മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.37.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
संस्मृत्य मुनिसंदेशमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.३७.१ ॥
കുറച്ചു കാലത്തിനുശേഷം ധർമ്മരാജനായ യുധിഷ്ഠിരൻ മുനിയുടെ സന്ദേശം ഓർമ്മിച്ച് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.37.2
विविक्ते विदितप्रज्ञमर्जुनं पुरुषर्षभ ।
सान्त्वपूर्वं स्मितं कृत्वापाणिना परिसंस्पृशन् ॥ ३.३७.२ ॥
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ഏകാന്തത്തിൽ, ജ്ഞാനിയായ അർജുനനോട് ആദ്യം ആശ്വാസവാക്കുകളോടെ പുഞ്ചിരിച്ച് കൈകൊണ്ട് തൊട്ടുകൊണ്ട് (യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു).
3.37.3
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा वनवासमरिंदमः ।
धनंजयंधर्मराजो रहसीदमुवाच ह ॥ ३.३७.३ ॥
ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ആ ധർമ്മരാജൻ അല്പനേരം ആലോചിച്ചശേഷം, വനവാസത്തെക്കുറിച്ച് അർജുനനോട് രഹസ്യമായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.37.4
भीष्मे द्रोणे कृपे कर्णे द्रोणपुत्रे च भारत ।
धनुर्वेदश्चतुष्पाद एतेष्वद्य प्रतिष्ठितः ॥ ३.३७.४ ॥
ഭാരതാ, ഭീഷ്മർ, ദ്രോണർ, കൃപർ, കർണ്ണൻ, ദ്രോണപുത്രൻ എന്നിവരിൽ ഇന്ന് നാലു പാദങ്ങളുള്ള ധനുർവേദം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
3.37.5
दैवं ब्राह्मं चासुरं च सप्रयोगचिकित्सितम् ।
सर्वास्त्राणां प्रयोगं च अभिजानन्ति कृत्स्नशः ॥ ३.३७.५ ॥
ദൈവ, ബ്രാഹ്മ, ആസുര അസ്ത്രങ്ങളെയും അവയുടെ പ്രയോഗവും പ്രതിവിധിയും, സകല അസ്ത്രങ്ങളുടെയും പ്രയോഗവും അവർ പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നു.
3.37.6
ते सर्वे धृतराष्ट्रस्य पुत्रेण परिसान्त्विताः ।
संविभक्ताश्च तुष्टाश्च गुरुवत्तेषु वर्तते।
सर्वयोधेषु चैवास्य सदा प्रीतिरनुत्तमा ॥ ३.३७.६ ॥
അവരെല്ലാവരെയും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ നന്നായി ആശ്വസിപ്പിച്ചു; വിഭജിച്ചു നൽകി സന്തുഷ്ടരാക്കി; അവരോട് ഗുരുവിനെപ്പോലെ വർത്തിക്കുന്നു; എല്ലാ യോദ്ധാക്കളിലും അവനു എപ്പോഴും അതുല്യമായ സ്നേഹമുണ്ട്.
3.37.7
आचार्या मानितास्तुष्टाः शान्तिं व्यवहरन्न्युत ।
शक्तिं न हापयिष्यन्ति ते काले प्रतिपूजिताः ॥ ३.३७.७ ॥
ആചാര്യന്മാർ ആദരിക്കപ്പെട്ടവരും സന്തുഷ്ടരുമായി ശാന്തിയോടെ പെരുമാറി. യഥാസമയം പൂജിക്കപ്പെട്ടവർ തങ്ങളുടെ ശക്തി കുറയ്ക്കുകയില്ല.
3.37.8
अद्य चेयं मही कृत्स्ना दुर्याधनवशानुगा ।
सग्रामनगरा पार्थ ससागरवनाकरा ॥ ३.३७.८ ॥
ഇന്ന് ഈ സമസ്ത ഭൂമിയും ദുര്യോധനന്റെ വശത്തിൽ, അനുയായിയായി നിൽക്കുന്നു, ഹേ പാർത്ഥാ; ഗ്രാമങ്ങളും നഗരങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും വനങ്ങളും ഖനികളും സഹിതം.
3.37.9
भवानेव प्रियोऽस्माकं त्वयि भारः समाहितः ॥ ३.३७.९ ॥
അങ്ങുതന്നെയാണ് ഞങ്ങൾക്ക് പ്രിയൻ; ഈ ഭാരം അങ്ങയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
3.37.10
अत्र कृत्यं प्रपश्यामि प्राप्तकालमरिंदम ।
कृष्णद्वैपायनात्तात गृहीतोपनिषन्मया ॥ ३.३७.१० ॥
ഇവിടെ യഥാസമയം ചെയ്യേണ്ട കർത്തവ്യം ഞാൻ കാണുന്നു, ഹേ അരിന്ദമാ. പ്രിയ മകനേ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനനിൽ നിന്ന് ഞാൻ ഉപനിഷത്ത് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
3.37.11
गृहीतया तया सम्यग्जगत्सर्वं प्रकाशते ।
तेन त्वं ब्रह्मणा तात संयुक्तः सुसमाहितः ॥ ३.३७.११ ॥
അതിനെ യഥാവിധി സ്വീകരിച്ചാൽ സമസ്ത ജഗത്തും പ്രകാശിക്കുന്നു. പ്രിയ മകനേ, ആ ബ്രഹ്മവുമായി നീ ചേർന്ന് നന്നായി ഏകാഗ്രനാകണം.
3.37.12
देवतानां यथाकालं प्रसादं प्रतिपालय ।
तपसा योजयात्मानमुग्रेण भरतर्षभ ॥ ३.३७.१२ ॥
ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം യഥാസമയം പാലിക്കുക. ഹേ ഭരതർഷഭാ, കഠിനമായ തപസ്സിനാൽ നിന്നെ യോഗത്തിൽ ചേർക്കുക.
3.37.13
धनुष्मान्कवची खङ्गी मुनिः साधुव्रते स्थितः ।
न कस्यचिद्ददन्मार्गं गच्छ तातोत्तरां दिशम् ॥ ३.३७.१३ ॥
വില്ലും കവചവും വാളും ധരിച്ച്, സാധുവ്രതത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മുനിയായി, ആർക്കും വഴി നൽകാതെ, പ്രിയ പുത്രാ, ഉത്തര ദിശയിലേക്ക് പോകുക.
