મહાભારત · અધ્યાય 3.139
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.139.1
भरद्वाजस्तु कौन्तेय कृत्वा स्वाध्यायमाह्निकम् ।
समित्कलापमादाय प्रविवेश स्वमाश्रमम् ॥ ३.१३९.१ ॥
હે કૌંતેય, ભરદ્વાજે સ્વાધ્યાય અને દૈનિક કર્મ કરીને, સમિધાનો ભારો ઉપાડીને પોતાના આશ્રમમાં પ્રવેશ કર્યો.
3.139.2
तं स्म दृष्ट्वा पुरा सर्वे प्रत्युत्तिष्ठिन्ति पावकाः ।
न त्वेनमुपतिष्ठन्ति हतपुत्रं तदाऽग्नयः ॥ ३.१३९.२ ॥
પહેલાં બધા અગ્નિઓ તેને જોઈને ઊભા થઈને સન્માન કરતા; પણ પુત્ર હણાયો હોવાથી હવે તેઓ તેની પાસે આવતા નથી.
3.139.3
वैकृतंत्वग्निहोत्रे स लक्षयित्वा महातपाः ।
तमन्धं शूद्रमासीनं गृहपालमथाब्रवीत् ॥ ३.१३९.३ ॥
અગ્નિહોત્રમાં એક વિકૃતિ જોઈને તે મહાતપસ્વીએ ત્યાં બેઠેલા આંધળા શૂદ્ર, ઘરના રક્ષકને કહ્યું.
3.139.4
किंनु मे नाग्नयः शूद्र प्रतिनन्दन्ति दर्शनम् ।
त्वं चापि न यथापूर्वं कच्चित्क्षेममिहाश्रमे ॥ ३.१३९.४ ॥
હે શૂદ્ર, મારા દર્શનને અગ્નિઓ કેમ સ્વાગત કરતા નથી? તું પણ પહેલાંના જેવો નથી; શું આ આશ્રમમાં કુશળ છે?
3.139.5
कच्चिन्न रैभ्यं पुत्रो मे गतवानल्पचेतनः ।
एतदाचक्ष्व मे शीघ्रं न हि शुद्ध्यति मे मनः ॥ ३.१३९.५ ॥
મારો અલ્પબુદ્ધિ પુત્ર રૈભ્ય પાસે ગયો નથી ને? આ જલદી કહે; મારું મન શુદ્ધ થતું નથી.
3.139.6
रैभ्यं यातो नूनमयं पुत्रस्ते मन्दचेतनः ।
तथाहि निहतः शेते राक्षसेन महात्मना ॥ ३.१३९.६ ॥
ચોક્કસ તારો આ મંદબુદ્ધિ પુત્ર રૈભ્ય પાસે ગયો હતો; એટલે તે મહાત્મા રાક્ષસ વડે હણાઈને સૂતો છે.
3.139.7
प्रकाल्यमानस्तेनायं शूलहस्तेन रक्षसा ।
अग्न्यगारं प्रतिद्वारि मया दोर्भ्यां निवारितः ॥ ३.१३९.७ ॥
હાથમાં શૂળ ધરાવતો તે રાક્ષસ એને ખેંચી જતો હતો, ત્યારે મેં બે હાથે અગ્નિશાળાના દ્વાર પર તેને રોક્યો.
3.139.8
ततः स विहताशोऽत्रजलकामोशुचिर्ध्रुवम् ।
निहतः सोऽतिवेगेन शूलहस्तेन रक्षसा ॥ ३.१३९.८ ॥
પછી આશા તૂટેલો, અહીં પાણી ઇચ્છતો, અશુચિ એવો તે ખરેખર મૃત્યુ પામ્યો; શૂળધારી રાક્ષસે અત્યંત વેગથી તેને મારી નાખ્યો.
3.139.9
भरद्वाजस्तु तच्छ्रुत्वा शूद्रस्य विप्रियं महत् ।
गतासुं पुत्रमादाय विललाप सुदुःखितः ॥ ३.१३९.९ ॥
ભરદ્વાજે શૂદ્રની તે મોટી અપ્રિય વાત સાંભળીને, પ્રાણ ગયેલા પુત્રને ઉપાડીને અત્યંત દુઃખી થઈને વિલાપ કર્યો.
