મહાભારત · અધ્યાય 3.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.26.1
वसत्सु वै द्वैतवने पाण्डवेषु महात्मसु ।
अनुकीर्णं महारण्यं ब्राह्मणैः समपद्यत ॥ ३.२६.१ ॥
દ્વૈતવનમાં મહાત્મા પાંડવો વસતા હતા ત્યારે તે મહાન અરણ્ય બ્રાહ્મણોથી ભરાઈ ગયું.
3.26.2
ईर्यमाणेन सततं ब्रह्मघोषेण सर्वशः ।
ब्रह्मलोकसमं पुण्यमासीद्द्वैतवनं सरः ॥ ३.२६.२ ॥
સર્વત્ર સતત ગુંજતા બ્રહ્મઘોષથી દ્વૈતવન અને તેનું સરોવર બ્રહ્મલોક સમાન પવિત્ર થયાં હતાં.
3.26.3
यजुषामृचां साम्नां च गद्यानां चैव सर्वशः ।
आसीदुच्चार्यमाणानां निःस्वनो हृदयंगमः ॥ ३.२६.३ ॥
યજુસ, ઋક, સામ અને ગદ્યમંત્રોનો સર્વત્ર ઉચ્ચાર થતો હતો, જેનો હૃદયસ્પર્શી નાદ ગુંજતો હતો.
3.26.4
ज्याघोषश्चैव पार्थानां ब्रह्मघोषश्च धीमताम् ।
संसृष्टं ब्रह्मणा क्षत्रं भूय एव व्यरोचत ॥ ३.२६.४ ॥
પાર્થોનો ધનુષ્યટંકાર અને બુદ્ધિમાન બ્રાહ્મણોનો બ્રહ્મઘોષ ભળીને ક્ષત્રિય તેજ ફરી ઝળહળ્યું.
3.26.5
अथाब्रवीद्बको दाल्भ्यो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
सन्ध्यां कौन्तेयमासीनमृषिभिः परिवारितम् ॥ ३.२६.५ ॥
ત્યારે દાલ્ભ્ય બકે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને કહ્યું; સંધ્યાકાળે ઋષિઓથી ઘેરાઈને કુંતીપુત્ર બેઠા હતા.
3.26.6
पश्य द्वैतवने पार्थ ब्राह्मणानां तपस्विनाम् ।
होमवेलां कुरुश्रेष्ठ संप्रज्वलितपावकाम् ॥ ३.२६.६ ॥
હે પાર્થ, દ્વૈતવનમાં તપસ્વી બ્રાહ્મણોની હોમવેળા જુઓ, હે કુરુશ્રેષ્ઠ; અગ્નિ પ્રજ્વલિત થઈ રહ્યો છે.
3.26.7
चरन्ति धर्मं पुण्येऽस्मिंस्त्वया गुप्ता धृतव्रताः ।
भृगवोऽङ्गिरसश्चैव वासिष्ठाः काश्यपैः सह ॥ ३.२६.७ ॥
આ પુણ્ય સ્થળે તારા વડે રક્ષિત, દૃઢવ્રતી ભૃગુ, અંગિરસ અને વસિષ્ઠ કશ્યપો સાથે ધર્મનું આચરણ કરે છે.
3.26.8
आगस्त्याश्च महाभागा आत्रेयाश्चोत्तमव्रताः ।
सर्वस्य जगतः श्रेष्ठा ब्राह्मणाः संगतास्त्वया ॥ ३.२६.८ ॥
મહાભાગ્યશાળી અગસ્ત્યો, ઉત્તમ વ્રતધારી આત્રેયો, સમગ્ર જગતમાં શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો તારી સાથે એકત્ર થયા છે.
3.26.9
इदं तु वचनं पार्थ शृण्वेकाग्रमना मम ।
भ्रातृभिः सह कौन्तेय यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव ॥ ३.२६.९ ॥
હે પૃથાપુત્ર, કૌરવ, ભાઈઓ સાથે એકાગ્ર મનથી મારું આ વચન સાંભળ, જે હું તને કહેવાનો છું.