3.37.14
इनद्रे ह्यस्त्राणि दिव्यानि समस्तानि धनंजय ।
वृत्राद्भीतैर्बलं देवैस्तदा शक्रे समर्पितम् ॥ ३.३७.१४ ॥
ധനഞ്ജയാ, ഇന്ദ്രനിൽ തന്നെയാണ് എല്ലാ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളും. വൃത്രനെ ഭയന്ന ദേവന്മാർ അന്ന് തങ്ങളുടെ ബലം ശക്രനെ ഏൽപ്പിച്ചു.
3.37.15
तान्येकस्थानि सर्वाणि ततस्त्वं प्रतिपत्स्यसे ।
अनेन ब्रह्मणा तात सर्वं संप्रतिपद्यते ॥ ३.३७.१५ ॥
അവയെല്ലാം ഒരിടത്താണ്; അപ്പോൾ നീ അവ നേടും. പ്രിയ പുത്രാ, ഈ ബ്രഹ്മത്താൽ (മന്ത്രത്താൽ) എല്ലാം ലഭിക്കുന്നു.
3.37.16
शक्रमेव प्रपद्यस्व स तेऽस्त्राणि प्रदास्यति ।
दीक्षितोऽद्यैव गच्छ त्वं द्रष्टुं देवं पुरंदरम् ॥ ३.३७.१६ ॥
ശക്രനെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുക; അവൻ നിനക്ക് അസ്ത്രങ്ങൾ നൽകും. ഇന്നുതന്നെ ദീക്ഷിതനായി ദേവനായ പുരന്ദരനെ കാണാൻ പോകുക.
3.37.17
एवमुक्त्वा धर्मराजस्तमध्यापयत प्रभुः ॥ ३.३७.१७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പ്രഭുവായ ധർമ്മരാജാവ് അവനെ (മന്ത്രം) പഠിപ്പിച്ചു.
3.37.18
दीक्षितं विधिना तेन यतवाक्कायमानसम् ।
अनुजज्ञे तदा वीरं भ्राता भ्रातरमग्रजः ॥ ३.३७.१८ ॥
ആ വിധിപ്രകാരം ദീക്ഷിതനും വാക്ക്, ശരീരം, മനസ്സ് എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ചവനുമായ ആ വീരന് അപ്പോൾ ജ്യേഷ്ഠസഹോദരൻ യാത്രാനുമതി നൽകി.
3.37.19
निदेशाद्धर्मराजस्य द्रष्टुकामः पुरंदरम् ।
धनुर्गाण्डीवमादाय तथाऽक्षय्ये महेषुधी ॥ ३.३७.१९ ॥
ധർമ്മരാജന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഇന്ദ്രനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ഗാണ്ഡീവ വില്ലും രണ്ട് അക്ഷയമായ വലിയ ആവനാഴികളും എടുത്തു.
3.37.20
कवची सतलत्राणो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
हत्वाऽग्निं ब्राह्मणान्निष्कैः स्वस्तिवाच्य मह्यभुज ॥ ३.३७.२० ॥
കവചം ധരിച്ച്, തലത്രാണവും ഓന്തിന്റെ തോൽകൊണ്ടുള്ള വിരലുറകളും കെട്ടി, അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്ത്, ബ്രാഹ്മണർക്ക് സ്വർണ്ണനാണയങ്ങൾ നൽകി, സ്വസ്തിവാചനം കേട്ട ആ മഹാബാഹു.
3.37.21
प्रातिष्ठत महाबाहुः प्रगृहीतशरासनः ।
वधाय धार्तराष्ट्राणां निःश्वस्योर्ध्वमुदैक्षत ॥ ३.३७.२१ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ വധിക്കാൻ വില്ലേന്തി മഹാബാഹു പുറപ്പെട്ടു; നെടുവീർപ്പിട്ട് മുകളിലേക്ക് നോക്കി.
3.37.22
तं दृष्ट्वा तत्रकौन्तेयं प्रगृहीतशरासनम् ।
अब्रुवन्ब्रह्मणाः सिद्धा भूतान्यन्तर्हितानि च ॥ ३.३७.२२ ॥
അവിടെ വില്ലേന്തി നിന്ന കുന്തീപുത്രനെ കണ്ട്, ബ്രാഹ്മണരും സിദ്ധന്മാരും മറഞ്ഞിരുന്ന ജീവികളും പറഞ്ഞു.
3.37.23
क्षिप्रमाप्नुहि कौन्तेय मनसा यद्यदिच्छसि ।
संसाधयस्व कौन्तेय ध्रुवोस्तु विजयस्तव ॥ ३.३७.२३ ॥
കുന്തീപുത്രാ, നിന്റെ മനസ്സ് എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അത് വേഗം നേടുക. കുന്തീപുത്രാ, അത് സാധിപ്പിക്കുക; നിനക്ക് വിജയം ഉറപ്പാകട്ടെ.
3.37.24
अब्रुवन्ब्राह्मणाः पार्थमिति कृत्वा जयाशिषः ।
सिद्धचारणसङ्घाश्च गन्धर्वाश्च तमब्रुवन् ॥ ३.३७.२४ ॥
ബ്രാഹ്മണർ ജയാശിസ്സുകൾ നൽകി പാർത്ഥനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു; സിദ്ധ-ചാരണ സംഘങ്ങളും ഗന്ധർവന്മാരും അവനോട് പറഞ്ഞു.
3.37.25
स्वस्तिव्रतमुपाधत्स्व सङ्कल्पस्तव सिद्ध्यताम् ।
मनोरथाश्च ते सर्वे समृद्ध्यन्तां महारथ ॥ ३.३७.२५ ॥
സ്വസ്തിവ്രതം സ്വീകരിക്കുക; നിന്റെ സങ്കല്പം സിദ്ധിക്കട്ടെ. ഹേ മഹാരഥാ, നിന്റെ എല്ലാ മനോരഥങ്ങളും സമൃദ്ധമാകട്ടെ.
