มหาภารตะ · อัธยายะ 2.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.61.1
सूदिता द्वारपालाश्च निशुम्भनरकौ हतौ ।
कृतक्षेमः पुनः पन्थाः पुरं प्राग्ज्योतिषं प्रति ॥ २.६१.१ ॥
ทวารบาลถูกปราบ นิศุมภะและนรกถูกสังหาร ทางไปยังนครปรัชโยติษะกลับปลอดภัยอีกครั้ง
2.61.2
शौरिणा पृथिवीपालास्त्रासिता भरतर्षभ ।
धनुषश्च प्रणादेन पाञ्चजन्यस्वनेन च ॥ २.६१.२ ॥
ข้าแต่ผู้เลิศแห่งภรตวงศ์ กษัตริย์ผู้ปกครองแผ่นดินถูกศौรีทำให้หวาดกลัว ด้วยเสียงสายธนูและเสียงสังข์ปาญจชันยะ
2.61.3
मेघप्रख्यैरनेकैश्च दाक्षिणात्याभिसंवृतम् ।
रुक्मिणं त्रासयामास केशवो भरतर्षभ ॥ २.६१.३ ॥
รุกมินถูกพระเกศวะทำให้หวาดกลัว ทั้งที่ถูกล้อมด้วยนักรบจากทิศใต้จำนวนมากดุจเมฆ ข้าแต่ผู้เลิศแห่งภรตวงศ์
2.61.4
ततः पर्जन्यघोषेण रथेनादित्यवर्चसा ।
उवाह महिषीं भोज्यामेष चक्रगदाधरः ॥ २.६१.४ ॥
จากนั้น ด้วยรถศึกที่มีเสียงคำรามดุจเมฆฝนและรุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์ พระองค์ผู้ทรงจักรและคทาได้นำพระมเหสีองค์สำคัญ เจ้าหญิงแห่งโภชไปด้วย
2.61.5
जारूथ्य आहृतक्रोधः शिशुपालश्च निर्जितः ।
वक्रश्च स हतः सङ्ख्ये शतधन्वा च क्षत्रियः ॥ २.६१.५ ॥
ชารูถยะถูกยั่วให้โกรธ ศิศุปาละถูกพิชิต วักระถูกสังหารในการรบ และกษัตริย์ศตธันวันผู้เป็นกษัตริย์ก็ถูกสังหารเช่นกัน
2.61.6
इन्द्रद्युम्नो हतः कोपाद्यवनश्च कशेरुकः ।
हतः सौभपतिश्चैव साल्वश्च कृतधन्वना ॥ २.६१.६ ॥
อินทรทยุมนะถูกสังหารด้วยความโกรธ ยวนะและเกศรุกะถูกสังหาร ส่วนเจ้าแห่งเมืองเศาภะและศาลวะถูกกฤตธันวันสังหาร
2.61.7
पर्वतानां सहस्रं च चक्रेण पुरुषोत्तमः ।
विभज्य पुण्डरीकाक्षो द्युमत्सेनमपोथयत् ॥ २.६१.७ ॥
บุรุษอุดม ผู้มีดวงตาดุจดอกบัว ด้วยจักรของพระองค์ ได้ผ่าภูเขาหนึ่งพันลูกและบดขยี้ทยุมัตเสนะ
2.61.8
महेन्द्रशिखरे चैव निमेषान्तरचारिणौ ।
जग्राह भरतश्रेष्ठ वानरावभितश्चरौ ॥ २.६१.८ ॥
ข้าแต่ผู้เลิศแห่งภรตวงศ์ บนยอดเขามเหนทระ พระองค์ได้จับลิงสองตัวที่เคลื่อนไหวเร็วดุจชั่วพริบตาไปมาทั้งสองข้าง
2.61.9
इरावत्यां महाभोजो वह्निसूर्यसमो बले ।
गोपतिस्तालकेतुश्च निहतौ शार्ङ्गधन्वना ॥ २.६१.९ ॥
บนแม่น้ำอิราวตี มหาโภชะผู้มีกำลังเทียบเท่าไฟและดวงอาทิตย์ กับโคปติและตาลเกตุ ถูกพระศารงคธันวาคือพระกฤษณะสังหาร