3.26.10
ब्राह्म क्षत्रेण संसृष्टं क्षत्रं च ब्रह्मणा सह ।
उदीर्णे दहतः शत्रून्वनानीवाग्निमारुतौ ॥ ३.२६.१० ॥
બ્રાહ્મ શક્તિ ક્ષાત્ર શક્તિ સાથે અને ક્ષાત્ર શક્તિ બ્રાહ્મ શક્તિ સાથે ભળે ત્યારે, તે ઉદય પામીને અગ્નિ અને વાયુ વનને બાળે તેમ શત્રુઓને બાળે છે.
3.26.11
नाब्राह्मणस्तात चिरं बुभूषे-
दिच्छन्नमं लोकममुं च जेतुम्।
विनीतधर्मार्थमपेतमोहं ।
लब्ध्वा द्विजं हन्ति नृपः सपत्नान् ॥ ३.२६.११ ॥
હે તાત, જે બ્રાહ્મણ નથી તે લાંબા સમય સુધી સમૃદ્ધ રહી શકતો નથી; આ લોક અને પરલોક જીતવા ઇચ્છતો રાજા, વિનીત ધર્મ-અર્થવાળા, મોહરહિત દ્વિજને મેળવીને જ શત્રુઓનો વધ કરે છે.
3.26.12
चरन्नैश्रेयसं धर्मं प्रजापालनकारितम् ।
नाध्यगच्छद्बलिर्लोके तीर्थमन्यत्र वै द्विजात् ॥ ३.२६.१२ ॥
પ્રજાપાલન માટે વિહિત, નૈઃશ્રેયસ ધર્મનું આચરણ કરવા છતાં બલિને આ લોકમાં દ્વિજ સિવાય બીજું કોઈ તીર્થ (આશ્રય) મળ્યું નહોતું.
3.26.13
अनूनमासीदसुरस्य कामै-
वैरोचनेः श्रीरपि चाक्षयाऽऽसीत्।
लब्ध्वा महीं ब्राह्मणसंप्रयोगा-
त्तेष्वाचरन्दुष्टमयथो व्यनश्यत् ॥ ३.२६.१३ ॥
અસુર વૈરોચનની કામનાઓ ઓછી થઈ ન હતી; તેની સમૃદ્ધિ પણ અક્ષય હતી. બ્રાહ્મણોના સંગથી પૃથ્વી મેળવી, તેમની પ્રત્યે દુષ્ટ અને અયોગ્ય આચરણ કરતાં તે નાશ પામ્યો.
3.26.14
नाब्राह्मणं भूमिरियं सभूति-
र्वर्णं द्वितीयं भजते चिराय।
समुद्रनेमिर्नमते तु तस्मै ।
यं ब्राह्मणः शास्ति नयैर्विनीतम् ॥ ३.२६.१४ ॥
બ્રાહ્મણ વિના આ પૃથ્વી અને તેની સમૃદ્ધિ બીજા વર્ણની લાંબા સમય સુધી સેવા કરતી નથી. સમુદ્રથી ઘેરાયેલી આ ભૂમિ તેને જ નમે છે, જેને બ્રાહ્મણ નીતિથી વિનીત બનાવી શિક્ષણ આપે છે.
3.26.15
कुञ्चरस्येव संग्रामे परिगृह्याङ्कुशग्रहम् ।
ब्राह्माणैर्विप्रहीनस्य क्षत्रस्य क्षीयते बलम् ॥ ३.२६.१५ ॥
યુદ્ધમાં હાથીને અંકુશ પકડીને ચલાવાય તેમ, બ્રાહ્મણ વિનાના ક્ષત્રિયનું બળ ક્ષીણ થાય છે.
3.26.16
ब्राह्मण्यनुपमा दृष्टिः क्षात्रमप्रतिमं बलम् ।
तौ यदा चरतः सार्धं तदा लोकः प्रसीदती ॥ ३.२६.१६ ॥
બ્રાહ્મણ્યની અનુપમ દૃષ્ટિ અને ક્ષાત્રનું અપ્રતિમ બળ, આ બંને જ્યારે સાથે ચાલે છે ત્યારે લોક પ્રસન્ન થાય છે.
