మహాభారతం · అధ్యాయం 15.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.24.1
एवं ते पुरुषव्याघ्राः पाण्डवा मातृनन्दनाः ।
स्मरन्तो मातरं वीरा बभूवुर्भशदुःखिताः ॥ १५.२४.१ ॥
ఇలా ఆ పురుషవ్యాఘ్రులైన పాండవులు, తల్లి కుమారులు, తల్లిని స్మరిస్తూ, వీరులైనప్పటికీ అత్యంత దుఃఖితులయ్యారు.
15.24.2
ये राजकार्येषु पुरा व्यासक्ता नित्यशोऽभवन् ।
ते राजकार्याणि तदा नाकार्षुः सर्वतः पुरे ॥ १५.२४.२ ॥
పూర్వం నిత్యం రాజకార్యాలలో నిమగ్నులై ఉన్నవారు, ఆ సమయంలో నగరమంతటా రాజకార్యాలను చేయలేదు.
15.24.3
प्रविष्टा इव शोकेन नाभ्यनन्दन्त किञ्चन ।
सम्भाष्यमाणा अपि ते न किञ्चित्प्रत्यपूजयन् ॥ १५.२४.३ ॥
శోకంలో మునిగినవారిలా వారు దేనికీ సంతోషించలేదు; మాట్లాడినప్పుడు కూడా ఏమీ ప్రతిస్పందించలేదు.
15.24.4
ते स्म वीरा दुराधर्षा गांभीर्ये सागरोपमाः ।
शोकोपहतविज्ञाना नष्टसंज्ञा इवाभवन् ॥ १५.२४.४ ॥
ఆ వీరులు, ఎదిరింపశక్యులు కానివారు, గాంభీర్యంలో సముద్రంలాంటివారు, శోకంతో విజ్ఞానం హతమై చైతన్యం కోల్పోయినట్లయ్యారు.
15.24.5
अचिन्तयंश्च जननीं ततस्ते पाण्डुनन्दनाः ।
कथं नु वृद्धमिथुनं वहत्यतिकृशा पृथा ॥ १५.२४.५ ॥
అప్పుడు పాండు కుమారులు తమ తల్లిని గురించి ఆలోచించారు: 'అతి కృశించిన పృథ ఈ వృద్ధ దంపతులను ఎలా భరిస్తోందో?'
15.24.6
कथं च स महीपालो हतपुत्रो निराश्रयः ।
पत्न्या सह वसत्येको वने श्वापदसेविते ॥ १५.२४.६ ॥
కుమారులు హతులైన, ఆశ్రయం లేని ఆ మహీపాలుడు, భార్యతో కలిసి, క్రూరమృగాలు తిరుగే అడవిలో ఒంటరిగా ఎలా నివసిస్తున్నాడో?
15.24.7
सा च देवी महाभागा गान्धारी हतबान्धवा ।
पतिमन्धं कथं वृद्धमन्वेति विजने वने ॥ १५.२४.७ ॥
బంధువులందరూ హతమైపోయిన ఆ మహాభాగ్యవతి దేవి గాంధారి, గ్రుడ్డివాడూ వృద్ధుడూ అయిన తన భర్తను వెంబడించి నిర్జనమైన అరణ్యంలో ఎలా వెళ్లింది?
15.24.8
एवं तेषां कथयतामौत्सुक्यमभवत्तदा ।
गमने चाभवद्बुद्धिर्धृतराष्ट्रदिदृक्षया ॥ १५.२४.८ ॥
ఇలా వారు మాట్లాడుకుంటుండగా అప్పుడు ఆసక్తి కలిగింది; ధృతరాష్ట్రుని చూడాలన్న కోరికతో వెళ్లాలనే సంకల్పమూ కలిగింది.
15.24.9
सहदेवस्तु राजानं प्रणिपत्येदमब्रवीत् ।
अहो मे भवतो दृष्टं हृदयं गमनं प्रति। ॥ १५.२४.९ ॥
అయితే సహదేవుడు రాజుకు నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు: "అహో! మీ హృదయం వెళ్లాలనే ఆలోచనతో ఉన్నదని నేను గ్రహించాను."
