ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.37.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
संस्मृत्य मुनिसंदेशमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.३७.१ ॥
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.37.2
विविक्ते विदितप्रज्ञमर्जुनं पुरुषर्षभ ।
सान्त्वपूर्वं स्मितं कृत्वापाणिना परिसंस्पृशन् ॥ ३.३७.२ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਧੀਰਜ ਭਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹਦੇ ਹੋਏ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ)।
3.37.3
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा वनवासमरिंदमः ।
धनंजयंधर्मराजो रहसीदमुवाच ह ॥ ३.३७.३ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਧਰਮਰਾਜ ਕੁਝ ਪਲ ਸੋਚ ਕੇ, ਬਨਵਾਸ ਬਾਰੇ ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
3.37.4
भीष्मे द्रोणे कृपे कर्णे द्रोणपुत्रे च भारत ।
धनुर्वेदश्चतुष्पाद एतेष्वद्य प्रतिष्ठितः ॥ ३.३७.४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਚਾਰ ਪਾਦਾਂ ਵਾਲਾ ਧਨੁਰਵੇਦ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
3.37.5
दैवं ब्राह्मं चासुरं च सप्रयोगचिकित्सितम् ।
सर्वास्त्राणां प्रयोगं च अभिजानन्ति कृत्स्नशः ॥ ३.३७.५ ॥
ਦੈਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮ ਅਤੇ ਆਸੁਰੀ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਤੇ ਤੋੜ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
3.37.6
ते सर्वे धृतराष्ट्रस्य पुत्रेण परिसान्त्विताः ।
संविभक्ताश्च तुष्टाश्च गुरुवत्तेषु वर्तते।
सर्वयोधेषु चैवास्य सदा प्रीतिरनुत्तमा ॥ ३.३७.६ ॥
ਉਹ ਸਭ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਵੰਡ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਵਰਤਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸਦਾ ਸਦਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਿਆਰ ਹੈ।
3.37.7
आचार्या मानितास्तुष्टाः शान्तिं व्यवहरन्न्युत ।
शक्तिं न हापयिष्यन्ति ते काले प्रतिपूजिताः ॥ ३.३७.७ ॥
ਆਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪੂਜੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਘਟਾਉਣਗੇ।
3.37.8
अद्य चेयं मही कृत्स्ना दुर्याधनवशानुगा ।
सग्रामनगरा पार्थ ससागरवनाकरा ॥ ३.३७.८ ॥
ਅੱਜ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਅਨੁਯਾਈ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਰਥ; ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾਂ ਸਮੇਤ।
3.37.9
भवानेव प्रियोऽस्माकं त्वयि भारः समाहितः ॥ ३.३७.९ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋ; ਇਹ ਬੋਝ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
3.37.10
अत्र कृत्यं प्रपश्यामि प्राप्तकालमरिंदम ।
कृष्णद्वैपायनात्तात गृहीतोपनिषन्मया ॥ ३.३७.१० ॥
ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕਰਤੱਵ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ। ਹੇ ਤਾਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
3.37.11
गृहीतया तया सम्यग्जगत्सर्वं प्रकाशते ।
तेन त्वं ब्रह्मणा तात संयुक्तः सुसमाहितः ॥ ३.३७.११ ॥
ਉਸਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਤਾਤ, ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਹਿਤ ਹੋ ਜਾ।
3.37.12
देवतानां यथाकालं प्रसादं प्रतिपालय ।
तपसा योजयात्मानमुग्रेण भरतर्षभ ॥ ३.३७.१२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਂਭ ਰੱਖ। ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਘੋਰ ਤਪ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜ।
3.37.13
धनुष्मान्कवची खङ्गी मुनिः साधुव्रते स्थितः ।
न कस्यचिद्ददन्मार्गं गच्छ तातोत्तरां दिशम् ॥ ३.३७.१३ ॥