3.37.26
एवमुक्तोऽभिवाद्यैतान्बद्धाञ्जलिपुटस्तथा ।
तपोयोगमनाः पार्थः पुरोहितमवन्दत ॥ ३.३७.२६ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ പാർത്ഥൻ ഇവരെ അഭിവാദനം ചെയ്ത്, കൈകൂപ്പി, തപസ്സിലും യോഗത്തിലും മനസ്സുറപ്പിച്ച്, പുരോഹിതനെ വണങ്ങി.
3.37.27
ततः प्रीतमना जिष्णुस्तावुभावभ्यवन्दत ।
सहोदरावतिरथौ युधिष्ठिरवृकोदरौ ॥ ३.३७.२७ ॥
അപ്പോൾ പ്രസന്നമനസ്സോടെ ജിഷ്ണു ആ ഇരുവരെയും — യുധിഷ്ഠിരനെയും വൃകോദരനെയും, സഹോദരന്മാരും അതിരഥന്മാരുമായ അവരെ — വണങ്ങി.
3.37.28
तं क्लान्तमनसौ पूर्णमभिगम्य महारथौ ।
यमौ गाण्डीवधन्वानमभ्यवादयतामुभौ ॥ ३.३७.२८ ॥
ക്ഷീണിച്ച മനസ്സുള്ള ആ ഇരട്ടകളായ മഹാരഥന്മാർ — പൂർണനായ ഗാണ്ഡീവധന്വാവിനെ സമീപിച്ച്, ഇരുവരും അദ്ദേഹത്തെ വണങ്ങി.
3.37.29
अभिवाद्य तु तौ वीरावूचतुः पाकशासनिम् ।
अवाप्तव्यानि सर्वाणि दिव्यान्यस्त्राणि वासवात्।
अस्त्राण्याप्नुहि कौन्तेय मनसा यद्यदिच्छसि ॥ ३.३७.२९ ॥
ആ ഇരുവീരന്മാരും വണങ്ങി പാകശാസനിയോടു (അർജുനനോടു) പറഞ്ഞു — വാസവനിൽനിന്ന് സകല ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളും നേടേണ്ടതുണ്ട്. ഹേ കൗന്തേയ, മനസ്സ് ഇച്ഛിക്കുന്നതെല്ലാം അസ്ത്രങ്ങൾ നേടുക.
3.37.30
गिरो ह्यशिथिलाः सर्वा निर्दोषाः संमताः सताम् ।
त्वमेकः पाण्डवेष्वद्य संप्राप्तोसि धनञ्जय ॥ ३.३७.३० ॥
സത്പുരുഷന്മാർ അംഗീകരിച്ച എല്ലാ വാക്കുകളും ദൃഢവും നിർദോഷവുമാണ്. ഹേ ധനഞ്ജയാ, ഇന്ന് പാണ്ഡവന്മാരിൽ നീ മാത്രമാണ് അതു നേടിയിരിക്കുന്നത്.
3.37.31
न चाधर्मविदं देवा नासिद्धं नातपस्विनम् ।
द्रष्टुमिच्छन्ति कौन्तेय चलचित्तं शठं न च ॥ ३.३७.३१ ॥
കൗന്തേയാ, അധർമ്മം അറിയുന്നവനെയും സിദ്ധിയില്ലാത്തവനെയും തപസ്സില്ലാത്തവനെയും ചഞ്ചലചിത്തനെയും വഞ്ചകനെയും ദേവന്മാർ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
3.37.32
रोरूयमाणः कटुकमीर्ष्यकः कटुकाक्षरः ।
शठकः श्लाघकः क्षेप्ता हन्ता च विचिकित्सिता ॥ ३.३७.३२ ॥
കരഞ്ഞു വിലപിക്കുന്നവൻ, കഠിനവാക്കു പറയുന്നവൻ, അസൂയയുള്ളവൻ, കഠിനാക്ഷരം പറയുന്നവൻ, വഞ്ചകൻ, ആത്മപ്രശംസകൻ, നിന്ദകൻ, കൊലപാതകി, സംശയാലു.
3.37.33
विश्वस् हन्ता मायावी क्रोधनोऽनृतभाषिता ।
अत्याशी नास्तिकोऽदाता मित्रध्रुक्सर्वशङ्कितः ॥ ३.३७.३३ ॥
വിശ്വാസയോഗ്യനല്ലാത്തവൻ, കൊലപാതകി, മായാവി, ക്രോധി, കള്ളം പറയുന്നവൻ, അമിതമായി തിന്നുന്നവൻ, നാസ്തികൻ, ദാനം ചെയ്യാത്തവൻ, മിത്രദ്രോഹി, എല്ലാവരെയും സംശയിക്കുന്നവൻ.
3.37.34
आक्रोष्टा चातिमानी च रौद्रो लुब्धोऽथ लोलुपः ।
स्तेनश्च मद्यपश्चैव भ्रूणहा गुरुतल्पगः ॥ ३.३७.३४ ॥
ശകാരിക്കുന്നവൻ, അതിമാനി, ക്രൂരൻ, ലോഭി, ആഗ്രഹമുള്ളവൻ, കള്ളൻ, മദ്യപൻ, ഭ്രൂണഹത്യ ചെയ്യുന്നവൻ, ഗുരുപത്നീഗമനം ചെയ്യുന്നവൻ.
3.37.35
संभावितात्मा चात्यर्थं नृशंसः पुरुषश्च यः ।
नैते लोकानाप्नुवन्ति निर्लोकास्ते धनञ्जय ॥ ३.३७.३५ ॥
അത്യന്തം ആത്മപ്രശംസകനും ക്രൂരനുമായ മനുഷ്യൻ ഈ ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നില്ല; ധനഞ്ജയാ, അവർ ലോകരഹിതരാണ്.
3.37.36
आनृशंस्यमनुक्रोशः सत्यं करुणवेदिता ।
दमः स्थितिर्धृतिर्धर्मः क्षमा कृत्यमनुत्तमम् ॥ ३.३७.३६ ॥
ക്രൂരതയില്ലായ്മ, അനുകമ്പ, സത്യം, കരുണയെ അറിയൽ, ദമം, സ്ഥിരത, ധൈര്യം, ധർമ്മം, ക്ഷമ — ഇവയാണ് ഉത്തമകർത്തവ്യം.
