ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.172
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.172.1
ततो निवातकवचाः सर्वेवेगेन भारत ।
अभ्यद्रवन्मां सहिताः प्रगृहीतायुधा रणे ॥ ३.१७२.१ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਪੂਰੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
3.172.2
आच्छाद्य रथपन्थानमुत्क्रोशन्तो महारथाः ।
अवृत्य सर्वतस्ते मां शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ३.१७२.२ ॥
ਰਥ-ਰਾਹ ਢਕ ਕੇ, ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
3.172.3
ततोऽपरे महावीर्याः शूलपट्टसपाणयः ।
शूलानि च भुशुण्डीश्च मुमुचुर्दानवा मयि ॥ ३.१७२.३ ॥
ਫਿਰ ਹੋਰ ਮਹਾਬਲੀ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਪੱਟਿਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਭੁਸ਼ੁੰਡੀਆਂ ਛੱਡੀਆਂ।
3.172.4
सुमहत्तुमुलं वर्षं गदाशक्तिसमाकुलम् ।
अनिशं सृज्यमानं तैरपतन्मद्रथोपरि ॥ ३.१७२.४ ॥
ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ, ਰੌਲੇ ਭਰੀ, ਗਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਵਰਖਾ, ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ, ਮੇਰੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀ।
3.172.5
अन्ये मामभ्यधावन्त निवातकवचा सुधि ।
शितशस्त्रायुधा रौद्राः कालरूपाः प्रहारिणः ॥ ३.१७२.५ ॥
ਹੋਰ ਨਿਵਾਤਕਵਚ, ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਸਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ, ਕਾਲ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟੇ।
3.172.6
तानहं विविधैर्बाणैर्वेगवद्भिरजिह्मगैः ।
गाण्डीवमुक्तैरभ्यघ्नमेकैकं दशभिर्मृधे ॥ ३.१७२.६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਦਸ-ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
3.172.7
ते कृता विमुखाः सर्वे मत्प्रयुक्तैः शिलाशितैः ।
ततो मातलिना तूर्णं हयास्ते संप्रयोदिताः ॥ ३.१७२.७ ॥
ਮੇਰੇ ਛੱਡੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਫੇਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਮਾਤਲਿ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਘੋੜੇ ਹਿਕਾਏ।
3.172.8
अथ मार्गान्बहूस्तत्र विचेरुर्वातरंहसः ।
सुसंयता मातलिना प्रामथ्नन्त दितेःसुतान् ॥ ३.१७२.८ ॥
ਫਿਰ ਹਵਾ ਵਰਗੀ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਉਹ ਘੋੜੇ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੇ। ਮਾਤਲਿ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਿਤਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲ ਦਿੱਤਾ।
3.172.9
शतं शतास्ते हरयस्तस्मिन्युक्ता महारथे ।
तदा मातलिना यथ्ता व्यचरन्नल्पका इव ॥ ३.१७२.९ ॥
ਉਸ ਮਹਾਰਥ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸੈਂਕੜੇ-ਸੈਂਕੜੇ ਉਹ ਘੋੜੇ, ਮਾਤਲਿ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਮ ਫੜੇ ਜਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਛੋਟੇ ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ।
3.172.10
तेषां चरणपातेन रथनेमिस्वनेन च ।
मम बाणनिपातैश्च हतास्ते शतशोऽसुराः ॥ ३.१७२.१० ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਕੁਚਲਣ ਨਾਲ, ਰੱਥ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਅਸੁਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।
3.172.11
गतासवस्तथैवान्ये दानवाः पाण्डवर्षभ ।
हतसारथयस्तत्र व्यकृष्यन्त तुरंगमैः ॥ ३.१७२.११ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਦਾਨਵ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਘਸੀਟੇ ਗਏ।
3.172.12
ते दिशो विदिशः सर्वे प्रतिरुध्य प्रहारिणः ।
अभ्यघ्नन्विविधैः शस्त्रैस्ततो मे व्यथितं मनः ॥ ३.१७२.१२ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਨਾਨਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਤਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ।
3.172.13
ततोऽहं मातलेर्वीर्यमद्भुतं समदर्शयम् ।
अश्वांस्तथा वेगवतो यदयत्नादधारयत् ॥ ३.१७२.१३ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਮਾਤਲੀ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਬਲ ਵਿਖਾਇਆ; ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਯਤਨ ਰੋਕ ਰੱਖਿਆ।
3.172.14
ततोऽहं लघुभिश्चित्रैरस्त्रैस्तानसुरान्रणे ।
चिच्छेद सायुधान्राजञ्छतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.१७२.१४ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
