ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.61.1
सूदिता द्वारपालाश्च निशुम्भनरकौ हतौ ।
कृतक्षेमः पुनः पन्थाः पुरं प्राग्ज्योतिषं प्रति ॥ २.६१.१ ॥
ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ଚୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲେ, ନିଶୁମ୍ଭ ଓ ନରକ ହତ ହେଲେ; ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ନଗରକୁ ଯିବା ପଥ ପୁଣି ସୁରକ୍ଷିତ ହେଲା।
2.61.2
शौरिणा पृथिवीपालास्त्रासिता भरतर्षभ ।
धनुषश्च प्रणादेन पाञ्चजन्यस्वनेन च ॥ २.६१.२ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଶୌରି (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀପାଳମାନେ ତ୍ରସ୍ତ ହେଲେ; ଧନୁର ଟଙ୍କାର ଓ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖର ଧ୍ୱନିରେ।
2.61.3
मेघप्रख्यैरनेकैश्च दाक्षिणात्याभिसंवृतम् ।
रुक्मिणं त्रासयामास केशवो भरतर्षभ ॥ २.६१.३ ॥
ମେଘ ସଦୃଶ ଅନେକ ଦକ୍ଷିଣୀ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ରୁକ୍ମୀଙ୍କୁ କେଶବ (କୃଷ୍ଣ) ତ୍ରାସିତ କଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
2.61.4
ततः पर्जन्यघोषेण रथेनादित्यवर्चसा ।
उवाह महिषीं भोज्यामेष चक्रगदाधरः ॥ २.६१.४ ॥
ତା'ପରେ ମେଘ ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ଧ୍ୱନିଯୁକ୍ତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ରଥରେ ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ ଏହି ବୀର ଭୋଜ୍ୟା ନାମ୍ନୀ ପଟ୍ଟମହିଷୀଙ୍କୁ ହରଣ କଲେ।
2.61.5
जारूथ्य आहृतक्रोधः शिशुपालश्च निर्जितः ।
वक्रश्च स हतः सङ्ख्ये शतधन्वा च क्षत्रियः ॥ २.६१.५ ॥
ଜାରୂଥ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; ଶିଶୁପାଳ ପରାଜିତ ହେଲେ; ବକ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହେଲେ, ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶତଧନ୍ୱା ମଧ୍ୟ।
2.61.6
इन्द्रद्युम्नो हतः कोपाद्यवनश्च कशेरुकः ।
हतः सौभपतिश्चैव साल्वश्च कृतधन्वना ॥ २.६१.६ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କ୍ରୋଧରେ ହତ ହେଲେ; ଯବନ ଓ କଶେରୁକ ହତ ହେଲେ; ସୌଭପତି ଓ ସାଲ୍ବ କୃତଧନ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ।
2.61.7
पर्वतानां सहस्रं च चक्रेण पुरुषोत्तमः ।
विभज्य पुण्डरीकाक्षो द्युमत्सेनमपोथयत् ॥ २.६१.७ ॥
ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଚକ୍ରରେ ସହସ୍ର ପର୍ବତ ଭାଙ୍ଗି ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
2.61.8
महेन्द्रशिखरे चैव निमेषान्तरचारिणौ ।
जग्राह भरतश्रेष्ठ वानरावभितश्चरौ ॥ २.६१.८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଶିଖରରେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଦୁଇ ବାନରଙ୍କୁ ସେ ଧରିଲେ।
2.61.9
इरावत्यां महाभोजो वह्निसूर्यसमो बले ।
गोपतिस्तालकेतुश्च निहतौ शार्ङ्गधन्वना ॥ २.६१.९ ॥
ଇରାବତୀ ତଟରେ ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ବଳବାନ ମହାଭୋଜ, ଗୋପତି ଓ ତାଳକେତୁ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।
2.61.10
अक्षप्रपत्तने राजन्नवहेलनतत्परौ ।
उभौ तावपि कृष्णेन स्वराष्ट्रे विनिपातितौ ॥ २.६१.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅକ୍ଷପ୍ରପତ୍ତନରେ ଅବହେଳାରେ ରତ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପତିତ ହେଲେ।
2.61.11
दग्धा वाराणसी तात केशवेन महात्मना ।
पाण्ड्यं पौण्ड्रं च मात्स्यं च कलिङ्गं च जनार्दनः ॥ २.६१.११ ॥
ହେ ତାତ, ମହାତ୍ମା କେଶବ ବାରାଣସୀକୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ; ଜନାର୍ଦନ ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ପୌଣ୍ଡ୍ର, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ କଳିଙ୍ଗଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ କଲେ।
