ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.14.1
सर्वैर्गुणैर्महाराज राजसूयं त्वमर्हसि ।
जानतस्त्वेव ते सर्वं किञ्चिद्वक्ष्यामि भारत ॥ २.१४.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଆପଣ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ହେ ଭରତ, ଆପଣ ସବୁ ଜାଣନ୍ତି; ତଥାପି ମୁଁ କିଛି କହିବି।
2.14.2
जामदग्न्येन रामेण क्षत्रं यदवशेषितम् ।
तस्मादवरजं लोके यदिदं क्षत्रसंज्ञितम् ॥ २.१४.२ ॥
ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଜଗତରେ ଏହି କ୍ଷତ୍ର ନାମକ ବର୍ଗ ପରେ ଆସିଲା।
2.14.3
कृतोऽयं कलुसङ्कल्पः क्षत्रियैर्वसुधाधिप ।
निदेशवाग्भिस्तत्तेह विदितं भरतर्षभ ॥ २.१४.३ ॥
ହେ ବସୁଧାଧିପ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏହି କଳୁଷିତ ସଂକଳ୍ପ କରିଛନ୍ତି। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ଆଦେଶବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଜଣା।
2.14.4
ऐलस्येक्ष्वाकुवंशस्य प्रकृतिं परिचक्षते ।
राजानः श्रेणिबद्धाश्च तथाऽन्ये क्षत्रिया भुवि ॥ २.१४.४ ॥
ଐଳ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ସେମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ପୃଥିବୀରେ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ରାଜାମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
2.14.5
ऐलवंश्याश्च ये राजंस्तथैवेक्ष्वाकवो नृपाः ।
तानि चैकशतं विद्धि कुलानि भरतर्षभ ॥ २.१४.५ ॥
ହେ ରାଜନ, ଯେଉଁମାନେ ଐଳ ବଂଶର ଏବଂ ସେହିପରି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜା, ସେହି ଶହେ କୁଳ ଜାଣନ୍ତୁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
2.14.6
ययातेस्त्वेव भोजानां विस्तरो गुणतो महान् ।
भजतेऽद्य महाराज विस्तरं सचतुर्दिशम् ॥ २.१४.६ ॥
ଯଯାତିଙ୍କ ବଂଶରେ ଭୋଜମାନଙ୍କର ବିସ୍ତାର ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ମହାନ। ହେ ମହାରାଜ, ଆଜି ତାହା ଚାରି ଦିଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଛି।
2.14.7
तेषां तथैव तां लक्ष्मीं सर्वक्षत्रमुपासते ।
इदानीमेव वै राजञ्जरासन्धो महीपतिः ॥ २.१४.७ ॥
ସେମାନଙ୍କର ସେହି ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟକୁ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜାମାନେ ସେବନ୍ତି। ହେ ରାଜନ୍, ଏବେ ହିଁ ପୃଥିବୀପତି ଜରାସନ୍ଧ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି (ସେବିତ ହେଉଛନ୍ତି)।
2.14.8
अभिभूय श्रियं तेषां कुलानामभिषेचितः ।
स्थितो मूर्ध्नि नरेन्द्राणामोजसाऽऽक्रम्य सर्वशः ॥ २.१४.८ ॥
ସେମାନଙ୍କ ବଂଶର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟକୁ ପରାସ୍ତ କରି, ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି; ନିଜ ବଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଳି।
2.14.9
सोऽवनीं मध्यमां भुक्त्वा मिथो भेदममन्यत ।
प्रभुर्यस्तु परो राजा यस्मिन्नेकवशे जगत् ॥ २.१४.९ ॥
ସେ ପୃଥିବୀର ମଧ୍ୟଭାଗ ଭୋଗ କରି, ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଚିନ୍ତା କଲା। ଯିଏ ପରମ ପ୍ରଭୁ ରାଜା, ଯାହାର ଏକ ଶାସନ ତଳେ ଜଗତ ଅଛି (ସେ)।
2.14.10
स साम्राज्यं महाराज प्राप्तो भवति योगतः ।
तं स राजा जरासन्धं संश्रित्य किल सर्वशः ॥ २.१४.१० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଯୋଗବଳରେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପାଇଛି। ସେହି ଜରାସନ୍ଧକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେ ରାଜା (ତାହାର ଅଧୀନ)।
