महाभारत · अध्याय 3.122
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.122.1
गयेन यजमानेन सोमेनेह पुरंदरः ।
तर्पित श्रूयते राजन्स तृप्तो मुदमभ्यगात् ॥ ३.१२२.१ ॥
यजमान गयाने येथे सोमाने पुरंदराला (इंद्राला) तृप्त केले असे ऐकले जाते. हे राजा, तो तृप्त होऊन आनंदला.
3.122.2
इह देवैः सहेन्द्रैश्च प्रजापतिभिरेव च ।
इष्टं बहुविधैर्यज्ञैर्महद्भिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ३.१२२.२ ॥
येथे इंद्रासह देव आणि प्रजापतींनीही अनेक प्रकारचे महान यज्ञ, विपुल दक्षिणेसह केले.
3.122.3
आधूर्तरजसश्चेह राजा वज्रधरं प्रभुः ।
तर्पयामास सोमेन हयमेधेषु सप्तसु ॥ ३.१२२.३ ॥
पापरजापासून शुद्ध झालेल्या, समर्थ अशा येथील राजाने सात अश्वमेध यज्ञांमध्ये सोमाने वज्रधर (इंद्र)ला तृप्त केले.
3.122.4
तस्य सप्तसु यज्ञेषु सर्वमासीद्धिरण्ययम् ।
वानप्रस्थं च भौमं च यद्द्रव्यं नियतं मखे ॥ ३.१२२.४ ॥
त्याच्या सात यज्ञांमध्ये सर्व काही सुवर्णमय होते; वानप्रस्थ व भूमीशी संबंधित, यज्ञात नियत असलेले द्रव्यही तसेच होते.
3.122.5
चषालयूपचमसाः स्थाल्यः पात्र्यः स्रुचः स्रुवाः ।
तेष्वेव चास्य यज्ञेषु प्रयोगाः सप्त विश्रुताः ॥ ३.१२२.५ ॥
चषाल, यूप, चमस, स्थाली, पात्रे, स्रुक् व स्रुव; यांच्यातच त्याच्या यज्ञांतील सात प्रकारचे उपयोग प्रसिद्ध होते.
3.122.6
सप्तैकैकस्ययूपस्य चषालाश्चोपरिश्थिताः ।
तस्य स्म यूपान्यज्ञेषु भ्राजमानान्हिरण्मयान्।
स्वयमुत्थापयामासुर्देवाः सेन्द्रा युधिष्ठिर ॥ ३.१२२.६ ॥
प्रत्येक यूपावर सात चषाल ठेवलेले होते; त्याच्या यज्ञांमध्ये तेजस्वी सुवर्णयूपांना इंद्रासह देवांनीच स्वतः उभे केले. हे युधिष्ठिरा.
3.122.7
तेषु तस्य मखाग्र्येषु गयस्य पृथिवीपतेः ।
अमाद्यदिन्द्रः सोमेन दक्षिणाभिर्द्विजातयः ॥ ३.१२२.७ ॥
पृथ्वीपती गयाच्या त्या श्रेष्ठ यज्ञांमध्ये इंद्र सोमाने आणि दक्षिणांनी आनंदित झाला; द्विजही आनंदित झाले.
3.122.8
प्रसङ्ख्यानानसङ्ख्येयान्प्रत्यगृह्णन्द्विजातयः ॥ ३.१२२.८ ॥
द्विजांनी असंख्य, मोजता न येणारी दाने स्वीकारली.
3.122.9
सिकता वा यथा लोके यथावा दिवि तारकाः ।
यथा वा वर्षतो धारा असङ्ख्येयाः स्म केनचित् ॥ ३.१२२.९ ॥
जगातील वाळूचे कण, आकाशातील तारे, किंवा कोसळणाऱ्या पावसाच्या धारा जशा कोणाला मोजता येत नाहीत.
3.122.10
तथैव तदसङ्ख्येयं धनं यत्प्रददौ गयः ।
सदस्येभ्यो महाराज तेषु यज्ञेषु सप्तसु ॥ ३.१२२.१० ॥
तसेच, हे महाराज, गयाने त्या सात यज्ञांत सदस्यांना दिलेले धन असंख्य होते.
3.122.11
भवेत्सङ्ख्येयमेतद्धि यदेतत्परिकीर्तितम् ।
न तस्य शक्याः सङ्ख्यातुं दक्षिणादक्षिणावतः ॥ ३.१२२.११ ॥
येथे सांगितलेले कदाचित मोजता येण्याजोगे असेल; परंतु दक्षिणांनी समृद्ध अशा त्याचे (दान) मोजता येत नाही.
3.122.12
हिरण्मयीभिर्गोभिश्च कृताभिर्विश्वकर्मणा ।
ब्राह्मणांस्तर्पयामास नानादिग्भ्यः समागतान् ॥ ३.१२२.१२ ॥
विश्वकर्म्याने घडवलेल्या सुवर्णाच्या गायींनी त्याने नाना दिशांहून जमलेल्या ब्राह्मणांना तृप्त केले.
3.122.13
अल्पावशेषा पृथिवी चैत्यैरासीत्समाचिता ।
गयस्य यजमानस्य तत्रतत्र विशांपते ॥ ३.१२२.१३ ॥
यजमान गयाच्या यज्ञांमुळे पृथ्वीवर थोडीच जागा उरली होती; ती जागोजागी चैत्यांनी भरलेली होती, हे प्रजापते.