3.37.37
दया शमश्च धर्मश्च गुरुपूजा कृतज्ञता ।
मैत्रता द्विजभक्तिश्च वसन्ति त्वयि फल्गुन।
व्यपेक्षा सर्वभूतेषु कृपा दानं मतिः स्मृतिः ॥ ३.३७.३७ ॥
ദയ, ശമം, ധർമ്മം, ഗുരുപൂജ, കൃതജ്ഞത, സൗഹൃദം, ദ്വിജഭക്തി — ഹേ ഫൽഗുന, ഇവയെല്ലാം നിന്നിൽ വസിക്കുന്നു. സർവ്വഭൂതങ്ങളോടുള്ള കരുതൽ, കൃപ, ദാനം, ബുദ്ധി, സ്മൃതി എന്നിവയും.
3.37.38
तस्मात्कौरव्य शक्रेण समेष्यसि धनञ्जय ।
त्वादृशेन हि देवानां श्लाघनीयः समागमः ॥ ३.३७.३८ ॥
അതുകൊണ്ട്, ഹേ കൗരവ്യ, ധനഞ്ജയ, നീ ശക്രനെ കണ്ടുമുട്ടും. നിന്നെപ്പോലെയുള്ളവരുമായുള്ള ദേവകളുടെ സമാഗമം തീർച്ചയായും പ്രശംസനീയമാണ്.
3.37.39
सुहृदां सोदराणां च सर्वेषां भरतर्षभ ।
त्वं गतिः परमा तात वृत्रहा मरुतामिव ॥ ३.३७.३९ ॥
ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, സുഹൃത്തുകൾക്കും സഹോദരർക്കും എല്ലാവർക്കും നീയാണ് പരമമായ ആശ്രയം, പ്രിയനേ; മരുത്തുകൾക്ക് വൃത്രഹന്താവ് എന്നപോലെ.
3.37.40
तस्मिंस्त्रयोदशे वर्षे भ्रातरः सुहृदश्च ते ।
सर्वे हिसंश्रयिष्यन्ति बाहुवीर्यं महाबल ॥ ३.३७.४० ॥
ആ പതിമൂന്നാം വർഷത്തിൽ നിന്റെ സഹോദരരും സുഹൃത്തുക്കളും എല്ലാവരും, ഹേ മഹാബലാ, നിന്റെ ഭുജവീര്യത്തെത്തന്നെ ആശ്രയിക്കും.
3.37.41
स पार्थ पितरं गच्छ सहस्राक्षमरिन्दम ।
मुष्टिग्रहणमादत्स्व सर्वाण्यस्त्राणि वासवात् ॥ ३.३७.४१ ॥
അതുകൊണ്ട് ഹേ പാർത്ഥ, ശത്രുദമനാ, നിന്റെ പിതാവായ സഹസ്രാക്ഷനെ സമീപിക്കുക. വാസവനിൽ നിന്ന് സർവ്വാസ്ത്രങ്ങളും മുഷ്ടിഗ്രഹണവിധിപ്രകാരം സ്വീകരിക്കുക.
3.37.42
शतशृङ्गे महाबाहो मघवानिदमब्रवीत् ।
शृण्वतां सर्वभूतानां त्वामुपाघ्राय मूर्धनि ॥ ३.३७.४२ ॥
ഹേ മഹാബാഹോ, ശതശൃംഗ പർവതത്തിൽ മഘവാൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു — സർവ്വഭൂതങ്ങളും കേൾക്കവേ, നിന്റെ ശിരസ്സു മണത്തുകൊണ്ട്.
3.37.43
विदितः सर्वभूतानां दिवं तात गमिष्यसि ।
प्राप्य पुण्यकृतां लोकान्रंस्यसे जयतांवर ॥ ३.३७.४३ ॥
പ്രിയപുത്രാ, സർവഭൂതങ്ങൾക്കും അറിയപ്പെട്ടവനായി നീ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകും. പുണ്യകർമികളുടെ ലോകങ്ങൾ പ്രാപിച്ച് ജയിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, നീ രമിക്കും.
3.37.44
मानितस्त्रिदशैः पार्थ विहृत्य सुसुखं दिवि ।
अवाप्यपरमास्त्राणि पृथिवीं पुनरेष्यसि ॥ ३.३७.४४ ॥
പൃഥാപുത്രാ, ദേവന്മാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, സ്വർഗത്തിൽ അതിസുഖത്തോടെ വിഹരിച്ച്, പരമാസ്ത്രങ്ങൾ നേടി നീ വീണ്ടും ഭൂമിയിലേക്ക് വരും.
3.37.45
गुणांस्ते वासवस्तात खाण्डवं दहति त्वयि ।
शृण्वतां सर्वभूतानां पुनः पुनरभाषत ॥ ३.३७.४५ ॥
പ്രിയപുത്രാ, വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) നിന്റെ ഗുണങ്ങളെയും ഖാണ്ഡവം നീ ദഹിപ്പിച്ചതിനെയും കുറിച്ച് — സർവഭൂതങ്ങളും കേൾക്കെ — വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
3.37.46
तां प्रतिज्ञां नरश्रेष्ठ कर्तुमर्हसि वासवीम् ।
कंचिद्देशमितः प्राप्य तपोयोगमना भव ॥ ३.३७.४६ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, വാസവന്റെ ആ പ്രതിജ്ഞ നീ നിറവേറ്റണം. ഇവിടെനിന്ന് ഏതെങ്കിലും ഒരിടം പ്രാപിച്ച്, തപസ്സിലും യോഗത്തിലും മനസ്സുറപ്പിക്കുക.
3.37.47
कर्तुमर्हसि कौरव्य मघवद्वचनं हितम् ।
दीक्षित्वाऽद्यैव गच्छ त्वं द्रष्टाऽसि त्वं पुरन्दरम् ॥ ३.३७.४७ ॥
കൗരവ്യാ, മഘവാവിന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) ഹിതകരമായ വാക്ക് നീ അനുസരിക്കണം. ഇന്നുതന്നെ ദീക്ഷ സ്വീകരിച്ച് പോകുക; നീ പുരന്ദരനെ (ഇന്ദ്രനെ) കാണും.
