Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 2.37

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

2.37.1

तत आमन्त्रिता राजन्राजानः सत्कृतास्तदा ।
पुरेभ्यः प्रययुस्तेभ्यो विमानेभ्य इवामराः ॥ २.३७.१ ॥

हे राजा, आमंत्रित आणि सत्कारलेले राजे तेव्हा नगरांतून विमानांतून उतरणाऱ्या देवांप्रमाणे निघाले.

2.37.2

ते वै दिग्भ्यः समापेतुः पार्थिवास्तत्र भारत ।
समादाय महार्हाणि रत्नानि विविधानि च ॥ २.३७.२ ॥

हे भरतवंशजा, ते राजे दिशांतून तेथे एकत्र आले, अमूल्य आणि विविध रत्ने घेऊन.

2.37.3

तच्छ्रुत्वा धर्मराजस्य यज्ञे यज्ञविदस्तदा ।
राजानः शतशस्तुष्टैर्मनोभिर्मनुर्षभ ॥ २.३७.३ ॥

धर्मराजाच्या यज्ञाविषयी ऐकून यज्ञजाणकार शेकडो राजे समाधानी मनाने आले, हे नरश्रेष्ठा.

2.37.4

बहु वित्तं समादाय विविधं पार्थिवा ययुः ।
द्रष्टुकामाः सभां चैव धर्मराजं च पाण्डवम् ॥ २.३७.४ ॥

पुष्कळ धन आणि विविध वस्तू घेऊन राजे गेले, सभा आणि पांडुपुत्र धर्मराजाला पाहण्याच्या इच्छेने.

2.37.5

स गत्वा हास्तिनपुरं नकुलः समितिञ्जयः ।
भीष्ममामन्त्रयाञ्चक्रे धृतराष्ट्रं च पाण्डवः ॥ २.३७.५ ॥

तो नकुल, युद्धजयी पांडव, हस्तिनापुरात जाऊन भीष्म आणि धृतराष्ट्र यांना आमंत्रित केले.

2.37.6

प्रयतः प्राञ्जलिर्भूत्वा भारतानानयत्तदा ।
धृतराष्ट्रं च भीष्मं च विदुरं च महामतिम् ॥ २.३७.६ ॥

नम्रतेने हात जोडून त्याने तेव्हा भरतवंशीयांना आणले — धृतराष्ट्र, भीष्म आणि महामती विदुर यांना.

2.37.7

दुर्योधनमुखांश्चैव भ्रातॄन्सर्वानथानयत् ॥ २.३७.७ ॥

दुर्योधन ज्यांच्यात अग्रेसर होता, त्या सर्व बंधूंनाही तेव्हा (युधिष्ठिराने) आणले.

2.37.8

सत्कृत्यामन्त्रिताः सर्वे ह्याचार्यप्रमुखास्ततः ।
प्रययुः प्रीतमनसो यज्ञं ब्रह्मपुरस्सराः ॥ २.३७.८ ॥

आदराने आमंत्रित झालेले सर्वजण, आचार्यांना पुढे करून, ब्राह्मणांना पुढे ठेवून, प्रसन्न मनाने यज्ञाकडे गेले.

2.37.9

धृतराष्ट्रश्च भीष्मश्च विदुरस्च महामतिः ।
दुर्योधनपुरोगाश्च भ्रातरः सर्व एव ते।
गान्धारराजः सुबलः शकुनिश्च महाबलः ॥ २.३७.९ ॥

धृतराष्ट्र, भीष्म, महामती विदुर, दुर्योधन ज्यांच्या पुढे आहे असे सर्व बंधू, गांधारराज सुबल, आणि महाबलवान शकुनी.

2.37.10

अचलो वृषकश्चैव कर्णश्च रथिनां वरः ।
तथा शल्यश्च बलवान्बाह्लिकश्च महाबलः ॥ २.३७.१० ॥

अचल आणि वृषक, रथिकांमधील श्रेष्ठ कर्ण, बलवान शल्य, आणि महाबली बाह्लिक.

