มหาภารตะ · อัธยายะ 15.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.24.1
एवं ते पुरुषव्याघ्राः पाण्डवा मातृनन्दनाः ।
स्मरन्तो मातरं वीरा बभूवुर्भशदुःखिताः ॥ १५.२४.१ ॥
ปาณฑพทั้งหลายเหล่านั้น ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ผู้เป็นบุตรของพระมารดา ระลึกถึงพระมารดาอยู่ แม้เป็นวีรบุรุษ ก็เศร้าโศกอย่างยิ่ง
15.24.2
ये राजकार्येषु पुरा व्यासक्ता नित्यशोऽभवन् ।
ते राजकार्याणि तदा नाकार्षुः सर्वतः पुरे ॥ १५.२४.२ ॥
ผู้ที่ในกาลก่อนขวนขวายอยู่กับราชกิจเป็นนิจ บัดนั้นกลับไม่จัดราชการใด ๆ ทั่วทั้งในนคร
15.24.3
प्रविष्टा इव शोकेन नाभ्यनन्दन्त किञ्चन ।
सम्भाष्यमाणा अपि ते न किञ्चित्प्रत्यपूजयन् ॥ १५.२४.३ ॥
ประหนึ่งจมอยู่ในความโศก พวกเขาไม่ยินดีในสิ่งใดเลย แม้มีผู้มาพูดด้วย พวกเขาก็มิได้ตอบรับ
15.24.4
ते स्म वीरा दुराधर्षा गांभीर्ये सागरोपमाः ।
शोकोपहतविज्ञाना नष्टसंज्ञा इवाभवन् ॥ १५.२४.४ ॥
วีรบุรุษเหล่านั้นข่มได้ยาก ลึกซึ้งประดุจมหาสมุทร เมื่อความเข้าใจถูกความโศกทำลาย ก็ดูประหนึ่งหมดสติไปเสีย
15.24.5
अचिन्तयंश्च जननीं ततस्ते पाण्डुनन्दनाः ।
कथं नु वृद्धमिथुनं वहत्यतिकृशा पृथा ॥ १५.२४.५ ॥
ลำดับนั้น บุตรของพระปาณฑุคิดถึงพระมารดาว่า พระนางปฤถาผู้ซูบผอมยิ่งนัก จะทรงประคองคู่สามีภริยาชราอยู่ได้อย่างไรหนอ
15.24.6
कथं च स महीपालो हतपुत्रो निराश्रयः ।
पत्न्या सह वसत्येको वने श्वापदसेविते ॥ १५.२४.६ ॥
และพระราชาผู้นั้น บุตรทั้งหลายถูกฆ่าตาย ไม่มีที่พึ่ง จะอยู่ลำพังกับพระมเหสีในป่าที่สัตว์ร้ายอาศัยอยู่ได้อย่างไร
15.24.7
सा च देवी महाभागा गान्धारी हतबान्धवा ।
पतिमन्धं कथं वृद्धमन्वेति विजने वने ॥ १५.२४.७ ॥
และพระเทวีคานธารี ผู้ทรงบุญบารมียิ่ง ญาติพี่น้องถูกฆ่าสิ้น เหตุใดจึงตามสามีผู้ตาบอดและชราเข้าไปในป่าอันเปลี่ยว
15.24.8
एवं तेषां कथयतामौत्सुक्यमभवत्तदा ।
गमने चाभवद्बुद्धिर्धृतराष्ट्रदिदृक्षया ॥ १५.२४.८ ॥
ขณะที่พวกเขากำลังพูดกันเช่นนั้น ความกระตือรือร้นก็บังเกิดขึ้น และความตั้งใจจะไปก็เกิดขึ้น เพราะปรารถนาจะได้เห็นพระธฤตราษฎร์
15.24.9
सहदेवस्तु राजानं प्रणिपत्येदमब्रवीत् ।
अहो मे भवतो दृष्टं हृदयं गमनं प्रति। ॥ १५.२४.९ ॥
ฝ่ายสหเทพ ถวายบังคมพระราชาแล้วกล่าวว่า " อ้า พระองค์ทรงมีพระทัยที่หันไปทางการเสด็จไป หม่อมฉันได้เห็นแล้ว"
15.24.10