15.24.10
न हि त्वां गौरवेणाहमशकं वक्तुमञ्जसा ।
गमनं प्रति राजेन्द्र तदिदं समुपस्थितम् ॥ १५.२४.१० ॥
రాజేంద్రా! గౌరవం వల్ల నేను మీతో నేరుగా చెప్పలేకపోయాను; వెళ్లే సమయం ఇదిగో వచ్చేసింది.
15.24.11
दिष्ट्या द्रक्ष्यामि तां कुन्तीं वर्तयन्तीं तपस्विनीम् ।
जटिलां तापसीं वृद्धां कुशकाशपरिक्षताम् ॥ १५.२४.११ ॥
అదృష్టవశాత్తు నేను ఆ కుంతిని చూస్తాను; తపస్విని అయి జీవిస్తున్న ఆమె, జటలు ధరించిన తాపసి, వృద్ధురాలు, కుశ-కాశ గడ్డితో గాయపడిన ఆమెను.
15.24.12
प्रासादहर्म्यसंवृद्धामत्यन्तसुखभागिनीम् ।
कदानुजननीं श्रान्तां द्रक्ष्यामि भृशदुःखिताम् ॥ १५.२४.१२ ॥
ప్రాసాదాలలో, హర్మ్యాలలో పెరిగి, అత్యంత సుఖాన్ని అనుభవించిన, ఒకప్పుడు తమ్ముళ్ల తల్లిగా ఉన్న ఆమెను, అలసిపోయి అత్యంత దుఃఖంలో ఉన్న స్థితిలో నేను చూస్తాను.
15.24.13
अनित्याः खलु मर्त्यानां गतयो भरतर्षभ ।
कुन्ती राजसुता यत्र वसत्यसुखिता वने ॥ १५.२४.१३ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, మనుష్యుల గతులు నిశ్చయంగా అనిత్యాలు; రాజపుత్రి కుంతి అడవిలో దుఃఖంతో నివసిస్తోంది.
15.24.14
सहदेववचः श्रुत्वा द्रौपदी योषितां वरा ।
उवाच देवी राजानमभिपूज्याभिनन्द्य च। ॥ १५.२४.१४ ॥
సహదేవుని మాటలు విని, స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలైన ద్రౌపది దేవి రాజును గౌరవించి అభినందించి పలికింది.
15.24.15
कदा द्रक्ष्यामि तां देवीं यदि जीवति सा पृथा ।
जीवन्त्या ह्यद्य मे प्रीतिर्भविष्यति जनाधिप ॥ १५.२४.१५ ॥
ఆ దేవిని ఎప్పుడు చూడగలను, పృథ బ్రతికి ఉంటే? ఓ జనాధిపా, ఆమె బ్రతికి ఉంటే ఈ రోజు నాకు ఆనందం కలుగుతుంది.
15.24.16
एषा तेऽस्तु मतिर्नित्यं धर्मे ते रमतां मनः ।
योऽद्य त्वमस्मान्राजेन्द्र श्रेयसा योजयिष्यसि ॥ १५.२४.१६ ॥
నీ ఈ బుద్ధి ఎల్లప్పుడూ నిలిచి ఉండుగాక; నీ మనస్సు ధర్మంలో రమించుగాక. ఓ రాజేంద్రా, నేడు నీవు మమ్మల్ని శ్రేయస్సుతో కలుపబోతున్నావు.
15.24.17
अग्रपादस्थितं चेमं विद्धि राजन्वधूजनम् ।
काङ्क्षन्तं दर्शनं कुन्त्या गान्धार्याः श्वसुरस्च च ॥ १५.२४.१७ ॥
ఓ రాజా, ముందు నిలబడి ఉన్న ఈ కోడళ్ల సమూహాన్ని తెలుసుకో; కుంతి, గాంధారి, మామగారి దర్శనం కోరుకుంటున్నారు.
