Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 3.141

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.141.1

उशीरबीजं मैनाकं गिरिं श्वेतं च भारत ।
समतीतोऽसि कौन्तेय कालशैलं च पार्थिव ॥ ३.१४१.१ ॥

हे भरता, उशीरबीज, मैनाक आणि श्वेत पर्वत, हे कौन्तेया, हे राजा, कालशैलही तू ओलांडला आहेस.

3.141.2

एषा गङ्गा सप्तविधा राजते भरतर्षभ ।
स्थानं विरजसं पुण्यं यत्राग्निर्नित्यमिध्यते ॥ ३.१४१.२ ॥

हे भरतश्रेष्ठा, ही गंगा सात प्रकारांनी प्रकाशते. ते पवित्र, निर्मल स्थान आहे, जिथे अग्नी सदैव प्रज्वलित केला जातो.

3.141.3

एतद्वै मानुषेणाद्य न शक्यं द्रष्टुमद्भुतम् ।
समाधिं कुरुताव्यग्रास्तीर्थान्येतानि द्रक्ष्यथ ॥ ३.१४१.३ ॥

हे अद्भुत स्थान आज मनुष्याला पाहणे शक्य नाही. अविचल मनाने समाधी धरा; तेव्हा ही तीर्थे तुम्हांला दिसतील.

3.141.4

एतद्द्रक्ष्यसि देवानामाक्रीडं च रणाङ्कितम् ।
अतिक्रान्तोसि कौन्तेय कालशैलं च पर्वतम् ॥ ३.१४१.४ ॥

देवांचे क्रीडास्थान आणि युद्धचिन्हांनी अंकित भूमी तू पाहशील. हे कौन्तेया, कालशैल पर्वतही तू ओलांडला आहेस.

3.141.5

श्वेतं गिरिं प्रवेक्ष्यामो मन्दरं चैव पर्वतम् ।
यत्र माणिवरो यक्षः कुबेरश्चैव यक्षराट् ॥ ३.१४१.५ ॥

आम्ही श्वेत पर्वतात आणि मंदर पर्वतात प्रवेश करू; तेथे यक्ष माणिवर आणि यक्षराज कुबेर आहेत.

3.141.6

अष्टाशीतिसहस्राणि गन्धर्वाः शीघ्रगामिनः ।
तथा किंपुरुषा राजन्यक्षाश्चैव चतुर्गुणाः ॥ ३.१४१.६ ॥

हे राजा, अठ्ठ्याऐंशी हजार वेगवान गंधर्व, तसेच किंपुरुष; यक्ष त्यांच्यापेक्षा चौपट आहेत.

3.141.7

अनेकरूपसंस्थाना नानाप्रहरणाश्च ते ।
यक्षेन्द्रं मनुजश्रेष्ठ माणिभद्रमुपासते ॥ ३.१४१.७ ॥

ते अनेक रूपे व आकार धारण करणारे असून विविध शस्त्रे धारण करतात. हे मनुष्यश्रेष्ठा, ते यक्षेंद्र माणिभद्राची उपासना करतात.

3.141.8

तेषामृद्धिरतीवात्र गतौ वायुसमाश्च ते ।
यक्षेन्द्रं मनुजश्रेष्ठ माणिभद्रमुपासते ॥ ३.१४१.८ ॥

त्यांचे ऐश्वर्य येथे अत्यंत आहे; गतीत ते वायूसारखे आहेत. हे मनुष्यश्रेष्ठा, ते यक्षेंद्र माणिभद्राची उपासना करतात.

3.141.9

तैस्तात बलिभिर्गुप्ता यातुधानैश्च रक्षिताः ।
दुर्गमाः पर्वताः पार्थ समाधिं परमं कुरु ॥ ३.१४१.९ ॥

हे तात, त्या बलवान यातुधानांनी रक्षिलेले ते पर्वत दुर्गम आहेत. हे पार्था, परम धैर्य धारण कर.

3.141.10

कुबेरसचिवाश्चान्ये रौद्रा मैत्राश्च राक्षसाः ।
तैः समेष्याम कौन्तेय यत्तो विक्रमणे भव ॥ ३.१४१.१० ॥

कुबेराचे मंत्री व इतर भयंकर आणि मैत्रीपूर्ण राक्षस आहेत. हे कौंतेया, आम्ही त्यांना भेटू; पराक्रमासाठी सावध राहा.

3.141.11

कैलासः पर्वतो राजन्पड्योजनशतोच्छ्रितः ।
यत्रदेवाः समायान्ति विशाला यत्र भारत ॥ ३.१४१.११ ॥

हे राजन्, कैलास पर्वत सहाशे योजने उंच आहे; तेथे विशाल देव एकत्र येतात, हे भारता.