2.14.11
राजन्सेनापतिर्जातः शिशुपालः प्रतापवान् ।
तमेव च महाराज शिष्यवत्समुपस्थितः ॥ २.१४.११ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରତାପୀ ଶିଶୁପାଳ ସେନାପତି ହୋଇଛନ୍ତି। ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଶିଷ୍ୟ ପରି ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ।
2.14.12
वक्रः करूषाधिपतिर्मायायोधी महाबलः ।
अपरौ च महावीर्यौ महात्मानौ समाश्रितौ ॥ २.१४.१२ ॥
ବକ୍ର, କରୂଷର ଅଧିପତି, ମାୟାଯୋଦ୍ଧା, ମହାବଳ; ଆଉ ଦୁଇ ମହାପରାକ୍ରମୀ, ମହାତ୍ମା ତାହାରିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି।
2.14.13
जरासन्धं महावीर्यं तौ हिंसडिम्बिकावुभौ ।
वक्रदन्तः करूषस्य करभो मेघवाहनः।
मूर्ध्ना दिव्यं मणिं बिभ्रद्यमद्भुतमणिं विदुः ॥ २.१४.१३ ॥
ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଜରାସନ୍ଧ, ସେହି ଦୁଇଜଣ ହିଂସା ଓ ଡିମ୍ବିକ, କରୂଷର ବକ୍ରଦନ୍ତ, କରଭ ଓ ମେଘବାହନ; ମସ୍ତକରେ ଦିବ୍ୟ ମଣି ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଯାହାକୁ ଅଦ୍ଭୁତମଣି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
2.14.14
मरुं च नरकं चैव शास्ति यो यवनाधिपः ।
अपर्यन्तबलो राजा प्रतीच्यां वरुणो यथा ॥ २.१४.१४ ॥
ମରୁ ଓ ନରକକୁ ମଧ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିବା ଯବନାଧିପତି, ଅପାର ବଳଶାଳୀ ରାଜା, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବରୁଣ ପରି।
2.14.15
भगदत्तो महाराज वृद्धस्तव पितुः सखा ।
स वाचा प्रणतस्तस्य कर्मणा च विशेषतः ॥ २.१४.१५ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ବୃଦ୍ଧ ଭଗଦତ୍ତ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ସଖା; ସେ ବାକ୍ୟ ଓ କର୍ମରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ନତମସ୍ତକ।
2.14.16
स्नेहबद्धश्च मनसा पितृवद्भक्तिमांस्त्वयि ।
प्रतीच्यां दक्षिणं चान्तं पृथिव्याः प्रति यो नृपः ॥ २.१४.१६ ॥
ସ୍ନେହରେ ବନ୍ଧା, ମନରେ ପିତା ପରି ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିମାନ; ପଶ୍ଚିମରେ ପୃଥିବୀର ଦକ୍ଷିଣ ସୀମା ଆଡ଼କୁ ଥିବା ରାଜା।
2.14.17
मातुलो भवतः शूरः पुरुजित्कुन्तिवर्धनः ।
स ते सन्नितिमानेकः स्नेहतः शत्रुसूदनः ॥ २.१४.१७ ॥
ତୁମ ମାମୁ, ଶୂର ପୁରୁଜିତ୍, କୁନ୍ତୀ ବଂଶର ବୃଦ୍ଧିକାରୀ; ସେ ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ନେହରେ ଏକାକୀ ସୁନୀତିମାନ, ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକ।
2.14.18
जरासन्धं गतस्त्वेव पुरा यो न मया हतः ।
पुरुषोत्तमविज्ञातो योसौ चेदिषु दुर्मतिः ॥ २.१४.१८ ॥
ପୂର୍ବେ ଜରାସନ୍ଧ ପାଖକୁ ଯାଇଥିବା, ଯାହାକୁ ମୁଁ ମାରି ନାହିଁ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ (ମୁଁ) ଜାଣିଥିବା; ସେଇ ଦୁର୍ମତି ଚେଦିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
2.14.19
आत्मानं प्रतिजानाति लोकेऽस्मिन्पुरुषोत्तमम् ।
आदत्ते सततं मोहाद्यः स चिह्नं च मामकम् ॥ २.१४.१९ ॥
ଏହି ଲୋକରେ ଯେ ନିଜକୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରେ ଏବଂ ମୋହବଶତଃ ସର୍ବଦା ମୋ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରେ, ସେ ସେମିତି ଅଟେ।
2.14.20
वङ्गपुण्ड्रकिरातेषु राजा बलसमन्वितः ।
पौण्ड्रको वासुदेवेति योसौ लोकेऽभिविश्रुतः ॥ २.१४.२० ॥
