മഹാഭാരതം · അധ്യായം 15.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.24.1
एवं ते पुरुषव्याघ्राः पाण्डवा मातृनन्दनाः ।
स्मरन्तो मातरं वीरा बभूवुर्भशदुःखिताः ॥ १५.२४.१ ॥
ഇങ്ങനെ പുരുഷവ്യാഘ്രരായ, മാതാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവർ അമ്മയെ ഓർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് വീരരായിരുന്നിട്ടും അത്യന്തം ദുഃഖിതരായി.
15.24.2
ये राजकार्येषु पुरा व्यासक्ता नित्यशोऽभवन् ।
ते राजकार्याणि तदा नाकार्षुः सर्वतः पुरे ॥ १५.२४.२ ॥
മുൻപ് നിത്യവും രാജകാര്യങ്ങളിൽ വ്യാപൃതരായിരുന്നവർ, അന്ന് നഗരത്തിലെങ്ങും രാജകാര്യങ്ങൾ ചെയ്തില്ല.
15.24.3
प्रविष्टा इव शोकेन नाभ्यनन्दन्त किञ्चन ।
सम्भाष्यमाणा अपि ते न किञ्चित्प्रत्यपूजयन् ॥ १५.२४.३ ॥
ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയവരെപ്പോലെ അവർ ഒന്നിലും സന്തോഷിച്ചില്ല; സംസാരിച്ചപ്പോഴും ഒന്നിനും മറുപടി നൽകിയില്ല.
15.24.4
ते स्म वीरा दुराधर्षा गांभीर्ये सागरोपमाः ।
शोकोपहतविज्ञाना नष्टसंज्ञा इवाभवन् ॥ १५.२४.४ ॥
ആ വീരന്മാർ, ആർക്കും തോൽപ്പിക്കാനാവാത്തവർ, ഗാംഭീര്യത്തിൽ സമുദ്രംപോലെയുള്ളവർ, ശോകത്താൽ വിവേകം നശിച്ച് ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവരെപ്പോലെയായി.
15.24.5
अचिन्तयंश्च जननीं ततस्ते पाण्डुनन्दनाः ।
कथं नु वृद्धमिथुनं वहत्यतिकृशा पृथा ॥ १५.२४.५ ॥
അപ്പോൾ പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാർ അമ്മയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു: 'അത്യന്തം ക്ഷീണിതയായ പൃഥ ഈ വൃദ്ധദമ്പതികളെ എങ്ങനെ പുലർത്തുന്നു?'
15.24.6
कथं च स महीपालो हतपुत्रो निराश्रयः ।
पत्न्या सह वसत्येको वने श्वापदसेविते ॥ १५.२४.६ ॥
പുത്രന്മാർ ഹതരായ, ആശ്രയമില്ലാത്ത ആ മഹീപാലൻ, ഭാര്യയോടൊപ്പം, വന്യമൃഗങ്ങൾ വിഹരിക്കുന്ന കാട്ടിൽ എങ്ങനെ ഒറ്റയ്ക്കു വസിക്കുന്നു?
15.24.7
सा च देवी महाभागा गान्धारी हतबान्धवा ।
पतिमन्धं कथं वृद्धमन्वेति विजने वने ॥ १५.२४.७ ॥
ബന്ധുക്കളെല്ലാം കൊല്ലപ്പെട്ട ആ മഹാഭാഗ്യവതിയായ ദേവി ഗാന്ധാരി, അന്ധനും വൃദ്ധനുമായ ഭർത്താവിനെ അനുഗമിച്ച് വിജനമായ വനത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ പോയി?
15.24.8
एवं तेषां कथयतामौत्सुक्यमभवत्तदा ।
गमने चाभवद्बुद्धिर्धृतराष्ट्रदिदृक्षया ॥ १५.२४.८ ॥
ഇങ്ങനെ അവർ സംസാരിക്കുമ്പോൾ അവർക്ക് ആകാംക്ഷ ഉണ്ടായി; ധൃതരാഷ്ട്രനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ പോകാനുള്ള തീരുമാനവും ഉണ്ടായി.
15.24.9
सहदेवस्तु राजानं प्रणिपत्येदमब्रवीत् ।
अहो मे भवतो दृष्टं हृदयं गमनं प्रति। ॥ १५.२४.९ ॥
എന്നാൽ സഹദേവൻ രാജാവിനെ നമസ്കരിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "അഹോ! പോകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അങ്ങയുടെ ഹൃദയം ഇങ്ങനെയാണെന്ന് ഞാൻ കണ്ടു."