2.61.12
जघान सहितान्सर्वानङ्गराजं च माधवः ॥ २.६१.१२ ॥
ମାଧବ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏବଂ ଅଙ୍ଗରାଜଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ।
2.61.13
एष चैव शतं हत्वा रथेन क्षत्रपुङ्गवान् ।
गान्धारीमवहत्कृष्णो महिषीं यादवर्षभः ॥ २.६१.१३ ॥
ସେ ନିଜ ରଥରେ ଶହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଯାଦବଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ମହିଷୀ ରୂପେ ହରଣ କଲେ।
2.61.14
अथ गाण्डीवधन्वानं क्रीडार्थं मधुसूदनः ।
जिगाय भरतश्रेष्ठ कुन्त्याश्च प्रमुखे विभुः ॥ २.६१.१४ ॥
ତାପରେ ମଧୁସୂଦନ ବିଭୁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜିତିଲେ।
2.61.15
द्रौणिं कृपं च कर्णं च भीमसेनं सुयोधनम् ।
युद्धाय सहितान्त्राजञ्जिगाय भरतर्षभ ॥ २.६१.१५ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ଦ୍ରୌଣି, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ଭୀମସେନ ଓ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ସେ ଜିତିଲେ।
2.61.16
बभ्रोश्च प्रियमन्विच्छन्नेष चक्रगदाधरः ।
वेणुदारिवृतां भार्यां प्रममाथ युधिष्ठिर ॥ २.६१.१६ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବଭ୍ରୁଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛା କରି ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ବେଣୁଦାରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ହରଣ କଲେ।
2.61.17
पर्याप्तां पृथिवीं सर्वां साश्वां सरथकुञ्जराम् ।
वेणुदारिवशे युक्तां जिगाय मधुसूदनः ॥ २.६१.१७ ॥
ଅଶ୍ୱ, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ, ଯାହା ବେଣୁଦାରିଙ୍କ ବଶକୁ ଆଣି ହୋଇଥିଲା, ତାହା ମଧୁସୂଦନ ଜିତିଲେ।
2.61.18
अवाप्य तपसा वीर्यं बलमोजश्च भारत ।
त्रासिताः सगणाः सर्वे बाणेन विबुधाधिपाः ॥ २.६१.१८ ॥
ହେ ଭରତ, ତପସ୍ୟାରେ ବୀର୍ଯ୍ୟ, ବଳ ଓ ଓଜ ପାଇ, ସେ ନିଜ ବାଣରେ ସମସ୍ତ ଦେବାଧିପତିଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଗଣ ସହିତ ଭୟଭୀତ କଲେ।
2.61.19
वज्राशनिगदाबामैस्ताडयद्भिरनेकशः ।
तस्य नासीद्रणे मृत्युर्देवैरपि सवासवैः ॥ २.६१.१९ ॥
ବଜ୍ର, ଅଶନି, ଗଦା ଓ ବାହୁରେ ଅନେକ ଥର ପ୍ରହାର କଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ନଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
2.61.20
सोऽभिभूतश्च कृष्णेन न हतश्च मगात्मना ।
छित्वा बाहुसहस्रं तु गोविन्देन महात्मना ॥ २.६१.२० ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମାରି ହେଲା ନାହିଁ; ମୃଗସ୍ୱଭାବୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ମହାତ୍ମା ଗୋବିନ୍ଦ ତାଙ୍କର ସହସ୍ର ବାହୁ ଛେଦନ କଲେ।
2.61.21
एषोऽपीडन्महाबाहुः कंसं च मधुसूदनः ।
अवाप्तं तपसा वीर्यं बलमोजश्च भारत।
कैटभं चातिलोमानि निजघान जनार्दनः ॥ २.६१.२१ ॥
ମହାବାହୁ ମଧୁସୂଦନ କଂସଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ; ହେ ଭାରତ, ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରାପ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟ, ବଳ ଓ ଓଜସ ସହିତ ଜନାର୍ଦନ କୈଟଭ ଓ ଅତିଲୋମମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
2.61.22
जम्बुमैरावतं चैव विरूपं च महायशाः ।
घान भरतश्रेष्ठ शम्बरं चारिमर्दनम् ॥ २.६१.२२ ॥
ମହାଯଶସ୍ବୀ ଜମ୍ବୁ, ଐରାବତ ଓ ବିରୂପଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ଶମ୍ବରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ।
2.61.23
एष भोगवतीं गत्वा वासुकिं भरतर्षभ ।
निर्जित्य पुण्डरीकाक्षो रौक्मिणेयममोचयत् ॥ २.६१.२३ ॥
ସେ ଭୋଗବତୀକୁ ଯାଇ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ବାସୁକିଙ୍କୁ ଜିଣି, ପଦ୍ମନୟନ ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