3.37.48
तौ परिष्वज्य बीभत्सुः कृष्णामामन्त्र्य चाप्युभौ ।
मनांस्यादाय सर्वेषां प्रयातः पुरुषर्षभः ॥ ३.३७.४८ ॥
ബീഭത്സു (അർജുനൻ) അവരിരുവരെയും ആലിംഗനം ചെയ്ത്, കൃഷ്ണയോടും (ദ്രൗപദിയോടും) ഇരുവരോടും യാത്ര പറഞ്ഞ്, എല്ലാവരുടെയും മനസ്സുകൾ കവർന്ന് ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ പുറപ്പെട്ടു.
3.37.49
तं तथा प्रस्थितं वीरं सिंहस्कन्धोरसं तदा ।
प्राञ्जलिः पाण्डवंकृष्णा देवानां कुर्वती नमः।
वाग्भिः परमशुद्धाभिर्मङ्गलाभिरभाषत् ॥ ३.३७.४९ ॥
അപ്പോൾ അങ്ങനെ പുറപ്പെടുന്ന സിംഹത്തോളും വിശാലമാറുമുള്ള ആ വീരനോട്, കൈകൂപ്പിയ കൃഷ്ണ ദേവന്മാർക്ക് നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ട് അതിപരിശുദ്ധവും മംഗളകരവുമായ വാക്കുകളാൽ പറഞ്ഞു.
3.37.50
नमो धात्रे विधात्रे च स्वस्ति गच्छ वनाद्वनम् ।
धर्मस्त्वां जुषतां पार्थ भास्करश्च विभावसुः।
ब्रह्मा त्वां ब्राह्मणाश्चैव पालयन्तु धनञ्जय ॥ ३.३७.५० ॥
ധാതാവിനും വിധാതാവിനും നമസ്കാരം. കാട്ടിൽ നിന്ന് കാട്ടിലേക്ക് പോകുന്ന നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ, പാർത്ഥാ. ധർമം നിന്നെ സ്വീകരിക്കട്ടെ, സൂര്യനും വിഭാവസുവും (അഗ്നി) സ്വീകരിക്കട്ടെ; ബ്രഹ്മാവും ബ്രാഹ്മണരും നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ, ധനഞ്ജയാ.
3.37.51
ज्येष्ठापचायी ज्येष्ठस्य भ्रातुर्वचनमास्थितः ।
प्रपद्येथा वसूव्रुद्रानादित्यान्समरुद्गणान्।
विश्वेदेवांस्तथा साध्याञ्शान्त्यर्थं भरतर्षभ ॥ ३.३७.५१ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മൂത്ത സഹോദരന്റെ വാക്ക് പാലിച്ച് മൂത്തവരെ ആദരിക്കുക. ശാന്തിക്കായി വസുക്കളെയും രുദ്രന്മാരെയും ആദിത്യന്മാരെയും മരുദ്ഗണങ്ങളെയും വിശ്വദേവന്മാരെയും സാധ്യന്മാരെയും ശരണം പ്രാപിക്കുക.
3.37.52
स्वस्ति तेस्त्वान्तरिक्षेभ्यो दिव्येभ्यो भरतर्षभ ।
पार्थिवेभ्यश्च सर्वेभ्यो ये केचित्परिपन्थिनः ॥ ३.३७.५२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആകാശത്തിൽനിന്നും ദിവ്യലോകങ്ങളിൽനിന്നും ഭൂമിയിലെ എല്ലാവരിൽനിന്നും നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ; വഴിയിൽ നിനക്ക് എതിരായുള്ള ആരിൽനിന്നുമായാലും.
3.37.53
अवरोधाद्वने वासात्सर्वस्वहरणादपि ।
इदं दुःखतरं मन्ये पुत्रेभ्यश्च विवासनात् ॥ ३.३७.५३ ॥
അന്തഃപുരത്തിലെ തടവും കാട്ടിലെ വാസവും സർവസ്വാപഹരണവും പോലും കവിഞ്ഞ്, മക്കളിൽനിന്ന് അകറ്റപ്പെട്ട് നാടുകടത്തപ്പെടുന്നതാണ് ഏറ്റവും ദുഃഖകരമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
3.37.54
मास्माकं क्षत्रियकुले जातुचित्पुनरुद्भवः ।
ब्राह्मणेभ्यो नमस्यामि येषां नायुधजीविका ॥ ३.३७.५४ ॥
ഞങ്ങളുടെ ക്ഷത്രിയ കുലത്തിൽ ഒരിക്കലും വീണ്ടും ഉയർച്ച ഉണ്ടാകരുത്. ആയുധംകൊണ്ട് ജീവിക്കാത്ത ബ്രാഹ്മണർക്ക് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
3.37.55
इदं मे परमं दुःखं यः स पापः सुयोधनः ।
दृष्ट्वा मां गौरिति प्राह प्रहसन्राजसंसदि ॥ ३.३७.५५ ॥
ആ പാപിയായ സുയോധനൻ എന്നെ കണ്ട് രാജസഭയിൽ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് 'പശു!' എന്ന് പറഞ്ഞതാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും വലിയ ദുഃഖം.
3.37.56
तस्माद्दुःखादिदं दुःखं गरीय इतिमे मतिः ।
यत्तत्परिषदो मध्ये बह्वयुक्तमभाषत ॥ ३.३७.५६ ॥
അതുകൊണ്ട് എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ ദുഃഖം ആ ദുഃഖത്തേക്കാൾ വലുതാണ്; കാരണം അവൻ സഭാമധ്യത്തിൽ വളരെ അനുചിതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.37.57
ध्वंसितः स्वगृहेभ्यश्च राष्ट्राच्च भरतर्षभ ।
वने प्रतिष्ठितो भूत्वा सौहार्दादवतिष्ठसे ॥ ३.३७.५७ ॥
ഭരതകുലശ്രേഷ്ഠാ, നീ സ്വന്തം ഗൃഹങ്ങളിൽ നിന്നും രാജ്യത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കപ്പെട്ടു; കാട്ടിൽ താമസിച്ചുകൊണ്ട് സ്നേഹത്താൽ ഇവിടെ തങ്ങുന്നു.
3.37.58
जेता यः सर्वशत्रूणां यः पावकमतर्पयः ।
जनस्त्वां पश्यतीदानीं गच्छन्तं भरतर्षभ ॥ ३.३७.५८ ॥
സകല ശത്രുക്കളെയും ജയിച്ചവനേ, അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയവനേ; ഭരതകുലശ്രേഷ്ഠാ, ഇപ്പോൾ ജനങ്ങൾ നീ പോകുന്നത് കാണുന്നു.
