મહાભારત · અધ્યાય 2.42

2.42.1

गाङ्गेयेनैवमुक्तस्तु शिशुपालश्चुकोप तम् ।
क्रुद्धं सुनीथं दृष्ट्वाऽथ सहदेवोऽब्रवीत्तदा ॥ २.४२.१ ॥

ગાંગેયે આમ કહ્યું ત્યારે શિશુપાલ તેમના પર કોપાયમાન થયો. ત્યારે ક્રોધિત સુનીથને જોઈને સહદેવ બોલ્યો.

मतिपूर्वमिदं सर्वं चेदिराज मया कृतम् ।
तन्मे निगदतस्तत्त्वं कारणादत्र मे शृणु ॥ २.४२.२ ॥

હે ચેદિરાજ, આ બધું મેં વિચારપૂર્વક કર્યું છે. હું કહું છું તે તત્ત્વનું કારણ અહીં સાંભળો.

स पार्थिवानां सर्वेषां गुरुः कृष्णोऽपरो न हि ।
तस्मादभ्यर्चितोऽस्माभिः सर्वे संमन्तुमर्हथ ॥ २.४२.३ ॥

કૃષ્ણ બધા રાજાઓના ગુરુ છે, તેમના સમાન બીજો કોઈ નથી. તેથી અમે તેમની પૂજા કરી છે; તમે સૌએ તેને માન્ય રાખવું યોગ્ય છે.

यो वा सहते कश्चिद्राज्ञां सबलवाहनः ।
क्षिप्रं युद्धाय निर्यातु तस्य मूर्ध्न्याहितं पदम् ॥ २.४२.४ ॥

રાજાઓમાંથી જો કોઈ આ સહન ન કરી શકે, તો તે પોતાની સેના અને વાહનો સહિત તરત યુદ્ધ માટે આગળ આવે; તેના માથા પર મારો પગ મુકાશે.

एवमुक्तो मया हेतुरुत्तरं प्रब्रवीतु मे ।
ततो न व्याजहारैषां कश्चिद्बुद्धिमतां सताम् ॥ २.४२.५ ॥

મેં આમ કહ્યું ત્યારે કારણનો ઉત્તર મને કહે. ત્યારે આ બુદ્ધિમાન સજ્જનોમાંથી કોઈએ કંઈ કહ્યું નહીં.

मानिनां बलिनां राज्ञां मध्ये सन्दर्शिते पदे ।
एवमुक्ते सुनीथस्य सहदेवेन केशवे ॥ २.४२.६ ॥

ગર્વિષ્ઠ અને બળવાન રાજાઓની વચ્ચે પગ મૂકવાનું સ્થાન બતાવાયું. સુનીથે આમ કહ્યું ત્યારે સહદેવે કેશવ વિશે કહ્યું.

स्वभावरक्ते नयने कोपाद्रक्ततरे कृते ।
तस्य कोपं समुद्भूतं ज्ञात्वा भीष्मः प्रतापवान् ॥ २.४२.७ ॥

તેની આંખો સ્વભાવથી જ લાલ હતી; ક્રોધથી તે વધુ લાલ થઈ. તેનો ઉભરાયેલો ક્રોધ જાણીને પ્રતાપી ભીષ્મ.

आचचक्षे पुनस्तस्मै कृष्णस्यैवोत्तरान्गुणान् ।
स सुनीथं समामन्त्र्य तांश्च सर्वान्महीक्षितः ॥ २.४२.८ ॥

તેમણે ફરી તેને કૃષ્ણના ઉત્તમ ગુણો જ વર્ણવ્યા. સુનીથને સંબોધીને અને તે સર્વ રાજાઓને પણ.

उवाच वदतां श्रेष्ठं इदं मतिमतां वरः ।
सहदेवेन राजानो यदुक्तं केशवं प्रति।
तत्तथेति विजानीध्वं भूयश्चात्र विबोधत ॥ २.४२.९ ॥

વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ અને બુદ્ધિમાનોમાં અગ્રણી તેઓ બોલ્યા: હે રાજાઓ, સહદેવે કેશવ વિશે જે કહ્યું તે તેમ જ છે એમ જાણો; આ વિષયમાં વધુ ધ્યાનથી સમજો.