Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 18.1

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

18.1.1

नारायणं नस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य मम पूर्वपितामहाः ।
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च कानि स्थानानि भेजिरे ॥ १८.१.१ ॥

नारायणाला नमस्कार करून, नरांमध्ये उत्तम अशा नराला, देवी सरस्वती आणि व्यास यांना नमस्कार करून, नंतर 'जय' असा उच्चार करावा.

18.1.2

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं सर्वविच्चासि मे मतः ।
महर्षिणाऽभ्यनुज्ञातो व्यासेनाद्भुतकर्मणा ॥ १८.१.२ ॥

हे ऐकण्याची माझी इच्छा आहे. आपण सर्वज्ञ आहात असे मला वाटते; अद्भुत कर्म करणारे महर्षी व्यास यांनी आपल्याला अनुज्ञा दिली आहे.

18.1.3

स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य तव पूर्वपितामहाः ।
युधिष्ठिरप्रभृतयो यदकुर्वत तच्छृणु ॥ १८.१.३ ॥

स्वर्ग त्रिविष्टपास पोहोचल्यावर युधिष्ठिर आदी तुमच्या पूर्वपितामहांनी जे केले ते ऐका.

18.1.4

स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
दुर्योधनं श्रिया जुष्टं ददर्शासीनमासने ॥ १८.१.४ ॥

स्वर्ग त्रिविष्टपास पोहोचलेल्या धर्मराज युधिष्ठिराने वैभवाने युक्त होऊन आसनावर बसलेला दुर्योधन पाहिला.

18.1.5

भ्राजमानमिवादित्यं वीरलक्ष्म्याऽभिसंवृतम् ।
देवैर्भ्राजिष्णुभिः साध्यैः सहितं पुण्यकर्मभिः ॥ १८.१.५ ॥

वीरलक्ष्मीने वेढलेला, आदित्यासारखा तेजस्वी, तेजस्वी देव आणि पुण्यकर्मी साध्यांसह.

18.1.6

ततो युधिष्ठिरो राजा दुर्योधनममर्षितः ।
सहसा सन्निवृत्तोऽभूच्छ्रियं दृष्ट्वा सुयोधने ॥ १८.१.६ ॥

तेव्हा राजा युधिष्ठिर दुर्योधनावर संतापला; सुयोधनातील ते वैभव पाहून तो अचानक मागे वळला.

18.1.7

ब्रुवन्नुच्चैर्वचस्तान्वै नाहं दुर्योधनेन वै ।
सहितः कामये लोकाँल्लब्धेनादीर्घदर्शिना ॥ १८.१.७ ॥

मोठ्या आवाजात ती वचने बोलत (युधिष्ठिर म्हणाला): दुर्योधनासह, अदूरदर्शी माणसाने मिळवलेल्या लोकांची मी इच्छा करत नाही.

18.1.8

यत्कृते पृथिवी सर्वा सुहृदो बान्धवास्तथा ।
हतास्माभिः प्रसह्याजौ किल्ष्टैः पूर्वं महावने ॥ १८.१.८ ॥

ज्याच्यासाठी सर्व पृथ्वी, मित्र आणि बांधव — पूर्वी महावनात क्लेश भोगलेल्या आम्हांकडून — युद्धात बलात्काराने मारले गेले.

18.1.9

द्रौपदी च सभामध्ये पाञ्चाली धर्मचारिणी ।
पर्याकृष्टाऽनवद्याङ्गी पत्नी नो गुरुसन्निधौ ॥ १८.१.९ ॥

सभेच्या मध्यभागी धर्मचारिणी, निर्दोष अवयवांची पांचाली द्रौपदी, आमची पत्नी, वडीलधाऱ्यांच्या समक्ष ओढून आणली गेली.

18.1.10

अस्ति देवा न मे कामः सुयोधनमुदीक्षितुम् ।
तत्राहं गन्तुमिच्छामि यत्र ते भ्रातरो मम ॥ १८.१.१० ॥

हे देवांनो, सुयोधनाला पाहण्याची माझी इच्छा नाही. जिथे माझे बंधू आहेत तिथे जाण्याची मला इच्छा आहे.

18.1.11

नैवमित्यब्रवीत्तं तु नारदः प्रहसन्निव ।
स्वर्गे निवासे राजेन्द्र विरुद्धं चापि नश्यति ॥ १८.१.११ ॥

नारद हसल्यासारखे करत त्याला म्हणाला, 'तसे नाही.' हे राजेंद्रा, स्वर्गवासात विरोधही नष्ट होतो.

18.1.12

युधिष्ठिर महाबाहो मैवं वोचः कथञ्चन ।
दुर्योधनं प्रति नृपं शृणु चेदं वचो मम ॥ १८.१.१२ ॥

हे महाबाहो युधिष्ठिरा, दुर्योधनाबद्दल कोणत्याही प्रकारे असे बोलू नकोस. हे नृपा, माझे हे वचन ऐक.

18.1.13

एष दुर्योधनो राजा पूज्यते त्रिदशैः सह ।
सद्भिश्च राजप्रवरैते इमे स्वर्गवासिनः। ॥ १८.१.१३ ॥

हा राजा दुर्योधन देव, सज्जन आणि श्रेष्ठ राजे यांच्यासह सन्मानित होत आहे; हे सर्व स्वर्गवासी आहेत.