3.26.17
यथा हि सुमहानग्निः कक्षं दहति सानिलः ।
तथा दहति राजन्यो ब्राह्मणेन समं रिपुम् ॥ ३.२६.१७ ॥
મહાન અગ્નિ પવન સાથે સૂકું ઘાસ બાળે છે, તેમ રાજા બ્રાહ્મણ સાથે મળીને શત્રુને બાળે છે.
3.26.18
ब्राह्मणेष्वेव मेधावी बुद्धिपर्येषणं चरेत् ।
अलब्धस्य च लाभाय लब्धस्य परिवृद्धये ॥ ३.२६.१८ ॥
બુદ્ધિમાન પુરુષે બ્રાહ્મણોમાં જ બુદ્ધિની શોધ કરવી — જે મળ્યું નથી તે મેળવવા અને જે મળ્યું છે તેની વૃદ્ધિ માટે.
3.26.19
अलब्धलाभाय च लब्धवृद्धये ।
यथार्हतीर्थप्रतिपादनाय।
यशस्विनं वेदविदं विपश्चितं ।
बहुश्रुं ब्राह्मणमेव वासयेत् ॥ ३.२६.१९ ॥
ન મળેલું મેળવવા, મળેલાની વૃદ્ધિ માટે, યોગ્ય પાત્રોને દાન આપવા માટે, યશસ્વી, વેદજ્ઞ, વિદ્વાન અને બહુશ્રુત બ્રાહ્મણને જ વસાવવો જોઈએ.
3.26.20
ब्राह्मणेषूत्तमा भक्तिस्तव नित्यं युधिष्ठिर ।
तेन ते सर्वलोकेषु दीप्यते प्रथितं यशः ॥ ३.२६.२० ॥
હે યુધિષ્ઠિર, બ્રાહ્મણો પ્રત્યે તારી સદા ઉત્તમ ભક્તિ છે; તેથી તારી ફેલાયેલી કીર્તિ સર્વ લોકોમાં ઝળહળે છે.
3.26.21
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे बकं दाल्भ्यमंपूजयन् ।
युधिष्ठिरं स्तूयमाने भूयः सुमनसोऽभवन् ॥ ३.२६.२१ ॥
ત્યારે તે બધા બ્રાહ્મણોએ દાલ્ભ્ય બકનું સન્માન કર્યું; યુધિષ્ઠિરની સ્તુતિ થતાં તેઓ ફરી પ્રસન્નચિત્ત થયા.
3.26.22
द्वैपायनो नारदश्च जामदग्न्यः पृथुश्रवाः ।
इन्द्रद्युम्नो भालुकिश्च कृतचेताः सहस्रपात् ॥ ३.२६.२२ ॥
દ્વૈપાયન, નારદ, જમદગ્નિપુત્ર, પૃથુશ્રવા, ઇન્દ્રદ્યુમ્ન, ભાલુકિ, કૃતચેતા અને સહસ્રપાત્.
3.26.23
कर्णश्रवाश्च मुञ्जश्च लवणाश्वश्च काश्यपः ।
हारीतः स्थूणकर्णश्च अग्निवेश्योऽथ शौनकः ॥ ३.२६.२३ ॥
કર્ણશ્રવા, મુંજ, લવણાશ્વ, કાશ્યપ, હારીત, સ્થૂણકર્ણ, અગ્નિવેશ્ય અને પછી શૌનક.
3.26.24
कृतवाक्च सुवाश्चैव बृहदश्चो विभावसुः ।
ऊर्ध्वरेता वृषामित्रः सुहोत्रो होत्रवाहनः ॥ ३.२६.२४ ॥
કૃતવાક, સુવા, બૃહદશ્વ, વિભાવસુ, ઊર્ધ્વરેતા, વૃષામિત્ર, સુહોત્ર અને હોત્રવાહન.
3.26.25
एते चान्ये च बहवो ब्राह्मणाः संशितव्रताः ।
अजातशत्रुमानर्चुः पुरंदरमिवर्षयः ॥ ३.२६.२५ ॥
આ અને કઠોર વ્રતો પાળનારા બીજા ઘણા બ્રાહ્મણો અજાતશત્રુ (યુધિષ્ઠિર)નો એવો આદર કરતા હતા, જેમ ઋષિઓ પુરંદર (ઇન્દ્ર)નો કરે છે.