ਧਨੁਸ਼, ਕਵਚ ਅਤੇ ਖੜਗ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਧੂ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਮੁਨੀ ਬਣ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰਾਹ ਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਤਾਤ, ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾ।
3.37.14
इनद्रे ह्यस्त्राणि दिव्यानि समस्तानि धनंजय ।
वृत्राद्भीतैर्बलं देवैस्तदा शक्रे समर्पितम् ॥ ३.३७.१४ ॥
ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰ ਹਨ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਡਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਆਪਣਾ ਬਲ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
3.37.15
तान्येकस्थानि सर्वाणि ततस्त्वं प्रतिपत्स्यसे ।
अनेन ब्रह्मणा तात सर्वं संप्रतिपद्यते ॥ ३.३७.१५ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹਨ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਹੇ ਤਾਤ, ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ (ਮੰਤਰ) ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.37.16
शक्रमेव प्रपद्यस्व स तेऽस्त्राणि प्रदास्यति ।
दीक्षितोऽद्यैव गच्छ त्वं द्रष्टुं देवं पुरंदरम् ॥ ३.३७.१६ ॥
ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਅਸਤ੍ਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਹੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵ ਪੁਰੰਦਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਾ।
3.37.17
एवमुक्त्वा धर्मराजस्तमध्यापयत प्रभुः ॥ ३.३७.१७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਸਮਰੱਥ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ (ਮੰਤਰ) ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਵਾਇਆ।
3.37.18
दीक्षितं विधिना तेन यतवाक्कायमानसम् ।
अनुजज्ञे तदा वीरं भ्राता भ्रातरमग्रजः ॥ ३.३७.१८ ॥
ਉਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੀਕਸ਼ਿਤ, ਵਾਣੀ-ਸਰੀਰ-ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਜਮਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।
3.37.19
निदेशाद्धर्मराजस्य द्रष्टुकामः पुरंदरम् ।
धनुर्गाण्डीवमादाय तथाऽक्षय्ये महेषुधी ॥ ३.३७.१९ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਦੋ ਅਕਸ਼ਯ ਵੱਡੇ ਤਰਕਸ਼ ਲੈ ਲਏ।
3.37.20
कवची सतलत्राणो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
हत्वाऽग्निं ब्राह्मणान्निष्कैः स्वस्तिवाच्य मह्यभुज ॥ ३.३७.२० ॥
ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਤਲਤ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਗੋਹ-ਚਮੜੀ ਦੇ ਉਂਗਲੀ-ਰੱਖਿਅਕ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਸਵਸਤਿਵਾਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ।
3.37.21
प्रातिष्ठत महाबाहुः प्रगृहीतशरासनः ।
वधाय धार्तराष्ट्राणां निःश्वस्योर्ध्वमुदैक्षत ॥ ३.३७.२१ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰਿਆ; ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ ਉੱਪਰ ਵੇਖਿਆ।
3.37.22
तं दृष्ट्वा तत्रकौन्तेयं प्रगृहीतशरासनम् ।
अब्रुवन्ब्रह्मणाः सिद्धा भूतान्यन्तर्हितानि च ॥ ३.३७.२२ ॥
ਉੱਥੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
3.37.23
क्षिप्रमाप्नुहि कौन्तेय मनसा यद्यदिच्छसि ।
संसाधयस्व कौन्तेय ध्रुवोस्तु विजयस्तव ॥ ३.३७.२३ ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਛੇਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ। ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰ; ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇ।
3.37.24
अब्रुवन्ब्राह्मणाः पार्थमिति कृत्वा जयाशिषः ।
सिद्धचारणसङ्घाश्च गन्धर्वाश्च तमब्रुवन् ॥ ३.३७.२४ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੰਦਿਆਂ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ; ਸਿੱਧ-ਚਾਰਣਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ।
3.37.25
स्वस्तिव्रतमुपाधत्स्व सङ्कल्पस्तव सिद्ध्यताम् ।
