મહાભારત · અધ્યાય 15.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.24.1
एवं ते पुरुषव्याघ्राः पाण्डवा मातृनन्दनाः ।
स्मरन्तो मातरं वीरा बभूवुर्भशदुःखिताः ॥ १५.२४.१ ॥
આ રીતે તે પુરુષવ્યાઘ્ર, માતાના પુત્ર પાંડવો, માતાને સ્મરતા, વીર હોવા છતાં અત્યંત દુઃખી થયા.
15.24.2
ये राजकार्येषु पुरा व्यासक्ता नित्यशोऽभवन् ।
ते राजकार्याणि तदा नाकार्षुः सर्वतः पुरे ॥ १५.२४.२ ॥
પૂર્વે જેઓ નિત્ય રાજકાર્યોમાં વ્યસ્ત રહેતા, તેઓએ તે સમયે નગરમાં સર્વત્ર રાજકાર્યો કર્યાં નહીં.
15.24.3
प्रविष्टा इव शोकेन नाभ्यनन्दन्त किञ्चन ।
सम्भाष्यमाणा अपि ते न किञ्चित्प्रत्यपूजयन् ॥ १५.२४.३ ॥
શોકમાં ડૂબેલાની જેમ તેઓ કશામાં આનંદ પામ્યા નહીં; બોલાવવા છતાં તેમણે કંઈ પ્રતિભાવ આપ્યો નહીં.
15.24.4
ते स्म वीरा दुराधर्षा गांभीर्ये सागरोपमाः ।
शोकोपहतविज्ञाना नष्टसंज्ञा इवाभवन् ॥ १५.२४.४ ॥
તે વીરો, અજેય અને ગંભીરતામાં સાગર સમાન, શોકથી બુદ્ધિ હણાઈને જાણે ભાન ગુમાવી બેઠા.
15.24.5
अचिन्तयंश्च जननीं ततस्ते पाण्डुनन्दनाः ।
कथं नु वृद्धमिथुनं वहत्यतिकृशा पृथा ॥ १५.२४.५ ॥
ત્યારે પાંડુના પુત્રો માતાનો વિચાર કરવા લાગ્યા: 'અતિ કૃશ પૃથા આ વૃદ્ધ દંપતીનો ભાર કેવી રીતે ઉઠાવતી હશે?'
15.24.6
कथं च स महीपालो हतपुत्रो निराश्रयः ।
पत्न्या सह वसत्येको वने श्वापदसेविते ॥ १५.२४.६ ॥
પુત્રો હણાયેલો, આશ્રયહીન તે મહીપાળ, પત્ની સાથે, હિંસક પશુઓથી ભરેલા વનમાં એકલો કેવી રીતે રહેતો હશે?
15.24.7
सा च देवी महाभागा गान्धारी हतबान्धवा ।
पतिमन्धं कथं वृद्धमन्वेति विजने वने ॥ १५.२४.७ ॥
અને તે મહાભાગા દેવી ગાંધારી, જેના બંધુઓ બધા મરાયા હતા, અંધ અને વૃદ્ધ પતિની પાછળ નિર્જન વનમાં કેવી રીતે ગઈ?
15.24.8
एवं तेषां कथयतामौत्सुक्यमभवत्तदा ।
गमने चाभवद्बुद्धिर्धृतराष्ट्रदिदृक्षया ॥ १५.२४.८ ॥
આ રીતે તેઓ વાતચીત કરતા હતા ત્યારે તેમનામાં ઉત્સુકતા જાગી; અને ધૃતરાષ્ટ્રને જોવાની ઇચ્છાથી જવાનો નિશ્ચય પણ થયો.
15.24.9
सहदेवस्तु राजानं प्रणिपत्येदमब्रवीत् ।
अहो मे भवतो दृष्टं हृदयं गमनं प्रति। ॥ १५.२४.९ ॥
પરંતુ સહદેવે રાજાને પ્રણામ કરીને આમ કહ્યું: "અહો! આપના હૃદયનો જવા તરફનો ભાવ મેં આ રીતે જોયો."
15.24.10
न हि त्वां गौरवेणाहमशकं वक्तुमञ्जसा ।
गमनं प्रति राजेन्द्र तदिदं समुपस्थितम् ॥ १५.२४.१० ॥
હે રાજેન્દ્ર! આદરને કારણે હું તમને સીધું કહી શક્યો નહીં; જવાનો સમય હવે આવી પહોંચ્યો છે.
15.24.11
दिष्ट्या द्रक्ष्यामि तां कुन्तीं वर्तयन्तीं तपस्विनीम् ।
जटिलां तापसीं वृद्धां कुशकाशपरिक्षताम् ॥ १५.२४.११ ॥
સદ્ભાગ્યે હું તે કુંતીને જોઈશ; તપસ્વિની તરીકે જીવન ગુજારતી, જટાધારી તાપસી, વૃદ્ધ, કુશ-કાશ ઘાસથી ઘાયલ થયેલી તેને.
15.24.12
प्रासादहर्म्यसंवृद्धामत्यन्तसुखभागिनीम् ।
कदानुजननीं श्रान्तां द्रक्ष्यामि भृशदुःखिताम् ॥ १५.२४.१२ ॥
મહેલો અને હર્મ્યોમાં ઉછરેલી, અત્યંત સુખ ભોગવેલી, એક સમયે નાના દિયરોની માતા રહેલી તેને, થાકેલી અને અત્યંત દુઃખી અવસ્થામાં હું જોઈશ.
15.24.13
अनित्याः खलु मर्त्यानां गतयो भरतर्षभ ।
कुन्ती राजसुता यत्र वसत्यसुखिता वने ॥ १५.२४.१३ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, મનુષ્યોની ગતિઓ ખરેખર અનિત્ય છે; રાજપુત્રી કુંતી વનમાં દુઃખી થઈને રહે છે.
