મહાભારત · અધ્યાય 3.222
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.222.1
काश्यपो ह्यथ वासिष्ठः प्राणश्च प्राणपुत्रकः ।
अग्निराङ्गिरसश्चैव च्यवनस्तीव्रवर्चकः ॥ ३.२२२.१ ॥
કાશ્યપ, વાસિષ્ઠ, પ્રાણ અને પ્રાણપુત્ર, અગ્નિ, આંગિરસ તથા તીવ્ર તેજવાળા ચ્યવન.
3.222.2
अचरत्स तपस्तीव्रं पुत्रार्थे बहुवार्षिकम् ।
पुत्रं लभेयं धर्मिष्ठं यशसा ब्रह्मणा समम् ॥ ३.२२२.२ ॥
પુત્ર માટે તેણે ઘણાં વર્ષો સુધી કઠોર તપ કર્યું; યશ અને બ્રહ્મતેજમાં સમાન, અત્યંત ધર્મનિષ્ઠ પુત્ર મળે એ માટે.
3.222.3
महाव्याहृतिभिर्ध्यातः पञ्चभिस्तैस्तदा त्वथ ।
जज्ञे तेजोमयार्चिष्मान्पञ्चवर्णः प्राकरः ॥ ३.२२२.३ ॥
ત્યારે પાંચ મહાવ્યાહૃતિઓ વડે ધ્યાન કરાતાં તેજોમય, જ્વાળાવાળા, પંચવર્ણ પ્રાકર જન્મ્યા.
3.222.4
समिद्धोऽग्निः शिरस्तस्य बाहू सूर्यनिभौ तथा ।
त्वङ्नेत्रे च सुवर्णाभे कृष्णे जङ्घे च भारत ॥ ३.२२२.४ ॥
તેનું મસ્તક પ્રજ્વલિત અગ્નિ, ભુજાઓ સૂર્ય સમાન; ત્વચા અને નેત્રો સુવર્ણવર્ણ; હે ભારત, જાંઘો કાળી.
3.222.5
पञ्चवर्षः स तपसा कृतस्तैः पञ्चभिर्जनैः ।
पाञ्चजन्यः श्रुतो देवः पञ्चवंशकरस्तु सः ॥ ३.२२२.५ ॥
પાંચ વર્ષનો થઈને તે પાંચ જણાએ તપથી ઘડ્યો; તે દેવ પાંચજન્ય તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો અને પાંચ વંશોનો પ્રવર્તક બન્યો.
3.222.6
दशवर्षसहस्राणि तपस्तप्त्वा महातपाः ।
जनयत्पावकं घोरं पितॄणां स प्रजाः सृजन् ॥ ३.२२२.६ ॥
દસ હજાર વર્ષ તપ કરીને તે મહાતપસ્વીએ પિતૃઓની પ્રજા સર્જતો ભયંકર પાવક ઉત્પન્ન કર્યો.
3.222.7
बृहद्रथंतरौ मूर्ध्ना वक्राच्च तपसा हरिम् ।
शिवं नाभ्यां बलादिन्द्रं प्राणाद्वायुं च भारत ॥ ३.२२२.७ ॥
બૃહદ્રથંતર (સામો)ને મસ્તકથી, મુખથી અને તપથી હરિને; નાભિથી શિવને, બળથી ઇન્દ્રને, પ્રાણથી વાયુને ઉત્પન્ન કર્યા, હે ભારત.
3.222.8
बाहुभ्यामनुदात्तौ च विश्वे भूतानि चैव ह ।
एतान्सृष्ट्वा ततः पञ्च पितॄणामसृजत्सुतान् ॥ ३.२२२.८ ॥
બે ભુજાઓમાંથી અનુદાત્ત (સામો) અને વિશ્વેદેવો તથા પ્રાણીઓને; આમને સર્જીને પછી પિતૃઓના પાંચ પુત્રો સર્જ્યા.
3.222.9
बृहद्रथस्य प्रणिधिः काश्यपश्य महत्तरः ।
भानुरङ्गिरसो धीरः पुत्रो वर्चस्य सौरभः ॥ ३.२२२.९ ॥
બૃહદ્રથનો પ્રતિનિધિ, કશ્યપનો મહાન પુત્ર; અંગિરસનો ધીર ભાનુ; વર્ચસનો પુત્ર સૌરભ.
3.222.10
प्राणस्य चानुदात्तस्तु व्याख्याताः पञ्च वंशजाः ।
देवान्यज्ञमुषश्चान्यान्सृजन्पञ्चदशोत्तरान् ॥ ३.२२२.१० ॥
પ્રાણના અનુદાત્તના પાંચ વંશજો વર્ણવાયા; દેવો, યજ્ઞ-હરણકારો અને પંદરથી વધુ અન્યોને સર્જ્યા.
