મહાભારત · અધ્યાય 3.155
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.155.1
पाण्डवो भीमसेनोऽहं धर्मराजादनन्तरः ।
विशालां बदरीं प्राप्तो भ्रातृभिः सह राक्षसाः ॥ ३.१५५.१ ॥
હું પાંડુપુત્ર ભીમસેન છું, ધર્મરાજ પછી જન્મેલો. ભાઈઓ સાથે વિશાળા બદરીએ પહોંચ્યો છું, હે રાક્ષસો.
3.155.2
अपश्यत्तत्रपाञ्चाली सौगन्धिकमनुत्तमम् ।
अनिलोढमितो नूनं सा बहूनि परीप्सति ॥ ३.१५५.२ ॥
ત્યાં પાંચાલીએ અનુત્તમ સૌગંધિક કમળ જોયું. પવને તેને અહીંથી ઉડાડી લીધું હતું; ચોક્કસ તે આવાં ઘણાં ઇચ્છે છે.
3.155.3
तस्या मामनवद्याङ्ग्या धर्मपत्न्याः प्रिये स्थितम् ।
पुष्पाहारमिह प्राप्तं निबोधत निशाचराः ॥ ३.१५५.३ ॥
તે નિર્દોષ અંગવાળી ધર્મપત્ની માટે, તેના પ્રિય માટે, ફૂલ લેવા હું અહીં આવ્યો છું; આ જાણી લો, હે નિશાચરો.
3.155.4
आक्रीडोऽयं कुबेरस्य दयितः पुरुषर्षभ ।
नेह शक्यं मनुष्येण विहर्तुं मर्त्यधर्मणा ॥ ३.१५५.४ ॥
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, આ કુબેરનો પ્રિય ક્રીડાવન છે. મૃત્યુધર્મી મનુષ્ય માટે અહીં વિહાર કરવો શક્ય નથી.
3.155.5
देवर्षयस्तथा यक्षा देवाश्चात्र वृकोदर ।
आमन्त्र्य यक्षप्रवरं पिबन्ति च हरन्ति च ॥ ३.१५५.५ ॥
હે વૃકોદર, અહીં દેવર્ષિઓ, યક્ષો અને દેવો પણ યક્ષશ્રેષ્ઠની અનુમતિ લઈને પીએ છે અને લઈ જાય છે.
3.155.6
गन्धर्वाप्सरसश्चैव विहरन्त्यत्र पाण्डव ।
यक्षाधिपस्यानुमते कुबेरस् महात्मनः ॥ ३.१५५.६ ॥
હે પાંડવ, અહીં ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ પણ યક્ષાધિપતિ મહાત્મા કુબેરની અનુમતિથી વિહાર કરે છે.
3.155.7
अन्यायेनेह यः कश्चिदवमन्य धनेश्वरम् ।
विहर्तुमिच्छेद्दुर्वृत्तः स विनश्येन्न संशयः ॥ ३.१५५.७ ॥
અહીં અન્યાયથી ધનેશ્વરનું અપમાન કરીને જે દુરાચારી વિહાર કરવા ઇચ્છે, તે નાશ પામશે, એમાં સંશય નથી.
3.155.8
तमनादृत्य पद्मानि जिहीर्षसि बलादिह ।
धर्मराजस्य चात्मानं ब्रवीषि भ्रातरं कथम् ॥ ३.१५५.८ ॥
તેનો અનાદર કરીને અહીં બળપૂર્વક કમળો હરવા ઇચ્છે છે; ધર્મરાજાનો ભાઈ કહીને પોતાને કેમ ઓળખાવે છે?
3.155.9
आमन्त्र्य यक्षराजं वै ततः पिव हरस्व च ।
नातोऽन्यथा त्वया शक्यं किंचित्पुष्करमीक्षितुं ॥ ३.१५५.९ ॥
યક્ષરાજની અનુમતિ લઈને પછી પીઓ, લો; આ સિવાય તારાથી કમળ તરફ જોવું પણ શક્ય નથી.
3.155.10
राक्षसास्तं न पश्यामि धनेश्वरमिहान्तिके ।
दृष्ट्वाऽपिच महाराजं नाहं याचितुमुत्सहे ॥ ३.१५५.१० ॥
હે રાક્ષસો, અહીં નજીક મને તે ધનેશ્વર દેખાતા નથી; મહારાજને જોઈને પણ હું યાચના કરવા તૈયાર નથી.
3.155.11
न हि याचन्ति राजान एष धर्मः सनातनः ।
न चाहं हातुमिच्छामि क्षात्रधर्मं कथंचन ॥ ३.१५५.११ ॥
રાજાઓ યાચના કરતા નથી; એ જ સનાતન ધર્મ છે. હું કોઈ પણ રીતે ક્ષાત્રધર્મ છોડવા ઇચ્છતો નથી.