ବଙ୍ଗ, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଓ କିରାତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳବାନ ରାଜା ପୌଣ୍ଡ୍ରକ, ଯିଏ 'ବାସୁଦେବ' ନାମରେ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ।
2.14.21
चतुर्थभाङ्महाराज भोज इन्द्रसखो बली ।
विद्याबलाद्यो व्यजयत्स पाण्ड्यक्रथकैशिकान् ॥ २.१४.२१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଖା ଓ ବଳବାନ ଭୋଜ, ଯିଏ ଚତୁର୍ଥ ଭାଗର ଅଧିକାରୀ; ବିଦ୍ୟାବଳରେ ଯିଏ ପାଣ୍ଡ୍ୟ, କ୍ରଥ ଓ କୈଶିକମାନଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲା, ସେ।
2.14.22
भ्राता तस्याकृतिः शूरो जामदग्न्यसमोऽभवत् ।
स भक्तो मागधं राजा भीष्मकः परवीरहा ॥ २.१४.२२ ॥
ତାଙ୍କ ଭାଇ, ଶୂର ଓ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କ ସମାନ, ମାଗଧଙ୍କ ଭକ୍ତ ରାଜା ଭୀଷ୍ମକ—ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ।
2.14.23
प्रियाण्याचरतः प्रह्वान्सदा सम्बन्धिनस्ततः ।
भजतो न भजत्यस्मानप्रियेषु व्यवस्थितः ॥ २.१४.२३ ॥
ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରିୟ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ସେ ବିନୟୀ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଆମକୁ ସେବା କଲେ ବି, ସେ ଆମକୁ ସେବା କରେ ନାହିଁ; ସେ ଅପ୍ରିୟରେ ସ୍ଥିତ।
2.14.24
न कुलं सबलं राजन्नभ्यजानात्तथाऽऽत्मनः ।
पश्यमानो यशो दीप्तं जरासन्धमुपस्थितः ॥ २.१४.२४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ନିଜର କୁଳ ଓ ସେନାକୁ ଚିହ୍ନିଲା ନାହିଁ; ନିଜର ଦୀପ୍ତ ଯଶ ଦେଖି ସେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ପାଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
2.14.25
उदीच्याश्च तथा भोजाः कुलान्यष्टादश प्रभो ।
जरासन्धभयादेव प्रतीचीं दिशमास्थिताः ॥ २.१४.२५ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଉତ୍ତରର ଭୋଜ ଓ ଅଠରଟି କୁଳ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଭୟରେ ହିଁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି।
2.14.26
शूरसेना भद्रकारा बोधाः शाल्वाः पटच्चराः ।
सुस्थलाश्च सुकुट्टाश्च कुलिन्दाः कुन्तिभिः सह ॥ २.१४.२६ ॥
ଶୂରସେନ, ଭଦ୍ରକାର, ବୋଧ, ଶାଲ୍ୱ, ପଟଚ୍ଚର, ସୁସ୍ଥଳ, ସୁକୁଟ୍ଟ ଓ କୁଲିନ୍ଦ କୁନ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ।
2.14.27
शाल्वायनाश्च राजानः सोदर्यानुचरैः सह ।
दक्षिणा ये च पञ्चालाः पूर्वाः कुन्तिषु कोसलाः ॥ २.१४.२७ ॥
ଶାଲ୍ୱାୟନ ରାଜାମାନେ ନିଜ ଭାଇ ଓ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହିତ, ଦକ୍ଷିଣର ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଏବଂ କୁନ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପୂର୍ବର କୋଶଳମାନେ।
2.14.28
तथोत्तरां दिशं चापि परित्यज्य भयार्दिताः ।
मत्स्याः सन्न्यस्तपादाश्च दक्षिणां दिशमाश्रिताः ॥ २.१४.२८ ॥
ସେହିପରି ଭୟପୀଡ଼ିତ ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି।
2.14.29
तथैव सर्वपञ्चाला जरासन्धभायर्दिताः ।
स्वराज्यं सम्परित्यज्य विद्रुताः सर्वतोदिशम् ॥ २.१४.२९ ॥
ସେହିପରି ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାଡ଼ି ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
2.14.30
अग्रतो ह्यस्य पाञ्चालास्तत्रानीके महात्मनः ।
अनिर्गते सारबले मागधेभ्यो गिरिव्रजात् ॥ २.१४.३० ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସେନାର ଆଗରେ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଥିଲେ; ମାଗଧମାନେ ଗିରିବ୍ରଜରୁ ମୁଖ୍ୟ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ତଥାପି ବାହାରି ନଥିଲେ।
