Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 15.24

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

15.24.1

एवं ते पुरुषव्याघ्राः पाण्डवा मातृनन्दनाः ।
स्मरन्तो मातरं वीरा बभूवुर्भशदुःखिताः ॥ १५.२४.१ ॥

ଏପରି ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ମାତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ମାତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ବୀର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।

15.24.2

ये राजकार्येषु पुरा व्यासक्ता नित्यशोऽभवन् ।
ते राजकार्याणि तदा नाकार्षुः सर्वतः पुरे ॥ १५.२४.२ ॥

ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ରାଜକାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ନଗରରେ ସର୍ବତ୍ର ରାଜକାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ନାହିଁ।

15.24.3

प्रविष्टा इव शोकेन नाभ्यनन्दन्त किञ्चन ।
सम्भाष्यमाणा अपि ते न किञ्चित्प्रत्यपूजयन् ॥ १५.२४.३ ॥

ଶୋକରେ ଡୁବିଥିବା ଭଳି ସେମାନେ କିଛିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ ନାହିଁ; କଥା କହିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ।

15.24.4

ते स्म वीरा दुराधर्षा गांभीर्ये सागरोपमाः ।
शोकोपहतविज्ञाना नष्टसंज्ञा इवाभवन् ॥ १५.२४.४ ॥

ସେହି ବୀରମାନେ, ଅଜେୟ ଓ ଗମ୍ଭୀରତାରେ ସାଗର ସମ, ଶୋକରେ ବୁଦ୍ଧି ହତ ହୋଇ ଯେପରି ଚେତନା ହରାଇଲେ।

15.24.5

अचिन्तयंश्च जननीं ततस्ते पाण्डुनन्दनाः ।
कथं नु वृद्धमिथुनं वहत्यतिकृशा पृथा ॥ १५.२४.५ ॥

ଏଥର ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମାତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ: 'ଅତି କୃଶା ପୃଥା ଏହି ବୃଦ୍ଧ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଭାର କିପରି ବହନ କରୁଛନ୍ତି?'

15.24.6

कथं च स महीपालो हतपुत्रो निराश्रयः ।
पत्न्या सह वसत्येको वने श्वापदसेविते ॥ १५.२४.६ ॥

ପୁତ୍ରମାନେ ହତ ହୋଇଥିବା ଆଶ୍ରୟହୀନ ସେହି ମହୀପାଳ, ପତ୍ନୀ ସହ, ହିଂସ୍ର ପଶୁସେବିତ ବନରେ ଏକାକୀ କିପରି ବାସ କରୁଛନ୍ତି?

15.24.7

सा च देवी महाभागा गान्धारी हतबान्धवा ।
पतिमन्धं कथं वृद्धमन्वेति विजने वने ॥ १५.२४.७ ॥

ଏବଂ ସେହି ମହାଭାଗା ଦେବୀ ଗାନ୍ଧାରୀ, ଯାହାର ବନ୍ଧୁମାନେ ସମସ୍ତେ ହତ ହୋଇଥିଲେ, ଅନ୍ଧ ଓ ବୃଦ୍ଧ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପଛେ ନିର୍ଜନ ବନକୁ କିପରି ଗଲେ?

15.24.8

एवं तेषां कथयतामौत्सुक्यमभवत्तदा ।
गमने चाभवद्बुद्धिर्धृतराष्ट्रदिदृक्षया ॥ १५.२४.८ ॥

ଏପରି କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେଉଥିବା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସୁକତା ଜାଗିଲା; ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଯିବାର ସଂକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ହେଲା।

15.24.9

सहदेवस्तु राजानं प्रणिपत्येदमब्रवीत् ।
अहो मे भवतो दृष्टं हृदयं गमनं प्रति। ॥ १५.२४.९ ॥

କିନ୍ତୁ ସହଦେବ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହା କହିଲେ: "ଅହୋ! ଯିବା ପ୍ରତି ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟର ଭାବ ମୁଁ ଏପରି ଦେଖିଲି।"

