มหาภารตะ · อัธยายะ 2.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.43.1
ततो भीष्मस्य तच्छ्रुत्वा वचः काले युधिष्ठिरः ।
ज्ञापनार्थाय सर्वेषां भीष्मं पुनरथाब्रवीत् ॥ २.४३.१ ॥
ครั้นได้ฟังถ้อยคำของภีษมะในเวลาอันควรแล้ว ยุธิษฐิระจึงทูลถามภีษมะอีกครั้ง เพื่อให้ทุกคนได้ทราบ
2.43.2
विस्तरेणास्य देवस्य कर्माणीच्छामि सर्वशः ।
श्रोतुं भगवतस्तानि प्रब्रवीहि पितामह ॥ २.४३.२ ॥
ข้าแต่ปู่ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องพระกรรมของเทพองค์นี้โดยพิสดารและครบถ้วนทุกประการ ขอปู่โปรดเล่าถึงพระกรรมของพระผู้เป็นเจ้าองค์นั้นให้ฟังด้วย
2.43.3
कर्मणामानुपूर्वा च प्रादुर्भावाश्च ये विभोः ।
यथा च प्रकृतिः कृष्णे तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ २.४३.३ ॥
ข้าแต่ปู่ ขอปู่โปรดเล่าให้ข้าพเจ้าฟังถึงลำดับพระกรรมของพระผู้ทรงแผ่ไปทั่ว และการอุบัติของพระองค์ รวมทั้งพระลักษณะที่แท้จริงของพระองค์ในพระกฤษณะ
2.43.4
एवमुक्तस्तदा भीष्मः प्रोवाच भरतर्षभ ।
युधिष्ठिरममित्रघ्नं तस्मिन्त्राजसमागमे ॥ २.४३.४ ॥
เมื่อถูกทูลถามเช่นนั้น ภีษมะ ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภรตะ จึงกล่าวกับยุธิษฐิระ ผู้ปราบศัตรู ในที่ประชุมของเหล่ากษัตริย์นั้น
2.43.5
समक्षं वासुदेवस्य देवस्येव शतक्रतोः ।
कर्माण्यसुकराण्यन्यैराचचक्षे जनाधिप ॥ २.४३.५ ॥
ข้าแต่จอมชน ต่อหน้าวาสุเทพ ดุจต่อหน้าเทพอินทร์ผู้ทำยัญร้อยครั้ง ภีษมะได้เล่าพระกรรมอันยากที่ผู้อื่นจะกระทำได้
2.43.6
शृण्वतां पार्थिवानां च धर्मराजस्य चान्तिके ।
इदं मतिमतां श्रेष्ठः कृष्णं प्रति विशाम्पते ॥ २.४३.६ ॥
ข้าแต่จอมประชา ในที่เฝ้าของพระธรรมราชา และต่อหน้าเหล่ากษัตริย์ที่กำลังฟังอยู่ ภีษมะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีปัญญา ได้กล่าวเรื่องนี้เกี่ยวกับพระกฤษณะ
2.43.7
म्नैवामन्त्र्य राजेन्द्र चेदिराजमरिन्दमम् ।
भीमकर्मा ततो भीष्णो भूयः स इतमब्रवीत् ॥ २.४३.७ ॥
ครั้นแล้ว ภีษมะผู้มีพระกรรมอันน่าครั่นคร้าม ได้ทักทายจอมกษัตริย์ผู้ปราบศัตรู คือกษัตริย์แห่งเจทิ แล้วกล่าวเรื่องนี้ต่อไปอีก
2.43.8
करूणामपि राजानं युधिष्ठिरमभाषत ।
वर्तमानामतीतां च शृणु राजन्युधिष्ठिर ॥ २.४३.८ ॥
ภีษมะยังได้กล่าวกับยุธิษฐิระ กษัตริย์แห่งกรูษ ว่า ข้าแต่กษัตริย์ยุธิษฐิระ ขอทรงฟังเรื่องที่เป็นปัจจุบันและที่ล่วงไปแล้วเถิด
2.43.9
ईश्वरस्योत्तमस्यैनां कर्मणां गहनां गतिम् ।
अव्यक्तो व्यक्तलिङ्गस्थो य एष भगवान्प्रभुः ॥ २.४३.९ ॥