2.61.10
अक्षप्रपत्तने राजन्नवहेलनतत्परौ ।
उभौ तावपि कृष्णेन स्वराष्ट्रे विनिपातितौ ॥ २.६१.१० ॥
ข้าแต่พระราชา ทั้งสองผู้มุ่งดูหมิ่นที่อักษปรปัตตนะ ก็ถูกพระกฤษณะโค่นลงในแคว้นของตนเองเช่นกัน
2.61.11
दग्धा वाराणसी तात केशवेन महात्मना ।
पाण्ड्यं पौण्ड्रं च मात्स्यं च कलिङ्गं च जनार्दनः ॥ २.६१.११ ॥
ลูกรัก พระเกศวะผู้ยิ่งใหญ่ได้เผาวาราณสี ส่วนพระชนารทนได้ปราบปาณฑยะ เปานทระ มัตสยะ และกลิงคะ
2.61.12
जघान सहितान्सर्वानङ्गराजं च माधवः ॥ २.६१.१२ ॥
พระมาธวะสังหารทั้งหมดพร้อมบริวาร และกษัตริย์แห่งอังคะด้วย
2.61.13
एष चैव शतं हत्वा रथेन क्षत्रपुङ्गवान् ।
गान्धारीमवहत्कृष्णो महिषीं यादवर्षभः ॥ २.६१.१३ ॥
พระกฤษณะผู้เป็นวัวแห่งยาทพะ หลังจากสังหารนักรบชั้นเลิศด้วยรถศึกหนึ่งร้อยคน ได้นำพระคานธารีไปเป็นพระมเหสีองค์สำคัญ
2.61.14
अथ गाण्डीवधन्वानं क्रीडार्थं मधुसूदनः ।
जिगाय भरतश्रेष्ठ कुन्त्याश्च प्रमुखे विभुः ॥ २.६१.१४ ॥
ต่อมา พระมธุสูทนผู้ทรงอำนาจ เพื่อความสนุก ได้ชนะอรชุนผู้ถือธนูคาณฑีวะ ต่อหน้าพระกุนตี ข้าแต่ผู้เลิศแห่งภรตวงศ์
2.61.15
द्रौणिं कृपं च कर्णं च भीमसेनं सुयोधनम् ।
युद्धाय सहितान्त्राजञ्जिगाय भरतर्षभ ॥ २.६१.१५ ॥
ข้าแต่ผู้เลิศแห่งภรตวงศ์ พระองค์ได้ทรงพิชิตทราอุณี กฤปะ กรรณะ ภีมเสนะ และสุโยธนะ ผู้มาประชุมกันเพื่อการรบ
2.61.16
बभ्रोश्च प्रियमन्विच्छन्नेष चक्रगदाधरः ।
वेणुदारिवृतां भार्यां प्रममाथ युधिष्ठिर ॥ २.६१.१६ ॥
ข้าแต่ยุธิษฐิระ ผู้ทรงจักรและคทาองค์นี้ ปรารถนาความสุขของพระภัพรุ ได้ฉุดพระชายาของภัพรุซึ่งถูกล้อมด้วยเวณุทารี
2.61.17
पर्याप्तां पृथिवीं सर्वां साश्वां सरथकुञ्जराम् ।
वेणुदारिवशे युक्तां जिगाय मधुसूदनः ॥ २.६१.१७ ॥
พระมธุสูทนได้พิชิตแผ่นดินทั้งผืนพร้อมม้า รถศึก และช้าง ที่ถูกนำมาอยู่ใต้อำนาจของเวณุทารี
2.61.18
अवाप्य तपसा वीर्यं बलमोजश्च भारत ।
त्रासिताः सगणाः सर्वे बाणेन विबुधाधिपाः ॥ २.६१.१८ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรตวงศ์ ด้วยการบำเพ็ญตบะ พระองค์ได้รับพลัง กำลัง และความเข้มแข็ง แล้วทำให้เทพผู้เป็นเจ้าทั้งปวงพร้อมบริวารหวาดกลัวด้วยลูกศรของพระองค์
2.61.19
वज्राशनिगदाबामैस्ताडयद्भिरनेकशः ।
तस्य नासीद्रणे मृत्युर्देवैरपि सवासवैः ॥ २.६१.१९ ॥