2.61.24
एवं बहूनि कर्माणि शिशुरेव जनार्दनः ।
कृतवान्पुण्डरीकाक्षः सङ्कर्षणसहायवान् ॥ २.६१.२४ ॥
ଏହିପରି ଶିଶୁ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଜନାର୍ଦନ, ପଦ୍ମନୟନ, ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଅନେକ କର୍ମ କଲେ।
2.61.25
एवमेषोऽसुराणां चसुराणामपि सर्वशः ।
भयामयकरः कृष्णः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः ॥ २.६१.२५ ॥
ଏହିପରି ସେ ଅସୁର ଓ ଦେବତା ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବଥା ଭୟ ଓ ଦୁଃଖ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ସେ କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ଓ ପ୍ରଭୁ।
2.61.26
एवमेव महाबाहुः शास्ता सर्वदुरात्मनाम् ।
कृत्वा देवार्थममितं स्वस्थानं प्राप्स्यते पुनः ॥ २.६१.२६ ॥
ସେହିପରି ସେହି ମହାବାହୁ, ସମସ୍ତ ଦୁରାତ୍ମାଙ୍କର ଶାସ୍ତା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ଅପାର କର୍ମ କରି ପୁନଃ ନିଜ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
2.61.27
एष भोगवतीं पुण्यां रविकान्तिं महायशाः ।
द्वारकामात्मसात्कृत्वा सागरं प्लावयिष्यति ॥ २.६१.२७ ॥
ଏହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ପବିତ୍ର ଭୋଗବତୀ, ରବିକାନ୍ତି ଓ ଦ୍ୱାରକାକୁ ନିଜ ଅଧୀନ କରି ସମୁଦ୍ରକୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପ୍ଲାବିତ କରିବେ।
2.61.28
सुरासुरमनुष्येषु नाभून्न भविता क्वचित् ।
यस्तामध्यवसद्राजा नान्यत्र मधुसूदनात् ॥ २.६१.२८ ॥
ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି କେବେ ହୋଇନଥିଲେ, କେବେ ହେବେ ନାହିଁ, ଯିଏ ତାହାକୁ ନିଜ ଅଧୀନ କରିବେ — ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ।
2.61.29
भ्राजमानास्तु वै सर्वे वृष्ण्यन्धकमहारथाः। ॥ २.६१.२९ ॥
ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ବଂଶର ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ ନିଶ୍ଚୟ ତେଜସ୍ୱୀ।
2.61.30
एवमेव दशार्हाणां विधाय विधिना विधिम् ।
विष्णुर्नारायणः साक्षात्स्वस्थानं प्राप्स्यते ध्रुवम् ॥ २.६१.३० ॥
ସେହିପରି ଦଶାର୍ହମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଧି ସ୍ଥାପନ କରି ସାକ୍ଷାତ୍ ବିଷ୍ଣୁ ନାରାୟଣ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
2.61.31
अप्रमेयोऽनियोज्यश्च यत्र कामगमो वशी ।
मोदते भगवान्प्रीतो वालः क्रीडानकैरिव ॥ २.६१.३१ ॥
ଯାହାକୁ ମାପି ହୁଏ ନାହିଁ, ଯାହାକୁ କେହି ଆଜ୍ଞା ଦେଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି ଓ ଆତ୍ମସଂଯମୀ, ସେହି ଭଗବାନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଶିଶୁ ଖେଳନାରେ ଖେଳିବା ପରି।
2.61.32
नैष गर्भत्वमापेदे न योन्यामावसत्प्रभुः ।
आत्मनस्तेजसा कृष्णः सर्वेषां कुरुते गतिम् ॥ २.६१.३२ ॥
ଏହି ପ୍ରଭୁ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ନାହାଁନ୍ତି, କୌଣସି ଯୋନିରେ ବାସ କରି ନାହାଁନ୍ତି; କୃଷ୍ଣ ନିଜ ତେଜରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଗତି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।
2.61.33
यथा बुद्बुद उत्थाय तत्रैव प्रविलीयते ।
चराचराणि भूतानि तथा नारायणे सदा ॥ २.६१.३३ ॥
ବୁଦବୁଦା ଉଠି ସେଠାରେ ହିଁ ବିଲୀନ ହୁଏ, ସେହିପରି ଚରାଚର ସମସ୍ତ ଭୂତ ସଦା ନାରାୟଣଙ୍କଠାରେ ବିଲୀନ ହୁଅନ୍ତି।
2.61.34
न प्रमातुं महाबाहुः शक्यो भारत केशवः ।
परं हि परतस्तस्माद्विश्वरूपान्न विद्यते ॥ २.६१.३४ ॥
ହେ ଭାରତ, ମହାବାହୁ କେଶବଙ୍କୁ ମାପି ହୁଏ ନାହିଁ; ସେହି ବିଶ୍ୱରୂପଠାରୁ ପର ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
2.61.39
तेजिष्ठं प्रतिपत्स्यन्ते नाकपृष्टं गतासवः ॥ २.६१.३९ ॥
ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ସ୍ବର୍ଗର ପୃଷ୍ଠଭାଗ ପାଇବେ।