3.37.59
अस्मिन्नूनं महारण्ये भ्रातरः सुहृदश्च ते ।
त्वत्कथाः कथयिष्यन्ति चारणा ऋषयस्तथा ॥ ३.३७.५९ ॥
ഈ മഹത്തായ കാട്ടിൽ നിന്റെ സഹോദരന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളും ചാരണന്മാരും ഋഷിമാരും നിന്റെ കഥകൾ പറയും.
3.37.60
यत्ते कुन्ती महाबाहो जातस्यैच्छद्धनञ्जय ।
तत्तेऽस्तु सर्वं कौन्तेय यथा च स्वयमिच्छसि ॥ ३.३७.६० ॥
മഹാബാഹുവായ ധനഞ്ജയാ, ജനിച്ച നിന്നെക്കുറിച്ച് കുന്തി ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം, ഹേ കൗന്തേയാ, നീ സ്വയം ആഗ്രഹിക്കുന്നതും നിനക്കുണ്ടാകട്ടെ.
3.37.61
वसुदेवस्वसा देवी त्वामार्या पुनरागतम् ।
पश्यतु त्वां पृथा पार्थ सहस्राक्षमिवादितिः ॥ ३.३७.६१ ॥
വസുദേവന്റെ സഹോദരിയായ ദേവിയായ പൃഥ, തിരിച്ചെത്തിയ നിന്നെ, സഹസ്രാക്ഷനെ അദിതി നോക്കുന്നതുപോലെ നോക്കട്ടെ, ഹേ പാർത്ഥാ.
3.37.62
नूनं ते भ्रातरः सर्वे त्वत्कथाभिः प्रजागरे ।
रंस्यन्ते तव कर्माणि कीरत्यन्तः पुनः पुनः ॥ ३.३७.६२ ॥
തീർച്ചയായും നിന്റെ സഹോദരന്മാരെല്ലാം ഉണർന്നിരിക്കുന്ന രാത്രികളിൽ നിന്റെ കഥകളാൽ സന്തോഷിക്കും, നിന്റെ കർമ്മങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും കീർത്തിച്ചുകൊണ്ട്.
3.37.63
न च नः पार्थ भोगेषु न धने नोत जीविते ।
तुष्टिर्बुद्धिर्भवित्री वा त्वयि दीर्घप्रवासिनि ॥ ३.३७.६३ ॥
ഹേ പാർത്ഥാ, നീ ദീർഘമായ പ്രവാസത്തിലായിരിക്കുമ്പോൾ, ഭോഗങ്ങളിലോ ധനത്തിലോ ജീവിതത്തിലോ ഞങ്ങൾക്ക് സന്തോഷമോ ബുദ്ധിയുറപ്പോ ഉണ്ടാവില്ല.
3.37.64
त्वयि नः पार्थ सर्वेषां सुखदुःखे प्रतिष्ठते ।
जीवितं मरणं चैव राज्यमैश्वर्यमेव च ॥ ३.३७.६४ ॥
ഹേ പാർത്ഥാ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരുടെയും സുഖദുഃഖങ്ങൾ നിന്നിൽ തന്നെയാണ് ഉറച്ചിരിക്കുന്നത്; ജീവിതവും മരണവും രാജ്യവും ഐശ്വര്യവും പോലും നിന്നിലാണ്.
3.37.65
आपृष्टो नोसि कौन्तेय स्वस्ति प्राप्नुहि पाण्डव ।
कृतास्त्रं स्वस्तिमन्तं त्वां द्रक्ष्यामि पुनरागतम् ॥ ३.३७.६५ ॥
ഹേ കൗന്തേയാ, നിന്നോട് യാത്ര ചോദിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല; ഹേ പാണ്ഡവാ, നിനക്ക് ക്ഷേമം ലഭിക്കട്ടെ. അസ്ത്രവിദ്യയിൽ വിദഗ്ധനായി, ക്ഷേമത്തോടെ മടങ്ങിവരുന്ന നിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും കാണും.
3.37.66
बलवद्भिर्विरुद्धं न कार्यमेतत्त्वयाऽनघ ।
प्रयाह्यविघ्नेयैवाशु विजयाय महाबल ॥ ३.३७.६६ ॥
നിർമ്മലനേ, ബലവാന്മാർക്കെതിരെ നീ ഇത് ചെയ്യരുത്. മഹാബലനേ, വിജയത്തിനായി വിഘ്നമില്ലാതെ വേഗം പുറപ്പെടുക.
3.37.67
ह्रीः श्रीः कीर्तिर्धृतिः पुष्टिरुमा लक्ष्मीः सरस्वती ।
इमा वै तव पान्थस् पालयन्तु धनञ्जय ॥ ३.३७.६७ ॥
ലജ്ജ, ശ്രീ, കീർത്തി, ധൃതി, പുഷ്ടി, ഉമ, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി — ഇവയെല്ലാം, ധനഞ്ജയാ, നിന്റെ യാത്രികനായ നിന്നെ കാക്കട്ടെ.
3.37.68
एवमुक्त्वाऽऽशिषः कृष्णा विरराम यशस्विनी। ॥ ३.३७.६८ ॥
ഇങ്ങനെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ ചൊല്ലി, യശസ്വിനിയായ കൃഷ്ണ (ദ്രൗപദി) മൗനമായി.
3.37.69
ततःप्रदक्षिणं कृत्वा भ्रातॄन्धौम्यं च पाण्डवः ।
प्रातिष्ठत महाबाहुः प्रगृह्य रुचिरं धनुः ॥ ३.३७.६९ ॥
പിന്നെ സഹോദരന്മാരെയും ധൗമ്യനെയും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, മഹാബാഹുവായ പാണ്ഡവൻ മനോഹരമായ വില്ലെടുത്ത് പുറപ്പെട്ടു.