3.155.12
इयं च नलिनी रम्या जाता पर्वतनिर्झरे ।
नेयं भवनमासाद्यकुबेरस्य महात्मनः ॥ ३.१५५.१२ ॥
આ સુંદર કમલિની પર્વતના ઝરણામાં ઊગી છે; આ મહાત્મા કુબેરના ભવન સુધી પહોંચીને ઊગી નથી.
3.155.13
तुल्या हि सर्वभूतानामियं वैश्रवणस्य च ।
एवं गतेषु द्रव्येषु कः कं याचितुमर्हति ॥ ३.१५५.१३ ॥
આ સરોવર સર્વ પ્રાણીઓ માટે અને વૈશ્રવણ (કુબેર) માટે પણ સમાન છે. વસ્તુઓ આ રીતે (સૌની) થઈ ગયા પછી, કોણ કોની પાસે માગવાનો અધિકારી છે?
3.155.14
इत्युक्त्वा राक्षसान्सर्वान्भीमसेनो व्यगाहत ।
तां तु पुष्करिणीं वीरः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ॥ ३.१५५.१४ ॥
આમ કહીને, ભીમસેને સર્વ રાક્ષસોને કહીને, તે કમળ-સરોવરમાં મદમસ્ત હાથીની જેમ વીરતાથી પ્રવેશ કર્યો.
3.155.15
ततः स राक्षसैर्वाचा प्रतिषिद्धः प्रतापवान् ।
मा मैवमिति सक्रोधैर्भर्त्सयद्भिः समन्ततः ॥ ३.१५५.१५ ॥
ત્યારે પ્રતાપી ભીમસેનને રાક્ષસોએ શબ્દોથી રોક્યો — 'આમ ન કર, આમ ન કર' — ક્રોધથી ચારેબાજુથી તેને ધમકાવવા લાગ્યા.
3.155.16
कदर्थीकृत्यतु स तान्राक्षसान्भीमविक्रमः ।
व्यगाहत महातेजास्ते तं सर्वे न्यवारयन् ॥ ३.१५५.१६ ॥
પરંતુ ભયંકર પરાક્રમી તે મહાતેજસ્વીએ એ રાક્ષસોને તુચ્છ ગણીને (સરોવરમાં) પ્રવેશ કર્યો; તેઓ સૌ તેને રોકવા લાગ્યા.
3.155.17
गृह्णीत बध्नीत विकर्ततेमं ।
पचाम खादाम च भीमसेनम्।
क्रुद्धा ब्रुवन्तोऽभिययुर्द्रतं ते ।
शस्त्राणि चोद्यम्य विवृत्तनेत्राः ॥ ३.१५५.१७ ॥
'આને પકડો, બાંધો, ફાડી નાખો! ભીમસેનને રાંધીને ખાઈશું!' — ક્રોધથી આમ બોલતા તેઓ ઝડપથી ધસી આવ્યા; શસ્ત્રો ઉગામીને, આંખો ફાડીને.
3.155.18
प्रगृह्यतानभ्यपतत्तरस्वी ।
ततोऽब्रवीत्तिष्ठत तिष्ठतेति
ते तं तदा तोमरपट्टसाद्यै-
र्व्याविद्धशस्त्रैः सहसा निपेतुः। ॥ ३.१५५.१८ ॥
ત્યારે વેગવાન તેણે તેમને પકડીને હુમલો કર્યો; પછી 'ઊભા રહો, ઊભા રહો!' કહ્યું — ત્યારે તેઓ તોમર, પટ્ટિશ અને તલવારો ફેરવેલા શસ્ત્રો સાથે અચાનક પડી ગયા.
3.155.19
जिघांसवः क्रोधवशाः सुभीमा ।
भीमं समन्तात्परिवव्रुरुग्राः।
जिघांसवः क्रोधवशाः सुभीमा ।
भीमं समन्तात्परिवब्रुरुग्राः ॥ ३.१५५.१९ ॥
મારવાની ઇચ્છાવાળા, ક્રોધને વશ થયેલા, અતિ ભયંકર, ઉગ્ર વીરોએ ભીમને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધો.
3.155.20
वातेन कुन्त्यां बलवान्सुजातः ।
शूरस्तरस्वी द्विषतां निहन्ता।
सत्ये च धर्मे च रतः सदैव ।
पराक्रमे शत्रुभिरप्रधृष्यः ॥ ३.१५५.२० ॥
વાયુથી કુંતીમાં જન્મેલો, બળવાન, સુજાત, શૂર, તેજસ્વી, શત્રુઓનો સંહારક, સદા સત્ય અને ધર્મમાં રત, પરાક્રમમાં શત્રુઓથી અજેય.