15.24.14
सहदेववचः श्रुत्वा द्रौपदी योषितां वरा ।
उवाच देवी राजानमभिपूज्याभिनन्द्य च। ॥ १५.२४.१४ ॥
સહદેવના વચન સાંભળીને, સ્ત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ દ્રૌપદી દેવીએ રાજાનું સન્માન અને અભિનંદન કરીને કહ્યું.
15.24.15
कदा द्रक्ष्यामि तां देवीं यदि जीवति सा पृथा ।
जीवन्त्या ह्यद्य मे प्रीतिर्भविष्यति जनाधिप ॥ १५.२४.१५ ॥
જો પૃથા જીવે છે, તો તે દેવીને હું ક્યારે જોઈશ? હે જનાધિપ, તે જીવંત હોય તો આજે મને આનંદ થશે.
15.24.16
एषा तेऽस्तु मतिर्नित्यं धर्मे ते रमतां मनः ।
योऽद्य त्वमस्मान्राजेन्द्र श्रेयसा योजयिष्यसि ॥ १५.२४.१६ ॥
તારી આ બુદ્ધિ સદા રહે, તારું મન ધર્મમાં રમે. હે રાજેન્દ્ર, જે તું આજે અમને કલ્યાણ સાથે જોડશે.
15.24.17
अग्रपादस्थितं चेमं विद्धि राजन्वधूजनम् ।
काङ्क्षन्तं दर्शनं कुन्त्या गान्धार्याः श्वसुरस्च च ॥ १५.२४.१७ ॥
હે રાજન, આગળ ઊભેલા આ વધૂજનને જાણો; તેઓ કુંતી, ગાંધારી અને સસરાનાં દર્શનની ઇચ્છા રાખે છે.
15.24.18
इत्युक्तः स नृपो देव्या द्रौपद्या भरतर्षभ ।
सेनाध्यक्षान्समानाय्य सर्वानिदमुवाच ह ॥ १५.२४.१८ ॥
દેવી દ્રૌપદીએ આમ કહ્યું ત્યારે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, રાજાએ બધા સેનાપતિઓને બોલાવીને આ કહ્યું.
15.24.19
निर्यातयत मे सेनां प्रभूतरथकुञ्जराम् ।
द्रक्ष्यामि वनसंस्थं च धृताष्ट्रं महीपतिम् ॥ १५.२४.१९ ॥
ઘણા રથ અને હાથીઓવાળી મારી સેનાને રવાના કરો; વનમાં રહેતા રાજા ધૃતરાષ્ટ્રને હું જોઈશ.
15.24.20
स्त्र्यध्यक्षांश्चाब्रवीद्राजा यानानि विविधानि मे ।
सज्जीक्रियन्तां सर्वाणि शिबिकाश्च सहस्रशः ॥ १५.२४.२० ॥
રાજાએ સ્ત્રી-અધ્યક્ષોને કહ્યું, "મારાં વિવિધ વાહનો બધાં તૈયાર કરાવો, અને હજારો પાલખીઓ પણ."
15.24.21
शकटापणवेशाश्च कोशः शिल्पिन एव च ।
निर्यान्तु कोशपालाश्च कुरुक्षेत्राश्रमं प्रति ॥ १५.२४.२१ ॥
ગાડાં, દુકાનો, નગરજનો, ખજાનો અને કારીગરો પણ; ખજાનાના રક્ષકો કુરુક્ષેત્રના આશ્રમ તરફ નીકળો.
15.24.22
यश्च पौरजनः कश्चिद्द्रष्टुमिच्छति पार्थिवम् ।
अनावृतः सुविहितः स च यातु सुरक्षितः ॥ १५.२४.२२ ॥
રાજાને જોવા ઇચ્છતો કોઈ પણ નગરજન અવરોધ વિના, સારી વ્યવસ્થા સાથે અને સુરક્ષિત રીતે જાય.
15.24.23
सूदाः पौरोगवाश्चैव सर्वं चैव महानसम् ।
विविधं भक्ष्यभोज्यं च शकटैरुह्यतां मम ॥ १५.२४.२३ ॥
રસોઈયા અને મુખ્ય રસોઈયા, અને રસોડાની બધી સામગ્રી; વિવિધ ખાણીપીણીનાં પદાર્થો મારી ગાડીઓ પર લઈ જવાય.
15.24.24
प्रयाणं घुष्यतां चैव श्वोभूत इति माचिरम् ।
क्रियतां पथि चाप्यद्य वेश्मानि विविधानि च। ॥ १५.२४.२४ ॥
"કાલે પ્રયાણ" એવી ઘોષણા કરો, વિલંબ ન કરો; આજે જ માર્ગમાં વિવિધ નિવાસ પણ બનાવો.
15.24.25
एवमाज्ञाप्य राजा स भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
श्वोभूते निर्ययौ राजन्सस्त्रीवृद्धपुरःसरः ॥ १५.२४.२५ ॥
આ રીતે આજ્ઞા આપીને તે રાજા પાંડવ પોતાના ભાઈઓ સાથે બીજા દિવસે નીકળ્યા, હે રાજન, સ્ત્રીઓ અને વૃદ્ધોને આગળ રાખીને.
15.24.26
स बहिर्दिवसानेव जनौघं परिपालयन् ।
न्यवसन्नृपतिः पञ्च ततोऽगच्छद्वनं प्रति ॥ १५.२४.२६ ॥
તે રાજા બહાર માત્ર પાંચ દિવસ લોકસમૂહનું રક્ષણ કરતા રહ્યા; પછી વન તરફ ગયા.