3.37.70
शनैरिव दिशं वीर उदीचीं भरतर्षभ ।
संहरंस्तरसा वृक्षाँल्लता वल्लीश्च भारत।
असज्जमानो वृक्षेषु जगाम सुमहाबलः ॥ ३.३७.७० ॥
ഭരതർഷഭാ, ആ വീരൻ പതുക്കെ വടക്കൻ ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങി; മരങ്ങളെയും വള്ളികളെയും ബലത്തോടെ വലിച്ചെറിഞ്ഞ്, മരങ്ങളിൽ തങ്ങാതെ, മഹാബലനായവൻ പോയി.
3.37.71
तस्य मार्गादपाक्रामन्सर्वभूतानि गच्छतः ।
युक्तस्यैन्द्रेण योगेन पराक्रान्तस्य शुष्मिणः ॥ ३.३७.७१ ॥
അവൻ പോകുമ്പോൾ അവന്റെ വഴിയിൽ നിന്ന് എല്ലാ ജീവികളും മാറിപ്പോയി; ഇന്ദ്രയോഗത്താൽ യുക്തനായ, പരാക്രമിയും ശക്തിമാനുമായവൻ അവൻ.
3.37.72
सोऽगच्छत्पर्वतांस्तात तपोधननिषेवितान् ।
दिव्यं हैमवतं पुण्यं देवजुष्टं परंतपः ॥ ३.३७.७२ ॥
പ്രിയനേ! തപോധനന്മാർ സേവിക്കുന്ന പർവതങ്ങളിലേക്ക് അവൻ പോയി — ദിവ്യവും ഹിമവാന്റെ പുണ്യവും ദേവന്മാർ സേവിക്കുന്നതും ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്നവനുമായവൻ.
3.37.73
अगच्छत्पर्वतं पुण्यमेकाह्नैव महामनाः ।
मनोजवगतिर्भूत्वा योगयुक्तो यथाऽनिलः ॥ ३.३७.७३ ॥
മഹാമനസ്കൻ ഒരേ ദിവസം കൊണ്ട് ആ പുണ്യപർവതത്തിലെത്തി; മനസ്സിന്റെ വേഗത്തോടെ, യോഗയുക്തനായി, കാറ്റുപോലെ.
3.37.74
हिमवन्तमतिक्रम्य गन्धमादनमेव च ।
अत्यक्रामत्स दुर्गाणि दिवारात्रमतन्द्रितः ॥ ३.३७.७४ ॥
ഹിമവാനെ കടന്ന്, ഗന്ധമാദനവും കടന്ന്, അവൻ ദുർഘടസ്ഥലങ്ങൾ പകലും രാത്രിയും ക്ഷീണമില്ലാതെ കടന്നു.
3.37.75
इन्द्रिकीलं समासाद्य ततोऽतिष्ठद्धनंजयः ।
गत्वा स षडहोरात्रान्सप्तमेऽहनि पाण्डवः ॥ ३.३७.७५ ॥
ഇന്ദ്രകീലത്തിലെത്തി, പിന്നെ ധനഞ്ജയൻ നിന്നു. ആറു പകലും രാത്രിയും നടന്ന്, ഏഴാം ദിവസം ആ പാണ്ഡവൻ നിന്നു.
3.37.76
प्रस्थेन्द्रकीलस्य शुभे तपोयोगपरोऽभवत् ।
ऊर्ध्वबाहुर्न चाङ्गानि प्रास्पन्दयत किंचन ॥ ३.३७.७६ ॥
ഇന്ദ്രകീലത്തിന്റെ ശുഭമായ ചരിവിൽ അവൻ തപോയോഗത്തിൽ മുഴുകി; കൈകൾ ഉയർത്തി, തന്റെ അവയവങ്ങളിൽ ഒന്നും അല്പംപോലും ഇളക്കിയില്ല.
3.37.77
समाहितात्मा नियतः सहस्राक्षसुतोऽच्युतः ।
अन्तरिक्षे स शुश्राव तिष्ठेति स वचस्तदा ॥ ३.३७.७७ ॥
സമാഹിതാത്മാവും നിയതനും സഹസ്രാക്ഷപുത്രനും അച്യുതനുമായ അവൻ അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ "നിൽക്കൂ" എന്ന ആ വാക്ക് കേട്ടു.
3.37.78
तच्छ्रुत्वा सर्वतो दृष्टिं चारयामास रपाण्डवः ।
अथापश्यत्सव्यसाची वृक्षमूले तपस्विनम् ॥ ३.३७.७८ ॥
അത് കേട്ട് പാണ്ഡവനായ അർജുനൻ ചുറ്റിലും നോക്കി. അപ്പോൾ സവ്യസാചി ഒരു വൃക്ഷച്ചുവട്ടിൽ ഒരു തപസ്വിയെ കണ്ടു.
3.37.79
ब्राह्म्या श्रिया दीप्यमानं पिङ्गलं जटिलं कृशम् ।
सोऽब्रवीदर्जुनं तत्रस्थितं दृष्ट्वा महातपाः ॥ ३.३७.७९ ॥
ബ്രാഹ്മീ ശോഭയിൽ തിളങ്ങുന്ന, പിംഗലവർണ്ണനും ജടാധാരിയും ക്ഷീണിതനുമായ ആ മഹാതപസ്വി അവിടെ നിൽക്കുന്ന അർജുനനെ കണ്ട് പറഞ്ഞു.
3.37.80
कस्त्वं तातेह संप्राप्तो धनुष्मान्कवची शरी ।
निबद्धाऽसितलत्राणः क्षत्रधर्ममनुव्रतः ॥ ३.३७.८० ॥
പ്രിയനേ! വില്ലും കവചവും അമ്പുമേന്തി, വാളും തോൽപ്പരിചയും കെട്ടി, ക്ഷത്രിയധർമ്മം പിന്തുടർന്ന് ഇവിടെ വന്ന നീ ആരാണ്?
3.37.81
नेह शस्त्रेण कर्तव्यं शान्तानामेष आलयः ।
विनीतक्रोधहर्षाणां ब्राह्मणानां तपस्विनाम् ॥ ३.३७.८१ ॥
ഇവിടെ ആയുധം ഉപയോഗിക്കരുത്. ഇത് ശാന്തരുടെ വാസസ്ഥലമാണ് — കോപവും ഹർഷവും അടക്കിയ ബ്രാഹ്മണരുടെയും തപസ്വികളുടെയും.