2.14.31
उग्रसेनसुतः कंसः पुरा निर्जित्य बान्धवान् ।
बार्हद्रथसुते देव्यावुपागच्छद्वृथामतिः ॥ २.१४.३१ ॥
ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର କଂସ ପୂର୍ବେ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ମୂର୍ଖବୁଦ୍ଧି ହୋଇ ବୃହଦ୍ରଥ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା।
2.14.32
अस्तिः प्रास्तिश्च नाम्ना ते सहदेवानुजेऽबले ।
बलेन तेन स्वज्ञातीनभिभूय वृथामतिः ॥ २.१४.३२ ॥
ଅସ୍ତି ଓ ପ୍ରାସ୍ତି ନାମକ ସହଦେବଙ୍କ ଦୁଇ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ; ସେହି ବଳରେ ମୂର୍ଖବୁଦ୍ଧି କଂସ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଦବାଇଦେଲା।
2.14.33
श्रैष्ठ्यं प्राप्तः स तस्यासीदतीवापनयो महान् ।
भोजराजन्यवृद्धैश्च पीड्यमानैर्दुरात्मना ॥ २.१४.३३ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇ ସେହି ଦୁରାତ୍ମା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ କଲା; ଭୋଜ ରାଜବଂଶର ବୃଦ୍ଧ ରାଜନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ପୀଡ଼ିତ କଲା।
2.14.34
ज्ञातित्राणमभीप्सद्भिरस्मत्सम्भावना कृता ।
दत्वाऽऽक्रूराय सुतनुं तामाहुकसुतां तदा ॥ २.१४.३४ ॥
ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଆମେ ସେତେବେଳେ ଆହୁକଙ୍କ କନ୍ୟା, ସେହି ସୁନ୍ଦର ଦେହବତୀକୁ ଅକ୍ରୂରଙ୍କୁ ଦେଇ ବିଚାର କଲୁ।
2.14.35
सङ्कर्षणद्वितीयेन ज्ञातिकार्यं मया कृतम् ।
हतौ कंससुनामानौ मया रामेण चाप्युत ॥ २.१४.३५ ॥
ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କୁ ସାଥୀ କରି ମୁଁ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କଲି; ମୋ ଦ୍ୱାରା ଓ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଂସର ନାମଧାରୀ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ।
2.14.36
हत्वा कंसं तथैवादौ जरासन्धस्य बिभ्यतः ।
मया रामेण चान्यत्र ज्ञातयः परिपालितः ॥ २.१४.३६ ॥
ପ୍ରଥମେ କଂସକୁ ବଧ କରି, ଏବଂ ଭୀତ ଜରାସନ୍ଧ ବିଷୟରେ, ମୋ ଓ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟତ୍ର ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାତିମାନେ ରକ୍ଷିତ ହେଲେ।
2.14.37
भये तु समतिक्रान्ते जरासन्धे समुद्यते ।
मन्त्रोऽयं मन्त्रितो राजन्कुलैरष्टादशावरैः ॥ २.१४.३७ ॥
କିନ୍ତୁ ଭୟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ, ଜରାସନ୍ଧ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ, ହେ ରାଜନ, ଅଠର ସାନ କୁଳ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
2.14.38
अनारमन्तो निघ्नन्तो महास्त्रैः शत्रुघातिभिः ।
न हन्यामो वयं तस्य त्रिभिर्वर्षशतैर्बलम् ॥ २.१४.३८ ॥
ମହାଅସ୍ତ୍ରରେ ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକାରୀ ଆମେ, ଆନନ୍ଦ ବିନା ପ୍ରହାର କଲେ ବି, ତିନି ଶହ ବର୍ଷରେ ବି ତାଙ୍କ ସେନା ବଧ କରି ପାରିବୁ ନାହିଁ।
2.14.39
तस्य ह्यमरसङ्काशौ बलेन बलिनां वरौ ।
नामभ्यां हंसडिबिकावशस्त्रनिधनावुभौ ॥ २.१४.३९ ॥
ତାଙ୍କର ଦୁଇ, ଯେଉଁମାନେ ଅମର ସମାନ, ବଳବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହଂସ ଓ ଡିମ୍ବକ ନାମର, ଶସ୍ତ୍ରରେ ନ ମରନ୍ତି।
2.14.40
तावुभौ सहितौ वीरौ जरासन्धश्च वीर्यवान् ।
त्रयस्त्रयाणां लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः ॥ २.१४.४० ॥