मनोरथाश्च ते सर्वे समृद्ध्यन्तां महारथ ॥ ३.३७.२५ ॥
ਸ੍ਵਸਤਿਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰ; ਤੇਰਾ ਸੰਕਲਪ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਮਹਾਰਥੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਫਲਣ-ਫੁੱਲਣ।
3.37.26
एवमुक्तोऽभिवाद्यैतान्बद्धाञ्जलिपुटस्तथा ।
तपोयोगमनाः पार्थः पुरोहितमवन्दत ॥ ३.३७.२६ ॥
ਐਸਾ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਤਪ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
3.37.27
ततः प्रीतमना जिष्णुस्तावुभावभ्यवन्दत ।
सहोदरावतिरथौ युधिष्ठिरवृकोदरौ ॥ ३.३७.२७ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਜਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ — ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਹੋਦਰਾਂ ਤੇ ਅਤਿਰਥੀਆਂ ਨੂੰ — ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
3.37.28
तं क्लान्तमनसौ पूर्णमभिगम्य महारथौ ।
यमौ गाण्डीवधन्वानमभ्यवादयतामुभौ ॥ ३.३७.२८ ॥
ਥੱਕੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਰਥੀ ਜੌੜੇ ਭਰਾ — ਪੂਰਨ ਗਾਂਡੀਵਧਨਵਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
3.37.29
अभिवाद्य तु तौ वीरावूचतुः पाकशासनिम् ।
अवाप्तव्यानि सर्वाणि दिव्यान्यस्त्राणि वासवात्।
अस्त्राण्याप्नुहि कौन्तेय मनसा यद्यदिच्छसि ॥ ३.३७.२९ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਬੋਲੇ — ਵਾਸਵ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਜੋ ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੇਂ, ਉਹ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
3.37.30
गिरो ह्यशिथिलाः सर्वा निर्दोषाः संमताः सताम् ।
त्वमेकः पाण्डवेष्वद्य संप्राप्तोसि धनञ्जय ॥ ३.३७.३० ॥
ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਬੋਲ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਅੱਜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਤੂੰ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
3.37.31
न चाधर्मविदं देवा नासिद्धं नातपस्विनम् ।
द्रष्टुमिच्छन्ति कौन्तेय चलचित्तं शठं न च ॥ ३.३७.३१ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਦੇਵਤੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਅਸਿੱਧ, ਤਪਹੀਣ, ਚੰਚਲ ਚਿੱਤ ਜਾਂ ਠੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।
3.37.32
रोरूयमाणः कटुकमीर्ष्यकः कटुकाक्षरः ।
शठकः श्लाघकः क्षेप्ता हन्ता च विचिकित्सिता ॥ ३.३७.३२ ॥
ਰੋਂਦਾ-ਕੁਰਲਾਉਂਦਾ, ਕੌੜਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਈਰਖਾਲੂ, ਕਠੋਰ ਅੱਖਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਠੱਗ, ਆਪਣੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਨਿੰਦਕ, ਕਾਤਲ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ।
3.37.33
विश्वस् हन्ता मायावी क्रोधनोऽनृतभाषिता ।
अत्याशी नास्तिकोऽदाता मित्रध्रुक्सर्वशङ्कितः ॥ ३.३७.३३ ॥
ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਕਾਤਲ, ਮਾਇਆਵੀ, ਗੁੱਸੇਖੋਰ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਸਤਿਕ, ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
3.37.34
आक्रोष्टा चातिमानी च रौद्रो लुब्धोऽथ लोलुपः ।
स्तेनश्च मद्यपश्चैव भ्रूणहा गुरुतल्पगः ॥ ३.३७.३४ ॥
ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਹੰਕਾਰੀ, ਕ੍ਰੂਰ, ਲਾਲਚੀ, ਲੋਭੀ, ਚੋਰ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਭਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
3.37.35
संभावितात्मा चात्यर्थं नृशंसः पुरुषश्च यः ।
नैते लोकानाप्नुवन्ति निर्लोकास्ते धनञ्जय ॥ ३.३७.३५ ॥
ਬਹੁਤ ਆਪਣੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੂਰ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਉਹ ਲੋਕ-ਰਹਿਤ ਹਨ।
3.37.36
आनृशंस्यमनुक्रोशः सत्यं करुणवेदिता ।
दमः स्थितिर्धृतिर्धर्मः क्षमा कृत्यमनुत्तमम् ॥ ३.३७.३६ ॥
