महाभारत · अध्याय 3.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.14.1
असान्निध्यं कथं कृष्ण तवासीद्वृष्णिनन्दन ।
क्व चासीद्विप्रवासस्ते किंचाकार्षीः प्रवासतः ॥ ३.१४.१ ॥
हे कृष्णा, वृष्णिवंशाच्या आनंदा, तू आमच्यापासून कसा दूर होतास? तुझा परदेशवास कुठे होता, आणि त्या प्रवासात तू काय केलेस?
3.14.2
साल्वस्य नगरं सौभं गतोऽहं भरतर्षभ ।
निहन्तुं कौरवश्रेष्ठ तत्र मे शृणु कारणम् ॥ ३.१४.२ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, मी शाल्वाच्या सौभ नगरीत गेलो. हे कौरवश्रेष्ठा, त्याला मारण्यासाठी मी तेथे गेलो; त्याचे कारण ऐक.
3.14.3
महातेजा महांवाहुर्यः स राजा महायशाः ।
दमघोषात्मजो वीरः शिशुपालो मया हतः ॥ ३.१४.३ ॥
महातेजस्वी, महाबाहू, महायशस्वी राजा दमघोषाचा वीर पुत्र शिशुपाल माझ्याकडून मारला गेला.
3.14.4
यज्ञे ते भरतश्रेष्ठ राजसूयेऽर्हणां प्रति ।
स रोषवशमापन्नो नामृष्यत दुरात्मवान् ॥ ३.१४.४ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, तुझ्या राजसूय यज्ञात तुला सन्मान दिला गेला तेव्हा, तो दुरात्मा रागाच्या आहारी जाऊन ते सहन करू शकला नाही.
3.14.5
श्रुत्वा तं निहतं साल्वस्तीव्ररोषसमन्वितः ।
उपायाद्द्वारकां शून्यामिहस्थे मयि भारत ॥ ३.१४.५ ॥
त्याचा वध ऐकून, तीव्र रागाने भरलेला शाल्व, हे भारता, मी तेथे नसताना रिकाम्या द्वारकेवर चालून आला.
3.14.6
स तत्र युद्धमकरोद्बालकैर्वृष्णिपुङ्गवैः ।
निवृत्तः कामगं सौभमारुह्यैव नृशंसवत् ॥ ३.१४.६ ॥
तेथे त्याने वृष्णिवंशातील श्रेष्ठ तरुणांशी युद्ध केले; मग क्रूर माणसासारखे, इच्छेनुसार जाणाऱ्या सौभावर चढून तो परतला.
3.14.7
चिरजीवी नृपः सोऽपि प्रसादात्पद्मजन्मनः ।
ततो वृष्णिप्रवीरांस्तान्बालान्हत्वा बहूंस्तदा।
पुरोद्यानानि सर्वाणि भेदयामास दुर्भतिः ॥ ३.१४.७ ॥
ब्रह्मदेवाच्या प्रसादाने तो राजाही चिरंजीव आहे. तेव्हा त्याने वृष्णिवीरांतील त्या अनेक बालकांना मारून नगरातील सर्व उद्याने नष्ट केली, तो दुर्बुद्धी.
3.14.8
उक्तवांश्च महाबाहो क्वासौ वृष्णिकुलाधमः ।
वासुदेवः स मन्दात्मा वसुदेवसुतो गतः ॥ ३.१४.८ ॥
हे महाबाहो, वृष्णिकुलातील अधम, मंदबुद्धी वसुदेवपुत्र वासुदेव कुठे गेला, असेही तो म्हणाला.
3.14.9
तस्य युद्धार्थिनो दर्पं युद्धेनाशयिताऽस्म्यहम् ।
आनर्ताः सत्यमाख्यात तत्र गन्ताऽस्मि यत्र सः ॥ ३.१४.९ ॥
युद्धाची इच्छा करणाऱ्या त्याचा दर्प मी युद्धात चिरडून टाकीन. हे आनर्तांनो, खरे सांगतो, तो जिथे आहे तिथे मी जाईन.
3.14.10
तं हत्वा विनिवर्तिष्ये कंसकेशिनिषूदनम् ।
अहत्वा न निवर्तिष्ये सत्येनायुधमालभे । ॥ ३.१४.१० ॥
कंस आणि केशी यांचा संहारक असलेल्या त्याला मारूनच मी परत येईन. त्याला न मारता मी परत येणार नाही; सत्याची शपथ घेऊन मी आपले शस्त्र स्पर्श करतो.
3.14.11
क्वासौ क्वासाविति पुनस्तत्रतत्र प्रधावति ।
मया सह रणे योद्धुं काङ्क्षमाणः स सौभराट् ॥ ३.१४.११ ॥
"तो कुठे आहे? तो कुठे आहे?" असे पुन्हा पुन्हा म्हणत तो इकडे तिकडे धावत आहे. माझ्याबरोबर रणात युद्ध करण्याची इच्छा असलेला तो सौभाचा राजा आहे.