ସେହି ଦୁଇ ବୀର ଏକତ୍ର, ଓ ପରାକ୍ରମୀ ଜରାସନ୍ଧ, ତିନିଜଣ ତିନି ଲୋକ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ଏହା ମୋ ମତ।
2.14.41
न हि केवलमस्माकं यावन्तोऽन्ये च पार्थिवाः ।
तथैव तेषामासीच्च बुद्धिर्बुद्धिमतां वर ॥ २.१४.४१ ॥
କେବଳ ଆମର ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ ଯେତେ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବି ସେହି ବୁଦ୍ଧି ଥିଲା, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
2.14.42
अष्टादश मया तस्य सङ्ग्रामा रोमहर्षणाः ।
दत्ता न च हतो राजञ्जरासन्धो महाबलः ॥ २.१४.४२ ॥
ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ଅଠର ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ କଲି, କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜନ, ମହାବଳୀ ଜରାସନ୍ଧ ବଧ ହେଲା ନାହିଁ।
2.14.43
अथ हंस इति ख्यातः कश्चिदासीन्महान्नृपः ।
रामेण स हतस्तत्र सङ्ग्रामेऽष्टादशावरे ॥ २.१४.४३ ॥
ସେତେବେଳେ ହଂସ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଜଣେ ମହାନ ରାଜା ଥିଲେ। ଅଠର ଓ ତା'ପରବର୍ତ୍ତୀ ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
2.14.44
हतो हंस इति प्रोक्तस्य केनापि भारत ।
तच्छ्रुत्वा डिबिको राजन्यमुनाम्भस्यमज्जत ॥ २.१४.४४ ॥
ହେ ଭାରତ, 'ହଂସ ହତ ହୋଇଛି' ବୋଲି କେହି କହିବାରୁ ତାହା ଶୁଣି, ହେ ରାଜନ୍, ଡିବିକ ଯମୁନା ଜଳରେ ଡୁବିଗଲା।
2.14.45
विना हसेन लोकेऽस्मिन्नाहं जीवितुमुत्सहे ।
इत्येतां मतिमास्थाय डिबिको निधनं गतः ॥ २.१४.४५ ॥
'ଏ ଜଗତରେ ହଂସ ବିନା ମୁଁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ସାହସ କରିପାରିବି ନାହିଁ' ଏହି ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ଡିବିକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା।
2.14.46
तथा तु डिबिकं श्रुत्वा हंसः परुपुरञ्जयः ।
प्रपेदे यमुनामेव सोपि तस्यां न्यमज्जत ॥ २.१४.४६ ॥
ସେହିପରି ଡିବିକର ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟୀ ହଂସ ମଧ୍ୟ ଯମୁନା ଆଡ଼େ ଯାଇ ତାହାରି ଭିତରେ ଡୁବିଗଲା।
2.14.47
तौ स राजा जराजन्धः श्रुत्वा च निधनं गतौ ।
पुरं शून्येन मनसा प्रययौ भरतर्षभ ॥ २.१४.४७ ॥
ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ଶୂନ୍ୟ ମନରେ ନଗର ଆଡ଼େ ଫେରିଗଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
2.14.48
ततो वयमित्रघ्न तस्मिन्प्रतिगते नृपे ।
पुनरान्दिनः सर्वे मधुरायां वसामहे ॥ २.१४.४८ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା, ସେହି ରାଜା ଫେରିଗଲା ପରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଣି ମଥୁରାରେ ବାସ କଲୁ।
2.14.49
यदा त्वभ्येत्य पितरं सा वै राजीवलोचना ।
कंसभार्या जरासन्धं दुहिता मागधं नृपम्।
चोदयत्येव राजेन्द्र पतिव्यसनदुःखिता ॥ २.१४.४९ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କମଳନୟନା, କଂସଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ମଗଧରାଜ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ କନ୍ୟା ସେ, ସ୍ୱାମୀର ବିନାଶରେ ଦୁଃଖିତା ହୋଇ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ।
2.14.50
पतिघ्नं मे जहीत्येवं पुनः पुनररिन्दम ।
ततो वयं महाराज तं मन्त्रं पूर्वमन्त्रितम् ॥ २.१४.५० ॥
ହେ ଅରିନ୍ଦମ, 'ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହନ୍ତାକୁ ବଧ କର' ଏହିପରି ସେ ବାରମ୍ବାର କହେ। ତାପରେ ହେ ମହାରାଜ, ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିବା ସେ ମନ୍ତ୍ରଣା ଗ୍ରହଣ କଲୁ।