ภีษมะกล่าวว่า นี่คือวิถีอันลึกลับของพระกรรมแห่งพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด พระผู้เป็นเจ้าอันทรงฤทธิ์องค์นี้ ผู้ดำรงอยู่ในรูปที่ปรากฏ แต่แท้จริงแล้วไม่ปรากฏ
2.43.10
पुरा नारायणो देवः स्वयम्भूः प्रपितामहः ।
सहस्रशीर्षः पुरुषो ध्रवोऽनन्तः सनातनः ॥ २.४३.१० ॥
ในกาลก่อน เทพนารายณ์ผู้เป็นสวยัมภู ปู่ทวดผู้ยิ่งใหญ่ ผู้เป็นบุรุษพันเศียร ผู้มั่นคง ไม่มีที่สุด และนิรันดร
2.43.11
सहस्रास्यः सहस्राश्चः सहस्रचरणो विभुः ।
सहस्रवाहुः सर्वज्ञो देवो नामसहस्रवान् ॥ २.४३.११ ॥
พระผู้ทรงแผ่ไปทั่ว ผู้มีพันหน้า พันตา พันเท้า ผู้มีพันแขน ผู้รอบรู้ทั้งปวง เทพผู้ทรงมีพันพระนาม
2.43.12
सहस्रमुकुटो देवो विश्वरूपो महाद्युतिः ।
अनेकवर्णो देवादिरव्यक्ताद्वै परे स्थितः ॥ २.४३.१२ ॥
เทพผู้ทรงมีพันมงกุฎ มีรูปอันรอบด้าน ทรงรัศมีอันยิ่งใหญ่ มีสีนานาประการ ทรงเป็นเทพองค์แรก ประทับอยู่เหนือสิ่งที่ไม่ปรากฏ
2.43.13
असृजत्सलिलं पूर्वं स च नारायणः प्रभुः ।
ततस्तु भगवांस्तोये ब्रह्माणमसृजत्स्वयम् ॥ २.४३.१३ ॥
พระนารายณ์ผู้เป็นพระผู้เป็นเจ้านั้นทรงสร้างน้ำขึ้นก่อน ต่อจากนั้นพระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณได้ทรงสร้างพระพรหมขึ้นเองในน้ำนั้น
2.43.14
ब्रह्मा चतुर्मुखो लोकान्सर्वांस्तानसृजत्स्वयम् ।
आदिकाले पुरा ह्येवं सर्वलोकस्य चोद्भवः।
पुरा यः प्रलये प्राप्ते नष्टे स्थावरजङ्गमे ॥ २.४३.१४ ॥
พระพรหมผู้มีสี่พักตร์ได้ทรงสร้างโลกทั้งปวงเหล่านั้นด้วยพระองค์เอง ในกาลเริ่มต้นแต่โบราณ การกำเนิดของโลกทั้งมวลเป็นดังนี้ ในกาลก่อนเมื่อการสลายมาถึง สิ่งที่ไม่เคลื่อนที่และสิ่งที่เคลื่อนที่ถูกทำลายสิ้น
2.43.15
ब्रह्मादिषु प्रलीनेषु नष्टे लोके चराचरे ।
आभूतसम्प्लवे प्राप्ते प्रलीने प्रकृतौ महान् ॥ २.४३.१५ ॥
เมื่อพระพรหมและเทพองค์อื่นๆ ถูกดูดกลืนเข้าไป และโลกแห่งสิ่งที่เคลื่อนที่และไม่เคลื่อนที่ถูกทำลาย เมื่อมหาอุทกภัยของสรรพสัตว์มาถึง และสิ่งยิ่งใหญ่ถูกดูดกลืนเข้าไปในปฐมธาตุ
2.43.16
एकस्मिष्ठति सर्वात्मा स तु नारायणः प्रभुः ।
नारायणस्य चाङ्गानि सर्वदैवानि भारत ॥ २.४३.१६ ॥
ในสิ่งเดียวนั้น พระนารายณ์ผู้เป็นพระผู้เป็นเจ้า ผู้เป็นอาตมันของทุกสิ่ง ยังคงดำรงอยู่ ข้าแต่ภารตะ อวัยวะของพระนารายณ์คือเทพทั้งปวงตลอดกาล
2.43.17
शिरस्तस्य दिवं राजन्नाभिः खं चरणौ मही ।
अश्विनौ कर्णयोर्देवौ चक्षुषी शशिभास्करौ ॥ २.४३.१७ ॥
ข้าแต่กษัตริย์ พระเศียรของพระองค์คือสวรรค์ พระนาภีคือท้องฟ้า พระบาทคือแผ่นดิน เทพอัศวินทั้งสองคือพระกรรณทั้งสอง และดวงจันทร์กับดวงอาทิตย์คือพระเนตรทั้งสอง
2.43.18
इन्द्रवैश्वानरौ देवौ मुखं तस्य महात्मनः ।