15.24.10

न हि त्वां गौरवेणाहमशकं वक्तुमञ्जसा ।
गमनं प्रति राजेन्द्र तदिदं समुपस्थितम् ॥ १५.२४.१० ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ସମ୍ମାନ ହେତୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ କହି ପାରିଲି ନାହିଁ; ଯିବାର ସମୟ ଏବେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।

15.24.11

दिष्ट्या द्रक्ष्यामि तां कुन्तीं वर्तयन्तीं तपस्विनीम् ।
जटिलां तापसीं वृद्धां कुशकाशपरिक्षताम् ॥ १५.२४.११ ॥

ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ସେହି କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦେଖିବି; ତପସ୍ବିନୀ ଭାବେ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିବା, ଜଟାଧାରୀ ତାପସୀ, ବୃଦ୍ଧା, କୁଶ-କାଶ ଘାସରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ତାଙ୍କୁ।

15.24.12

प्रासादहर्म्यसंवृद्धामत्यन्तसुखभागिनीम् ।
कदानुजननीं श्रान्तां द्रक्ष्यामि भृशदुःखिताम् ॥ १५.२४.१२ ॥

ପ୍ରାସାଦ ଓ ହର୍ମ୍ୟରେ ବଢ଼ିଥିବା, ପରମ ସୁଖର ଭାଗିନୀ, ଏକଦା କନିଷ୍ଠ ଦେବରମାନଙ୍କ ମାତା ଥିବା ତାଙ୍କୁ, କ୍ଳାନ୍ତା ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତା ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ଦେଖିବି।

15.24.13

अनित्याः खलु मर्त्यानां गतयो भरतर्षभ ।
कुन्ती राजसुता यत्र वसत्यसुखिता वने ॥ १५.२४.१३ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଗତି ନିଶ୍ଚୟ ଅନିତ୍ୟ; ରାଜକନ୍ୟା କୁନ୍ତୀ ବନରେ ଦୁଃଖିତା ହୋଇ ବାସ କରୁଛନ୍ତି।

15.24.14

सहदेववचः श्रुत्वा द्रौपदी योषितां वरा ।
उवाच देवी राजानमभिपूज्याभिनन्द्य च। ॥ १५.२४.१४ ॥

ସହଦେବଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦ୍ରୌପଦୀ ଦେବୀ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇ କହିଲେ।

15.24.15

कदा द्रक्ष्यामि तां देवीं यदि जीवति सा पृथा ।
जीवन्त्या ह्यद्य मे प्रीतिर्भविष्यति जनाधिप ॥ १५.२४.१५ ॥

ଯଦି ପୃଥା ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ମୁଁ କେବେ ଦେଖିବି? ହେ ଜନାଧିପ, ସେ ଜୀବିତ ଥିଲେ ଆଜି ମୋର ଆନନ୍ଦ ହେବ।

15.24.16

एषा तेऽस्तु मतिर्नित्यं धर्मे ते रमतां मनः ।
योऽद्य त्वमस्मान्राजेन्द्र श्रेयसा योजयिष्यसि ॥ १५.२४.१६ ॥

ତୁମ ଏହି ବୁଦ୍ଧି ସଦା ରହୁ, ତୁମ ମନ ଧର୍ମରେ ରମୁ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆଜି ତୁମେ ଆମକୁ କଲ୍ୟାଣ ସହିତ ଯୋଡିବ।

15.24.17

अग्रपादस्थितं चेमं विद्धि राजन्वधूजनम् ।
काङ्क्षन्तं दर्शनं कुन्त्या गान्धार्याः श्वसुरस्च च ॥ १५.२४.१७ ॥

ହେ ରାଜନ, ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏହି ବଧୂଜନଙ୍କୁ ଜାଣ; ସେମାନେ କୁନ୍ତୀ, ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।

15.24.18

इत्युक्तः स नृपो देव्या द्रौपद्या भरतर्षभ ।
सेनाध्यक्षान्समानाय्य सर्वानिदमुवाच ह ॥ १५.२४.१८ ॥

ଦେବୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ଏହିପରି କହିବାରୁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜା ସମସ୍ତ ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଏହା କହିଲେ।

15.24.19

निर्यातयत मे सेनां प्रभूतरथकुञ्जराम् ।
द्रक्ष्यामि वनसंस्थं च धृताष्ट्रं महीपतिम् ॥ १५.२४.१९ ॥

ବହୁ ରଥ ଓ ହାତୀ ଥିବା ମୋ ସେନାକୁ ଯାତ୍ରା କରାଅ; ବନରେ ରହୁଥିବା ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିବି।

15.24.20

स्त्र्यध्यक्षांश्चाब्रवीद्राजा यानानि विविधानि मे ।
सज्जीक्रियन्तां सर्वाणि शिबिकाश्च सहस्रशः ॥ १५.२४.२० ॥

ରାଜା ସ୍ତ୍ରୀ-ଅଧ୍ୟକ୍ଷମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋର ବିବିଧ ଯାନ ସବୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ, ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଶିବିକା ମଧ୍ୟ."

15.24.21

शकटापणवेशाश्च कोशः शिल्पिन एव च ।
निर्यान्तु कोशपालाश्च कुरुक्षेत्राश्रमं प्रति ॥ १५.२४.२१ ॥

ଶକଟ, ଦୋକାନ, ନଗରବାସୀ, କୋଷ ଓ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ମଧ୍ୟ; କୋଷରକ୍ଷକମାନେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଆଡ଼େ ଯାଆନ୍ତୁ।

15.24.22

यश्च पौरजनः कश्चिद्द्रष्टुमिच्छति पार्थिवम् ।
अनावृतः सुविहितः स च यातु सुरक्षितः ॥ १५.२४.२२ ॥

ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ନଗରବାସୀ ବାଧାହୀନ, ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ଯାଆନ୍ତୁ।

15.24.23

सूदाः पौरोगवाश्चैव सर्वं चैव महानसम् ।
विविधं भक्ष्यभोज्यं च शकटैरुह्यतां मम ॥ १५.२४.२३ ॥

ରୋଷୁଆ ଓ ମୁଖ୍ୟ ରୋଷୁଆ, ଏବଂ ସମଗ୍ର ରୋଷଘରର ସାମଗ୍ରୀ; ବିବିଧ ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଭୋଜ୍ୟ ମୋ ଶକଟରେ ବୋହି ନିଆଯାଉ।

15.24.24

प्रयाणं घुष्यतां चैव श्वोभूत इति माचिरम् ।
क्रियतां पथि चाप्यद्य वेश्मानि विविधानि च। ॥ १५.२४.२४ ॥

"କାଲି ଯାତ୍ରା" ବୋଲି ଘୋଷଣା କର, ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ; ଆଜି ହିଁ ପଥରେ ବିବିଧ ବାସଗୃହ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।

15.24.25

एवमाज्ञाप्य राजा स भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
श्वोभूते निर्ययौ राजन्सस्त्रीवृद्धपुरःसरः ॥ १५.२४.२५ ॥

ଏହିପରି ଆଜ୍ଞା ଦେଇ ସେହି ରାଜା ପାଣ୍ଡବ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ପରଦିନ ବାହାରିଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି।

15.24.26

स बहिर्दिवसानेव जनौघं परिपालयन् ।
न्यवसन्नृपतिः पञ्च ततोऽगच्छद्वनं प्रति ॥ १५.२४.२६ ॥

ସେହି ରାଜା ବାହାରେ କେବଳ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଜନସମୂହକୁ ରକ୍ଷା କରି ରହିଲେ; ତା'ପରେ ବନ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।