Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.172

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.172.1

ततो निवातकवचाः सर्वेवेगेन भारत ।
अभ्यद्रवन्मां सहिताः प्रगृहीतायुधा रणे ॥ ३.१७२.१ ॥

ତା'ପରେ ହେ ଭାରତ, ନିବାତକବଚମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଗରେ ଏକତ୍ର, ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ରଣରେ ମୋ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।

3.172.2

आच्छाद्य रथपन्थानमुत्क्रोशन्तो महारथाः ।
अवृत्य सर्वतस्ते मां शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ३.१७२.२ ॥

ରଥପଥ ଘୋଡ଼ାଇ, ଚିତ୍କାର କରି ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ମୋତେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଘେରି ଶରବର୍ଷଣ କଲେ।

3.172.3

ततोऽपरे महावीर्याः शूलपट्टसपाणयः ।
शूलानि च भुशुण्डीश्च मुमुचुर्दानवा मयि ॥ ३.१७२.३ ॥

ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଦାନବମାନେ, ହାତରେ ଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ଧରି, ମୋ ଉପରେ ଶୂଳ ଓ ଭୁଶୁଣ୍ଡୀ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

3.172.4

सुमहत्तुमुलं वर्षं गदाशक्तिसमाकुलम् ।
अनिशं सृज्यमानं तैरपतन्मद्रथोपरि ॥ ३.१७२.४ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ, କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗଦା ଓ ଶକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷା, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବିରତ ନିକ୍ଷେପ ହୋଇ, ମୋ ରଥ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।

3.172.5

अन्ये मामभ्यधावन्त निवातकवचा सुधि ।
शितशस्त्रायुधा रौद्राः कालरूपाः प्रहारिणः ॥ ३.१७२.५ ॥

ଅନ୍ୟ ନିବାତକବଚମାନେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ର ଧରି, ଭୟଙ୍କର, କାଳରୂପୀ ଓ ପ୍ରହାରକାରୀ ହୋଇ, ମୋ ଉପରେ ଧାଇଁ ଆସିଲେ।

3.172.6

तानहं विविधैर्बाणैर्वेगवद्भिरजिह्मगैः ।
गाण्डीवमुक्तैरभ्यघ्नमेकैकं दशभिर्मृधे ॥ ३.१७२.६ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ବିବିଧ, ବେଗବାନ ଓ ସିଧା ଯାଉଥିବା ବାଣରେ, ରଣରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦଶ ଦଶ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲି।

3.172.7

ते कृता विमुखाः सर्वे मत्प्रयुक्तैः शिलाशितैः ।
ततो मातलिना तूर्णं हयास्ते संप्रयोदिताः ॥ ३.१७२.७ ॥

ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରୟୁକ୍ତ ଶିଳାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା ବାଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିମୁଖ କଲା। ତାପରେ ମାତଳି ଶୀଘ୍ର ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚଳାଇଲା।

3.172.8

अथ मार्गान्बहूस्तत्र विचेरुर्वातरंहसः ।
सुसंयता मातलिना प्रामथ्नन्त दितेःसुतान् ॥ ३.१७२.८ ॥

ତାପରେ ପବନ ପରି ବେଗବାନ ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନେ ସେଠାରେ ଅନେକ ପଥରେ ବିଚରଣ କଲେ। ମାତଳିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଦିତିର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

3.172.9

शतं शतास्ते हरयस्तस्मिन्युक्ता महारथे ।
तदा मातलिना यथ्ता व्यचरन्नल्पका इव ॥ ३.१७२.९ ॥

ସେହି ମହାରଥରେ ଯୁକ୍ତ ଶହ ଶହ ସେହି ଘୋଡ଼ା, ମାତଳିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲଗାମ ଧରାଯାଇ, ଯେମିତି ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀ ପରି ବିଚରଣ କଲେ।

3.172.10

तेषां चरणपातेन रथनेमिस्वनेन च ।
मम बाणनिपातैश्च हतास्ते शतशोऽसुराः ॥ ३.१७२.१० ॥

ସେମାନଙ୍କ ପାଦ ଦଳନରେ, ରଥଚକ୍ରର ଗର୍ଜନରେ ଏବଂ ମୋ ବାଣ ପତନରେ ସେହି ଅସୁରମାନେ ଶହ ଶହ ନିହତ ହେଲେ।

