Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 3.306

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.306.1

सा तु कन्या महाराज ब्राह्मणं संशितव्रतम् ।
तोषयामास शुद्धेन मनसा संशितव्रता ॥ ३.३०६.१ ॥

हे महाराजा, कठोर व्रत पाळणारी ती कन्या कठोर व्रत पाळणाऱ्या त्या ब्राह्मणाला शुद्ध मनाने संतुष्ट करीत होती.

3.306.2

प्रातरेष्याम्यथेत्युक्त्वा कदाचिद्द्विजसत्तमः ।
तत आयाति राजेन्द्र सायं रात्रावथो पुनः ॥ ३.३०६.२ ॥

हे राजेंद्रा, श्रेष्ठ द्विज कधी ‘सकाळी येईन’ असे सांगून मग संध्याकाळी व रात्री पुन्हा येतो.

3.306.3

तं च सर्वासु वेलासु भक्ष्यभोज्यप्रतिश्रयैः ।
पूजयामास सा कन्या वर्धमानैस्तु सर्वदा ॥ ३.३०६.३ ॥

ती कन्या सर्व वेळी भक्ष्य, भोज्य व निवाऱ्याने त्याचा सत्कार करीत असे, आणि नेहमी वाढत्या भावाने.

3.306.4

अन्नादिसमुदाचारः शय्यासनकृतस्तथा ।
दिवसेदिवसे तस्य वर्धते न तु हीयते ॥ ३.३०६.४ ॥

अन्नादी सत्कार व शय्या-आसनाची व्यवस्था त्याच्यासाठी दिवसेंदिवस वाढते, कमी होत नाही.

3.306.5

निर्भर्त्सनापवादैश्च तथैवाप्रियया गिरा ।
ब्राह्मणस्य पृथा राजन्न चकाराप्रियं तदा ॥ ३.३०६.५ ॥

हे राजा, निंदा, अपवाद व तसेच अप्रिय वाणीने सुद्धा पृथेने त्या वेळी ब्राह्मणाशी काही अप्रिय केले नाही.

3.306.6

स्वप्नकाले पुनश्चैति न चैति बहुशो द्विजः ।
सुदुर्लभमपि ह्यन्नं दीयतामिति सोऽब्रवीत् ॥ ३.३०६.६ ॥

झोपेच्या वेळी तो द्विज पुन्हा येतो, अनेकदा येतही नाही. तो म्हणाला, "अत्यंत दुर्लभ अन्नसुद्धा दिले जावे."

3.306.7

कृतमेव च तत्सर्वं यथा तस्मै न्यवेदयत् ।
शिष्यवत्पुत्रवच्चैव स्वसृवच्च सुसंयता ॥ ३.३०६.७ ॥

तिने त्याला जसे सांगितले होते तसे सर्व काही केले; शिष्याप्रमाणे, पुत्राप्रमाणे आणि भगिनीप्रमाणे, अत्यंत संयमाने.

3.306.8

यथोपजोषं राजेन्द्र द्विजातिप्रवरस्य सा ।
प्रीतिमुत्पादयामास कन्यारत्नमनिन्दिता ॥ ३.३०६.८ ॥

हे राजेंद्रा! त्या निर्दोष कन्यारत्नाने द्विजश्रेष्ठाच्या इच्छेनुसार वागून त्याच्या मनात प्रेम उत्पन्न केले.

3.306.9

तस्यास्तु शीलवृत्तेन तुतोप द्विजसत्तमः ।
अवधानेन भूयोऽस्याः परं यत्नमथाकरोत् ॥ ३.३०६.९ ॥

तिच्या शील आणि वर्तनाने तो श्रेष्ठ द्विज संतुष्ट झाला; मग लक्षपूर्वक तिच्यासाठी आणखी परम प्रयत्न केला.

3.306.10

तां प्रभाते च सायं च पिता पप्रच्छ भारत ।
अपितुष्यतिते पुत्रि ब्राह्मणः परिचर्यया ॥ ३.३०६.१० ॥

हे भारता! सकाळी आणि संध्याकाळी वडिलांनी तिला विचारले: 'मुली, तुझ्या सेवेने ब्राह्मण संतुष्ट होत आहेत ना?'

3.306.11

तं सा परममित्येवप्रत्युवाच यशस्विनी ।
ततः प्रीतिमवापाग्र्यां कुन्तिभोजो महामनाः ॥ ३.३०६.११ ॥

यशस्विनी तिने 'अगदी उत्तम' असे उत्तर दिले. तेव्हा महामना कुंतिभोजाला अत्यंत प्रेम वाटले.

3.306.12

ततः संवत्सरे पूर्णे यदाऽसौ जपतांवरः ।
नापश्यद्दुष्कृतंकिंचित्पृथायाः सौहृदे रतः ॥ ३.३०६.१२ ॥

नंतर वर्ष पूर्ण झाल्यावर, जपकर्त्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्याने पृथेच्या सौहार्दात रमत असता तिच्यात कोणताही दुराचार पाहिला नाही.