अन्यानि सर्वदैवानि सर्वाङ्गानि महात्मनः ॥ २.४३.१८ ॥
เทพอินทร์และไวศวานระคือพระพักตร์ของพระอาตมันผู้ยิ่งใหญ่นั้น ส่วนเทพองค์อื่นๆ ทั้งหมดคืออวัยวะทั้งปวงของพระอาตมันผู้ยิ่งใหญ่
2.43.19
सर्वं चापि हरौ संस्थं सूत्रे मणिगणा इव ।
आभूतसम्प्लवान्तेऽथ दृष्ट्वा सर्वं तमोन्वितम् ॥ २.४३.१९ ॥
ทุกสิ่งก็ดำรงอยู่ในหริ ดุจกลุ่มอัญมณีที่ร้อยอยู่บนด้าย และเมื่อการสลายของสรรพสัตว์มาถึงที่สุด เห็นทุกสิ่งเต็มไปด้วยความมืด
2.43.20
नारायणो महायोगी सर्वज्ञः परमात्मवान् ।
ब्रह्मभूतस्तदात्मानं ब्रह्मणमसृजत्स्वयम् ॥ २.४३.२० ॥
พระนารายณ์ผู้เป็นมหาโยคี ผู้รอบรู้ ผู้ทรงมีปรมาตมัน เมื่อทรงเป็นพรหมันแล้ว ได้ทรงสร้างพระพรหมขึ้นจากพระองค์เองด้วยพระองค์เอง
2.43.21
सोऽध्यक्षः सर्वभूतानां प्रभूतप्रभवोऽच्युतः ।
सनत्कुमारं रुद्रं च सप्तर्षीश्च तपोधनात् ॥ २.४३.२१ ॥
พระองค์ผู้เป็นอธิบดีของภูตทั้งปวง ผู้มีกำเนิดอันไพศาล ผู้ไม่เคยเสื่อมสลาย ทรงสร้างสนัตกุมาร พระรุทร และพระฤๅษีทั้งเจ็ด จากทรัพย์แห่งตบะของพระองค์
2.43.22
सर्वमेवासृजद्ब्रह्मा तथा लोकांस्तथा प्रजाः ।
ते च तद्व्यसृजंस्तत्र प्राप्तकाले युधिष्ठिर ॥ २.४३.२२ ॥
พระพรหมทรงสร้างทุกสิ่ง ทั้งโลกทั้งหลายและสรรพสัตว์เช่นกัน และเมื่อกาลอันกำหนดมาถึง ท่านเหล่านั้นก็ปล่อยสิ่งนั้นออกไปที่นั่น โอ ยุธิษฐิระ
2.43.23
तेभ्योऽभवन्महात्मभ्यो बहुधा ब्रह्म शाश्वतम् ।
कल्पानां बहुकोट्यश्चसमतीतास्तु भारत ॥ २.४३.२३ ॥
จากท่านผู้มีใจยิ่งใหญ่เหล่านั้น พรหมันอันเป็นนิรันดร์ได้บังเกิดขึ้นหลายประการ และกัลปะนับด้วยโกฏิได้ผ่านไปแล้ว โอ ภารตะ
2.43.24
आभूतसम्प्लवाश्चैव बहुधाऽद्धाऽपचक्रमुः ।
मन्वन्तरयुगा राजन्सङ्कल्पो भूतसम्प्लवाः ॥ २.४३.२४ ॥
การดับสลายของภูตทั้งหลายก็ได้ผ่านไปแล้วหลายรูปแบบเช่นกัน มนวันดรและยุคทั้งหลาย โอ พระราชา ความตั้งใจและการดับสลายของภูตทั้งหลายได้ผ่านพ้นไปแล้ว
2.43.25
चक्रवत्परिवर्तन्ते सर्वं विषमुखं जगत् ।
सृष्ट्वा चतुर्मुखं देवं देवो नारायणः प्रभुः ॥ २.४३.२५ ॥
ทั้งหมดหมุนเวียนดุจล้อรถ โลกทั้งสิ้นมีพิษเป็นจุดเริ่มต้น หลังจากพระผู้เป็นเจ้าผู้มีสี่พักตร์ถูกสร้างขึ้นแล้ว พระนารายณ์ผู้เป็นเจ้าและเป็นใหญ่ก็ทรงสร้าง
2.43.26
स लोकानां हितार्थाय क्षीरोदे वसति प्रभुः ।
ब्रह्मा च सर्वलोकानां लोकस्य च पितामहः ॥ २.४३.२६ ॥
พระผู้เป็นใหญ่องค์นั้นประทับอยู่ในมหาสมุทรน้ำนม เพื่อประโยชน์สุขของโลกทั้งหลาย และพระพรหมเป็นปู่ของโลกทั้งปวงและของโลกนี้
2.43.27
ततो नारायणो देवः सर्वस्य प्रपितामहः। ॥ २.४३.२७ ॥
ดังนั้น พระนารายณ์ผู้เป็นเจ้าจึงเป็นปู่ทวดของทุกสิ่ง