18.1.14

वीरलोकगतिं प्राप्ता युद्धे हुत्वाऽऽत्मनस्तनुम् ।
यूयं सर्वे सुरसमा येन युद्धेन बाधिताः ॥ १८.१.१४ ॥

युद्धात स्वतःचे शरीर होम करून वीरलोकाची गती प्राप्त केलेले तुम्ही सर्वजण देवतुल्य आहात; ज्या युद्धाने तुम्ही पीडित झालात त्याच युद्धात.

18.1.15

स एष क्षत्रधर्मेण स्थानमेतदवाप्तवान् ।
भये महति योऽभीतो बभूव पृथिवीपतिः ॥ १८.१.१५ ॥

क्षात्रधर्माने हे स्थान प्राप्त करणारा हाच आहे; मोठ्या भयातही जो निर्भय राहिला तो पृथ्वीपती हाच.

18.1.16

न तन्मनसि कर्तव्यं पुत्र यद्द्यूतकारितम् ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं न चिन्तयितुमर्हसि ॥ १८.१.१६ ॥

पुत्रा, द्यूताने घडवलेले मनात आणू नये; आणि द्रौपदीच्या क्लेशाचाही तू विचार करू नयेस.

18.1.17

ये चान्येऽपि परिक्लेशा युष्माकं ज्ञातिकारिताः ।
संग्रामेष्वथवाऽन्यत्र न तान्संस्मर्तुमर्हसि ॥ १८.१.१७ ॥

तुमच्या ज्ञातींनी घडवलेले इतर जे क्लेश, युद्धांत किंवा इतरत्र घडलेले, त्यांचेही तू स्मरण करू नयेस.

18.1.18

समागच्छ यथान्यायं राज्ञा दुर्योधनेन वै ।
स्वर्गोऽयं नेह वैराणि भन्ति मनुजाधिप ॥ १८.१.१८ ॥

यथान्याय राजा दुर्योधनाशी समेट कर; हे मनुष्याधिपा, हा स्वर्ग आहे; येथे वैरे धरली जात नाहीत.

18.1.19

नारदेनैवमुक्तस्तु कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄन्पप्रच्छ मेधावी वाक्यमेतदुवाच ह ॥ १८.१.१९ ॥

नारदांनी असे सांगितल्यावर कुरुराज युधिष्ठिर आपल्या बंधूंना विचारू लागला आणि मेधावी म्हणाला.

18.1.20

यदि दुर्योधनस्यैते वीरलोकाः सनातनाः ।
अधर्मज्ञस्य पापस्य पृथिवीसुहृदद्रुहः ॥ १८.१.२० ॥

जर दुर्योधनाचे हे वीरलोक शाश्वत असतील, तर तो अधर्म न जाणणारा, पापी आणि पृथ्वीच्या सुहृदांचा द्रोही आहे.

18.1.21

यत्कृते पृथिवी नष्टा सहसा सनरद्विपा ।
वयं च मन्युना दग्धा वैरं प्रतिचिकीर्षवः ॥ १८.१.२१ ॥

ज्याच्यामुळे मनुष्य व हत्तींसह पृथ्वी अचानक नष्ट झाली, आणि वैराचा सूड घेऊ इच्छिणारे आम्हीही क्रोधाने जळालो.

18.1.22

ये ते वीरी महात्मानो भ्रातरो मे महाव्रताः ।
सत्यप्रतिज्ञा लोकस्य शूरा वै सत्यवादिनः।
तेषामिदानीं के लोका द्रष्टुमिच्छामि तानहम् ॥ १८.१.२२ ॥

माझे जे वीर, महात्मे, महाव्रती बंधू होते, सत्यप्रतिज्ञ, जगातील शूर आणि सत्यवादी—त्यांचे लोक आता कोणते? त्यांना पाहण्याची माझी इच्छा आहे.

18.1.23

कर्णं चैव महात्मानं कौन्तेयं सत्यसङ्गरम् ।
धृष्टद्युम्नं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजान् ॥ १८.१.२३ ॥

महात्मा कर्ण, कुंतीपुत्र, युद्धात सत्यसंगर, धृष्टद्युम्न, सात्यकी आणि धृष्टद्युम्नाचे पुत्र यांना (पाहण्याची माझी इच्छा आहे).

18.1.24

ये च शस्त्रैर्वधं प्राप्ताः क्षत्रधर्मेण पार्थिवाः ।
क्वनु ते पार्थिवान्ब्रह्मन्नैतान्पश्यामि नारद ॥ १८.१.२४ ॥

क्षात्रधर्मानुसार शस्त्रांनी मृत्यू पावलेले राजे कुठे आहेत? हे ब्रह्मन्, हे नारदा, येथे मी त्यांना पाहत नाही.

18.1.25

विराटद्रुपदौ चैव धृष्टकेतुमुखांश्च तान् ।
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं द्रौपदेयांश्च सर्वशः।
अभिमन्युं च दुर्धर्षं द्रष्टुमिच्छामि नारद ॥ १८.१.२५ ॥

विराट आणि द्रुपद, धृष्टकेतू प्रमुख असलेले सर्व, शिखंडी आणि पांचाल राजकुमार, द्रौपदीचे सर्व पुत्र, आणि दुर्धर्ष अभिमन्यू — हे नारदा, मला त्यांना पाहण्याची इच्छा आहे.