2.37.11

सोमदत्तोऽथ कौरव्यो भूरिर्भूरिश्रवाः शलः ।
अश्वत्थामा कृपो द्रोणः सैन्धवश्च जयद्रथः ॥ २.३७.११ ॥

सोमदत्त, मग कौरव्य भूरि, भूरिश्रवा, शल, अश्वत्थामा, कृप, द्रोण, सैंधव आणि जयद्रथ.

2.37.12

यज्ञसेनः सपुत्रश्च साल्वश्च वसुधाधिपः ।
प्राग्ज्योतिषश्च नृपतिर्भगदत्तो महारथः ॥ २.३७.१२ ॥

पुत्रासह यज्ञसेन, पृथ्वीपती साल्व, आणि प्राग्ज्योतिषाचा राजा महारथ भगदत्त.

2.37.13

स तु सर्वैः सह म्लेच्छैः सागरानूपवासिभिः ।
पार्वतीयाश्च राजानो राजा चैव बृहद्बलः ॥ २.३७.१३ ॥

तो सर्व म्लेच्छांसह, सागर आणि दलदलप्रदेशातील रहिवाशांसह, पर्वतीय राजांसह आणि महाबल राजा बृहद्बलासह आला.

2.37.14

पौण्ड्रको वासुदेवश्च वङ्गः कालिङ्गकस्तथा ।
आकर्षाः कुन्तलाश्चैव गालवाश्चान्ध्रकास्तथा ॥ २.३७.१४ ॥

पौंड्रक आणि वासुदेव, वंगाचा राजा आणि कलिंगाचा राजा; आकर्ष, कुंतल, गालव आणि आंध्र हेही.

2.37.15

द्राविडाः सिंहलाश्चैव राजा काश्मीरकस्तथा ।
कुन्तिभोजो महातेजाः पार्थिवो गौरवाहनः ॥ २.३७.१५ ॥

द्रविड आणि सिंहल, काश्मीरचा राजा हेही; महातेजस्वी कुंतिभोज आणि राजा गौरवाहन.

2.37.16

बाह्लिकाश्चापरे शूरा राजानः सर्व एव ते ।
विराटः सह पुत्राभ्यां मावेल्लश्च महाबलः ॥ २.३७.१६ ॥

बाह्लिक आणि इतर शूर राजे सर्व; विराट आपल्या दोन पुत्रांसह, आणि महाबल मावेल्ल.

2.37.17

राजानो राजपुत्राश्च नानाजनपदेश्वराः ।
शिशुपालो महावीर्यः सह पुत्रेण भारत ॥ २.३७.१७ ॥

राजे आणि राजपुत्र, आणि नाना जनपदांचे अधिपती; महापराक्रमी शिशुपाल आपल्या पुत्रासह, हे भारता.

2.37.18

आगच्छत्पाण्डवेयस्य यज्ञं समरदुर्मदः ।
रामश्चैवानिरुद्धश्च कङ्कश्च सहसारणः ॥ २.३७.१८ ॥

समरात उन्मत्त असलेले पांडुपुत्राच्या यज्ञाला आले; राम, अनिरुद्ध, कंक आणि सहसारण हेही.

2.37.19

गदप्रद्युम्नसाम्बाश्च चारुदेष्णश्च वीर्यवान् ।
उल्मुको निशठश्चैव वीरश्चाङ्गावहस्तथा ॥ २.३७.१९ ॥

गद, प्रद्युम्न, साम्ब, पराक्रमी चारुदेष्ण, उल्मुक, निशठ, वीर अंगावह हेही आले.

2.37.20

वृष्णयो निखिलाश्चान्ये समाजग्मुर्महारथाः ।
एते चान्ये च बहवो राजानो मध्यदेशजाः ॥ २.३७.२० ॥

सर्व वृष्णी व इतर महारथी एकत्र आले; हे आणि मध्यदेशात जन्मलेले अनेक राजेही आले.

