મહાભારત · અધ્યાય 3.305
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.305.1
ब्राह्मणं यन्त्रिता राजन्नुपस्थास्यामि पूजया ।
यथाप्रतिज्ञं राजेन्द्रन च मिथ्या ब्रवीम्यहम् ॥ ३.३०५.१ ॥
હે રાજા, હું સંયમપૂર્વક આદરથી બ્રાહ્મણની સેવા કરીશ. હે રાજેન્દ્ર, મેં આપેલા વચન પ્રમાણે જ કરીશ; હું અસત્ય બોલતી નથી.
3.305.2
एष चैव स्वभावो मे पूजयेयं द्विजानिति ।
तव चैव प्रियं कार्यं श्रेयश्च परमं मम ॥ ३.३०५.२ ॥
દ્વિજોનું સન્માન કરવું એ મારો સ્વભાવ છે. તમારું પ્રિય કરવું પણ કર્તવ્ય છે; એ જ મારું પરમ કલ્યાણ છે.
3.305.3
यद्येवैष्यति सायाह्ने यदि प्रातरथो निशि ।
यद्यर्धरात्रे भगवान्न मे कोपं करिष्यति ॥ ३.३०५.३ ॥
ભગવાન સાંજે આવે, સવારે આવે, રાત્રે આવે કે મધ્યરાત્રિએ આવે, તોપણ તેઓ મારા પર ક્રોધ નહીં કરે.
3.305.4
लाभो ममैष राजेन्द्र यद्वैपूजयितुं द्विजान् ।
आदेशे तव तिष्ठन्ती हितं कुर्यां नरोत्तम ॥ ३.३०५.४ ॥
હે રાજેન્દ્ર, દ્વિજોનું સન્માન કરવું એ મારો લાભ છે. હે નરોત્તમ, તમારી આજ્ઞામાં રહીને હું હિતકારક કાર્ય કરીશ.
3.305.5
विस्रब्धो भवराजेन्द्र न व्यलीकं द्विजोत्तमः ।
वसन्प्राप्स्यति ते गेहे सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.३०५.५ ॥
હે રાજેન્દ્ર, નિશ્ચિંત રહો; શ્રેષ્ઠ દ્વિજને કોઈ અપરાધ થશે નહીં. તેઓ તમારા ઘરમાં રહેશે—આ હું તમને સત્ય કહું છું.
3.305.6
यत्प्रियं च द्विजस्यास्य हितं चैव तवानघ ।
यतिष्यामि तथा राजन्व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ३.३०५.६ ॥
હે નિર્દોષ, આ દ્વિજને જે પ્રિય અને હિતકારક છે અને તમને પણ એવું જ—તે માટે હું પ્રયત્ન કરીશ. હે રાજા, તમારો માનસિક તાપ દૂર થાઓ.
3.305.7
ब्राह्मणा हि महाभागाः पूजिताः पृथिवीपते ।
तारणाय समर्थाः स्युर्विपरीते वधाय च ॥ ३.३०५.७ ॥
હે પૃથ્વીપતિ, મહાભાગ્યશાળી બ્રાહ્મણો પૂજિત થાય તો રક્ષણ કરવા સમર્થ હોય છે, અને અપમાનિત થાય તો વિનાશ કરવા પણ સમર્થ હોય છે.
3.305.8
रसाऽहमेतद्विजानन्ती तोषयिष्ये द्विजोत्तमम् ।
न मत्कृतेव्यथां राजन्प्राप्स्यसि द्विजसत्तमात् ॥ ३.३०५.८ ॥
આ જાણીને હું તે શ્રેષ્ઠ દ્વિજને પ્રસન્ન કરીશ. હે રાજન, મારા કારણે તને તે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ તરફથી વ્યથા પ્રાપ્ત નહીં થાય.
3.305.9
अपराधेऽपि राजेन्द्र राज्ञामश्रेयसे द्विजाः ।
भवन्ति च्यवनो यद्वत्सुकन्यायाः कृते पुरा ॥ ३.३०५.९ ॥
હે રાજેન્દ્ર, અપરાધ થાય તો પણ દ્વિજો રાજાઓ માટે અહિતકારી બને છે; પૂર્વે સુકન્યાને કારણે ચ્યવન જેવા થયા હતા તેમ.
3.305.10
नियमेन परेणाहमुपस्थास्ये द्विजोत्तमम् ।
यथा त्वया नरेन्द्रेदं भापितं ब्राह्मणं प्रति ॥ ३.३०५.१० ॥
હે નરેન્દ્ર, તેં તે બ્રાહ્મણને જેમ કહ્યું છે તેમ, હું અત્યંત નિયમથી તે શ્રેષ્ઠ દ્વિજની સેવા કરીશ.
