ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.299
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.299.1
एतस्मिन्नेव काले तु द्युमत्सेनो महाबलः ।
लब्धचक्षुः प्रसन्नायां दृष्ट्यां सर्वं ददर्श ह ॥ ३.२९९.१ ॥
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਮਹਾਬਲੀ ਦਿਉਮਤਸੇਨ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਮੁੜ ਮਿਲ ਗਈ; ਸਾਫ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ।
3.299.2
स सर्वानाश्रमान्गत्वा शैब्यया सह भार्यया ।
पुत्रहेतोः परामार्तिं जगाम भरतर्षभ ॥ ३.२९९.२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪਤਨੀ ਸ਼ੈਬਿਆ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
3.299.3
तावाश्रमान्नदीश्चैववनानि च सरांसि च ।
तस्यां निशि विचिन्वन्तौ दम्पती परिजग्मतुः ॥ ३.२९९.३ ॥
ਉਸ ਰਾਤ ਉਹ ਜੋੜਾ ਆਸ਼ਰਮਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਬਨਾਂ ਅਤੇ ਤਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭਦਾ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
3.299.4
श्रुत्वा शब्दं तु यं कंचिदुन्मुखौ सुतशङ्कया ।
सावित्रीसहितोऽभ्येति सत्यवानित्यभाषताम् ॥ ३.२९९.४ ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਤਿਆਵਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
3.299.5
भिन्नैश्च परुषैः पादैः सव्रणैः शोणितोक्षितैः ।
कुशकणअटकविद्धाङ्गावुनमत्ताविव धावतः ॥ ३.२९९.५ ॥
ਪਾਟੇ, ਖੁਰਦਰੇ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ, ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸਨ।
3.299.6
ततोऽभिसृत्य तैर्विप्रैः सर्वैराश्रमवासिभिः ।
परिवार्य समाश्वास्य तावानीतौ स्वमाश्रमम् ॥ ३.२९९.६ ॥
ਫਿਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਸੀ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ।
3.299.7
तत्रभार्यासहायः स वृतो वृद्धैस्तपोधनैः ।
आश्वासितोपि चित्रार्थैः पूर्वराजकथाश्रयैः ॥ ३.२९९.७ ॥
ਉੱਥੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਉਹ, ਤਪ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਹੈ ਐਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅਨੇਕ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ।
3.299.8
ततस्तौ पुनराश्वस्तौ वृद्धौ पुत्रदिदृक्षया ।
बाल्यवृत्तानि पुत्रस्य सावित्र्या दर्शनानि च।
शोकं जग्मतुरन्योन्यं स्मरन्तौ भृशदुःखितौ ॥ ३.२९९.८ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੁੜ ਦਿਲਾਸਾ ਪਾ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।
3.299.9
हापुत्र हासाध्वि वधु क्वासिक्वासीत्यरोदताम् ।
ब्राह्मणः सत्यवाक्येषामुवाचेदं तयोर्वचः ॥ ३.२९९.९ ॥
"ਹਾਏ ਪੁੱਤਰ! ਹਾਏ ਸਾਧਵੀ ਨੂੰਹ! ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ? ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ?" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗੇ। ਤਦ ਸੱਚਬੋਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.299.10
यथास्य भार्या सावित्री तपसा च दमेन च ।
आचारेण च संयुक्ता तथा जीवति सत्यवान् ॥ ३.२९९.१० ॥
ਇਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਜਿਵੇਂ ਤਪ, ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਤਿਆਵਾਨ ਜੀਵਤ ਹੈ।
3.299.11
वेदाः साङ्गा मयाऽधीतास्तपो मे संचितं महत् ।
कौमारब्रह्मचर्यं च गुरवोऽग्निश्च तोषिताः ॥ ३.२९९.११ ॥
ਮੈਂ ਅੰਗਾਂ ਸਹਿਤ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਮਹਾਨ ਤਪ ਸੰਚਿਤ ਹੈ; ਕੌਮਾਰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਪਾਲਿਆ ਹੈ; ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
3.299.12
समाहितेन चीर्णानि सर्वाण्येव व्रतानि मे ।
वायुभक्षोपवासश्च कृतोमे विधिवत्सदा ॥ ३.२९९.१२ ॥
ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਪਾਲੇ ਹਨ; ਵਾਯੂ-ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਵੀ ਮੈਂ ਸਦਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।
3.299.13
अनेन तपसा वेद्मि सर्वं परचीकीर्षितम् ।
सत्यमेतन्निबोधध्वं ध्रियते सत्यवानिति ॥ ३.२९९.१३ ॥
ਇਸ ਤਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਚਾਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸਮਝ ਲਵੋ — ਸਤਿਆਵਾਨ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
3.299.14
उपाध्यायस्य मे वक्राद्यथा वाक्यं विनिःसृतम् ।
नैव जातु भवेन्मिथ्या तथा जीवति सत्यवान् ॥ ३.२९९.१४ ॥