3.14.12
अद्यतं पापकर्माणं क्षुद्रं विश्वासघातिनम् ।
शिशुपालवधामर्षाद्गमयिष्ये यमक्षयम् ॥ ३.१४.१२ ॥
आज मी त्या पापकर्म्या, क्षुद्र, विश्वासघातकाला शिशुपालाच्या वधाच्या संतापाने यमलोकी पाठवीन.
3.14.13
मम पापस्वभावेन भ्राता येन निपातितः ।
शिशुपालो महीपालस्तं वधिष्ये महीतले ॥ ३.१४.१३ ॥
माझ्या भावाला पापी स्वभावाने ज्याने ठार केले, त्या राजा शिशुपालाला मी या पृथ्वीवर मारीन.
3.14.14
भ्राता बालश्च राजा च न च संग्रामकोविदः ।
प्रमत्तश्च हतो वीरस्तं हनिष्ये जनार्दनम्। ॥ ३.१४.१४ ॥
माझा भाऊ बालक आणि राजा होता, युद्धकुशल नव्हता; अप्रमत्त असलेला तो वीर मारला गेला. त्या जनार्दनाला मी मारीन.
3.14.15
एकमादि महाराज विलप्यदिवमास्थितः ।
कामगेन स सौभेन क्षिप्त्वा मां कुरुनन्दन ॥ ३.१४.१५ ॥
हे महाराजा, प्रथम विलाप करत तो आकाशात चढला; मग इच्छेनुसार जाणाऱ्या सौभ विमानातून, हे कुरुनंदना, त्याने मजवर प्रहार केला.
3.14.16
तमश्रौषमहं गत्वा यथा वृत्तः स दुर्मतिः ।
मयि कौरव्य दुष्टात्मा मार्तिकावतको नृपः ॥ ३.१४.१६ ॥
तो दुर्बुद्धी राजा माझ्याबाबत कसा वागला हे मी जाऊन ऐकले, हे कौरव्या; तो दुष्टात्मा मार्तिकावत राजा होता.
3.14.17
ततोऽहमपि कौरव्य रोषव्याकुललोचनः ।
निश्चित्य मनसा राजन्वधायास्य मनो दधे ॥ ३.१४.१७ ॥
तेव्हा, हे कौरव्या, मीही रागाने व्याकुल नेत्रांचा झालो; हे राजा, मनात निश्चय करून त्याच्या वधात मी मन लावले.
3.14.18
आनर्तेषु विमर्दं च क्षेपं चात्मनि कौरव ।
प्रवृद्धमवलेपं च तस्य दुष्कृतकर्मणः ॥ ३.१४.१८ ॥
हे कौरवा, आनर्तांमधील विनाश, माझ्याबाबत अपमान आणि त्या दुष्कर्म्याचा वाढलेला गर्व.
3.14.19
ततः सौभवधायाहं प्रतस्थे पृथिवीपते ।
स मया सागरावर्ते दृष्ट आसीत्परीप्सता ॥ ३.१४.१९ ॥
नंतर हे पृथ्वीपते, सौभाचा वध करण्यासाठी मी निघालो. त्याचा शोध घेत असताना समुद्राच्या आवर्तात तो मला दिसला.
3.14.20
ततः प्रध्माप्य जलजं पाञ्चजन्यमहे नृप ।
आहूय साल्वं समरे युद्धाय समवस्थितः ॥ ३.१४.२० ॥
नंतर हे राजा, पाञ्चजन्य शंख फुंकून, युद्धासाठी साल्वाला आव्हान देऊन मी सज्ज होऊन उभा राहिलो.
3.14.21
तन्मुहूर्तमभूद्युद्धं तत्र मे दानवैः सह ।
शवीभूताश्च मे सर्वे भूतले च निपातिताः ॥ ३.१४.२१ ॥
तेथे दानवांशी माझे क्षणभर युद्ध झाले; ते सर्व प्रेते होऊन भूमीवर पाडले गेले.
3.14.22
एतत्कार्यं महाबाहो येनाहं नागमं तदा ।
श्रुत्वैव हास्तिनपुरे द्यूतं चाविनयोत्थितम्।
द्रुतमागतवान्युष्मान्द्रष्टुकामः सुदुःखितान् ॥ ३.१४.२२ ॥
हे महाबाहो, हेच ते कार्य होते, ज्यामुळे मी तेव्हा येऊ शकलो नाही. हस्तिनापुरात अविनयातून उद्भवलेल्या द्यूताविषयी ऐकून, अत्यंत दुःखी तुम्हाला पाहण्याच्या इच्छेने मी लगेच आलो.