3.141.12

असङ्ख्येयास्तु कौन्तेय यक्षराक्षसकिन्नराः ।
नागाः सुपर्णा गन्धर्वाः कुबेरसदनं प्रति ॥ ३.१४१.१२ ॥

हे कौंतेया, यक्ष, राक्षस, किन्नर, नाग, सुपर्ण आणि गंधर्व कुबेराच्या निवासाकडे जाणारे असंख्य आहेत.

3.141.13

तान्विगाहस्व पार्थाद्य तपसा च दमेन च ।
रक्ष्यमाणो मया राजन्भीमसेनबलेन च ॥ ३.१४१.१३ ॥

हे पार्था, आता तप आणि दमाने त्यांच्यात प्रवेश कर. हे राजा, माझ्या रक्षणाखाली आणि भीमसेनाच्या बलाने संरक्षित होऊन.

3.141.14

स्वस्ति ते वरुणो राजा यमश्च समितिंजयः ।
गङ्गा च यमुना चैव पर्वताश्च दिशन्तु ते ॥ ३.१४१.१४ ॥

राजा वरुण आणि युद्धविजयी यम तुझे कल्याण करोत. गंगा, यमुना आणि पर्वतही तुला मंगल देवोत.

3.141.15

मरुतश्च सहाश्विभ्यां सरितश्च सरांसि च ।
स्वस्ति देवासुरेभ्यश्च वसुभ्यश् महाद्युते ॥ ३.१४१.१५ ॥

मरुत आणि अश्विनीकुमार, नद्या आणि सरोवरे तुझे कल्याण करोत. देव व असुर यांच्याकडून आणि हे महातेजस्वी, वसूंकडून तुला मंगल होवो.

3.141.16

इन्द्रस्य जाम्बूनदपर्वताद्वै ।
शृणोमि घोषं तव देवि गङ्गे।
गोपाययेमं सुभगे गिरिभ्यः ।
सर्वाजमीढापचितं नरेन्द्रम् ॥ ३.१४१.१६ ॥

इंद्राच्या जांबूनद पर्वतावरून तुझा घोष मी ऐकतो आहे, हे देवी गंगे. हे सुभगे, अजमीढवंशीयांनी पूजिलेल्या या नरेंद्राचे पर्वतांपासून रक्षण कर.

3.141.17

ददस्व शर्म प्रविविक्षतोऽस्य ।
शैलानिमाञ्छैलसुते नृपस्य।
शिवप्रदा सर्वसरित्प्रधाने ।
स भ्रातृकस्येह युधिष्ठिरस्य। ॥ ३.१४१.१७ ॥

हे शैलपुत्री, या पर्वतांमध्ये प्रवेश करणाऱ्या या राजाला आश्रय दे. हे कल्याणदायिनी, सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठे, येथे बंधूंसह युधिष्ठिराला देखील.

3.141.18

अपूर्वोऽयं संभ्रमो लोमशस्य ।
कृष्णां च सर्वे रक्षत मा प्रमादः।
देशो ह्ययं दुर्गतमो मतोऽस्य ।
तस्मात्परं शौचमिहाचरध्वम् ॥ ३.१४१.१८ ॥

लोमशाची ही घाई अपूर्व आहे. कृष्णेसह तुम्ही सर्वांनी रक्षण करा, प्रमाद करू नका. हा देश अत्यंत दुर्गम मानला जातो, म्हणून येथे परम शुचिता पाळा.

3.141.19

ततोऽब्रवीद्भीममुदारवीर्यं ।
कृष्णां यत्तः पालय भीमसेन।
शून्येऽर्जुनेऽसन्निहिते च तात ।
त्वामेव कृष्णा भजते भयेषु ॥ ३.१४१.१९ ॥

नंतर उदार पराक्रमी भीमाला तो म्हणाला: हे भीमसेना, सावध राहून कृष्णेचे रक्षण कर. अर्जुन जवळ नसताना, हे वत्सा, संकटकाळी कृष्णा केवळ तुझाच आश्रय घेते.

3.141.20

ततो महात्मां स यमौ समेत्य ।
मूर्धन्युपाघ्राय विमृज्यगात्रे।
उवाच तौ बाष्पकलं स राजा ।
मा बैष्टमागच्छतमप्रमत्तौ ॥ ३.१४१.२० ॥

नंतर त्या महात्म्या राजाने जुळ्या बंधूंजवळ जाऊन त्यांचे मस्तक हुंगले, अंग कुरवाळले आणि अश्रूंनी दाटलेल्या आवाजात त्यांना म्हटले: भिऊ नका; सावधपणे परत या.