न हि त्वां गौरवेणाहमशकं वक्तुमञ्जसा ।
गमनं प्रति राजेन्द्र तदिदं समुपस्थितम् ॥ १५.२४.१० ॥
ข้าแต่พระจอมราชันย์ ด้วยความเคารพ หม่อมฉันไม่อาจกราบทูลพระองค์โดยตรงได้ บัดนี้เวลาที่จะเสด็จไปนั้นมาถึงแล้ว
15.24.11
दिष्ट्या द्रक्ष्यामि तां कुन्तीं वर्तयन्तीं तपस्विनीम् ।
जटिलां तापसीं वृद्धां कुशकाशपरिक्षताम् ॥ १५.२४.११ ॥
โดยโชคดี หม่อมฉันจะได้เห็นพระนางกุนตี ผู้ดำเนินชีวิตอย่างนักพรต มีผมเกล้าเป็นชฎา เป็นดาบสินีชรา ถูกหญ้ากุศะและหญ้ากาศะบาดไปทั้งตัว
15.24.12
प्रासादहर्म्यसंवृद्धामत्यन्तसुखभागिनीम् ।
कदानुजननीं श्रान्तां द्रक्ष्यामि भृशदुःखिताम् ॥ १५.२४.१२ ॥
พระนางผู้เติบโตในปราสาทและพระราชวัง เคยมีความสุขยิ่งนัก เคยเป็นพระมารดาของน้องเขย หม่อมฉันจะได้เห็นพระนางผู้อ่อนล้าและเศร้าโศกอย่างยิ่ง
15.24.13
अनित्याः खलु मर्त्यानां गतयो भरतर्षभ ।
कुन्ती राजसुता यत्र वसत्यसुखिता वने ॥ १५.२४.१३ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นวัวใหญ่ในพวกภรตะ แท้จริงแล้วหนทางแห่งมนุษย์นั้นไม่เที่ยงแท้ จึงมีพระนางกุนตีธิดาของพระราชาทรงประทับอยู่ในป่าด้วยความทุกข์
15.24.14
सहदेववचः श्रुत्वा द्रौपदी योषितां वरा ।
उवाच देवी राजानमभिपूज्याभिनन्द्य च। ॥ १५.२४.१४ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของสหเทพแล้ว พระนางเทราปทีผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่สตรี ได้ถวายความเคารพและทักทายพระราชา แล้วตรัสว่า
15.24.15
कदा द्रक्ष्यामि तां देवीं यदि जीवति सा पृथा ।
जीवन्त्या ह्यद्य मे प्रीतिर्भविष्यति जनाधिप ॥ १५.२४.१५ ॥
หม่อมฉันจะได้เห็นพระเทวีองค์นั้นเมื่อไรหนอ หากพระนางปฤถายังมีชีวิตอยู่ ข้าแต่จอมชนผู้เป็นใหญ่ ตราบที่พระนางยังทรงพระชนม์ วันนี้หม่อมฉันจะมีความยินดี
15.24.16
एषा तेऽस्तु मतिर्नित्यं धर्मे ते रमतां मनः ।
योऽद्य त्वमस्मान्राजेन्द्र श्रेयसा योजयिष्यसि ॥ १५.२४.१६ ॥
ขอให้พระดำรินี้ของพระองค์คงอยู่ตลอดไป ขอให้พระทัยของพระองค์ยินดีในธรรม ข้าแต่พระจอมราชันย์ ผู้ที่วันนี้จะทรงนำพวกเราไปสู่ความเจริญ
15.24.17
अग्रपादस्थितं चेमं विद्धि राजन्वधूजनम् ।
काङ्क्षन्तं दर्शनं कुन्त्या गान्धार्याः श्वसुरस्च च ॥ १५.२४.१७ ॥
ข้าแต่พระราชา ขอทรงทราบว่าสะใภ้เหล่านี้ยืนอยู่ข้างหน้า ปรารถนาจะได้เห็นพระนางกุนตี พระนางคานธารี และพ่อผัว
15.24.18
