महाभारत · अध्याय 3.300
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.300.1
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामुदिते सूर्यमण्डले ।
कृतपौर्वाह्णिकाः सर्वे समेयुस्ते तपोधनाः ॥ ३.३००.१ ॥
ती रात्र सरल्यावर सूर्यमंडल उगवल्यावर, प्रातःकर्मे आटोपून ते सर्व तपोधन एकत्र आले.
3.300.2
तदेव सर्वं सावित्र्या महाभाग्यं महर्षयः ।
द्युम्सेनाय नातृप्यन्कथयन्तः पुनः पुनः ॥ ३.३००.२ ॥
महर्षी सावित्रीचे ते महाभाग्य वारंवार सांगत असतानाही द्युमत्सेनाचे समाधान झाले नाही.
3.300.3
ततः प्रकृतयः सर्वाः साल्वेभ्योऽभ्यागा नृपम् ।
आचख्युर्निहतं चैव स्वेनामात्येन तं द्विषम् ॥ ३.३००.३ ॥
मग साल्वांकडून सर्व प्रजाजन राजाकडे आले आणि त्या शत्रूला त्याच्याच अमात्याने ठार मारले असे त्यांनी सांगितले.
3.300.4
तं मन्त्रिणा हतं प्रोच्य ससहायं सबान्धवम् ।
न्यवेदयन्यथावृत्तं विद्रुतं च द्विषद्बलम् ॥ ३.३००.४ ॥
मंत्र्याने त्याला त्याच्या सहाय्यकांसह व नातेवाईकांसह ठार मारले असे सांगून, घडले तसेच त्यांनी निवेदन केले; शत्रूचे सैन्यही पळून गेले असे सांगितले.
3.300.5
ऐकमत्यं च सर्वस्य जनस्य स्वं नृपं प्रति ।
सचक्षुर्वाऽप्यचक्षुर्वा स नो राजा भवत्विति ॥ ३.३००.५ ॥
सर्व लोकांचे आपल्या राजाविषयी एकमत आहे — तो डोळस असो वा आंधळा, तोच आमचा राजा होवो.
3.300.6
अनेन निश्चयेनेह वयं प्रस्थापिता नृप ।
प्राप्तानीमानि यानानि चतुरङ्गं च ते बलम् ॥ ३.३००.६ ॥
हे राजा, या निश्चयाने आम्हांला येथे पाठवण्यात आले आहे; ही यानेही आली आहेत आणि तुमचे चतुरंगिणी सैन्यही आले आहे.
3.300.7
प्रयाहि राजन्भद्रं ते घुष्टस्ते नगरे जयः ।
अध्यास्स्व चिररात्राय पितृपैतामहं पदम् ॥ ३.३००.७ ॥
हे राजा, तुझे कल्याण असो, प्रयाण कर. तुझ्या नगरात तुझ्या विजयाची घोषणा झाली आहे. पिता आणि पितामह यांच्या या पदावर दीर्घकाल विराजमान हो.
3.300.8
चक्षुष्मन्तं च तं दृष्ट्वा राजानं वपुषाऽन्वितम् ।
मूर्ध्ना निपतिताः सर्वेविस्मयोत्फुल्ललोचनाः ॥ ३.३००.८ ॥
नेत्रयुक्त त्या राजाला शरीरासह पाहून सर्वजण आश्चर्याने विस्फारित नेत्रांनी मस्तकाने भूमीवर लोटांगण घालते झाले.
3.300.9
तोऽभिवाद्य तान्वृद्धान्द्विजानाश्रमवासिनः ।
तैश्चाभिपूजितः सर्वैः प्रययौ नगरं प्रति ॥ ३.३००.९ ॥
आश्रमवासी त्या वृद्ध द्विजांना वंदन करून, त्या सर्वांकडून सन्मानित होऊन तो नगराकडे निघाला.
3.300.10
शैव्या च सह सावित्र्या स्वास्तीर्णेन सुवर्चसा ।
नरयुक्तेन यानेन प्रययौ सेनया वृता ॥ ३.३००.१० ॥
शैव्या आणि सावित्री यांच्यासह, सुंदर आसनांनी सजलेल्या, तेजस्वी, माणसांनी ओढलेल्या वाहनात, सेनेने वेढलेली ती निघाली.
3.300.11
ततोऽभिषिषिचुः प्रीत्या द्युमत्सेनं पुरोहिताः ।
पुत्रं चास्य महात्मानं यौवराज्येऽभ्यषेचयन् ॥ ३.३००.११ ॥
तेव्हा पुरोहितांनी प्रेमाने द्युमत्सेनाचा अभिषेक केला; आणि त्याच्या महात्मा पुत्राला युवराजपदावर अभिषिक्त केले.
3.300.12
ततः कालेन महता सावित्र्याः कीर्तिवर्धनम् ।
तद्वै पुत्रशतं जज्ञे शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ ३.३००.१२ ॥
नंतर बऱ्याच काळाने सावित्रीची कीर्ती वाढवणारे, कधीही मागे न हटणारे शूर असे शंभर पुत्र जन्मले.
3.300.13
भ्रातृणां सोदराणां च तथैवास्याभवच्छतम् ।
मद्राधिपस्याश्वपतेर्मालव्यां सुमहाबलम् ॥ ३.३००.१३ ॥
मद्रराज अश्वपतीच्या भावांना व सख्ख्या भावांनाही तसेच शंभर पुत्र झाले; आणि मालव्येपासून अश्वपतीला अतिशय बलवान शंभर पुत्र झाले.
3.300.14
एवमात्मा पिता माता श्वश्रूः श्वशुर एव च ।
भर्तुः कुलं च सावित्र्या सर्वं कृच्छ्रात्समुद्धृतं ॥ ३.३००.१४ ॥
अशा प्रकारे सावित्रीने स्वतःचा आत्मा, पिता, माता, सासू, सासरे आणि पतीचे कुल, सर्वांना संकटातून सोडवले.
3.300.15
तथैवैषा हि कल्याणी द्रौपदी शीलसंमता ।
तारयिष्यति वः सर्वान्सावित्रीव कुलाङ्गना ॥ ३.३००.१५ ॥
त्याचप्रमाणे ही कल्याणी द्रौपदी, शीलाने मान्य, सावित्रीप्रमाणे कुलवधू, ती तुम्हा सर्वांना तारील.
3.300.16
एवं स पाण्डवस्तेन अनुनीतो महात्मना ।
विशोको विज्वरो राजन्काम्यके न्यवसत्तदा ॥ ३.३००.१६ ॥
महात्म्याने अशा प्रकारे समजावल्यावर तो पांडव, हे राजा, शोक व संतापरहित होऊन त्या वेळी काम्यक वनात राहू लागला.
3.300.17
यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या सावित्र्याख्यानमुत्तमम् ।
स सुखी सर्वसिद्धार्थो न दुःखं प्राप्नुयान्नरः ॥ ३.३००.१७ ॥
जो मनुष्य भक्तिभावाने हे उत्तम सावित्री-आख्यान ऐकतो, तो सुखी होतो, त्याचे सर्व हेतू सिद्ध होतात, आणि तो दुःख प्राप्त करत नाही.