3.172.11

गतासवस्तथैवान्ये दानवाः पाण्डवर्षभ ।
हतसारथयस्तत्र व्यकृष्यन्त तुरंगमैः ॥ ३.१७२.११ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣହୀନ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ସାରଥି ନିହତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଟାଣି ନିଆଗଲେ।

3.172.12

ते दिशो विदिशः सर्वे प्रतिरुध्य प्रहारिणः ।
अभ्यघ्नन्विविधैः शस्त्रैस्ततो मे व्यथितं मनः ॥ ३.१७२.१२ ॥

ସେହି ପ୍ରହାରକାରୀମାନେ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ ରୋଧ କରି ବିବିଧ ଶସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ କଲେ; ତେବେ ମୋ ମନ ବ୍ୟଥିତ ହେଲା।

3.172.13

ततोऽहं मातलेर्वीर्यमद्भुतं समदर्शयम् ।
अश्वांस्तथा वेगवतो यदयत्नादधारयत् ॥ ३.१७२.१३ ॥

ଏହାପରେ ମୁଁ ମାତଲିଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଇଲି; ବେଗବାନ ଅଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ଅନାୟାସରେ ଧରି ରଖିଲେ।

3.172.14

ततोऽहं लघुभिश्चित्रैरस्त्रैस्तानसुरान्रणे ।
चिच्छेद सायुधान्राजञ्छतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.१७२.१४ ॥

ଏହାପରେ ମୁଁ ଲଘୁ ଓ ବିଚିତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରଣରେ ସେହି ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଶହ ଓ ହଜାର ଛେଦିଲି, ହେ ରାଜନ୍।

3.172.15

एवं मे चरतस्तत्र सर्वयत्नेन शत्रुहन् ।
प्रीतिमानभवद्वीरो मातलिः शक्रसारथिः ॥ ३.१७२.१५ ॥

ଏହିପରି ମୁଁ ସେଠାରେ ସର୍ବ ଯତ୍ନରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସମୟରେ, ହେ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାରଥି ବୀର ମାତଲି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

3.172.16

वध्यमानास्ततस्तैस्तु हयैस्तेन रथेन च ।
अगमन्प्रक्षयं केचिन्न्यवर्तन्त तथाऽपरे ॥ ३.१७२.१६ ॥

ଏହାପରେ ସେହି ଅଶ୍ୱ ଓ ସେହି ରଥ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ କେହି କେହି ବିନାଶ ପାଇଲେ, ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ ଫେରିଗଲେ।

3.172.17

स्पर्धमाना इवास्माभिर्निवातकवचा रणे ।
शरवर्षैः शरार्तं मां महद्भिः प्रत्यवारयन् ॥ ३.१७२.१७ ॥

ଆମ ସହିତ ସ୍ପର୍ଧା କରିବା ପରି ନିବାତକବଚମାନେ ରଣରେ ଶର ବର୍ଷଣରେ ଶରପୀଡ଼ିତ ମୋତେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

3.172.18

शरवेगैर्निहत्याहमस्त्रैः शरविघातिभिः ।
ज्वलद्भिः परमैः शीघ्रैस्तानविध्यं सहस्रशः ॥ ३.१७२.१८ ॥

ଶରର ବେଗରେ ସେମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଶରନାଶକ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ପରମ ଓ ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ହଜାରେ ଥର ବିଦ୍ଧ କଲି।

3.172.19

ततः संपीड्यमानास्ते क्रोधाविष्टा महासुराः ।
अपीडयन्मां सहिताः शक्तिशूलासिवृष्टिभिः ॥ ३.१७२.१९ ॥

ଏପରି ସମୟରେ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ମହା ଅସୁରମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ମୋତେ ଚାପି ଶକ୍ତି, ଶୂଳ ଓ ଖଡ୍ଗର ବର୍ଷାରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।

3.172.20

ततोऽहमस्त्रं प्रायुञ्जं गान्धर्वं नाम भारत ।
दयितं देवराजस् माधवं नाम भारत ॥ ३.१७२.२० ॥