3.122.14
स लोकान्प्राप्तवैनैन्द्रान्कर्मणा तेन भरत ।
सलोकतां तस्य गच्छेत्पयोष्ण्यां य उपस्पृशेत् ॥ ३.१२२.१४ ॥
त्या कर्माने तो इंद्रलोक पावला, हे भरता. पयोष्णीमध्ये जो उपस्पर्श करेल, तो त्याच लोकाला जाईल.
3.122.15
तरस्मात्त्वमत्र राजेनद्र भ्रातृभिः सहितोच्युत ।
उपस्पृश्य महीपाल धूतपाप्मा भविष्यसि ॥ ३.१२२.१५ ॥
म्हणून, हे राजेंद्रा, येथे भावांसह उपस्पर्श करून, हे अच्युता, हे महीपाला, तू पापरहित होशील.
3.122.16
स पयोष्ण्यां नरश्रेष्ठः स्नात्वा वै भ्रातृभिः सह ।
वैदूर्यपर्वतं चैव नर्मदां च महानदीम् ॥ ३.१२२.१६ ॥
तो नरश्रेष्ठ भावांसह पयोष्णीमध्ये स्नान करून वैदूर्य पर्वत आणि महानदी नर्मदा यांकडे गेला.
3.122.17
उद्दिश्य पाण्डवश्रेष्ठः स प्रतस्थे महीपतिः ।
समागमत तेजस्वी भ्रातृभिः सहितो नघ ॥ ३.१२२.१७ ॥
पांडवश्रेष्ठ तो महीपती (ध्येयाकडे) निघाला; हे निष्पापे, तेजस्वी तो भावांसह मिळून पोहोचला.
3.122.18
तत्रास्य सर्वाण्याचख्यौ लोमशो भगवानृषिः ।
तीर्थानि रमणीयानि पुण्यान्यायतनानि च ॥ ३.१२२.१८ ॥
तेथे भगवान ऋषी लोमशांनी त्याला सर्व रमणीय तीर्थे आणि पुण्य आयतने सांगितली.
3.122.19
यथायोगं यथाप्रीति प्रययौ भ्रातृभिः सह ।
तत्रतत्राददद्वित्तं ब्राह्मणेभ्यः सहस्रशः ॥ ३.१२२.१९ ॥
यथायोग्य आणि यथाप्रीती तो बंधूंसह निघाला; ठिकठिकाणी ब्राह्मणांना हजारो धन दान करत गेला.
3.122.20
देवानामेति कौन्तेय तथा राज्ञां सलोकताम् ।
वेदूर्यपर्वतं दृष्ट्वा नर्मदामवतीर्य च ॥ ३.१२२.२० ॥
हे कौन्तेया, येथून देवांचे व राजांचे लोक प्राप्त होतात; वैदूर्य पर्वत पाहून आणि नर्मदेत उतरून.
3.122.21
सन्धिरेष नरश्रेष्ठ त्रेताया द्वापरस्य च ।
एनमासाद्य कौन्तेय सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.१२२.२१ ॥
हे नरश्रेष्ठा, हा त्रेता आणि द्वापर युगांचा संधी आहे; हे कौन्तेया, येथे पोहोचलेला सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
3.122.22
एष शर्यातियज्ञस्य देशस्तात प्रकाशते ।
साक्षाद्यत्रापिबत्सोममश्विभ्यां सह वासवः ॥ ३.१२२.२२ ॥
हे तात, हे शर्याती यज्ञाचे स्थान प्रकाशित आहे; येथेच साक्षात वासवाने अश्विनींसह सोमपान केले.
3.122.23
चुकोप भार्गवश्चापि महेन्द्रस् महातपाः ।
संस्तम्भयामास च तं वासवं च्यवनः प्रभुः ॥ ३.१२२.२३ ॥
महातपस्वी भार्गवही महेंद्रावर संतापला; समर्थ च्यवनाने त्या वासवाला स्तंभित केले.
3.122.24
सुकन्यां चापि भार्यां स राजपुत्रीमवाप्तवान् ।
नासत्यौ च महाभाग कृतवान्सोमपीथिवौ ॥ ३.१२२.२४ ॥
त्याने राजकन्या सुकन्येला पत्नी म्हणून मिळवले; हे महाभागा, नासत्यांना सोमपानाचे अधिकारी केले.
3.122.25
कथं विष्टम्भितस्तेन भगवान्पाकशासनः ।
किमर्थं भार्गवश्चापि कोपं चक्रे महातपाः ॥ ३.१२२.२५ ॥
त्याने भगवान पाकशासन इंद्राला कसे रोखले? आणि महातपस्वी भार्गवाने कोणत्या कारणाने क्रोध केला?
3.122.26
नासत्यौ च कथं ब्रह्मन्कृतवान्सोमपीथिनौ ।
एतत्सर्वं यथावृत्तमाख्यातु भगवान्मम ॥ ३.१२२.२६ ॥
हे ब्रह्मन्, त्याने नासत्यांना सोमपान करणारे कसे बनवले? भगवान, जे घडले ते सर्व मला यथावत सांगा.