2.37.21

आजग्मुः पाण्डुपुत्रस्य राजसूयं महाक्रतुम् ।
ददुस्तेषामावसथान्धर्मराजस्य शासनात् ॥ २.३७.२१ ॥

पांडुपुत्राच्या महान राजसूय यज्ञासाठी ते आले; धर्मराजाच्या आज्ञेने त्यांना निवासस्थाने दिली गेली.

2.37.22

बहुभक्ष्यान्वितान्राजन्दीर्घिकावृक्षशोभितान् ।
तथा धर्मात्मजः पूजां चक्रे तेषां महात्मनाम् ॥ २.३७.२२ ॥

हे राजा! अनेक भक्ष्यपदार्थांनी भरलेल्या, तलाव व वृक्षांनी शोभणाऱ्या निवासांमध्ये; तसेच धर्मात्मा युधिष्ठिराने त्या महात्म्यांचा सत्कार केला.

2.37.23

सत्कृताश्च यथोद्दिष्टाञ्जग्मुरावसथान्नृपाः ।
कैलासशिखरप्रख्यान्मनोज्ञान्द्रव्यभूषितान् ॥ २.३७.२३ ॥

सन्मानित राजे कैलास शिखरांसारख्या, मनोहर व धनवस्तूंनी सजलेल्या ठरलेल्या निवासांकडे गेले.

2.37.24

सर्वतः संवृतानुच्चैः प्राकारैः सुकृतैः सितैः ।
सुवर्णजालसंवीतान्मणिकुट्टिमभूषितान् ॥ २.३७.२४ ॥

चोहीकडे उंच, सुबक बांधलेल्या, पांढऱ्या भिंतींनी वेढलेल्या, सोन्याच्या जाळ्यांनी झाकलेल्या आणि रत्नखचित फरशांनी शोभलेल्या.

2.37.25

सुखारोहणसोपानान्महासनपरिच्छदान् ।
स्नग्दामसमवच्छन्नानुत्तमागुरुगन्धिनः ॥ २.३७.२५ ॥

चढण्यास सुलभ पायऱ्या असलेल्या, मोठ्या आसनांनी व आच्छादनांनी सजलेल्या, फुलांच्या माळांनी झाकलेल्या आणि उत्तम अगरूच्या सुगंधाने दरवळणाऱ्या.

2.37.26

हंसेन्दुवर्णसदृशानायोजनसुदर्शनान् ।
असम्बाधान्समद्वारान्युतानुच्चावचैर्गुणैः ॥ २.३७.२६ ॥

हंस व चंद्राच्या वर्णासारखे शुभ्र, एक योजनावरूनही दिसणारे, प्रशस्त, अनेक द्वारे असलेले आणि उच्च-सामान्य गुणांनी युक्त.

2.37.27

बहुधातुनिबद्धाङ्गान्हिमवच्छिखरानिव ।
विश्रान्तास्ते ततोऽपश्यन्भूमिपा भूरिदक्षिणम् ॥ २.३७.२७ ॥

अनेक धातूंनी बांधलेल्या अंगांच्या हिमालयाच्या शिखरांसारख्या त्या भवनांत विश्रांती घेतल्यावर त्या राजांनी विपुल दक्षिणा देणाऱ्या युधिष्ठिराला पाहिले.

2.37.28

वृतं सदस्यैर्बहुभिर्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
तत्सदः पार्थिवैः कीर्णं ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः।
भ्राजते स्म तदा राजन्नाकपृष्ठं यथाऽमरैः ॥ २.३७.२८ ॥

अनेक सभासदांनी वेढलेला धर्मराज युधिष्ठिर; राजे, ब्राह्मण व महर्षींनी भरलेली ती सभा, हे राजा, तेव्हा देवतांनी भरलेल्या स्वर्गाप्रमाणे झळकली.