3.155.21
तेषां स मार्गान्विविधान्महात्मा ।
निहत्य शस्त्राणि च शास्त्रवाणाम्।
यथा प्रवीरान्निजघान भीमः ।
परश्शतान्पुष्करिणीसमीपे ॥ ३.१५५.२१ ॥
તેમના વિવિધ માર્ગો, શસ્ત્રો અને બાણોનો નાશ કરીને તે મહાત્માએ, ભીમે, પુષ્કરિણી પાસે સેંકડો શ્રેષ્ઠ વીરોને હણી નાખ્યા.
3.155.22
ते तस्य वीर्यं च बलं च दृष्ट्वा ।
विद्याबलंबाहुबलं तथैव।
अशक्नुवन्तः सहितं समन्ता-
द्द्रुतं प्रवीरा सहसा निवृत्ताः ॥ ३.१५५.२२ ॥
તેનું વીર્ય, બળ, વિદ્યાબળ અને બાહુબળ જોઈને, ચારે બાજુથી એકસાથે તેનો સામનો ન કરી શકતાં, વીરો અચાનક ઝડપથી પાછા વળી ગયા.
3.155.23
विदीर्यमाणास्तत एव तूर्ण-
माकाशमास्थाय विमूढसंज्ञाः।
कैलासशृङ्गाण्यभिदुद्रुवुस्ते ।
भीमार्दिताः क्रोधवशाः प्रभग्नाः ॥ ३.१५५.२३ ॥
ભીમથી પીડિત, ક્રોધને વશ, વિદીર્ણ થઈને, તરત જ આકાશમાં ચઢીને, મૂંઝાયેલી સંજ્ઞાવાળા તેઓ કૈલાસ શિખરો તરફ દોડ્યા, પરાજિત થઈને.
3.155.24
स शक्रवद्दानवदैत्यसङ्घान् ।
विक्रम्य जित्वा च रणेऽरिसङ्घान्।
विगाह्यतां पुष्करीणीं जितारिः ।
कामं स जग्राह ततोऽम्बुजानि ॥ ३.१५५.२४ ॥
તે ઇન્દ્રની જેમ દાનવ અને દૈત્યોના સમૂહોને યુદ્ધમાં પરાક્રમથી જીતીને, શત્રુસમૂહોને હરાવીને, તે કમળ-સરોવરમાં ઊતર્યો અને ઇચ્છા મુજબ કમળો લીધાં.
3.155.25
ततः स पीत्वाऽमृतकल्पमम्भो ।
भूयो बभूवोत्तमवीर्यतेजाः।
उत्पाट्य जग्राह ततोऽम्बुजानि ।
सौगन्धिकान्युत्तमगन्धवन्ति ॥ ३.१५५.२५ ॥
પછી તે અમૃત જેવું પાણી પીને ફરી ઉત્તમ વીર્ય અને તેજવાળો થયો; કમળો ઉખેડીને ઉત્તમ સુગંધવાળાં સૌગંધિક કમળો લીધાં.
3.155.26
ततस्तु ते क्रोधवशाः समेत्य ।
धनेश्वरं भीमबलप्रणुन्नाः।
भीमस्य वीर्यं च बलं च संख्ये ।
यथावदाचख्युरतीव दीनाः ॥ ३.१५५.२६ ॥
પછી ક્રોધને વશ થયેલા તેઓ, ભીમના બળથી ભગાડાયેલા, ધનેશ્વર પાસે ગયા અને યુદ્ધમાં ભીમનું પરાક્રમ અને બળ જેવું હતું તેવું અત્યંત દીન થઈને કહ્યું.
3.155.27
तेषां वचस्तत्तु निशाम्य देवः ।
प्रहस्य रक्षांसि ततोऽभ्युवाच।
गृह्णातु भीमो जलजानि कामं ।
कृष्णानिमित्तं विदितं ममैतत् ॥ ३.१५५.२७ ॥
તેમનું એ વચન સાંભળીને દેવ હસીને રાક્ષસોને બોલ્યો: "ભીમ ઇચ્છા મુજબ કમળો લઈ લે; કૃષ્ણાના નિમિત્તે આ મને પહેલેથી જ જ્ઞાત છે."
3.155.28
ततोऽभ्यनुज्ञाय धनेश्वरं ते ।
जग्मुः कुरूणां प्रवरं विरोषाः।
भीमं च तस्यां ददृशुर्नलिन्यां ।
यथोपजोषं विहरन्तमेकम् ॥ ३.१५५.२८ ॥
પછી ધનેશ્વરની અનુમતિ લઈને તેઓ ક્રોધ વિના ચાલ્યા ગયા; કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ ભીમને તે કમળ-સરોવરમાં એકલા ઇચ્છા મુજબ વિહાર કરતા જોયો.