ਕ੍ਰੂਰਤਾ ਰਹਿਤਤਾ, ਤਰਸ, ਸੱਚ, ਕਰੁਣਾ ਦੀ ਸਮਝ, ਦਮ, ਸਥਿਰਤਾ, ਧੀਰਜ, ਧਰਮ, ਖਿਮਾ — ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕਰਤੱਵ ਹੈ।
3.37.37
दया शमश्च धर्मश्च गुरुपूजा कृतज्ञता ।
मैत्रता द्विजभक्तिश्च वसन्ति त्वयि फल्गुन।
व्यपेक्षा सर्वभूतेषु कृपा दानं मतिः स्मृतिः ॥ ३.३७.३७ ॥
ਦਇਆ, ਸ਼ਮ, ਧਰਮ, ਗੁਰੂ-ਪੂਜਾ, ਕ੍ਰਿਤਗਿਆਤਾ, ਮੈਤਰੀ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਭਗਤੀ — ਹੇ ਫਾਲਗੁਨ, ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਾ, ਕਿਰਪਾ, ਦਾਨ, ਮਤਿ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵੀ।
3.37.38
तस्मात्कौरव्य शक्रेण समेष्यसि धनञ्जय ।
त्वादृशेन हि देवानां श्लाघनीयः समागमः ॥ ३.३७.३८ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਧਨੰਜਯ, ਤੂੰ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੈ।
3.37.39
सुहृदां सोदराणां च सर्वेषां भरतर्षभ ।
त्वं गतिः परमा तात वृत्रहा मरुतामिव ॥ ३.३७.३९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਸਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਹੈਂ, ਪਿਆਰੇ; ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ ਵਾਂਗ।
3.37.40
तस्मिंस्त्रयोदशे वर्षे भ्रातरः सुहृदश्च ते ।
सर्वे हिसंश्रयिष्यन्ति बाहुवीर्यं महाबल ॥ ३.३७.४० ॥
ਉਸ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਲ, ਤੇਰੇ ਬਾਹੂਬਲ ਦਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਣਗੇ।
3.37.41
स पार्थ पितरं गच्छ सहस्राक्षमरिन्दम ।
मुष्टिग्रहणमादत्स्व सर्वाण्यस्त्राणि वासवात् ॥ ३.३७.४१ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪਾਰਥ, ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਕੋਲ ਜਾ, ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਟਿਗ੍ਰਹਣ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰ ਲੈ।
3.37.42
शतशृङ्गे महाबाहो मघवानिदमब्रवीत् ।
शृण्वतां सर्वभूतानां त्वामुपाघ्राय मूर्धनि ॥ ३.३७.४२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸ਼ਤਸ਼ਰੰਗ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ — ਸਭ ਜੀਵ ਸੁਣਦੇ ਸਨ, ਤੇਰਾ ਮੱਥਾ ਸੁੰਘ ਕੇ।
3.37.43
विदितः सर्वभूतानां दिवं तात गमिष्यसि ।
प्राप्य पुण्यकृतां लोकान्रंस्यसे जयतांवर ॥ ३.३७.४३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪਾ ਕੇ, ਹੇ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਅਨੰਦ ਮਾਣੇਂਗਾ।
3.37.44
मानितस्त्रिदशैः पार्थ विहृत्य सुसुखं दिवि ।
अवाप्यपरमास्त्राणि पृथिवीं पुनरेष्यसि ॥ ३.३७.४४ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਿਚਰ ਕੇ, ਪਰਮ ਅਸਤਰ ਪਾ ਕੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਵੇਂਗਾ।
3.37.45
गुणांस्ते वासवस्तात खाण्डवं दहति त्वयि ।
शृण्वतां सर्वभूतानां पुनः पुनरभाषत ॥ ३.३७.४५ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਖਾਂਡਵ ਸਾੜਨ ਬਾਰੇ — ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੁਣਦਿਆਂ — ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਿਆ।
3.37.46
तां प्रतिज्ञां नरश्रेष्ठ कर्तुमर्हसि वासवीम् ।
कंचिद्देशमितः प्राप्य तपोयोगमना भव ॥ ३.३७.४६ ॥
ਹੇ ਨਰਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਾਸਵ ਦੀ ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਜਾ ਕੇ, ਤਪ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ।
3.37.47
कर्तुमर्हसि कौरव्य मघवद्वचनं हितम् ।
दीक्षित्वाऽद्यैव गच्छ त्वं द्रष्टाऽसि त्वं पुरन्दरम् ॥ ३.३७.४७ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਤੈਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਹੀ ਦੀਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਜਾ; ਤੂੰ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
3.37.48
तौ परिष्वज्य बीभत्सुः कृष्णामामन्त्र्य चाप्युभौ ।
मनांस्यादाय सर्वेषां प्रयातः पुरुषर्षभः ॥ ३.३७.४८ ॥