15.24.10
न हि त्वां गौरवेणाहमशकं वक्तुमञ्जसा ।
गमनं प्रति राजेन्द्र तदिदं समुपस्थितम् ॥ १५.२४.१० ॥
രാജേന്ദ്രാ! ആദരവുകൊണ്ട് ഞാൻ അങ്ങയോട് നേരിട്ട് പറയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; പോകുന്ന സമയം ഇതാ വന്നെത്തിയിരിക്കുന്നു.
15.24.11
दिष्ट्या द्रक्ष्यामि तां कुन्तीं वर्तयन्तीं तपस्विनीम् ।
जटिलां तापसीं वृद्धां कुशकाशपरिक्षताम् ॥ १५.२४.११ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ ഞാൻ ആ കുന്തിയെ കാണും; തപസ്വിനിയായി ജീവിക്കുന്ന, ജടാധാരിണിയായ തപസ്വിനി, വൃദ്ധ, കുശ-കാശപ്പുല്ലുകളാൽ മുറിവേറ്റവളായ അവളെ.
15.24.12
प्रासादहर्म्यसंवृद्धामत्यन्तसुखभागिनीम् ।
कदानुजननीं श्रान्तां द्रक्ष्यामि भृशदुःखिताम् ॥ १५.२४.१२ ॥
കൊട്ടാരങ്ങളിലും മാളികകളിലും വളർന്ന, അത്യന്തം സുഖം അനുഭവിച്ച, ഒരിക്കൽ ഇളയ സഹോദരന്മാരുടെ അമ്മയായിരുന്ന അവളെ, ക്ഷീണിതയായും അതിദുഃഖിതയായും ഞാൻ കാണും.
15.24.13
अनित्याः खलु मर्त्यानां गतयो भरतर्षभ ।
कुन्ती राजसुता यत्र वसत्यसुखिता वने ॥ १५.२४.१३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മനുഷ്യരുടെ ഗതികൾ നിശ്ചയമായും അനിത്യമാണ്; രാജപുത്രിയായ കുന്തി വനത്തിൽ ദുഃഖിതയായി വസിക്കുന്നു.
15.24.14
सहदेववचः श्रुत्वा द्रौपदी योषितां वरा ।
उवाच देवी राजानमभिपूज्याभिनन्द्य च। ॥ १५.२४.१४ ॥
സഹദേവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സ്ത്രീകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ദ്രൌപദീദേവി രാജാവിനെ ആദരിച്ച് അഭിനന്ദിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
15.24.15
कदा द्रक्ष्यामि तां देवीं यदि जीवति सा पृथा ।
जीवन्त्या ह्यद्य मे प्रीतिर्भविष्यति जनाधिप ॥ १५.२४.१५ ॥
ആ ദേവിയെ എപ്പോൾ കാണും, പൃഥ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ? ഓ ജനാധിപാ, അവൾ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ഇന്ന് എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ടാകും.
15.24.16
एषा तेऽस्तु मतिर्नित्यं धर्मे ते रमतां मनः ।
योऽद्य त्वमस्मान्राजेन्द्र श्रेयसा योजयिष्यसि ॥ १५.२४.१६ ॥
നിന്റെ ഈ ബുദ്ധി എന്നും നിലനിൽക്കട്ടെ; നിന്റെ മനസ്സ് ധർമ്മത്തിൽ രമിക്കട്ടെ. ഓ രാജേന്ദ്രാ, ഇന്ന് നീ ഞങ്ങളെ ശ്രേയസ്സോടെ യോജിപ്പിക്കും.
15.24.17
अग्रपादस्थितं चेमं विद्धि राजन्वधूजनम् ।
काङ्क्षन्तं दर्शनं कुन्त्या गान्धार्याः श्वसुरस्च च ॥ १५.२४.१७ ॥
ഓ രാജാവേ, മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ മരുമക്കൾ കൂട്ടത്തെ അറിയുക; കുന്തിയെയും ഗാന്ധാരിയെയും അമ്മായിയപ്പനെയും കാണാൻ അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
15.24.18
इत्युक्तः स नृपो देव्या द्रौपद्या भरतर्षभ ।
सेनाध्यक्षान्समानाय्य सर्वानिदमुवाच ह ॥ १५.२४.१८ ॥
ദ്രൌപദീദേവി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഓ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, രാജാവ് എല്ലാ സേനാധിപന്മാരെയും വിളിച്ചുവരുത്തി ഇതു പറഞ്ഞു.
