মহাভারত · অধ্যায় 18.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
18.1.1
नारायणं नस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य मम पूर्वपितामहाः ।
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च कानि स्थानानि भेजिरे ॥ १८.१.१ ॥
নারায়ণকে প্রণাম করে, নরশ্রেষ্ঠ নরকে, দেবী সরস্বতী ও ব্যাসকে প্রণাম করে, তারপর 'জয়' উচ্চারণ করা উচিত।
18.1.2
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं सर्वविच्चासि मे मतः ।
महर्षिणाऽभ्यनुज्ञातो व्यासेनाद्भुतकर्मणा ॥ १८.१.२ ॥
এটি শুনতে আমি ইচ্ছা করি। আপনি সর্বজ্ঞ বলে আমার মনে হয়; অদ্ভুতকর্মা মহর্ষি ব্যাসের অনুমতি পেয়েছেন আপনি।
18.1.3
स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य तव पूर्वपितामहाः ।
युधिष्ठिरप्रभृतयो यदकुर्वत तच्छृणु ॥ १८.१.३ ॥
স্বর্গ ত্রিবিষ্টপে পৌঁছে যুধিষ্ঠির প্রভৃতি আপনার পূর্বপিতামহেরা যা করেছিলেন, তা শুনুন।
18.1.4
स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
दुर्योधनं श्रिया जुष्टं ददर्शासीनमासने ॥ १८.१.४ ॥
স্বর্গ ত্রিবিষ্টপে পৌঁছে ধর্মরাজ যুধিষ্ঠির শ্রীমণ্ডিত হয়ে আসনে উপবিষ্ট দুর্যোধনকে দেখলেন।
18.1.5
भ्राजमानमिवादित्यं वीरलक्ष्म्याऽभिसंवृतम् ।
देवैर्भ्राजिष्णुभिः साध्यैः सहितं पुण्यकर्मभिः ॥ १८.१.५ ॥
বীরশ্রীতে পরিবেষ্টিত, আদিত্যের মতো দীপ্যমান, তেজোময় দেবতা ও পুণ্যকর্মা সাধ্যদের সঙ্গে।
18.1.6
ततो युधिष्ठिरो राजा दुर्योधनममर्षितः ।
सहसा सन्निवृत्तोऽभूच्छ्रियं दृष्ट्वा सुयोधने ॥ १८.१.६ ॥
তখন রাজা যুধিষ্ঠির ক্রোধান্বিত হলেন; সুযোধনের সেই শ্রী দেখে সহসা মুখ ফিরিয়ে নিলেন।
18.1.7
ब्रुवन्नुच्चैर्वचस्तान्वै नाहं दुर्योधनेन वै ।
सहितः कामये लोकाँल्लब्धेनादीर्घदर्शिना ॥ १८.१.७ ॥
উচ্চস্বরে সেই কথাগুলি বলতে বলতে (যুধিষ্ঠির বললেন): দুর্যোধনের সঙ্গে, অদূরদর্শী ব্যক্তির লাভ করা লোকসমূহ আমি কামনা করি না।
18.1.8
यत्कृते पृथिवी सर्वा सुहृदो बान्धवास्तथा ।
हतास्माभिः प्रसह्याजौ किल्ष्टैः पूर्वं महावने ॥ १८.१.८ ॥
যার জন্য সমগ্র পৃথিবী, সুহৃদ ও বান্ধবেরা — পূর্বে মহাবনে ক্লেশ ভোগ করা আমাদের দ্বারা — যুদ্ধে বলপূর্বক নিহত হয়েছে।
18.1.9
द्रौपदी च सभामध्ये पाञ्चाली धर्मचारिणी ।
पर्याकृष्टाऽनवद्याङ्गी पत्नी नो गुरुसन्निधौ ॥ १८.१.९ ॥
সভার মাঝে ধর্মাচারিণী, নির্দোষ অঙ্গবিশিষ্টা পাঞ্চালী দ্রৌপদী, আমাদের পত্নী, গুরুজনদের উপস্থিতিতে টেনে আনা হয়েছিল।
18.1.10
अस्ति देवा न मे कामः सुयोधनमुदीक्षितुम् ।
तत्राहं गन्तुमिच्छामि यत्र ते भ्रातरो मम ॥ १८.१.१० ॥
হে দেবতাগণ, সুযোধনকে দেখতে আমার ইচ্ছা নেই। যেখানে আমার ভাইরা আছেন, সেখানে যেতে আমি ইচ্ছুক।
18.1.11
नैवमित्यब्रवीत्तं तु नारदः प्रहसन्निव ।
स्वर्गे निवासे राजेन्द्र विरुद्धं चापि नश्यति ॥ १८.१.११ ॥
নারদ হাসতে হাসতে তাঁকে বললেন, 'এমন নয়।' হে রাজেন্দ্র, স্বর্গবাসে বিরোধও বিনষ্ট হয়।
18.1.12
युधिष्ठिर महाबाहो मैवं वोचः कथञ्चन ।
दुर्योधनं प्रति नृपं शृणु चेदं वचो मम ॥ १८.१.१२ ॥
হে মহাবাহু যুধিষ্ঠির, দুর্যোধন সম্বন্ধে কোনোভাবেই এমন বোলো না। হে নৃপ, আমার এই কথা শোনো।
18.1.13
एष दुर्योधनो राजा पूज्यते त्रिदशैः सह ।
सद्भिश्च राजप्रवरैते इमे स्वर्गवासिनः। ॥ १८.१.१३ ॥
এই রাজা দুর্যোধন দেবতা, সজ্জন ও শ্রেষ্ঠ রাজাদের সঙ্গে সম্মানিত হচ্ছেন; এঁরা সকলেই স্বর্গবাসী।