ਬੀਭਤਸੁ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲਈ, ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਹਰ ਕੇ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ ਤੁਰ ਪਿਆ।
3.37.49
तं तथा प्रस्थितं वीरं सिंहस्कन्धोरसं तदा ।
प्राञ्जलिः पाण्डवंकृष्णा देवानां कुर्वती नमः।
वाग्भिः परमशुद्धाभिर्मङ्गलाभिरभाषत् ॥ ३.३७.४९ ॥
ਤਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਨ ਲੱਗੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮੋਢਿਆਂ ਅਤੇ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ, ਹੱਥ ਜੋੜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
3.37.50
नमो धात्रे विधात्रे च स्वस्ति गच्छ वनाद्वनम् ।
धर्मस्त्वां जुषतां पार्थ भास्करश्च विभावसुः।
ब्रह्मा त्वां ब्राह्मणाश्चैव पालयन्तु धनञ्जय ॥ ३.३७.५० ॥
ਧਾਤਾ ਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬਣ ਤੋਂ ਬਣ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਪਾਰਥ। ਧਰਮ ਤੈਨੂੰ ਅਪਣਾਵੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਵਿਭਾਵਸੂ (ਅਗਨੀ) ਵੀ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਧਨੰਜਯ।
3.37.51
ज्येष्ठापचायी ज्येष्ठस्य भ्रातुर्वचनमास्थितः ।
प्रपद्येथा वसूव्रुद्रानादित्यान्समरुद्गणान्।
विश्वेदेवांस्तथा साध्याञ्शान्त्यर्थं भरतर्षभ ॥ ३.३७.५१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ਠ, ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵਸੂਆਂ, ਰੁਦਰਾਂ, ਆਦਿਤਿਆਂ, ਮਰੁਤਾਂ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਤੇ ਸਾਧਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ।
3.37.52
स्वस्ति तेस्त्वान्तरिक्षेभ्यो दिव्येभ्यो भरतर्षभ ।
पार्थिवेभ्यश्च सर्वेभ्यो ये केचित्परिपन्थिनः ॥ ३.३७.५२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ਠ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ, ਦਿਵਿਆ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ; ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ।
3.37.53
अवरोधाद्वने वासात्सर्वस्वहरणादपि ।
इदं दुःखतरं मन्ये पुत्रेभ्यश्च विवासनात् ॥ ३.३७.५३ ॥
ਅੰਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ, ਬਣ ਵਿੱਚ ਵਾਸ, ਸਭ ਕੁਝ ਖੋਹੇ ਜਾਣ ਨਾਲੋਂ ਵੀ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਦੁੱਖਦਾਈ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ — ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਹੋਣਾ।
3.37.54
मास्माकं क्षत्रियकुले जातुचित्पुनरुद्भवः ।
ब्राह्मणेभ्यो नमस्यामि येषां नायुधजीविका ॥ ३.३७.५४ ॥
ਸਾਡੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁੜ ਉਭਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
3.37.55
इदं मे परमं दुःखं यः स पापः सुयोधनः ।
दृष्ट्वा मां गौरिति प्राह प्रहसन्राजसंसदि ॥ ३.३७.५५ ॥
ਉਸ ਪਾਪੀ ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹੱਸਦਿਆਂ 'ਗਊ!' ਆਖਿਆ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ।
3.37.56
तस्माद्दुःखादिदं दुःखं गरीय इतिमे मतिः ।
यत्तत्परिषदो मध्ये बह्वयुक्तमभाषत ॥ ३.३७.५६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁੱਖ ਉਸ ਦੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਅਣਉਚਿਤ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
3.37.57
ध्वंसितः स्वगृहेभ्यश्च राष्ट्राच्च भरतर्षभ ।
वने प्रतिष्ठितो भूत्वा सौहार्दादवतिष्ठसे ॥ ३.३७.५७ ॥
ਹੇ ਭਰਤ-ਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਉਜਾੜੇ ਗਏ ਹੋ; ਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਸਨੇਹ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋ।
3.37.58
जेता यः सर्वशत्रूणां यः पावकमतर्पयः ।
जनस्त्वां पश्यतीदानीं गच्छन्तं भरतर्षभ ॥ ३.३७.५८ ॥
ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ; ਹੇ ਭਰਤ-ਕੁਲ ਦੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਹੁਣ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