2.14.51
संस्मरन्तो विमनसो व्यपयाता नराधिप ।
पृथक्त्वेन महाराज सङ्क्षिप्य महतीं श्रियम् ॥ २.१४.५१ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ହେ ମହାରାଜ, ମହତୀ ସମ୍ପଦ ସଂଗ୍ରହ କରି, ବିମନା ହୋଇ ସ୍ମରଣ କରି ଆମେ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲୁ।
2.14.52
पलायामो भयात्तस्य ससुतज्ञातिबान्धवाः ।
इति सञ्चिन्त्य सर्वे स्म प्रतीचीं दिशमाश्रिताः ॥ २.१४.५२ ॥
ତାଙ୍କ ଭୟରୁ ପୁତ୍ର, ଜ୍ଞାତି ଓ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ଆମେ ପଳାଇବା ବୋଲି ସ୍ଥିର କରି ଆମେ ସମସ୍ତେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲୁ।
2.14.53
कुशस्थलीं पुरीं रम्यां रैवतेनोपशोभिताम् ।
ततो निवेशं तस्यां च कृतवन्तो वयं नृप ॥ २.१४.५३ ॥
ତା'ପରେ ରୈବତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ସେହି ରମଣୀୟ କୁଶସ୍ଥଳୀ ନଗରୀରେ ଆମେ ବାସସ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣ କଲୁ, ହେ ନୃପ।
2.14.54
तथैव दुर्गसंस्कारं देवैरपि दुरासदम् ।
स्त्रियोऽपि यस्यां युध्येयुः किमु वृष्णिमहारथाः ॥ २.१४.५४ ॥
ସେହିପରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କଲୁ; ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ, ବୃଷ୍ଣି ମହାରଥୀଙ୍କ କଥା କ'ଣ କହିବା।
2.14.55
तस्यां वयममित्रघ्न निवसामोऽकुतोभयाः ।
आलोच्य गिरिमुख्यं तं मागधं तीर्णमेव च ॥ २.१४.५५ ॥
ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକାରୀ! ଆମେ ସେଠାରେ କେଉଁଠାରୁ ଭୟ ନ କରି ବାସ କରୁ; ମଗଧର (ଜରାସନ୍ଧର) ସେହି ପ୍ରଧାନ ପର୍ବତକୁ ବିଚାର କରି ଆମେ ତାକୁ ମଧ୍ୟ ପାର ହୋଇଛୁ।
2.14.56
माधवाः कुरुशार्दूल परां मुदमवाप्नुवन् ।
एवं वयं जरासन्धादभितः कृतकिल्बिषाः ॥ २.१४.५६ ॥
ହେ କୁରୁଶାର୍ଦୁଳ! ମାଧବମାନେ (ଯାଦବମାନେ) ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ; ଏହିପରି ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସବୁ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଅପରାଧୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲୁ।
2.14.57
सामर्थ्यवन्तः सम्बन्धाद्गोमन्तं समुपाश्रिताः ।
त्रियोजनायतं सद्म त्रिस्कन्धं योजनावधि ॥ २.१४.५७ ॥
ସାମର୍ଥ୍ୟବାନ ହେବା ହେତୁ, ସମ୍ବନ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଆମେ ଗୋମନ୍ତ ପର୍ବତର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲୁ; ସେହି ବାସସ୍ଥାନ ତିନି ଯୋଜନ ଲମ୍ବ, ତିନି ସ୍ତରବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଏକ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା।
2.14.58
योजनान्ते शतद्वारं वीरविक्रमतोरणम् ।
अष्टादशावरैर्नद्धं क्षत्रियैर्युद्धदुर्मदैः ॥ २.१४.५८ ॥
ଏକ ଯୋଜନର ଶେଷରେ ଶହେ ଦ୍ୱାର ଓ ବୀରବିକ୍ରମର ତୋରଣଯୁକ୍ତ ଏକ ନଗର ଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତ ଅଠର ଜଣ କନିଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହା ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା।
2.14.59
अष्टादश सहस्राणि भ्रातृणां सन्ति नः कले ।
आहुकस्य शतं पुत्रा एकैकस्त्रिदशावरः ॥ २.१४.५९ ॥
ଆମ ବଂଶରେ ଅଠର ହଜାର ଭାଇ ଅଛନ୍ତି; ଆହୁକଙ୍କର ଶହେ ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ କମ ନୁହଁନ୍ତି।
2.14.60
चारुदेष्णः सह भ्रात्रा चक्रदेवोऽथ सात्यकिः ।
अहं च रोहिणेयश्च साम्बः प्रद्युम्न एव च ॥ २.१४.६० ॥
ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଭାଇ ସହିତ, ଚକ୍ରଦେବ, ତା'ପରେ ସାତ୍ୟକି, ମୁଁ, ରୋହିଣେୟ (ବଳରାମ), ସାମ୍ବ ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ।
2.14.61
एवमेते रथाः सप्त राजन्नन्यान्निबोध मे ।
कृतवर्मा ह्यनाधृष्टिः समीकः समिर्तिजयः ॥ २.१४.६१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହିପରି ଏମାନେ ସାତ ରଥୀ; ଏବେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ। କୃତବର୍ମା, ଅନାଧୃଷ୍ଟି, ସମୀକ ଓ ସମିତିଞ୍ଜୟ।
2.14.62
कङ्कः शङ्कुश्च कुन्तिश्च सप्तैते वै महारथाः ।
प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश्च भानुरक्रूरसारणौ ॥ २.१४.६२ ॥
କଙ୍କ, ଶଙ୍କୁ ଓ କୁନ୍ତି—ଏମାନେ ସାତ ମହାରଥୀ; ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଭାନୁ, ଅକ୍ରୂର ଓ ସାରଣ।
2.14.63
निशठश्च गदश्चैव सप्त चैते महारथाः ।
विकमो झिल्लिबभ्रू च उद्धवोऽथ विदूरथः ॥ २.१४.६३ ॥
ନିଶଠ ଓ ଗଦ—ଏମାନେ ସାତ ମହାରଥୀ; ବିକ୍ରମ, ଝିଲ୍ଲିବଭ୍ରୁ, ଉଦ୍ଧବ ଓ ବିଦୂରଥ।
2.14.64
वसुदेवोग्रसेनौ च सप्तैते मन्त्रिपुङ्गवाः ।
प्रसेनजिच्च यमलो राजराजगुणान्वितः ॥ २.१४.६४ ॥
ବସୁଦେବ ଓ ଉଗ୍ରସେନ—ଏମାନେ ସାତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀ; ପ୍ରସେନଜିତ୍ ଓ ରାଜରାଜଗୁଣଯୁକ୍ତ ଯମଳ।
2.14.65
स्यमन्तको मणिर्यस्य रुक्मं निस्रुवते बहु ।
पुत्रौ चान्धकभोजस्य वृद्धो राजा च ते दश ॥ २.१४.६५ ॥
ସ୍ୟମନ୍ତକ ମଣି, ଯାହାରୁ ପ୍ରଚୁର ସୁନା ଝରେ; ଅନ୍ଧକ ଓ ଭୋଜଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ବୃଦ୍ଧ ରାଜା ଓ ତୁମର ଦଶ ଜଣ।
2.14.66
वज्रसंहनना वीरी वीर्यवन्तो महाबलाः ।
स्मरन्तो मध्यमं देशं वृष्णिवीरा गतज्वराः ॥ २.१४.६६ ॥
ବଜ୍ରସମ ଦୃଢ଼ ଦେହର ବୀର, ପରାକ୍ରମୀ, ମହାବଳୀ ବୃଷ୍ଣି-ବୀରମାନେ ମଧ୍ୟଦେଶକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଜ୍ୱରମୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି।
2.14.67
पाण्डवैश्चापि सततं नाथवन्तो वयं नृप ।
सर्वसम्पद्गुणैः सिद्धे तस्मिन्नेवं व्यवस्थिते ॥ २.१४.६७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମେ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷକଯୁକ୍ତ। ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦଗୁଣରେ ସିଦ୍ଧ ସେହି ଯଜ୍ଞ ଏହିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲେ।
2.14.68
क्षत्रे सम्राजमात्मानं कर्तुमर्हसि भारत ।
दुर्योधनं शान्तनवं द्रोणं द्रौणायनिं कृपम् ॥ २.१४.६८ ॥
ହେ ଭାରତ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ନିଜକୁ ସମ୍ରାଟ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର (ଭୀଷ୍ମ), ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା) ଓ କୃପ।
2.14.69
कर्णं च शिशुपालं च रुक्मिणं च धनुर्धरम् ।
एकलव्यं द्रुमं श्वेतं शैब्यं शकुनिमेव च ॥ २.१४.६९ ॥
କର୍ଣ୍ଣ, ଶିଶୁପାଳ, ଧନୁର୍ଧର ରୁକ୍ମୀ, ଏକଲବ୍ୟ, ଦ୍ରୁମ, ଶ୍ୱେତ, ଶୈବ୍ୟ ଓ ଶକୁନି ମଧ୍ୟ।
2.14.70
एतानजित्वा सङ्ग्रामे कथं शक्नोषि तं क्रतुम् ।
तथैते गौरवेणैव न योत्स्यन्ति नराधिपाः ॥ २.१४.७० ॥
ଏମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନ ଜିତି ତୁମେ ସେହି ଯଜ୍ଞ କିପରି କରିପାରିବ? ଏବଂ ଏହି ରାଜାମାନେ ସମ୍ମାନ ହେତୁ ହିଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ ନାହିଁ।
2.14.71
एकस्तत्र बलोन्मत्तः कर्णो वैकर्तनो वृषा ।
योत्स्यते स परामर्षी दिव्यास्रबलगर्वितः ॥ २.१४.७१ ॥