3.37.82
नेहास्ति धनुषा कार्यं न संग्रामोऽत्र कर्हिचित् ।
निक्षिपैतद्धनुस्तात प्राप्तोसि परमां गतिम् ॥ ३.३७.८२ ॥
ഇവിടെ വില്ലിന് ഒരാവശ്യവുമില്ല; ഇവിടെ ഒരിക്കലും യുദ്ധവുമില്ല. പ്രിയനേ! ഈ വില്ല് വെച്ചുകൊള്ളൂ; നീ പരമഗതി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
3.37.83
इत्यनन्तौजसं वीरं यथा चान्यं पृथग्जनम् ।
तथा हसन्निवाभीक्ष्णं ब्राह्मणोऽर्जुनमब्रवीत्।
न चैनं चालयामास धैर्यात्सुधृतनिश्चयम् ॥ ३.३७.८३ ॥
ഇങ്ങനെ അനന്തമായ ഓജസ്സുള്ള വീരനായ അർജുനനോട്, സാധാരണ മനുഷ്യനോടെന്നപോലെ, ബ്രാഹ്മണൻ പലതവണ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സംസാരിച്ചു. എന്നാൽ ഉറച്ച തീരുമാനമുള്ള അവനെ അവൻ തന്റെ ധൈര്യത്താൽ ഇളക്കിയില്ല.
3.37.84
तमुवाच ततः प्रीतः स द्विजः प्रहसन्निव ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते शक्रोऽहमरिसूदन ॥ ३.३७.८४ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടനായ ആ ദ്വിജൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അവനോട് പറഞ്ഞു: വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ. ശത്രുസൂദനാ, ഞാൻ ശക്രനാണ്.
3.37.85
एवमुक्तः सहस्राक्षं प्रत्युवाच धनंजयः ।
प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा सूरः कुरुकुलोद्वहः ॥ ३.३७.८५ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ധനഞ്ജയൻ സഹസ്രാക്ഷനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു; കൈകൂപ്പി വണങ്ങിനിന്ന ആ ശൂരൻ, കുരുകുലത്തിന്റെ ഭാരം വഹിക്കുന്നവൻ.
3.37.86
ईप्सितो ह्येष वै कामो वरं चैनं प्रयच्छ मे ।
त्वत्तोऽद्य भगवन्नस्त्रंकृत्स्नमिच्छामि वेदितम् ॥ ३.३७.८६ ॥
ഇതുതന്നെയാണ് ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ച കാമന; ഈ വരം എനിക്കു നൽകണം. ഭഗവാനേ, ഇന്നു അങ്ങയിൽനിന്നു സമ്പൂർണ അസ്ത്രവിദ്യ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.37.87
प्रत्युवाच महेन्द्रस्तं प्रीतात्मा प्रहसन्निव ।
इह प्राप्तस्य किं कार्यमस्त्रैस्तव धनंजय ॥ ३.३७.८७ ॥
പ്രസന്നമനസ്സോടെ മഹേന്ദ്രൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: ധനഞ്ജയാ, ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്ന നിനക്ക് അസ്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് എന്തു കാര്യം?
3.37.88
कामान्वृणीष्व लोकांस्त्वं प्राप्तोसि परमां गतिम् ।
एवमुक्तः प्रत्युवाच सहस्राक्षं धनंजयः ॥ ३.३७.८८ ॥
ആഗ്രഹങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, ലോകങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കൂ; നീ പരമഗതി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ധനഞ്ജയൻ സഹസ്രാക്ഷനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
3.37.89
न लोभान्न पुनः कामान्न देवत्वं पुनः सुखम् ।
न च सर्वामरैश्वर्यं कामये त्रिदशाधिप ॥ ३.३७.८९ ॥
ലോഭത്താലല്ല, വീണ്ടും കാമനകളാലുമല്ല; ദേവത്വമല്ല, വീണ്ടും സുഖമല്ല; എല്ലാ അമരന്മാരുടെയും ഐശ്വര്യവുമല്ല, ത്രിദശാധിപനേ, ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
3.37.90
भ्रातॄंस्तान्विपिने त्यक्त्वा वैरमप्रतियात्य च ।
अकीर्तिं सर्वलोकेषु गच्छेयं शाश्वतीः समाः ॥ ३.३७.९० ॥
ആ സഹോദരന്മാരെ കാട്ടിൽ ഉപേക്ഷിച്ച്, ശത്രുതയ്ക്ക് പ്രതികാരം ചെയ്യാതെ മടങ്ങിയാൽ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും അനന്തവർഷങ്ങളോളം അപകീർത്തി ഞാൻ നേടും.
3.37.91
एवमुक्तः प्रत्युवाच वृत्रहा पाण्डुनन्दनम् ।
सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा सर्वलोकनमस्कृतः ॥ ३.३७.९१ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും നമസ്കരിക്കുന്ന വൃത്രഹന്താവ് പാണ്ഡുപുത്രനോട് മൃദുവായ വാക്കുകളാൽ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
3.37.92
यदा द्रक्ष्यसि भूतेशं त्र्यक्षं शूलधरं शिवम् ।
तदा दाताऽस्मि ते तात दिव्यान्यस्त्राणि सर्वशः ॥ ३.३७.९२ ॥
ഭൂതനാഥനും ത്രിനേത്രനും ശൂലധാരിയുമായ ശിവനെ നീ കാണുമ്പോൾ, മകനേ, ഞാൻ നിനക്ക് എല്ലാ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളും നൽകും.
3.37.93
क्रियतां दर्शने यत्नो देवस्य परमेष्ठिनः ।
दर्शनात्तस्य कौन्तेय संसिद्धः स्वर्गमेष्यसि ॥ ३.३७.९३ ॥
ദേവനായ പരമേഷ്ഠിയെ ദർശിക്കാൻ യത്നിക്കുക; കൗന്തേയാ, അവന്റെ ദർശനത്താൽ നീ സിദ്ധനായി സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകും.
3.37.94
इत्युक्त्वा फल्गुनं शक्रो जगामादर्शनं पुनः ।
अर्जुनोप्यथ तत्रैव तस्थौ योगसमन्वितः ॥ ३.३७.९४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ശക്രൻ ഫൽഗുനനിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അദൃശ്യനായി പോയി; അർജ്ജുനനും അവിടെത്തന്നെ യോഗസമന്വിതനായി നിന്നു.