ਮੇਰੇ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਬਚਨ ਕਦੇ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਆਵਾਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
3.299.15
यथाऽस्य भार्या सावित्री सर्वैरेव सुलक्षणैः ।
अवैधव्यकरैर्युक्ता तथा जीवति सत्यवान् ॥ ३.२९९.१५ ॥
ਇਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵੈਧਵ੍ਯ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਆਵਾਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
3.299.16
यथाऽस्य भार्या सावित्री तपसा च दमेन च ।
आचारेण च संयुक्ता तथा जीवति सत्यवान् ॥ ३.२९९.१६ ॥
ਇਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤਪ, ਦਮ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਆਵਾਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
3.299.17
यथा दृष्टिः प्रवृत्ता ते सावित्र्याश्च यथा व्रतम् ।
गताऽऽहारमकृत्वैव तथा जीवति सत्यवान् ॥ ३.२९९.१७ ॥
ਤੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦਾ ਵਰਤ ਬਿਨਾਂ ਆਹਾਰ ਲਏ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਆਵਾਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
3.299.18
यथा वदन्ति शान्तायां दिशि वै मृगपक्षिणः ।
पार्थिवीं चैववृद्धिं ते तथा जीवति सत्यवान् ॥ ३.२९९.१८ ॥
ਸ਼ਾਂਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਧਰਤੀ ਸੰਪਦਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਆਵਾਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
3.299.19
सर्वैर्गुणैरुपेतस्ते यथा पुत्रो जनप्रियः ।
दीर्घायुर्लक्षणोपेतस्तथा जीवति स्यवान् ॥ ३.२९९.१९ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਦੀਰਘ ਆਯੂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੱਤਿਅਵਾਨ ਜੀਵਿਤ ਹੈ।
3.299.20
एवमाश्वासितस्तैस्तु सत्यवाग्भिस्तपस्विभिः ।
तांस्तान्विगणयन्सर्वांस्ततः स्थिर इवाभवत् ॥ ३.२९९.२० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿਲਾਸਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਉਹ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
3.299.21
ततो मुहूर्तात्सावित्री भर्त्रा सत्वता सह ।
आजगामाश्रमं रात्रौ प्रहृष्टा प्रविवेश ह ॥ ३.२९९.२१ ॥
ਫਿਰ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸਾਵਿਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸੱਤਵਾਨ ਨਾਲ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਈ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ।
3.299.22
दृष्ट्वा चोत्पतिताः सर्वेहर्षं जग्मुश्च ते द्विजाः ।
कण्ठं माता पिता चास्य समालिङ्ग्याभ्यरोदतां ॥ ३.२९९.२२ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ ਰੋਏ।
3.299.23
पुत्रेण संगतं त्वां तु चक्षुष्मन्तं निरीक्ष्य च ।
सर्वे वयं वै पृच्छामो वृद्धिं वै पृथिवीपते ॥ ३.२९९.२३ ॥
ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਖ਼ੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ।
3.299.24
समागमेन पुत्रस्य सावित्र्या दर्शनेन च ।
चक्षुषश्चात्मनो लाभात्रिभिर्दिष्ठ्या विवर्धसे ॥ ३.२९९.२४ ॥
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਹੋ।
3.299.25
सर्वैरस्माभिरुक्तं यत्तथा तन्नात्रसंशयः ।
भूयोभूयः समृद्धिस्ते क्षिप्रमेव भविष्यति ॥ ३.२९९.२५ ॥
ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
3.299.26
ततोऽग्निं तत्र संज्वाल्य द्विजास्ते सर्व एव हि ।
उपासांचक्रिरे पार्थ द्युमत्सेनं महीपतिम् ॥ ३.२९९.२६ ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਅੱਗ ਬਾਲ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦ੍ਯੁਮਤਸੇਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
3.299.27
शैव्या च सत्यवांश्चैव सावित्री चैकतः स्थिताः ।
सर्वैस्तैरभ्यनुज्ञाता विशोका समुपाविशन् ॥ ३.२९९.२७ ॥
ਸ਼ੈਵਯਾ ਅਤੇ ਸਤਿਆਵਾਨ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਇਕੱਠੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸ਼ੋਕ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਬੈਠ ਗਏ।
3.299.28
ततो राज्ञा सहासीनाः सर्वे ते वनवासिनः ।
जातकौतूहलाः पार्थ पप्रच्छुर्नृपतेः सुतम् ॥ ३.२९९.२८ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਨਵਾਸੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
3.299.29
प्रागेव नागतं कस्मात्सभार्येण त्वया विभो ।
विरात्रे चागतं कस्मात्कोनु बन्धस्तवाभवत् ॥ ३.२९९.२९ ॥
ਹੇ ਵਿਭੋ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ? ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਰੁਕਾਵਟ ਸੀ?
3.299.30
संतापितः पिता माता वयं चैव नृपात्मज ।
कस्मादिति न जानीमस्तत्सर्वं वक्तुमर्हिसि ॥ ३.२९९.३० ॥
ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਭ ਦੁਖੀ ਹੋਏ। ਕਿਉਂ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.299.31
पित्राऽहमभ्यनुज्ञातः सावित्रीसहितो गतः ।
अथ मेऽभूच्छिरोदुःखं वने काष्ठानि भिन्दतः ॥ ३.२९९.३१ ॥
ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨਾਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ ਕੱਟਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਇਆ।
3.299.32
सुप्तश्चाहं वेदनया चिरमित्युपलक्षये ।
तावत्कालं न च मया सुप्तपूर्वं कदाचन ॥ ३.२९९.३२ ॥
ਦਰਦ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁੱਤਾ ਸੀ।
3.299.33
सर्वेषामेव भवतां संतापो मा भवेदिति ।
अतो विरात्रागमनं नान्यदस्तीह कारणम् ॥ ३.२९९.३३ ॥
ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਮੁੜਨ ਦਾ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹੈ।
3.299.34
अकस्माच्चक्षुः प्राप्तिर्द्युमत्सेनस्य ते पितुः ।
नास्य त्वं कारणं वेत्सि सावित्री वक्तुमर्हति ॥ ३.२९९.३४ ॥
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦ੍ਯੁਮਤਸੇਨ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ? ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.299.35
श्रोतुमिच्छामि सावित्रि त्वं हि वेत्थ परावरम् ।
त्वां हि जानामि सावित्रि सावित्रीमिव तेजसा ॥ ३.२९९.३५ ॥
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ। ਸਾਵਿਤਰੀ, ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਛਾਣਦਾ ਹਾਂ।
3.299.36
त्वमत्र हेतुं जानीषे तस्मात्सत्यं निरुच्यताम् ।
रहस्यं यदि ते नास्ति किंचिदत्र वदस्व नः ॥ ३.२९९.३६ ॥
ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਸੱਚ ਦੱਸ। ਜੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।
3.299.37
एवमेतद्यथा वेत्थ संकल्पो नान्यथा हि वः ।
न हि किंचिद्रहस्यं मे श्रूयतां तथ्यमेव यत् ॥ ३.२९९.३७ ॥
ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਓਵੇਂ ਹੀ ਹੈ; ਤੁਹਾਡਾ ਸੰਕਲਪ ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਭੇਤ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ ਉਹੀ ਸੁਣੋ।
3.299.38
मृत्युर्मे पत्युराख्यातो नारदेन महात्मना ।
स चाद्य दिवसः प्राप्तस्ततो नैनं जहाम्यहम् ॥ ३.२९९.३८ ॥
ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਮਹਾਤਮਾ ਨਾਰਦ ਨੇ ਦੱਸੀ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਨ ਅੱਜ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੀ।
3.299.39
सुप्तं चैनं साक्षादुपागच्छत्सकिंकरः ।
स एनमनयद्बद्ध्वा दिशं पितृनिषेविताम् ॥ ३.२९९.३९ ॥
ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਉਹ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਖਿਆਤ ਆਇਆ। ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ।
3.299.40
अस्तौषं तमहं देवं सत्येन वचसा विभुम् ।
पञ्च वै तेन मे दत्ता वराः शृणुत तान्मम ॥ ३.२९९.४० ॥
ਸੱਚੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਦੇਵ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜ ਵਰ ਦਿੱਤੇ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।
3.299.41
चक्षुषी च स्वराज्यंच द्वौ वरौ श्वशुरस्य मे ।
लब्धं पितुः पुत्रशतं पुत्राणां चात्मनः शतम् ॥ ३.२९९.४१ ॥
ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ ਲਈ ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ—ਇਹ ਦੋ ਵਰ; ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ।
3.299.42
चतुर्वर्षशतायुर्मे भर्ता लब्धश्च सत्यवान् ।
भर्तुर्हि जीवितार्थं तु मया चीर्णं त्विदं व्रतम्। ॥ ३.२९९.४२ ॥
ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਸਤਿਆਵਾਨ ਨੇ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪਾਈ ਹੈ। ਪਤੀ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
3.299.43
एतत्सर्वं मयाऽऽख्यातं कारणं विस्तरण वः ।
यथावृत्तं सुखोदर्कमिदं दुःखं महन्मम ॥ ३.२९९.४३ ॥
ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਰਨ ਸਹਿਤ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਹ ਇਹੀ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਫਲ ਸੁਖਦਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਦੁੱਖ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ।
3.299.44
निमज्ज्मानं व्यसनैरभिद्रुतं ।
कुलं नरन्द्रस्य तमोमये ह्रदे।
त्वया सुशीलव्रतपुण्यया कुलं ।
रसमुद्धृतं साध्वि पुनः कुलीनया ॥ ३.२९९.४४ ॥
ਹੇ ਸਾਧਵੀ! ਬਿਪਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਹਨੇਰੇ ਛੱਪੜ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਸ਼ੀਲਤਾ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਕੁਲੀਨਾ, ਫਿਰ ਰਸ ਸਹਿਤ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਹੈ।
3.299.45
तथा प्रशस्य ह्यभिपूज्य चैव ।
वरस्त्रियं तामृषयः समागताः।
नरेन्द्रमामन्त्र्य सपुत्रभञ्जसा ।
शिवेन रजग्मुर्मुदिताः स्वमालयम् ॥ ३.२९९.४५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ ਸਮੇਤ, ਸ਼ੁਭ ਅਸੀਸਾਂ ਨਾਲ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।