3.37.59
अस्मिन्नूनं महारण्ये भ्रातरः सुहृदश्च ते ।
त्वत्कथाः कथयिष्यन्ति चारणा ऋषयस्तथा ॥ ३.३७.५९ ॥
ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਜ਼ਰੂਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਣਗੇ।
3.37.60
यत्ते कुन्ती महाबाहो जातस्यैच्छद्धनञ्जय ।
तत्तेऽस्तु सर्वं कौन्तेय यथा च स्वयमिच्छसि ॥ ३.३७.६० ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਧਨੰਜਯ, ਜਨਮੇ ਤੈਨੂੰ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਜੋ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਉਹ ਸਭ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੂੰ ਆਪ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਵੀ।
3.37.61
वसुदेवस्वसा देवी त्वामार्या पुनरागतम् ।
पश्यतु त्वां पृथा पार्थ सहस्राक्षमिवादितिः ॥ ३.३७.६१ ॥
ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ, ਆਰਯਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਿਥਾ, ਵਾਪਸ ਆਏ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਦਿਤੀ ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਰਥ।
3.37.62
नूनं ते भ्रातरः सर्वे त्वत्कथाभिः प्रजागरे ।
रंस्यन्ते तव कर्माणि कीरत्यन्तः पुनः पुनः ॥ ३.३७.६२ ॥
ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਜਾਗਰਣ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਲੈਣਗੇ, ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
3.37.63
न च नः पार्थ भोगेषु न धने नोत जीविते ।
तुष्टिर्बुद्धिर्भवित्री वा त्वयि दीर्घप्रवासिनि ॥ ३.३७.६३ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੇਰੇ ਲੰਬੇ ਪ੍ਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੰਤੋਖ ਹੋਵੇਗਾ ਨਾ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ।
3.37.64
त्वयि नः पार्थ सर्वेषां सुखदुःखे प्रतिष्ठते ।
जीवितं मरणं चैव राज्यमैश्वर्यमेव च ॥ ३.३७.६४ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਸਾਡੇ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਜੀਵਨ ਤੇ ਮਰਣ, ਰਾਜ ਤੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ।
3.37.65
आपृष्टो नोसि कौन्तेय स्वस्ति प्राप्नुहि पाण्डव ।
कृतास्त्रं स्वस्तिमन्तं त्वां द्रक्ष्यामि पुनरागतम् ॥ ३.३७.६५ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਤੈਥੋਂ ਵਿਦਾ ਨਹੀਂ ਲਈ ਗਈ; ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੈਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਅਸਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕਲਿਆਣ ਸਹਿਤ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਫੇਰ ਵੇਖਾਂਗਾ।
3.37.66
बलवद्भिर्विरुद्धं न कार्यमेतत्त्वयाऽनघ ।
प्रयाह्यविघ्नेयैवाशु विजयाय महाबल ॥ ३.३७.६६ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਬਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੂੰ ਇਹ ਨਾ ਕਰ। ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਛੇਤੀ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਤੁਰ ਪਓ।
3.37.67
ह्रीः श्रीः कीर्तिर्धृतिः पुष्टिरुमा लक्ष्मीः सरस्वती ।
इमा वै तव पान्थस् पालयन्तु धनञ्जय ॥ ३.३७.६७ ॥
ਲੱਜਾ, ਸ਼੍ਰੀ, ਕੀਰਤੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਉਮਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ — ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਤੇਰੇ ਰਾਹੀ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
3.37.68
एवमुक्त्वाऽऽशिषः कृष्णा विरराम यशस्विनी। ॥ ३.३७.६८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ।
3.37.69
ततःप्रदक्षिणं कृत्वा भ्रातॄन्धौम्यं च पाण्डवः ।
प्रातिष्ठत महाबाहुः प्रगृह्य रुचिरं धनुः ॥ ३.३७.६९ ॥
ਫਿਰ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧੌਮਿਆ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪਾਂਡਵ ਸੁੰਦਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।