3.222.11
सुभीममतिभीमं च भीमं भीमबलाबलम् ।
एतान्यज्ञमुषः पञ्च देवानप्यसृजत्ततः ॥ ३.२२२.११ ॥
સુભીમ, અતિભીમ, ભીમ અને ભીમબલાબલ; આ યજ્ઞ-હરણ કરનારા પાંચ દેવો; પછી તેમને સર્જ્યા.
3.222.12
सुमित्रं मित्रवन्तं च मित्रज्ञं मित्रवर्धनम् ।
मित्रधर्माणमित्येतान्देवानभ्यसृजत्ततः ॥ ३.२२२.१२ ॥
સુમિત્ર, મિત્રવંત, મિત્રજ્ઞ, મિત્રવર્ધન અને મિત્રધર્મા — આ દેવોને પછી સર્જ્યા.
3.222.13
सुरप्रवीरं वीरं च सुरेशं च सुवर्चसम् ।
सुराणामपि भर्तारं पञ्चैतानसृजत्ततः ॥ ३.२२२.१३ ॥
દેવોમાં શ્રેષ્ઠ વીર, વીર, સુરેશ, સુવર્ચસ્ અને દેવોના પણ ધારક—આ પાંચને પછી તેમણે સર્જ્યા.
3.222.14
त्रिविधं संस्थिता ह्येते पञ्चपञ्च पृथक्पृथक् ।
मुष्णन्त्यत्र स्थिता ह्येते स्वर्गतान्यज्ञयाजिनः ॥ ३.२२२.१४ ॥
આ ત્રણ પ્રકારે, પાંચ-પાંચ કરીને જુદાજુદા સ્થિત છે; અહીં સ્થિત રહીને તેઓ સ્વર્ગે ગયેલા યજ્ઞ કરનારાઓનું (ફળ) ચોરે છે.
3.222.15
तेषामिष्टं हरन्त्येते निघ्नन्ति च महद्धविः ।
स्पर्धयाहव्यवाहानां निघ्नन्त्येते हरन्ति च ॥ ३.२२२.१५ ॥
આ તેમનું ઇષ્ટ (યજ્ઞફળ) હરી લે છે, મહાન હવિ નષ્ટ કરે છે; ઈર્ષ્યાથી, હવ્યવાહન (અગ્નિ)ના અનુયાયીઓ પર પ્રહાર કરીને તે હરી લે છે.
3.222.16
बहिर्वेद्यां तदादानं कुशलैः संप्रवर्तितम् ।
तत्रैते नोपसर्पन्ति यत्र चाग्निः स्थितो भवेत् ॥ ३.२२२.१६ ॥
વેદીની બહાર તે (આહુતિનું) ગ્રહણ કુશળ લોકો દ્વારા પ્રવર્તિત કરાયું છે; જ્યાં અગ્નિ સ્થિત હોય ત્યાં આ લોકો જતા નથી.
3.222.17
चितोऽग्निरुद्वहन्यज्ञं पक्षाभ्यां तान्प्रबाधते ।
मन्त्रै प्रशमिताह्येते नेष्टं मुष्णन्ति यज्ञियम् ॥ ३.२२२.१७ ॥
રચાયેલો અગ્નિ યજ્ઞને ઊંચકીને પોતાની પાંખોથી તેમને દૂર ભગાડે છે; મંત્રોથી શાંત કરાયેલા આ યજ્ઞનું ઇષ્ટ (ફળ) ચોરતા નથી.
3.222.18
तपस्ये बृदुक्थस्य पुत्रो भूमिमुपाश्रितः ।
अग्निहोत्रे हूयमाने पृथिव्यां सद्भिरीड्यते ॥ ३.२२२.१८ ॥
બૃદુક્થનો પુત્ર તપમાં પૃથ્વીનો આશ્રય લે છે; અગ્નિહોત્રમાં હોમ થતો હોય ત્યારે પૃથ્વી પર સજ્જનો તેની સ્તુતિ કરે છે.
3.222.19
रथन्तरश्चतपसः पुत्रोऽग्निः परिपठ्यते ।
मित्रविन्दा तथा भार्या हविरध्वर्यवो विदुः ॥ ३.२२२.१९ ॥
રથંતર અને તપસના પુત્રને અગ્નિ કહેવામાં આવે છે; તેમની પત્ની મિત્રવિંદા છે. અધ્વર્યુઓ તેમને હવિ તરીકે જાણે છે.
3.222.20
एतैः सह महाभाग तपस्तेजस्विभिर्नृप ।
मुमुदे परमप्रीतः सह पुत्रैर्महायशाः ॥ ३.२२२.२० ॥
હે મહાભાગ, નૃપ, તપસ્તેજથી તેજસ્વી આમની સાથે, મહાયશસ્વી અત્યંત પ્રસન્ન થઈને પુત્રો સાથે આનંદિત થયા.