3.139.10
रब्राह्मणानां किलार्थाय ननु त्वं तप्तवांस्तपः ।
द्विजानामनधीता वै वेदाः संप्रतिभान्त्विति ॥ ३.१३९.१० ॥
બ્રાહ્મણોને માટે જ તેં તપ કર્યું હતું ને; દ્વિજોના ન ભણાયેલા વેદ પ્રકાશિત થાય એ માટે.
3.139.11
तथा कल्याणशीलस्त्वं ब्राह्मणेषुमहात्मसु ।
अनागाः सर्वभूतेषु कर्कशत्वमुपेयिवान् ॥ ३.१३९.११ ॥
એમ જ કલ્યાણશીલ એવો તું, મહાત્મા બ્રાહ્મણો પ્રત્યે અને સર્વ પ્રાણીઓ પ્રત્યે નિર્દોષ હોવા છતાં કઠોરતાને પામ્યો.
3.139.12
प्रतिषिद्धो मया तात रैभ्यावसथदर्शनात् ।
गतवानेव तं क्षुद्रं कालान्तकयमोपमम् ॥ ३.१३९.१२ ॥
વત્સ, રૈભ્યનો આશ્રમ જોવાથી મેં તને રોક્યો હતો; છતાં તે ક્ષુદ્ર કાળાંતક યમ જેવા તેની પાસે ચાલ્યો ગયો.
3.139.13
यः स जानन्महातेजा वृद्धस्यैकं ममात्मजम् ।
गतवानेव कोपस्य वशं परमदुर्मतिः ॥ ३.१३९.१३ ॥
તે મહાતેજસ્વી હોવા છતાં, આ વૃદ્ધનો એકમાત્ર પુત્ર છે એ જાણીને, પરમ દુર્બુદ્ધિથી ક્રોધને વશ થઈ ગયો.
3.139.14
पुत्रशोकमनुप्राप्त एष रैभ्यस्य कर्मणा ।
त्यक्ष्यामि त्वामृतेपुत्र प्राणानिष्टतमान्भुवि ॥ ३.१३९.१४ ॥
રૈભ્યના કર્મથી આ પુત્રશોક પામ્યો છે. હે પુત્ર, તારા વિના હું આ પૃથ્વી પર મારા સૌથી પ્રિય પ્રાણ ત્યજી દઈશ.
3.139.15
यथाऽहं पुत्रशोकेन देहं त्यक्ष्यामि किल्विषी ।
तथा ज्येष्ठः सुतो रैभ्यं हिंस्याच्छीघ्रमनागसम् ॥ ३.१३९.१५ ॥
હું પાપી જેમ પુત્રશોકથી દેહ ત્યજીશ, તેમ મારો જ્યેષ્ઠ પુત્ર નિર્દોષ રૈભ્યને જલદી મારી નાખે.
3.139.16
सुखिनो वै नरा येषां जाया पुत्रो न विद्यते ।
ये पुत्रशोकमप्राप्य विचरन्ति यथासुखम् ॥ ३.१३९.१६ ॥
જેમને પત્ની અને પુત્ર નથી, એ માણસો ખરેખર સુખી છે; પુત્રશોક ન પામીને જેઓ યથાસુખ વિચરે છે.
3.139.17
ये तु पुत्रकृताच्छोकाद्भृशं व्याकुलचेतसः ।
शपन्तीष्टान्सखीनार्तास्तेभ्यः पापतरो नु कः ॥ ३.१३९.१७ ॥
પણ પુત્રથી ઉત્પન્ન થયેલા શોકથી મન અત્યંત વ્યાકુળ થઈને, પીડાથી જે પ્રિય મિત્રોને શાપ આપે છે, તેમનાથી વધુ પાપી કોણ?
3.139.18
परासुश्च सुतो दृष्टः शप्तश्चैष्टः सखा मया ।
ईदृशीमापदं कोत्र द्वितीयोऽनुविष्यति ॥ ३.१३९.१८ ॥
મેં પુત્રને પ્રાણરહિત જોયો, અને મેં પ્રિય મિત્રને શાપ આપ્યો. આવી આપત્તિમાં અહીં બીજું કોણ અનુસરશે?
3.139.19
विलप्यैवं बहुविधं भरद्वाजोऽदहत्सुतम् ।
सुसमिद्धं ततः पश्चात्प्रविवेश हुताशनम् ॥ ३.१३९.१९ ॥
આ રીતે અનેક પ્રકારે વિલાપ કરીને ભરદ્વાજે પોતાના પુત્રને બાળ્યો; પછી સારી રીતે પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં પ્રવેશ કર્યો.