3.37.70
शनैरिव दिशं वीर उदीचीं भरतर्षभ ।
संहरंस्तरसा वृक्षाँल्लता वल्लीश्च भारत।
असज्जमानो वृक्षेषु जगाम सुमहाबलः ॥ ३.३७.७० ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਉਹ ਵੀਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵੇਲਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਟਾਉਂਦਾ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟਕੇ ਬਿਨਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
3.37.71
तस्य मार्गादपाक्रामन्सर्वभूतानि गच्छतः ।
युक्तस्यैन्द्रेण योगेन पराक्रान्तस्य शुष्मिणः ॥ ३.३७.७१ ॥
ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪਰੇ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਉਹ।
3.37.72
सोऽगच्छत्पर्वतांस्तात तपोधननिषेवितान् ।
दिव्यं हैमवतं पुण्यं देवजुष्टं परंतपः ॥ ३.३७.७२ ॥
ਹੇ ਤਾਤ! ਤਪੋਧਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵੇ ਗਏ ਪਰਬਤਾਂ ਵੱਲ ਉਹ ਗਿਆ — ਦਿਵ੍ਯ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵੇ ਗਏ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ।
3.37.73
अगच्छत्पर्वतं पुण्यमेकाह्नैव महामनाः ।
मनोजवगतिर्भूत्वा योगयुक्तो यथाऽनिलः ॥ ३.३७.७३ ॥
ਮਹਾਮਨਾ ਨੇ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਬਤ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ; ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ।
3.37.74
हिमवन्तमतिक्रम्य गन्धमादनमेव च ।
अत्यक्रामत्स दुर्गाणि दिवारात्रमतन्द्रितः ॥ ३.३७.७४ ॥
ਹਿਮਵਾਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਨੂੰ ਵੀ, ਉਹ ਦੁਰਗਮ ਥਾਵਾਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਿਨਾਂ ਥਕੇ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।
3.37.75
इन्द्रिकीलं समासाद्य ततोऽतिष्ठद्धनंजयः ।
गत्वा स षडहोरात्रान्सप्तमेऽहनि पाण्डवः ॥ ३.३७.७५ ॥
ਇੰਦ੍ਰਕੀਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਫਿਰ ਧਨੰਜੈ ਰੁਕਿਆ। ਛੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਚੱਲ ਕੇ, ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਰੁਕਿਆ।
3.37.76
प्रस्थेन्द्रकीलस्य शुभे तपोयोगपरोऽभवत् ।
ऊर्ध्वबाहुर्न चाङ्गानि प्रास्पन्दयत किंचन ॥ ३.३७.७६ ॥
ਇੰਦ੍ਰਕੀਲ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਢਲਾਣ ਤੇ ਉਹ ਤਪੋਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਬਾਹਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਅੰਗ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਨਾ ਹਿਲਾਇਆ।
3.37.77
समाहितात्मा नियतः सहस्राक्षसुतोऽच्युतः ।
अन्तरिक्षे स शुश्राव तिष्ठेति स वचस्तदा ॥ ३.३७.७७ ॥
ਸਮਾਹਿਤ ਆਤਮਾ, ਸੰਜਮੀ, ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਚੁਤ ਉਸ ਨੇ ਉਦੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ "ਰੁਕ" ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਿਆ।
3.37.78
तच्छ्रुत्वा सर्वतो दृष्टिं चारयामास रपाण्डवः ।
अथापश्यत्सव्यसाची वृक्षमूले तपस्विनम् ॥ ३.३७.७८ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਦੌੜਾਈ। ਫਿਰ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਨੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੋਲ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.37.79
ब्राह्म्या श्रिया दीप्यमानं पिङ्गलं जटिलं कृशम् ।
सोऽब्रवीदर्जुनं तत्रस्थितं दृष्ट्वा महातपाः ॥ ३.३७.७९ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਦਮਕਦਾ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
3.37.80
कस्त्वं तातेह संप्राप्तो धनुष्मान्कवची शरी ।
निबद्धाऽसितलत्राणः क्षत्रधर्ममनुव्रतः ॥ ३.३७.८० ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਧਨੁਸ਼, ਕਵਚ ਅਤੇ ਤੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਚਮੜੇ ਦੀ ਢਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ?