3.305.11
एवं ब्रुवन्तीं बहुशः परिष्वज्य समर्थ्य च ।
इतिचेति च क्रतव्यं राजा सर्वमथादिशत् ॥ ३.३०५.११ ॥
આ રીતે વારંવાર બોલતી તેને આલિંગન આપી અને પ્રોત્સાહિત કરીને રાજાએ 'આ કરવું, તે કરવું' એમ બધું આદેશ્યું.
3.305.12
एवमेतत्त्वया भद्रे कर्तव्यमविशङ्कया ।
मद्धितार्थं तथाऽऽत्मार्थंकुलार्थं चाप्यनिन्दिते ॥ ३.३०५.१२ ॥
હે ભદ્રે, આ તારે નિઃશંક થઈને કરવું જોઈએ — મારા હિત માટે, તારા પોતાના હિત માટે, અને કુળના હિત માટે પણ, હે અનિંદિતા.
3.305.13
एवमुक्त्वा तु तां कन्यां कुन्तिभोजो महायशाः ।
पृथां परिददौ तस्मै द्विजाय द्विजवत्सलः ॥ ३.३०५.१३ ॥
આમ કહીને મહાયશસ્વી કુંતિભોજે, બ્રાહ્મણોના પ્રેમી, એ કન્યા પૃથાને તે દ્વિજને આપી દીધી.
3.305.14
इयं ब्रह्मन्मम सुता बाला सुखविवर्धिता ।
अपराध्येत यत्किंचिन्न कार्यं हृदि तत्त्वया ॥ ३.३०५.१४ ॥
હે બ્રાહ્મણ, આ મારી બાળકી પુત્રી છે, સુખમાં ઉછરેલી. એ કંઈ અપરાધ કરે તો પણ તમારે એ હૃદયમાં ન રાખવું.
3.305.15
द्विजातयो महाभागा वृद्धबालतपस्विषु ।
भवन्त्यक्रोधनाः प्रायो ह्यपराद्धेषु नित्यदा ॥ ३.३०५.१५ ॥
મહાભાગ્યશાળી દ્વિજો વૃદ્ધો, બાળકો અને તપસ્વીઓ પ્રત્યે સામાન્યતઃ ક્રોધ વિનાના હોય છે; અપરાધીઓ પ્રત્યે પણ સદા એમ જ.
3.305.16
सुमहत्यपराधेऽपि क्षान्तिः कार्या द्विजातिभिः ।
यथाशक्ति यथोत्साहं पूजा ग्राह्या द्विजोत्तम ॥ ३.३०५.१६ ॥
હે દ્વિજોત્તમ, અતિ મોટા અપરાધમાં પણ દ્વિજોએ ક્ષમા બતાવવી જોઈએ; પોતાની શક્તિ અને ઉત્સાહ પ્રમાણે કરેલી પૂજા સ્વીકારવી જોઈએ.
3.305.17
तथेति ब्राह्मणेनोक्ते स राजा प्रीतमानसः ।
हंसचन्द्रांशुसंकाशं गृहमस्मै न्यवेदयत् ॥ ३.३०५.१७ ॥
"એમ જ થાઓ" એમ બ્રાહ્મણે કહ્યું ત્યારે, તે રાજાએ પ્રસન્ન મનથી હંસ અને ચંદ્રકિરણો જેવું ઉજ્જ્વળ એક ગૃહ તેને સોંપ્યું.
3.305.18
तत्राग्निशरणे क्लृप्तमासनं तस्य भानुमत् ।
आहारादि च सर्वं तत्तथैव प्रत्यवेदयत् ॥ ३.३०५.१८ ॥
ત્યાં અગ્નિશાળામાં તેના માટે એક તેજસ્વી આસન ગોઠવ્યું; ભોજન વગેરે બધું પણ એ જ રીતે તેને જણાવ્યું.
3.305.19
निक्षिप्य राजपुत्री तु तन्द्रीं मानं तथैव च ।
आतस्थे परमं यत्नं ब्राह्मणस्याभिराधने ॥ ३.३०५.१९ ॥
રાજકુમારીએ આળસ અને અભિમાન છોડીને બ્રાહ્મણને પ્રસન્ન કરવા પરમ પ્રયત્ન કર્યો.
3.305.20
तत्रसा ब्राह्मणं गत्वा पृथा शौचपरा सती ।
विधिवत्परिचारार्हं देववत्पर्यतोषयत् ॥ ३.३०५.२० ॥
ત્યાં શુદ્ધિમાં તત્પર સતી પૃથાએ બ્રાહ્મણ પાસે જઈને, સેવાને યોગ્ય એવા તેમને વિધિપૂર્વક દેવની જેમ સંપૂર્ણ પ્રસન્ન કર્યા.