनांनी त्यांचा सत्कार केला.
14.70.9
उत्थाय तु यथाकालमुत्तरा यदुनन्दनम् ।
अभ्यवादयत प्रीता सह पुत्रेण भारत ॥ १४.७०.९ ॥
योग्य वेळी उठून प्रसन्न उत्तरेने आपल्या पुत्रासह यदुनंदनाला वंदन केले, हे भारता.
14.70.10
ततस्तस्यै ददौ प्रीतो बहुरत्नं विशेषतः ।
तथैव वृष्णिशार्दूलो नाम चास्याकरोत्प्रभुः।
पितुस्तव महाराज सत्यसन्धो जनार्दनः ॥ १४.७०.१० ॥
नंतर प्रसन्न होऊन त्यांनी तिला विशेषतः पुष्कळ रत्ने दिली; वृष्णिशार्दूल प्रभूनेही याचे नामकरण केले. महाराजा, तुझ्या पित्यासाठी सत्यसंध जनार्दनाने असे केले.
14.70.11
परिक्षीणे कुले यस्माज्जातोऽयमभिमन्युजः ।
परिक्षिदिति नामास्य भवत्वित्यब्रवीत्तदा ॥ १४.७०.११ ॥
कुल क्षीण झालेले असताना अभिमन्यूचा हा पुत्र जन्मला म्हणून, 'याचे नाव परीक्षित असो' असे तेव्हा त्यांनी म्हटले.
14.70.12
सोऽवर्धत यथाकालं पिता तव जनाधिप ।
मनःप्रह्लादनश्चासीत्सर्वलोकस्य भारत ॥ १४.७०.१२ ॥
तो यथाकाळ वाढला — तुझे पिता, हे जनाधिपा; भारता, तो सर्व लोकांच्या मनाला आनंद देणारा होता.
14.70.13
मासजातस्तु ते वीर पिता भवति भारत ।
अथाजग्मुः सुबहुलं रत्नमादाय पाण्डवाः ॥ १४.७०.१३ ॥
हे वीरा, भारता, तुझे पिता तेव्हा एक महिन्याचे बालक होते. मग पांडव मोठ्या प्रमाणात रत्ने घेऊन आले.
14.70.14
मेरुकूटनिभान्भाण्डान्कलशान्भाजनानि च ।
कृताकृतं महद्भीममादाय पुरुषोत्तमाः ॥ १४.७०.१४ ॥
मेरूच्या शिखरांसारखी भांडी, कलश आणि पात्रे, घडवलेली व न घडवलेली, मोठी व भीषण वस्तू घेऊन पुरुषोत्तम (आले).
14.70.15
भारतैर्वाहनैस्तत्र गोरुते गोरुते पथि ।
निवसन्तो ययुर्देवं स्मरन्तः परमेष्ठिनः ॥ १४.७०.१५ ॥
तेथे भारतांनी आपल्या वाहनांसह प्रत्येक गोरुत अंतरावर मुक्काम करत परमेष्ठी देवाचे स्मरण करीत प्रवास केला.
14.70.16
नासीत्तत्र नृपः कश्चिदभारार्तो नृपं विना ।
भीमादयोऽपि यज्ञार्थं वहन्ते किं पुनर्जनाः ॥ १४.७०.१६ ॥
तेथे भाराने पीडित असा कोणी राजा नव्हता; राजाशिवाय सुद्धा भीम आदी यज्ञासाठी भार वाहत होते, मग इतर लोक वाहतील यात नवल काय?
14.70.17
तान्समीपगताञ्श्रुत्वा निर्ययुर्वृष्णिपुङ्गवाः ।
अलञ्चक्रुश्च माल्यौघैर्नगरं नागसाह्वयम् ॥ १४.७०.१७ ॥
ते जवळ आल्याचे ऐकून वृष्णिवीर बाहेर पडले; हारांच्या राशींनी नागसाह्वय नगर सजवले.
14.70.18
पताकाभिर्विचित्राभिर्ध्वजैश्च विविधैरपि ।
वेश्मानि समलञ्चक्रुः पौराश्चापि जनेश्वरः ॥ १४.७०.१८ ॥
विचित्र पताका आणि विविध ध्वजांनी नागरिकांनी व जनेश्वराने घरे नीट सजवली.
14.70.19
देवतायतनानां च पूजाः सुविविधास्तथा ।
संदिदेशाथ विदुरः पाण्डुपुत्रप्रियेप्सया ॥ १४.७०.१९ ॥
देवमंदिरे आणि विविध पूजा यांची व्यवस्था करावी, अशी पांडुपुत्रांना प्रसन्न करण्याच्या इच्छेने विदुराने आज्ञा दिली.
14.70.20
राजमार्गाश्च तत्रासन्सुमनोभिरलङ्कृताः ।
शुशुभे तत्पुरं चापि समुद्रौघनिभस्वनम् ॥ १४.७०.२० ॥
तेथील राजमार्ग फुलांनी सजवलेले होते; समुद्राच्या लाटांच्या गर्जनेसारख्या ध्वनीने ते नगर शोभू लागले.
14.70.21
नर्तकैश्चापि नृत्यद्भिर्गायकानां च निःस्वनैः ।
आसीद्वैश्रवणस्येव निवासस्तत्पुरं तदा ॥ १४.७०.२१ ॥
नाचणाऱ्या नर्तकांच्या व गायकांच्या स्वरांनी ते नगर त्या वेळी कुबेराच्या निवासासारखे झाले होते.
14.70.22
बन्दिभिश्च नरै राजन्स्त्रीसहायैश्च सर्वशः ।
तत्रतत्र विविक्तेषु समन्तादुपशोभितम् ॥ १४.७०.२२ ॥
हे राजा! तेथे ठिकठिकाणी, एकांत स्थानी आणि सर्वत्र बंदिजन, पुरुष व स्त्रिया यांच्या सोबतीने ते नगर सर्वत्र शोभत होते.
14.70.23
पताका धूयमानाश्च समन्तान्मातरिश्वना ।
अदर्शयन्निव तदा कुरून्वै दक्षिणोत्तरान् ॥ १४.७०.२३ ॥
वाऱ्याने सर्वत्र फडकणाऱ्या पताका जणू त्या वेळी दक्षिण व उत्तरेकडील कुरूंना दाखवत होत्या.
14.70.24
अघोषयंस्तदा चाप पुरुषा राजमार्गतः ।
सर्वरात्रविहारोऽद्य रत्नाभरणलक्षणः ॥ १४.७०.२४ ॥
तेव्हा माणसांनी राजमार्गावरून घोषणा केली की आज रात्रभर रत्ने व अलंकारांनी युक्त असा विहार (उत्सव) होईल.