แม้จะถูกตีหลายครั้งด้วยสายฟ้า ฟ้าผ่า คทา และอาวุธต่างๆ พระองค์ก็ไม่มีความตายในการรบ แม้แต่จากเหล่าเทพพร้อมวาสวะ
2.61.20
सोऽभिभूतश्च कृष्णेन न हतश्च मगात्मना ।
छित्वा बाहुसहस्रं तु गोविन्देन महात्मना ॥ २.६१.२० ॥
พระองค์ถูกพระกฤษณะครอบงำ แต่ไม่ถูกสังหาร โดยผู้มีธรรมชาติดุจกวาง พระโควินทะผู้ยิ่งใหญ่ได้ตัดแขนหนึ่งพันข้างของพระองค์
2.61.21
एषोऽपीडन्महाबाहुः कंसं च मधुसूदनः ।
अवाप्तं तपसा वीर्यं बलमोजश्च भारत।
कैटभं चातिलोमानि निजघान जनार्दनः ॥ २.६१.२१ ॥
พระมธุสูทนผู้มีพระพาหาใหญ่นี้ก็ทรงปราบกังสะเช่นกัน ดูก่อนพระภารตะ ด้วยพลัง กำลัง และอำนาจที่ได้มาด้วยตบะ ท่านชนารทนสังหารไกฏภะและพวกอติโลมาน
2.61.22
जम्बुमैरावतं चैव विरूपं च महायशाः ।
घान भरतश्रेष्ठ शम्बरं चारिमर्दनम् ॥ २.६१.२२ ॥
ผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่นั้นได้สังหารชัมพุ ไอราวตะ และวิรูปะ ดูก่อนผู้เลิศแห่งภารตวงศ์ ท่านยังได้สังหารศัมพระผู้บดขยี้ศัตรู
2.61.23
एष भोगवतीं गत्वा वासुकिं भरतर्षभ ।
निर्जित्य पुण्डरीकाक्षो रौक्मिणेयममोचयत् ॥ २.६१.२३ ॥
ดูก่อนผู้เป็นวัวแห่งภารตวงศ์ พระปุณฑรีกากษะเสด็จไปยังโภคาวตี ทรงพิชิตวาสุกิแล้วทรงช่วยพระโอรสของรุกมิณีให้พ้นจากการจองจำ
2.61.24
एवं बहूनि कर्माणि शिशुरेव जनार्दनः ।
कृतवान्पुण्डरीकाक्षः सङ्कर्षणसहायवान् ॥ २.६१.२४ ॥
เช่นนี้ ชนารทนผู้มีพระเนตรดุจดอกบัว ทรงทำกรรมอันยิ่งใหญ่มากมายตั้งแต่ยังเป็นทารก โดยมีสังกรรษณะเป็นผู้ช่วย
2.61.25
एवमेषोऽसुराणां चसुराणामपि सर्वशः ।
भयामयकरः कृष्णः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः ॥ २.६१.२५ ॥
ดังนี้ พระกฤษณะผู้นี้ย่อมก่อความหวาดกลัวและความทุกข์แก่พวกอสูรและเทวดาทุกประการ พระองค์เป็นเจ้าแห่งโลกทั้งปวงและเป็นผู้ทรงอำนาจสูงสุด
2.61.26
एवमेव महाबाहुः शास्ता सर्वदुरात्मनाम् ।
कृत्वा देवार्थममितं स्वस्थानं प्राप्स्यते पुनः ॥ २.६१.२६ ॥
เช่นเดียวกัน ผู้มีพระพาหาใหญ่ผู้ลงโทษคนชั่วทั้งปวงนั้น เมื่อได้กระทำกรรมที่หาประมาณมิได้เพื่อประโยชน์ของเทวดาแล้ว ก็จะกลับไปยังที่อยู่ของพระองค์อีกครั้ง
2.61.27
एष भोगवतीं पुण्यां रविकान्तिं महायशाः ।
द्वारकामात्मसात्कृत्वा सागरं प्लावयिष्यति ॥ २.६१.२७ ॥
บุรุษผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่นี้จะยึดโภคาวตีอันศักดิ์สิทธิ์ รวิกานติ และทวารกาไว้ในอำนาจของตน แล้วจะทำให้มหาสมุทรท่วมเมืองเหล่านั้น
2.61.28
सुरासुरमनुष्येषु नाभून्न भविता क्वचित् ।
यस्तामध्यवसद्राजा नान्यत्र मधुसूदनात् ॥ २.६१.२८ ॥
ในหมู่เทวดา อสูร และมนุษย์ ไม่เคยมีและจะไม่มีกษัตริย์องค์ใดที่จะยึดนางนั้นไว้ในอำนาจได้ เว้นแต่มธุสูทนเพียงองค์เดียว
2.61.29
भ्राजमानास्तु वै सर्वे वृष्ण्यन्धकमहारथाः। ॥ २.६१.२९ ॥
นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของวฤษณิและอันธกะทั้งปวงย่อมรุ่งโรจน์อย่างแท้จริง
2.61.30
एवमेव दशार्हाणां विधाय विधिना विधिम् ।
विष्णुर्नारायणः साक्षात्स्वस्थानं प्राप्स्यते ध्रुवम् ॥ २.६१.३० ॥
เช่นนี้ พระวิษณุนารายณ์เองหลังจากทรงกำหนดระเบียบแก่ทศารหะทั้งหลายแล้ว ย่อมจะเสด็จกลับไปยังที่อยู่ของพระองค์อย่างแน่นอน
2.61.31
अप्रमेयोऽनियोज्यश्च यत्र कामगमो वशी ।
मोदते भगवान्प्रीतो वालः क्रीडानकैरिव ॥ २.६१.३१ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้หาประมาณมิได้ ไม่มีผู้ใดสั่งให้ทรงทำอะไรได้ เสด็จไปได้ตามพระประสงค์และทรงพระองค์ได้ พระองค์ทรงยินดีและเปี่ยมด้วยความพอพระทัย ดุจเด็กเล่นกับของเล่นฉะนั้น
2.61.32
नैष गर्भत्वमापेदे न योन्यामावसत्प्रभुः ।
आत्मनस्तेजसा कृष्णः सर्वेषां कुरुते गतिम् ॥ २.६१.३२ ॥
พระผู้เป็นเจ้าองค์นี้มิได้เข้าสู่ภาวะแห่งครรภ์ และมิได้ประทับอยู่ในครรภ์ใดเลย พระกฤษณะทรงทำให้ทุกสิ่งดำเนินไปด้วยเดชานุภาพของพระองค์เอง
2.61.33
यथा बुद्बुद उत्थाय तत्रैव प्रविलीयते ।
चराचराणि भूतानि तथा नारायणे सदा ॥ २.६१.३३ ॥
ดังฟองน้ำผุดขึ้นแล้วสลายไปตรงนั้นเอง ฉันใด สรรพสัตว์ทั้งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว ย่อมสลายไปในนารายณ์เสมอ ฉันนั้น
2.61.34
न प्रमातुं महाबाहुः शक्यो भारत केशवः ।
परं हि परतस्तस्माद्विश्वरूपान्न विद्यते ॥ २.६१.३४ ॥
ดูก่อนพระภารตะ พระเกศวผู้มีพระพาหาใหญ่นั้นไม่อาจวัดได้ เพราะนอกเหนือจากพระวิศวรูปนั้นแล้ว ไม่มีสิ่งใดที่สูงกว่าอีก
2.61.39
तेजिष्ठं प्रतिपत्स्यन्ते नाकपृष्टं गतासवः ॥ २.६१.३९ ॥
ผู้ที่ลมหายใจดับไปแล้วจะได้บรรลุถึงหลังสวรรค์อันรุ่งโรจน์ที่สุด