18.1.14
वीरलोकगतिं प्राप्ता युद्धे हुत्वाऽऽत्मनस्तनुम् ।
यूयं सर्वे सुरसमा येन युद्धेन बाधिताः ॥ १८.१.१४ ॥
যুদ্ধে নিজের দেহ আহুতি দিয়ে বীরলোকের গতি লাভ করেছেন আপনারা সকলেই দেবতাতুল্য; যে যুদ্ধে আপনারা পীড়িত হয়েছিলেন, সেই যুদ্ধেই।
18.1.15
स एष क्षत्रधर्मेण स्थानमेतदवाप्तवान् ।
भये महति योऽभीतो बभूव पृथिवीपतिः ॥ १८.१.१५ ॥
ক্ষাত্রধর্মের বলে এই স্থান লাভ করেছেন তিনিই; যিনি মহাভয়েও ভয়হীন ছিলেন সেই পৃথিবীপতি।
18.1.16
न तन्मनसि कर्तव्यं पुत्र यद्द्यूतकारितम् ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं न चिन्तयितुमर्हसि ॥ १८.१.१६ ॥
পুত্র, দ্যূতক্রীড়ায় যা ঘটানো হয়েছিল তা মনে রাখা উচিত নয়; দ্রৌপদীর ক্লেশের কথাও তোমার ভাবা উচিত নয়।
18.1.17
ये चान्येऽपि परिक्लेशा युष्माकं ज्ञातिकारिताः ।
संग्रामेष्वथवाऽन्यत्र न तान्संस्मर्तुमर्हसि ॥ १८.१.१७ ॥
আপনাদের জ্ঞাতিদের দ্বারা ঘটানো অন্য যেসব ক্লেশ, যুদ্ধে কিংবা অন্যত্র, সেগুলিও আপনার স্মরণ করা উচিত নয়।
18.1.18
समागच्छ यथान्यायं राज्ञा दुर्योधनेन वै ।
स्वर्गोऽयं नेह वैराणि भन्ति मनुजाधिप ॥ १८.१.१८ ॥
যথাবিধি রাজা দুর্যোধনের সঙ্গে মিলিত হও; হে মনুষ্যাধিপ, এটি স্বর্গ; এখানে শত্রুতা পোষণ করা হয় না।
18.1.19
नारदेनैवमुक्तस्तु कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄन्पप्रच्छ मेधावी वाक्यमेतदुवाच ह ॥ १८.१.१९ ॥
নারদ এইরূপ বললে কুরুরাজ যুধিষ্ঠির তাঁর ভ্রাতাদের জিজ্ঞাসা করলেন, এবং মেধাবী তিনি এই কথা বললেন।
18.1.20
यदि दुर्योधनस्यैते वीरलोकाः सनातनाः ।
अधर्मज्ञस्य पापस्य पृथिवीसुहृदद्रुहः ॥ १८.१.२० ॥
দুর্যোধনের যদি এই বীরলোকগুলি সনাতন হয়, তবে সে অধর্মজ্ঞানহীন, পাপী, পৃথিবীর সুহৃদদের দ্রোহী।
18.1.21
यत्कृते पृथिवी नष्टा सहसा सनरद्विपा ।
वयं च मन्युना दग्धा वैरं प्रतिचिकीर्षवः ॥ १८.१.२१ ॥
যার কারণে মানুষ ও হাতিসহ পৃথিবী সহসা ধ্বংস হলো, আর আমরা বৈরের প্রতিশোধ নিতে ইচ্ছুক হয়ে ক্রোধে দগ্ধ হলাম।
18.1.22
ये ते वीरी महात्मानो भ्रातरो मे महाव्रताः ।
सत्यप्रतिज्ञा लोकस्य शूरा वै सत्यवादिनः।
तेषामिदानीं के लोका द्रष्टुमिच्छामि तानहम् ॥ १८.१.२२ ॥
আমার যে বীর, মহাত্মা, মহাব্রতী ভ্রাতারা ছিলেন, সত্যপ্রতিজ্ঞ, জগতের শূর এবং সত্যবাদী—এখন তাঁদের লোক কোথায়? তাঁদের দেখতে আমি ইচ্ছুক।
18.1.23
कर्णं चैव महात्मानं कौन्तेयं सत्यसङ्गरम् ।
धृष्टद्युम्नं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजान् ॥ १८.१.२३ ॥
মহাত্মা কর্ণকে, কুন্তীপুত্রকে, যুদ্ধে সত্যসঙ্গরকে, ধৃষ্টদ্যুম্নকে, সাত্যকিকে এবং ধৃষ্টদ্যুম্নের পুত্রদের (দেখতে চাই)।
18.1.24
ये च शस्त्रैर्वधं प्राप्ताः क्षत्रधर्मेण पार्थिवाः ।
क्वनु ते पार्थिवान्ब्रह्मन्नैतान्पश्यामि नारद ॥ १८.१.२४ ॥
যে রাজারা ক্ষত্রধর্ম অনুযায়ী অস্ত্রে নিহত হয়েছিলেন, তাঁরা কোথায়? হে ব্রহ্মন্, হে নারদ, এখানে তাঁদের আমি দেখতে পাচ্ছি না।
18.1.25
विराटद्रुपदौ चैव धृष्टकेतुमुखांश्च तान् ।
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं द्रौपदेयांश्च सर्वशः।
अभिमन्युं च दुर्धर्षं द्रष्टुमिच्छामि नारद ॥ १८.१.२५ ॥
বিরাট ও দ্রুপদ, ধৃষ্টকেতু প্রমুখ সকলে, শিখণ্ডী ও পাঞ্চাল রাজকুমার, দ্রৌপদীর সকল পুত্র, এবং দুর্ধর্ষ অভিমন্যু — হে নারদ, আমি তাঁদের দেখতে চাই।