మహాభారతం · అధ్యాయం 2.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.43.1
ततो भीष्मस्य तच्छ्रुत्वा वचः काले युधिष्ठिरः ।
ज्ञापनार्थाय सर्वेषां भीष्मं पुनरथाब्रवीत् ॥ २.४३.१ ॥
అప్పుడు భీష్ముని ఆ మాటలు విని, సరైన సమయంలో యుధిష్ఠిరుడు అందరికీ తెలియజేయడానికి మళ్లీ భీష్ముడితో అన్నాడు.
2.43.2
विस्तरेणास्य देवस्य कर्माणीच्छामि सर्वशः ।
श्रोतुं भगवतस्तानि प्रब्रवीहि पितामह ॥ २.४३.२ ॥
పితామహా, ఈ దేవుని కర్మలను పూర్తిగా విస్తారంగా వినాలని కోరుతున్నాను; ఆ భగవానుని కర్మలను చెప్పండి.
2.43.3
कर्मणामानुपूर्वा च प्रादुर्भावाश्च ये विभोः ।
यथा च प्रकृतिः कृष्णे तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ २.४३.३ ॥
పితామహా, ఆ విభుని కర్మల క్రమాన్ని, ఆయన ప్రకటనలను, కృష్ణునిలో ఆయన స్వభావం ఎలా ఉందో అది నాకు చెప్పండి.
2.43.4
एवमुक्तस्तदा भीष्मः प्रोवाच भरतर्षभ ।
युधिष्ठिरममित्रघ्नं तस्मिन्त्राजसमागमे ॥ २.४३.४ ॥
అలా అడగబడినప్పుడు, భరతశ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు ఆ రాజసభలో శత్రువులను సంహరించే యుధిష్ఠిరునితో మాట్లాడాడు.
2.43.5
समक्षं वासुदेवस्य देवस्येव शतक्रतोः ।
कर्माण्यसुकराण्यन्यैराचचक्षे जनाधिप ॥ २.४३.५ ॥
జనాధిపతీ, వాసుదేవుని సమక్షంలో, ఇంద్రుని ఎదుట అన్నట్లు, ఇతరులకు చేయడానికి కష్టమైన కర్మలను భీష్ముడు వివరించాడు.
2.43.6
शृण्वतां पार्थिवानां च धर्मराजस्य चान्तिके ।
इदं मतिमतां श्रेष्ठः कृष्णं प्रति विशाम्पते ॥ २.४३.६ ॥
విశాంపతీ, ధర్మరాజు సమీపంలో, రాజులు వింటుండగా, బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు కృష్ణుని గురించి ఇది చెప్పాడు.
2.43.7
म्नैवामन्त्र्य राजेन्द्र चेदिराजमरिन्दमम् ।
भीमकर्मा ततो भीष्णो भूयः स इतमब्रवीत् ॥ २.४३.७ ॥
అప్పుడు భీష్ముడు, రాజేంద్రుడు, శత్రునిగ్రహుడైన చేదిరాజును సంబోధించి, మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
2.43.8
करूणामपि राजानं युधिष्ठिरमभाषत ।
वर्तमानामतीतां च शृणु राजन्युधिष्ठिर ॥ २.४३.८ ॥
కరుల రాజైన యుధిష్ఠిరునితో కూడా అతడు ఇలా మాట్లాడాడు: రాజా యుధిష్ఠిరా, వర్తమానాన్ని, గతాన్ని విను.
2.43.9
ईश्वरस्योत्तमस्यैनां कर्मणां गहनां गतिम् ।
अव्यक्तो व्यक्तलिङ्गस्थो य एष भगवान्प्रभुः ॥ २.४३.९ ॥
భీష్ముడు అన్నాడు: ఉత్తమ ఈశ్వరుని కర్మల గహనమైన గతి ఇది. వ్యక్తమైన రూపంలో నిలిచిన ఈ భగవంతుడైన ప్రభువు అవ్యక్తుడు.