3.306.13

ततः प्रीतमना भूत्वा स एनां ब्राह्मणोऽब्रवीत् ।
प्रीतोस्मि परमं भद्रे परिचारेण ते शुभे ॥ ३.३०६.१३ ॥

तेव्हा प्रसन्न मनाने तो ब्राह्मण तिला म्हणाला, 'हे कल्याणी, हे शुभे, तुझ्या सेवेने मी अत्यंत प्रसन्न झालो आहे.'

3.306.14

वरान्वृणीष्व क्रल्याणि दूरापान्मानुपैरिह ।
यैस्त्वं सीमन्तिनीः सर्वायशसाऽभिमविष्यसि ॥ ३.३०६.१४ ॥

हे कल्याणी, मानवांना दुर्लभ असे वर निवड; त्यांच्या योगे तू सर्व स्त्रियांमध्ये अपकीर्तीवर मात करशील.

3.306.15

कृतानि मम सर्वाणि सस्या मे वेदवित्तम ।
त्वं प्रसन्नः पिता चैव कृतं विप्र वरैर्मम ॥ ३.३०६.१५ ॥

हे वेदज्ञांत श्रेष्ठा, माझी सर्व कर्तव्ये पूर्ण झाली. तुम्ही प्रसन्न आहात, पित्यासारखे आहात; हे विप्रा, तुमच्या वरांनी माझे सर्व काही सिद्ध झाले.

3.306.16

यदि नेच्छसि मत्तस्त्वं वरं भद्रे शुचिस्मिते ।
इमं मन्त्रं गृहाण त्वमाह्रानाय दिवौकसाम् ॥ ३.३०६.१६ ॥

हे भद्रे, हे शुचिस्मिते, जर तू माझ्याकडून वर इच्छित नसशील, तर देवांना आवाहन करण्यासाठी हा मंत्र घे.

3.306.17

यंयं देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि ।
तेनतेन वशे भद्रे स्थातव्यं ते भविष्यति ॥ ३.३०६.१७ ॥

हे भद्रे, या मंत्राने तू ज्या ज्या देवाचे आवाहन करशील, तो तो तुझ्या वशात असेल आणि तुला त्याच्या अधीन राहावे लागेल.

3.306.18

अकामो वा सकामो वा स समेष्यति ते वशे ।
विबुधो मन्त्रसंभ्रान्तो वाक्यैर्भृत्य इवानतः ॥ ३.३०६.१८ ॥

इच्छा असो वा नसो, तो देव मंत्राने गोंधळून तुझ्या वशात येईल, जसा शब्दांनी नम्र झालेला सेवक येतो.

3.306.19

न शशक द्वितीयं सा प्रत्याख्यातुमनिन्दिता ।
तं वै द्विजातिप्रवरं तदा शापभयान्नृप ॥ ३.३०६.१९ ॥

निर्दोष अशा त्या पृथेने शापभयास्तव त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाला दुसऱ्यांदा नकार देण्याचे धाडस केले नाही, हे राजा.

3.306.20

ततस्तामनवद्याङ्गीं ग्राहयामास स द्विजः ।
मन्त्रग्रामं तदा राजन्नथर्वशिरसि श्रुतम् ॥ ३.३०६.२० ॥

मग त्या ब्राह्मणाने त्या निर्दोष अवयवांच्या स्त्रीला अथर्वशिरसात ऐकलेला मंत्रसमूह ग्रहण करवला, हे राजा.

3.306.21

तं प्रदाय तु राजेन्द्र कुन्तिभोजमुवाच ह ।
उपितोस्मि सुखं राजन्कन्यया परितोपितः ॥ ३.३०६.२१ ॥

तिला देऊन, हे राजेंद्रा, तो कुंतिभोजाला म्हणाला, 'हे राजा, मी येथे सुखाने राहिलो, कन्येमुळे पूर्ण संतुष्ट होऊन.'

3.306.22

तवगेहे सुविहितः सदा सुप्रतिपूजितः ।
साधयिष्यामहे तावदित्युक्त्वाऽन्तरधीयत ॥ ३.३०६.२२ ॥

तुझ्या घरी मी सदैव उत्तम प्रकारे सत्कारित झालो; आता आपण आपले कार्य साधू,' असे म्हणून तो अंतर्धान पावला.

3.306.23

स तु राजा द्विजं दृष्ट्वा तत्रैवान्तर्हितं तदा ।
बभूव विस्मयाविष्टः पृथां च समपूजयत् ॥ ३.३०६.२३ ॥

राजाने त्या ब्राह्मणाला तेथेच अंतर्धान पावलेला पाहिले; तेव्हा तो आश्चर्याने भरून गेला, आणि पृथेचाही चांगला सत्कार केला.