ତା'ପରେ ହେ ଭାରତ, ମୁଁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲି; ତାହା ଦେବରାଜଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଏବଂ ମାଧବ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ।

3.172.21

ततः खङ्गांस्त्रिशूलांश्च तोमरांशच् सहस्रशः ।
अस्त्रवीर्येण शतधा तैर्मुक्तानहमच्छिदम् ॥ ३.१७२.२१ ॥

ତା'ପରେ ସେମାନେ ହଜାର ହଜାର ଫୋପାଡ଼ିଥିବା ଖଡ୍ଗ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ତୋମରକୁ ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଶହେ ଖଣ୍ଡ କରି ମୁଁ କାଟିଦେଲି।

3.172.22

छित्त्वा प्रहरणान्येषां ततस्तानपि सर्वशः ।
प्रत्यविध्यमहं रोषाद्दशभिर्दशभिः शरैः ॥ ३.१७२.२२ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିବା ପରେ କ୍ରୋଧରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦଶ ଦଶଟି ବାଣରେ ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ କଲି।

3.172.23

गाण्डीवाद्धि तदा सङ्ख्ये यथा भ्रमरपङ्क्तयः ।
निष्पतन्ति महाबाणास्तन्मातलिरपूजयत् ॥ ३.१७२.२३ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଭ୍ରମର ପଙ୍କ୍ତିଭଳି ମହାବାଣ ବାହାରିଲା; ମାତଳି ତାହାର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

3.172.24

तेषामपि तु बाणास्ते बहुत्वाच्छलभा इव ।
अवाकिरन्मां बलवत्तानहं व्यधमं शरैः ॥ ३.१७२.२४ ॥

ସେମାନଙ୍କ ବାଣ ମଧ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅଧିକ ହୋଇ ଶଳଭ ପରି ମୋ ଉପରେ ବଳପୂର୍ବକ ବର୍ଷିଲେ; ମୁଁ ମୋ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ତଡ଼ି ଦେଲି।

3.172.25

वध्यमानास्ततस्ते तु निवातकवचाः पुनः ।
शरवर्षैर्महद्भिर्मां समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ३.१७२.२५ ॥

ତା'ପରେ ଆହତ ସେହି ନିବାତକବଚମାନେ ପୁଣି ବଡ଼ ବଡ଼ ଶରବର୍ଷଣରେ ମୋତେ ଚାରିପଟରୁ ଘେରିଲେ।

3.172.26

शरवेगान्निहत्याहमस्त्रैरस्त्रविघातिभिः ।
ज्वलद्भिः परमैः शीघ्रैस्तानविध्यं सहस्रशः ॥ ३.१७२.२६ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଶରର ବେଗ ରୋକି, ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବାଧା ଦେଉଥିବା ଜଳନ୍ତା, ପରମ ଓ ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ୍ରରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ହଜାର ହଜାର ବିଂଧିଲି।

3.172.27

तेषां छिन्नानि गात्राणि विसृजन्तिस्म शोणितम् ।
प्रावृषीवाभिवृष्टानि शृङ्गाण्यथ धराभृताम् ॥ ३.१७२.२७ ॥

ସେମାନଙ୍କର ଛିନ୍ନ ଅଙ୍ଗମାନେ ରକ୍ତ ଢାଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ବର୍ଷା ଋତୁରେ ବର୍ଷାରେ ଭିଜିଥିବା ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି।

3.172.28

इन्द्राशनिसमस्पर्शैर्वेगवद्भिरजिह्मगैः ।
मद्वाणैर्वध्यमानास्ते समुद्विग्राः स्म दानवाः ॥ ३.१७२.२८ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସମାନ ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା, ଶୀଘ୍ର ଓ ସିଧା ଯାଉଥିବା ମୋ ଶରରେ ଆହତ ହୋଇ ସେହି ଦାନବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚଳିତ ହେଲେ।

3.172.29

शतधा भिन्नदेहास्ते क्षीणप्रहरणौजसः ।
ततो निवातकवचा मामयुध्यन्त मायया ॥ ३.१७२.२९ ॥

ଶହେ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଦେହ ଭଗ୍ନ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବଳ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ସେମାନେ ତା'ପରେ ନିବାତକବଚମାନେ ମାୟାରେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।