2.43.10
पुरा नारायणो देवः स्वयम्भूः प्रपितामहः ।
सहस्रशीर्षः पुरुषो ध्रवोऽनन्तः सनातनः ॥ २.४३.१० ॥
పూర్వం నారాయణుడనే దేవుడు, స్వయంభువు, ప్రపితామహుడు, వెయ్యి శిరస్సుల పురుషుడు, స్థిరుడు, అనంతుడు, సనాతనుడు.
2.43.11
सहस्रास्यः सहस्राश्चः सहस्रचरणो विभुः ।
सहस्रवाहुः सर्वज्ञो देवो नामसहस्रवान् ॥ २.४३.११ ॥
వెయ్యి ముఖాలు, వెయ్యి నేత్రాలు, వెయ్యి పాదాలు గల సర్వవ్యాపి ప్రభువు; వెయ్యి బాహువులు గల, సర్వజ్ఞుడైన, వెయ్యి నామాలు గల దేవుడు.
2.43.12
सहस्रमुकुटो देवो विश्वरूपो महाद्युतिः ।
अनेकवर्णो देवादिरव्यक्ताद्वै परे स्थितः ॥ २.४३.१२ ॥
వెయ్యి కిరీటాలు గల, విశ్వరూపుడు, మహా తేజస్వి, అనేక వర్ణాలు గల, దేవతలకు ఆదియైన దేవుడు; అవ్యక్తానికి అవతల నిలిచి ఉన్నాడు.
2.43.13
असृजत्सलिलं पूर्वं स च नारायणः प्रभुः ।
ततस्तु भगवांस्तोये ब्रह्माणमसृजत्स्वयम् ॥ २.४३.१३ ॥
ఆ ప్రభువైన నారాయణుడు మొదట జలాన్ని సృష్టించాడు. తరువాత భగవంతుడు తానే నీటిలో బ్రహ్మను సృష్టించాడు.
2.43.14
ब्रह्मा चतुर्मुखो लोकान्सर्वांस्तानसृजत्स्वयम् ।
आदिकाले पुरा ह्येवं सर्वलोकस्य चोद्भवः।
पुरा यः प्रलये प्राप्ते नष्टे स्थावरजङ्गमे ॥ २.४३.१४ ॥
చతుర్ముఖుడైన బ్రహ్మ తానే ఆ లోకాలన్నిటిని సృష్టించాడు. ఆదికాలంలో పూర్వం ఇలాగే సర్వలోకాల ఉద్భవం జరిగింది. పూర్వం ప్రళయం వచ్చి స్థావర జంగమాలు నశించినప్పుడు,
2.43.15
ब्रह्मादिषु प्रलीनेषु नष्टे लोके चराचरे ।
आभूतसम्प्लवे प्राप्ते प्रलीने प्रकृतौ महान् ॥ २.४३.१५ ॥
బ్రహ్మాది దేవతలు లీనమై, చరాచర లోకం నశించి, భూతప్రళయం వచ్చి, మహత్తు ప్రకృతిలో లీనమైనప్పుడు.
2.43.16
एकस्मिष्ठति सर्वात्मा स तु नारायणः प्रभुः ।
नारायणस्य चाङ्गानि सर्वदैवानि भारत ॥ २.४३.१६ ॥
ఆ ఏకములోనే సర్వాత్మ అయిన ప్రభువు నారాయణుడు నిలిచి ఉంటాడు. ఓ భారతా, నారాయణుని అంగములు ఎల్లప్పుడూ సర్వదేవతలే.
2.43.17
शिरस्तस्य दिवं राजन्नाभिः खं चरणौ मही ।
अश्विनौ कर्णयोर्देवौ चक्षुषी शशिभास्करौ ॥ २.४३.१७ ॥
రాజా, ఆయన శిరస్సు స్వర్గం; నాభి ఆకాశం; పాదాలు భూమి. అశ్వినీ దేవతలు ఆయన చెవులు; చంద్రుడు సూర్యుడు ఆయన నేత్రాలు.
2.43.18
इन्द्रवैश्वानरौ देवौ मुखं तस्य महात्मनः ।
अन्यानि सर्वदैवानि सर्वाङ्गानि महात्मनः ॥ २.४३.१८ ॥
ఇంద్రుడు, వైశ్వానరుడు ఆ మహాత్ముని ముఖం. ఇతర సర్వదేవతలు ఆ మహాత్ముని సర్వాంగములు.