3.37.81
नेह शस्त्रेण कर्तव्यं शान्तानामेष आलयः ।
विनीतक्रोधहर्षाणां ब्राह्मणानां तपस्विनाम् ॥ ३.३७.८१ ॥
ਇੱਥੇ ਸ਼ਸਤਰ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਜਨਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ — ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਹਰਖ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦਾ।
3.37.82
नेहास्ति धनुषा कार्यं न संग्रामोऽत्र कर्हिचित् ।
निक्षिपैतद्धनुस्तात प्राप्तोसि परमां गतिम् ॥ ३.३७.८२ ॥
ਇੱਥੇ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਲੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖ ਦੇ; ਤੂੰ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾ ਲਈ ਹੈ।
3.37.83
इत्यनन्तौजसं वीरं यथा चान्यं पृथग्जनम् ।
तथा हसन्निवाभीक्ष्णं ब्राह्मणोऽर्जुनमब्रवीत्।
न चैनं चालयामास धैर्यात्सुधृतनिश्चयम् ॥ ३.३७.८३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੰਤ ਓਜ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਆਮ ਬੰਦੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ। ਪਰ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕਿਆ।
3.37.84
तमुवाच ततः प्रीतः स द्विजः प्रहसन्निव ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते शक्रोऽहमरिसूदन ॥ ३.३७.८४ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਵਰ ਚੁਣ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਅਰਿਸੂਦਨ, ਮੈਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਹਾਂ।
3.37.85
एवमुक्तः सहस्राक्षं प्रत्युवाच धनंजयः ।
प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा सूरः कुरुकुलोद्वहः ॥ ३.३७.८५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ; ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸੂਰਵੀਰ, ਕੁਰੁਕੁਲ ਦਾ ਧਾਰਕ।
3.37.86
ईप्सितो ह्येष वै कामो वरं चैनं प्रयच्छ मे ।
त्वत्तोऽद्य भगवन्नस्त्रंकृत्स्नमिच्छामि वेदितम् ॥ ३.३७.८६ ॥
ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਸੰਪੂਰਨ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
3.37.87
प्रत्युवाच महेन्द्रस्तं प्रीतात्मा प्रहसन्निव ।
इह प्राप्तस्य किं कार्यमस्त्रैस्तव धनंजय ॥ ३.३७.८७ ॥
ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋਏ ਤੈਨੂੰ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕੰਮ?
3.37.88
कामान्वृणीष्व लोकांस्त्वं प्राप्तोसि परमां गतिम् ।
एवमुक्तः प्रत्युवाच सहस्राक्षं धनंजयः ॥ ३.३७.८८ ॥
ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਚੁਣ, ਲੋਕ ਚੁਣ; ਤੂੰ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾ ਲਈ ਹੈਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
3.37.89
न लोभान्न पुनः कामान्न देवत्वं पुनः सुखम् ।
न च सर्वामरैश्वर्यं कामये त्रिदशाधिप ॥ ३.३७.८९ ॥
ਲੋਭ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਦੇਵਤਾਪਣ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ; ਸਾਰੇ ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਐਸ਼ਵਰਜ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
3.37.90
भ्रातॄंस्तान्विपिने त्यक्त्वा वैरमप्रतियात्य च ।
अकीर्तिं सर्वलोकेषु गच्छेयं शाश्वतीः समाः ॥ ३.३७.९० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਨ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ ਅਤੇ ਵੈਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਮੁੜ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਅਪਕੀਰਤੀ ਪਾਵਾਂਗਾ।
3.37.91
एवमुक्तः प्रत्युवाच वृत्रहा पाण्डुनन्दनम् ।
सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा सर्वलोकनमस्कृतः ॥ ३.३७.९१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰੇ ਗਏ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੋਮਲ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
3.37.92
यदा द्रक्ष्यसि भूतेशं त्र्यक्षं शूलधरं शिवम् ।
तदा दाताऽस्मि ते तात दिव्यान्यस्त्राणि सर्वशः ॥ ३.३७.९२ ॥
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤਿੰਨ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਤਦ ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਦਿਆਂਗਾ।
3.37.93
क्रियतां दर्शने यत्नो देवस्य परमेष्ठिनः ।
दर्शनात्तस्य कौन्तेय संसिद्धः स्वर्गमेष्यसि ॥ ३.३७.९३ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ; ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਂਗਾ।
3.37.94
इत्युक्त्वा फल्गुनं शक्रो जगामादर्शनं पुनः ।
अर्जुनोप्यथ तत्रैव तस्थौ योगसमन्वितः ॥ ३.३७.९४ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਫਲਗੁਨ ਤੋਂ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਅਰਜੁਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।