इत्युक्तः स नृपो देव्या द्रौपद्या भरतर्षभ ।
सेनाध्यक्षान्समानाय्य सर्वानिदमुवाच ह ॥ १५.२४.१८ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นวัวใหญ่ในพวกภรตะ เมื่อพระนางเทวีเทราปทีตรัสดังนั้นแล้ว พระราชาได้ทรงเรียกแม่ทัพทั้งหมดมา แล้วตรัสสิ่งนี้
15.24.19
निर्यातयत मे सेनां प्रभूतरथकुञ्जराम् ।
द्रक्ष्यामि वनसंस्थं च धृताष्ट्रं महीपतिम् ॥ १५.२४.१९ ॥
จงส่งกองทัพของเราออกไปเถิด กองทัพที่มีรถและช้างมากมาย เราจะได้เห็นพระเจ้าธฤตราษฎร์ผู้เป็นจอมปฐพี ผู้ประทับอยู่ในป่า
15.24.20
स्त्र्यध्यक्षांश्चाब्रवीद्राजा यानानि विविधानि मे ।
सज्जीक्रियन्तां सर्वाणि शिबिकाश्च सहस्रशः ॥ १५.२४.२० ॥
พระราชาตรัสแก่ผู้ควบคุมสตรีว่า "จงเตรียมยานพาหนะต่าง ๆ ของเราให้พร้อมทั้งหมด และเตรียมเกี้ยวนับพันเล่มด้วย"
15.24.21
शकटापणवेशाश्च कोशः शिल्पिन एव च ।
निर्यान्तु कोशपालाश्च कुरुक्षेत्राश्रमं प्रति ॥ १५.२४.२१ ॥
ให้เกวียน ร้านค้า ประชาชนในเมือง คลัง และช่างฝีมือ รวมทั้งผู้ดูแลคลัง ออกไปยังอาศรมที่กุรุกเษตรเถิด
15.24.22
यश्च पौरजनः कश्चिद्द्रष्टुमिच्छति पार्थिवम् ।
अनावृतः सुविहितः स च यातु सुरक्षितः ॥ १५.२४.२२ ॥
ประชาชนในเมืองผู้ใดปรารถนาจะเฝ้าพระราชา ให้ผู้นั้นไปได้โดยไม่ถูกขัดขวาง จัดการไว้เรียบร้อยและได้รับการคุ้มครองอย่างดี
15.24.23
सूदाः पौरोगवाश्चैव सर्वं चैव महानसम् ।
विविधं भक्ष्यभोज्यं च शकटैरुह्यतां मम ॥ १५.२४.२३ ॥
พ่อครัว หัวหน้าพ่อครัว และเครื่องครัวทั้งหมด ให้บรรทุกอาหารและเครื่องดื่มชนิดต่าง ๆ ใส่เกวียนของข้า
15.24.24
प्रयाणं घुष्यतां चैव श्वोभूत इति माचिरम् ।
क्रियतां पथि चाप्यद्य वेश्मानि विविधानि च। ॥ १५.२४.२४ ॥
จงประกาศว่าจะออกเดินทางในวันพรุ่งนี้ อย่าให้ล่าช้า และในวันนี้ บนหนทาง ให้จัดที่พักอาศัยหลายแบบไว้
15.24.25
एवमाज्ञाप्य राजा स भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
श्वोभूते निर्ययौ राजन्सस्त्रीवृद्धपुरःसरः ॥ १५.२४.२५ ॥
เมื่อพระราชาปาณฑพทรงมีรับสั่งเช่นนี้แล้ว ก็เสด็จออกไปพร้อมด้วยพระอนุชาทั้งหลาย ในวันรุ่งขึ้น ข้าแต่พระราชา โดยมีสตรีและผู้เฒ่านำหน้า
15.24.26
स बहिर्दिवसानेव जनौघं परिपालयन् ।
न्यवसन्नृपतिः पञ्च ततोऽगच्छद्वनं प्रति ॥ १५.२४.२६ ॥
พระราชาองค์นั้นประทับอยู่นอกเมืองเพียงห้าวัน คอยคุ้มครองฝูงชน แล้วจึงเสด็จต่อไปยังป่า