2.43.19
सर्वं चापि हरौ संस्थं सूत्रे मणिगणा इव ।
आभूतसम्प्लवान्तेऽथ दृष्ट्वा सर्वं तमोन्वितम् ॥ २.४३.१९ ॥
హరిలో నిలిచియున్న సర్వమూ, దారంలో కూర్చిన మణుల సమూహంలా. ప్రాణుల ప్రళయాంతంలో అంతా తమస్సుతో కూడి ఉండటం చూచి.
2.43.20
नारायणो महायोगी सर्वज्ञः परमात्मवान् ।
ब्रह्मभूतस्तदात्मानं ब्रह्मणमसृजत्स्वयम् ॥ २.४३.२० ॥
నారాయణుడు, మహాయోగి, సర్వజ్ఞుడు, పరమాత్మ కలవాడు. అప్పుడు బ్రహ్మస్వరూపుడై, తనను తానే బ్రహ్మగా స్వయంగా సృజించాడు.
2.43.21
सोऽध्यक्षः सर्वभूतानां प्रभूतप्रभवोऽच्युतः ।
सनत्कुमारं रुद्रं च सप्तर्षीश्च तपोधनात् ॥ २.४३.२१ ॥
ఆయన సర్వ భూతాలకు అధ్యక్షుడు, విశేష ఉత్పత్తి కలవాడు, అచ్యుతుడు. సనత్కుమారుని, రుద్రుని, సప్త ఋషులను కూడా తపస్సు అనే ధనంతో (సృజించెను).
2.43.22
सर्वमेवासृजद्ब्रह्मा तथा लोकांस्तथा प्रजाः ।
ते च तद्व्यसृजंस्तत्र प्राप्तकाले युधिष्ठिर ॥ २.४३.२२ ॥
బ్రహ్మ సర్వాన్నీ, అలాగే లోకాలను, ప్రజలను సృజించెను. వారు కూడా అక్కడ తగిన కాలం రాగా దానిని విడిచిపెట్టిరి, యుధిష్ఠిరా.
2.43.23
तेभ्योऽभवन्महात्मभ्यो बहुधा ब्रह्म शाश्वतम् ।
कल्पानां बहुकोट्यश्चसमतीतास्तु भारत ॥ २.४३.२३ ॥
ఆ మహాత్ములనుండి అనేక విధాలుగా శాశ్వత బ్రహ్మము పుట్టెను. భారతా, కల్పాల అనేక కోట్లు గతించినవి.
2.43.24
आभूतसम्प्लवाश्चैव बहुधाऽद्धाऽपचक्रमुः ।
मन्वन्तरयुगा राजन्सङ्कल्पो भूतसम्प्लवाः ॥ २.४३.२४ ॥
ప్రాణుల ప్రళయాలు కూడా అనేక విధాలుగా నిజంగా గతించినవి. రాజా, మన్వంతరాలు యుగాలు (గతించినవి); సంకల్పం, భూతప్రళయాలు (కూడా).
2.43.25
चक्रवत्परिवर्तन्ते सर्वं विषमुखं जगत् ।
सृष्ट्वा चतुर्मुखं देवं देवो नारायणः प्रभुः ॥ २.४३.२५ ॥
చక్రంలా తిరుగుతాయి; సర్వ జగత్తు విషముఖమైనది. చతుర్ముఖ దేవుడిని సృష్టించిన తరువాత, ప్రభువైన దేవుడు నారాయణుడు.
2.43.26
स लोकानां हितार्थाय क्षीरोदे वसति प्रभुः ।
ब्रह्मा च सर्वलोकानां लोकस्य च पितामहः ॥ २.४३.२६ ॥
ఆ ప్రభువు లోకాల హితం కోసం క్షీరసాగరంలో నివసిస్తాడు; బ్రహ్మ సర్వలోకాలకు, ఈ లోకానికి పితామహుడు.
2.43.27
ततो नारायणो देवः सर्वस्य प्रपितामहः। ॥ २.४३.२७ ॥
తరువాత దేవుడు నారాయణుడు అందరికీ ప్రపితామహుడు.