15.24.19
निर्यातयत मे सेनां प्रभूतरथकुञ्जराम् ।
द्रक्ष्यामि वनसंस्थं च धृताष्ट्रं महीपतिम् ॥ १५.२४.१९ ॥
ധാരാളം രഥങ്ങളും ആനകളുമുള്ള എന്റെ സേനയെ പുറപ്പെടുവിക്കുക; കാട്ടിൽ വസിക്കുന്ന രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനെ ഞാൻ കാണും.
15.24.20
स्त्र्यध्यक्षांश्चाब्रवीद्राजा यानानि विविधानि मे ।
सज्जीक्रियन्तां सर्वाणि शिबिकाश्च सहस्रशः ॥ १५.२४.२० ॥
രാജാവ് സ്ത്രീകളുടെ അധ്യക്ഷന്മാരോട് പറഞ്ഞു: "എന്റെ വിവിധ വാഹനങ്ങളെല്ലാം, ആയിരക്കണക്കിന് പല്ലക്കുകളും ഒരുക്കപ്പെടട്ടെ."
15.24.21
शकटापणवेशाश्च कोशः शिल्पिन एव च ।
निर्यान्तु कोशपालाश्च कुरुक्षेत्राश्रमं प्रति ॥ १५.२४.२१ ॥
വണ്ടികളും കടകളും അങ്ങാടിക്കാരും, ഖജനാവും ശില്പികളും; ഖജനാവ് കാക്കുന്നവരും കുരുക്ഷേത്രാശ്രമത്തിലേക്ക് പുറപ്പെടട്ടെ.
15.24.22
यश्च पौरजनः कश्चिद्द्रष्टुमिच्छति पार्थिवम् ।
अनावृतः सुविहितः स च यातु सुरक्षितः ॥ १५.२४.२२ ॥
രാജാവിനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന നഗരവാസി ആരുമായാലും, തടസ്സമില്ലാതെ, നന്നായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ട്, സുരക്ഷിതനായി പോകട്ടെ.
15.24.23
सूदाः पौरोगवाश्चैव सर्वं चैव महानसम् ।
विविधं भक्ष्यभोज्यं च शकटैरुह्यतां मम ॥ १५.२४.२३ ॥
പാചകക്കാരും പ്രധാന പാചകക്കാരും, അടുക്കളയിലെ സകലതും; പലവിധ ഭക്ഷ്യ-പാനീയങ്ങൾ എന്റെ വണ്ടികളിൽ കൊണ്ടുപോകപ്പെടട്ടെ.
15.24.24
प्रयाणं घुष्यतां चैव श्वोभूत इति माचिरम् ।
क्रियतां पथि चाप्यद्य वेश्मानि विविधानि च। ॥ १५.२४.२४ ॥
"നാളെ യാത്ര" എന്ന് വിളംബരം ചെയ്യുക, താമസമരുത്; ഇന്നുതന്നെ വഴിയിൽ പലവിധ പാർപ്പിടങ്ങളും ഒരുക്കുക.
15.24.25
एवमाज्ञाप्य राजा स भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
श्वोभूते निर्ययौ राजन्सस्त्रीवृद्धपुरःसरः ॥ १५.२४.२५ ॥
ഇങ്ങനെ കല്പിച്ച ശേഷം ആ രാജാവായ പാണ്ഡവൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം അടുത്ത ദിവസം പുറപ്പെട്ടു, ഓ രാജാവേ, സ്ത്രീകളെയും വൃദ്ധന്മാരെയും മുന്നിൽ നിർത്തി.
15.24.26
स बहिर्दिवसानेव जनौघं परिपालयन् ।
न्यवसन्नृपतिः पञ्च ततोऽगच्छद्वनं प्रति ॥ १५.२४.२६ ॥
ആ രാജാവ് പുറത്ത് അഞ്ചു ദിവസം മാത്രം ജനക്കൂട്ടത്തെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് താമസിച്ചു; പിന്നീട് വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.