ସେଠାରେ ବଳରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ଏକାକୀ ବିକର୍ତନପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ, ବୃଷ; ସେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରବଳ ଗର୍ବରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ।
2.14.72
न तु शक्यं जरासन्धे जीवमाने महाबल ।
राजसूयस्त्वयाऽवाप्तुमेषा राजन्मतिर्मम ॥ २.१४.७२ ॥
କିନ୍ତୁ ହେ ମହାବଳ, ଜରାସନ୍ଧ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ରାଜସୂୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ମୋର ମତ।
2.14.73
तेन रुद्धा हि राजानः सर्वे जित्वा गिरिव्रजे ।
कन्दरे पर्वतेन्द्रस्य सिंहेनेव महाद्विपाः ॥ २.१४.७३ ॥
ସେ ଗିରିବ୍ରଜରେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି ବନ୍ଦୀ କରିଛି, ଯେପରି ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଗୁମ୍ଫାରେ ସିଂହ ମହାହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ରୋକେ।
2.14.74
स हि राजा जरासन्धो यियक्षुर्वसुधाधिपैः ।
अभिषिक्तः स राजन्यैः सहस्रैरुत चाष्टभिः।
महादेवं महात्मानमुमापतिमरिन्दम ॥ २.१४.७४ ॥
ସେ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ହଜାର ହଜାର ଏବଂ ଆଠ ଜଣ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲା; ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ସେ ଉମାପତି ମହାତ୍ମା ମହାଦେବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲା।
2.14.75
आराध्य तपसोग्रेण निर्जितास्तेन पार्थिवाः ।
प्रतिज्ञायाश्च पारं स गतः पार्थिवसत्तम ॥ २.१४.७५ ॥
ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ଆରାଧନା କରି ସେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଜିତିଲା; ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି।
2.14.76
स हि निर्जित्य निर्जित्य पार्थिवान्पृतनागतान् ।
पुरमानीय बद्ध्वा च चकार पुरुषव्रजम् ॥ २.१४.७६ ॥
ସେନାସହିତ ଆସିଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କୁ ସେ ବାରମ୍ବାର ଜିତି, ନଗରକୁ ଆଣି ବାନ୍ଧି ଏକ ବଡ଼ ଦଳରେ ରଖିଲା।
2.14.77
वयं चैव महाराज जरासन्धभयात्तदा ।
मधुरा सम्परित्यज्य गता द्वारवतीं पुरीम् ॥ २.१४.७७ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଭୟରେ ସେତେବେଳେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ମଥୁରା ଛାଡ଼ି ଦ୍ୱାରବତୀ ନଗରୀକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲୁ।
2.14.78
यदि त्वेनं महाराज यज्ञं प्राप्तुमभीप्ससि ।
यतस्व तेषां मोक्षाय जरासन्धवधाय च ॥ २.१४.७८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଯଜ୍ଞ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର।
2.14.79
समारम्भो न शक्योऽयमन्यथा कुरुनन्दन ।
राजसूयस्य कार्त्स्न्येन कर्तुं मतिमतां वर ॥ २.१४.७९ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଆରମ୍ଭ ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସମ୍ଭବ।
2.14.80
इत्येषा मे मती राजन्यथा वा मन्यसेऽनघ ।
एवं गते ममाचक्ष्व स्वयं निश्चित्य हेतुभिः ॥ २.१४.८० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ମୋ ମତ; ଅଥବା ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ଯଦି ତୁମେ ଅନ୍ୟଥା ଭାବୁଛ, ତେବେ ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ତୁମେ ନିଜେ କାରଣ ସହିତ ନିଶ୍ଚୟ କରି ମୋତେ କୁହ।