15.24.18
इत्युक्तः स नृपो देव्या द्रौपद्या भरतर्षभ ।
सेनाध्यक्षान्समानाय्य सर्वानिदमुवाच ह ॥ १५.२४.१८ ॥
దేవి ద్రౌపది ఇలా చెప్పగా, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, రాజు సేనాధిపతులందరినీ పిలిచి ఇది చెప్పాడు.
15.24.19
निर्यातयत मे सेनां प्रभूतरथकुञ्जराम् ।
द्रक्ष्यामि वनसंस्थं च धृताष्ट्रं महीपतिम् ॥ १५.२४.१९ ॥
అనేక రథాలు, ఏనుగులు గల నా సేనను బయలుదేరదీయండి; అడవిలో నివసిస్తున్న రాజు ధృతరాష్ట్రుడిని నేను చూస్తాను.
15.24.20
स्त्र्यध्यक्षांश्चाब्रवीद्राजा यानानि विविधानि मे ।
सज्जीक्रियन्तां सर्वाणि शिबिकाश्च सहस्रशः ॥ १५.२४.२० ॥
రాజు స్త్రీల అధ్యక్షులతో ఇలా అన్నాడు: "నా వివిధ వాహనాలన్నీ, వేల పల్లకీలూ సిద్ధం చేయండి."
15.24.21
शकटापणवेशाश्च कोशः शिल्पिन एव च ।
निर्यान्तु कोशपालाश्च कुरुक्षेत्राश्रमं प्रति ॥ १५.२४.२१ ॥
బండ్లు, దుకాణాలు, వ్యాపారులు, ఖజానా, శిల్పులు కూడా; ఖజానా కాపలాదారులు కురుక్షేత్ర ఆశ్రమం వైపు బయలుదేరాలి.
15.24.22
यश्च पौरजनः कश्चिद्द्रष्टुमिच्छति पार्थिवम् ।
अनावृतः सुविहितः स च यातु सुरक्षितः ॥ १५.२४.२२ ॥
రాజును చూడాలనుకునే నగరవాసి ఎవరైనా సరే, ఆటంకం లేకుండా, చక్కగా ఏర్పాటు చేయబడి, సురక్షితంగా వెళ్లనివ్వండి.
15.24.23
सूदाः पौरोगवाश्चैव सर्वं चैव महानसम् ।
विविधं भक्ष्यभोज्यं च शकटैरुह्यतां मम ॥ १५.२४.२३ ॥
వంటవారు, ప్రధాన వంటవారు, వంటశాల సర్వస్వం; వివిధ తినే-తాగే పదార్థాలు నా బండ్లపై తీసుకెళ్లబడాలి.
15.24.24
प्रयाणं घुष्यतां चैव श्वोभूत इति माचिरम् ।
क्रियतां पथि चाप्यद्य वेश्मानि विविधानि च। ॥ १५.२४.२४ ॥
"రేపు ప్రయాణం" అని చాటించండి, ఆలస్యం చేయకండి; ఈరోజే దారిలో వివిధ నివాసాలు కూడా నిర్మించండి.
15.24.25
एवमाज्ञाप्य राजा स भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
श्वोभूते निर्ययौ राजन्सस्त्रीवृद्धपुरःसरः ॥ १५.२४.२५ ॥
ఇలా ఆజ్ఞాపించి, ఆ రాజు పాండవుడు తన సోదరులతో కలిసి మరుసటి రోజు బయలుదేరాడు, ఓ రాజా, స్త్రీలు మరియు వృద్ధులను ముందు ఉంచి.
15.24.26
स बहिर्दिवसानेव जनौघं परिपालयन् ।
न्यवसन्नृपतिः पञ्च ततोऽगच्छद्वनं प्रति ॥ १५.२४.२६ ॥
ఆ రాజు బయట ఐదు రోజులు మాత్రమే జనసమూహాన్ని కాపాడుతూ ఉన్నాడు; తరువాత అడవి వైపు వెళ్ళాడు.