3.172.15
एवं मे चरतस्तत्र सर्वयत्नेन शत्रुहन् ।
प्रीतिमानभवद्वीरो मातलिः शक्रसारथिः ॥ ३.१७२.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਹੰਤਾ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਵੀਰ ਮਾਤਲੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
3.172.16
वध्यमानास्ततस्तैस्तु हयैस्तेन रथेन च ।
अगमन्प्रक्षयं केचिन्न्यवर्तन्त तथाऽपरे ॥ ३.१७२.१६ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਰਥ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਕੁਝ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁੜ ਗਏ।
3.172.17
स्पर्धमाना इवास्माभिर्निवातकवचा रणे ।
शरवर्षैः शरार्तं मां महद्भिः प्रत्यवारयन् ॥ ३.१७२.१७ ॥
ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
3.172.18
शरवेगैर्निहत्याहमस्त्रैः शरविघातिभिः ।
ज्वलद्भिः परमैः शीघ्रैस्तानविध्यं सहस्रशः ॥ ३.१७२.१८ ॥
ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬਲਦੇ, ਪਰਮ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
3.172.19
ततः संपीड्यमानास्ते क्रोधाविष्टा महासुराः ।
अपीडयन्मां सहिताः शक्तिशूलासिवृष्टिभिः ॥ ३.१७२.१९ ॥
ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦਿਆਂ ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
3.172.20
ततोऽहमस्त्रं प्रायुञ्जं गान्धर्वं नाम भारत ।
दयितं देवराजस् माधवं नाम भारत ॥ ३.१७२.२० ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਗੰਧਰਵ ਨਾਮਕ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਇਆ; ਉਹ ਦੇਵਰਾਜ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੈ।
3.172.21
ततः खङ्गांस्त्रिशूलांश्च तोमरांशच् सहस्रशः ।
अस्त्रवीर्येण शतधा तैर्मुक्तानहमच्छिदम् ॥ ३.१७२.२१ ॥
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਖੜਗ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਸਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
3.172.22
छित्त्वा प्रहरणान्येषां ततस्तानपि सर्वशः ।
प्रत्यविध्यमहं रोषाद्दशभिर्दशभिः शरैः ॥ ३.१७२.२२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਸ-ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
3.172.23
गाण्डीवाद्धि तदा सङ्ख्ये यथा भ्रमरपङ्क्तयः ।
निष्पतन्ति महाबाणास्तन्मातलिरपूजयत् ॥ ३.१७२.२३ ॥
ਫਿਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਨਿਕਲੇ; ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
3.172.24
तेषामपि तु बाणास्ते बहुत्वाच्छलभा इव ।
अवाकिरन्मां बलवत्तानहं व्यधमं शरैः ॥ ३.१७२.२४ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਟਿੱਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਰ੍ਹੇ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
3.172.25
वध्यमानास्ततस्ते तु निवातकवचाः पुनः ।
शरवर्षैर्महद्भिर्मां समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ३.१७२.२५ ॥
ਫਿਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਉਹ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਮੁੜ ਵੱਡੀਆਂ ਤੀਰ-ਵਰਖਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰਨ ਲੱਗੇ।
3.172.26
शरवेगान्निहत्याहमस्त्रैरस्त्रविघातिभिः ।
ज्वलद्भिः परमैः शीघ्रैस्तानविध्यं सहस्रशः ॥ ३.१७२.२६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਬਲਦੇ, ਪਰਮ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
3.172.27
तेषां छिन्नानि गात्राणि विसृजन्तिस्म शोणितम् ।
प्रावृषीवाभिवृष्टानि शृङ्गाण्यथ धराभृताम् ॥ ३.१७२.२७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਅੰਗ ਲਹੂ ਵਹਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਬਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀਆਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ।
3.172.28
इन्द्राशनिसमस्पर्शैर्वेगवद्भिरजिह्मगैः ।
मद्वाणैर्वध्यमानास्ते समुद्विग्राः स्म दानवाः ॥ ३.१७२.२८ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਛੋਹ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਦਾਨਵ ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਏ।
3.172.29
शतधा भिन्नदेहास्ते क्षीणप्रहरणौजसः ।
ततो निवातकवचा मामयुध्यन्त मायया ॥ ३.१७२.२९ ॥
ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋਏ ਉਹ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗੇ।